II SAB/Lu 159/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk po rozpoznaniu w dniu 4 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowego "[...]" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na bezczynność Prezydenta Miasta Lublin w przedmiocie informacji publicznej postanawia: odrzucić skargę. Pismem z 5 września 2023 r. Z. M., działający jako prezes zarządu Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowego "[...]" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (dalej jako: Spółka), wniósł skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Lublin w przedmiocie informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu 17 sierpnia 2023 r. pracownik Spółki – D. C. – redaktor prowadzący portal informacyjny [...].pl złożył (za pośrednictwem poczty elektronicznej) wniosek o udostępnienie informacji publicznej, wskazując jako właściwy sposób i formę udostepnienia – udzielenie odpowiedzi na podany adres e-mail. W dniu 31 sierpnia 2023 r. organ wystosował pismo, w którym wyraził swoją opinię związaną z przedłożonym wnioskiem, bez udzielenia odpowiedzi na żądanie. W ocenie wnoszącego skargę, przedmiotem złożonego pisma jest informacja podlegająca udostepnieniu, a organ pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Lublin wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na niedopuszczalność jej wniesienia, z powodu braku legitymacji do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu ze względu na to, że jest niedopuszczalna. Jak wynika z treści skargi, odpowiedzi na skargę i dołączonej dokumentacji stanowiącej akta administracyjne, pismem z 17 sierpnia 2023 r. D. C. wystąpił do Urzędu Miasta Lublin z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, obejmującej odpowiedź na dwa pytania zawarte w piśmie. Pismo zostało przesłane pocztą elektroniczną, adres nadawcy i stopka wskazywały, że zostało wysłane ze skrzynki pocztowej należącej do portalu [...].pl. Treść żądania wskazywała jednoznacznie, że chodzi o udostępnienie informacji w trybie dostępu do informacji publicznej. W odpowiedzi – pismem z 31 sierpnia 2023 r. – organ wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez przesłanie dokumentu potwierdzającego stosunek pracy z redakcją lub dokumentu uwiarygadniającego działanie na rzecz i z upoważnienia redakcji, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania. Treść pisma wskazuje, że organ zakwalifikował pismo jako żądanie udostępnienia informacji publicznej prasie, uznając, że wnioskodawca działa w imieniu redakcji portalu internetowego [...]pl. W świetle art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej jako: p.p.s.a.), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny (oraz inne wskazane w tym przepisie podmioty działające w interesie publicznym). Legitymowanym do wniesienia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej jest ten, kto ma interes prawny, czyli kto ma prawo żądać od organu udzielenia odpowiedzi na żądanie udostępnienia informacji publicznej. Uwzględniając treść wniosku, prawo do żądania udzielenia odpowiedzi na wniosek z 17 sierpnia 2023 r. miał z pewnością jego bezpośredni nadawca – tj. D. C. – jako osoba fizyczna. Przy takiej konfiguracji, nie ma znaczenia status prawny wnioskodawcy jako przedstawiciela prasy – nawet gdyby wnioskodawca nie wykazał, że jest przedstawicielem prasy, miał prawo oczekiwania odpowiedzi na wniosek. Skoro tak – to D. C. jako osoba fizyczna był bezspornie legitymowany do wniesienia skargi do sądu na bezczynność w zakresie rozpoznania wniosku z 17 sierpnia 2023 r. Uwzględniając okoliczności wniesienia wniosku oraz jego treść, zasadne jest przyjęcie, że wniosek mógł być również rozpatrywany jako żądanie udostępnienia informacji publicznej przez prasę. Argumenty organu przytoczone w piśmie z 31 sierpnia 2023 r. i w odpowiedzi na skargę są w tym względzie zasadne. Biorąc pod uwagę szeroką definicję legalną prasy (art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. – Prawo prasowe; Dz. U. z 2018 r., poz. 1914, ze zm.; dalej jako: P.p.), portal [...].pl spełnia kryteria kwalifikacji jako prasa w rozumieniu ww. definicji legalnej. Zgodnie z art. 3a P.p., w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Przedstawiciele prasy mają zatem zagwarantowaną prawnie możliwość pozyskiwania informacji w dwojakim trybie – dostępu do informacji publicznej lub korzystając ze szczególnej regulacji – art. 4 P.p., nakładającej na określone podmioty obowiązki udzielania informacji prasie. Nakładając regulacje Prawa prasowego na przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, należy dojść do wniosku, że żądanie udzielenia informacji publicznej może złożyć zarówno dziennikarz, jak i podmiot reprezentujący dany periodyk, tj. redaktor naczelny – jako kierujący redakcją (art. 25 ust. 1 P.p.). Z powyższego wywodu wynika zatem, że prawo do żądania udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, złożony przez przedstawiciela prasy w rozumieniu Prawa prasowego, ma zarówno bezpośredni wnioskodawca, jak i podmiot reprezentujący dany periodyk, tj. redaktor naczelny. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy – prawo do żądania udzielenia odpowiedzi na wniosek z 17 sierpnia 2023 r. miał jego bezpośredni nadawca – tj. D. C. oraz redaktor naczelny portalu [...].pl. Z informacji znajdujących się na stronie portalu wynika jednoznacznie, że skarżąca Spółka jest właścicielem (wydawcą) portalu. Z wyżej przedstawionych argumentów wynika jednak, że legitymowanym do wniesienia skargi na bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej w odniesieniu do prasy jest bezpośredni wnioskodawca lub redaktor naczelny danego periodyku. Takiej legitymacji bez wątpienia nie ma Spółka, będąca właścicielem (wydawcą) portalu internetowego. Legitymacji skargowej nie ma również z oczywistych względów prezes zarządu Spółki, będącej właścicielem (wydawcą) portalu internetowego. Co więcej, Z. M. działający jako prezes zarządu Spółki nie ma w ogóle zdolności sądowej, gdyż zdolność sądową ma osoba prawna, a nie jej organ (art. 25 § 1 p.p.s.a.). Rację ma również Prezydent wskazując, że ani z treści skargi, ani z danych na stronie portalu nie wynika, aby Z. M. pełnił funkcję redaktora naczelnego portalu [...].pl. Niezależnie zatem od przyjęcia, czy wnoszącym skargę jest Spółka, czy prezes jej zarządu – skarga podlega odrzuceniu – albo z powodu braku legitymacji skargowej (Spółka), albo – braku zdolności sądowej (prezes zarządu). Skarga wniesiona przez podmiot, który nie jest legitymowany do jej wniesienia jest niedopuszczalna. Oczywisty brak legitymacji skargowej jest podstawą do odrzucenia skargi, przesłanka ta powinna zatem zostać zbadana przez sąd już na wstępnym etapie, przed przejściem do oceny merytorycznej sprawy (por. postanowienia NSA z 3 czerwca 2018 r., II OSK 1355/18; z 10 lipca 2019 r., I OSK 1222/19). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji.