II SAB/Lu 164/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza, Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 lutego 2019 r. sprawy ze skargi L. D. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Wójt Gminy K. dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku L. D. z dnia [...] października 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowania w zakresie zobowiązania Wójta Gminy K. do załatwienia wniosku wskazanego w pkt I; IV. zasądza od Wójta Gminy K. na rzecz L. D. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z [...] października 2018 r. L. D. (dalej jako: skarżąca) zwróciła się do Wójta Gminy o udostępnienie informacji publicznej w zakresie dotyczącym płatników podatku od nieruchomości, którzy prowadzą działalność gospodarczą na terenie Gminy, w szczególności wskazanie firmy przedsiębiorstwa, powierzchni nieruchomości oraz powierzchni znajdujących się na nich zabudowań zgłoszonych w deklaracjach podatkowych. Pismo, wniesione droga elektroniczną, wpłynęło do organu w dniu 16 października 2018 r. W związku z brakiem odpowiedzi na wniosek, pismem z [...] grudnia 2018 r. L. D. wniosła skargę do sądu na bezczynność organu, domagając się zobowiązania Wójta Gminy do rozpatrzenia wniosku, stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązania Wójta do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie oraz zasądzenia od organu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że skoro organ nie udostępnił informacji, ani nie wydał decyzji odmownej, dopuścił się bezczynności, która miała charakter rażący. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o umorzenie postępowania przed sądem. Organ wyjaśnił, że odpowiedź na wniosek, w formie decyzji odmownej, wysłano listem poleconym w dniu 14 grudnia 2018 r. Wójt przyznał, że doszło do spóźnionego udzielenia odpowiedzi na wniosek, czego przyczyną była błędna ocena treści wniosku przez pracownika Urzędu Gminy. Po otrzymaniu skargi do sądu, niezwłocznie udzielono odpowiedzi w formie decyzji administracyjnej. Do odpowiedzi na skargę organ dołączył swoją decyzję z 12 grudnia 2018 r. odmawiającą skarżącej udostępnienia żądanej informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że niezasadny jest wniosek organu o umorzenie postępowania przed sądem w całości, ze względu na wydanie decyzji odmawiającej udostępnienia skarżącej żądanej informacji publicznej. W świetle art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.), sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Na tle tego przepisu niesporne jest aktualnie, że wydanie aktu przez organ po wniesieniu skargi na bezczynność czyni bezprzedmiotowym jedynie ten aspekt rozpoznania sprawy, w którym sąd ma ewentualnie zobowiązać organ do wydania aktu. Ocenie merytorycznej podlega natomiast samo istnienie bezczynności po stronie organu, oceniane na dzień wniesienia skargi, jak również to, czy bezczynność miała charakter rażący czy też nie. Taki pogląd jest już utrwalony w orzecznictwie sądowym (por. przykładowo: wyroki NSA z 12 maja 2016 r. I OSK 3041/14 i z 12 stycznia 2017 r., I OSK 500/16, a także powoływane w nich orzecznictwo; orzeczenia.nsa.gov.pl). W sprawie niesporne jest, że powoływana w odpowiedzi na skargę decyzja z 12 grudnia 2018 r. została wydana już po wniesieniu skargi do sądu (data wpływu skargi do organu – 7 grudnia 2018 r.). W tej sytuacji nie ma podstaw do umorzenia postępowania przed sądem. Przechodząc do meritum sprawy należy na wstępie przypomnieć, że bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej będzie miała miejsce w sytuacji, w której podmiot ten w ustawowo określonym terminie nie podejmie w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji żadnej z czynności określonych w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1330 ze zm., dalej jako: u.d.i.p.), tj. nie udostępni informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), nie powiadomi pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskaże, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Okolicznością niesporną jest to, że żądanie skarżącej dotyczy informacji spełniającej kryteria definicyjne informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.: każda informacja o sprawach publicznych). Adresatem wniosku jest bez wątpienia organ władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), a treść żądania dotyczy danin publicznych, a więc kategorii mieszczącej się w szerokiej kategorii spraw publicznych. Wszelkie wątpliwości w tym zakresie rozwiewa trafnie powoływany przez skarżącą art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. h) u.d.i.p. (udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o majątku publicznym, w tym o ciężarach publicznych). Skoro powyższa analiza wskazuje, że spełnione zostały zarówno podmiotowe jak i przedmiotowe przesłanki, obowiązkiem Wójta było zastosowanie się do regulacji zawartych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Wójt miał zatem obowiązek udostępnić informację (w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), wydać decyzję o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), ewentualnie powiadomić pisemnie skarżącą o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazać, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Wójt udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącej wydając decyzję odmowną, opartą na art. 5 ust. 1 u.d.i.p. i motywowaną koniecznością ochrony informacji objętych tajemnicą skarbową. Z oczywistych względów ocena zgodności z prawem tej decyzji nie mieści się w zakresie granic rozpoznania niniejszej sprawy. Niesporne jest jednak, że organ udzielił odpowiedzi zbyt późno, z naruszeniem ustawowego terminu. Ustawa o dostępie do informacji publicznej wprowadza odrębne od przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego regulacje dotyczące załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Termin 14-dniowy jest terminem załatwienia wniosku o dostęp do informacji publicznej, we wszystkich wskazanych wyżej formach działania organu. W tym też terminie powinna zatem zostać wydana decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Niesporne jest w sprawie, że Wójt nie dochował tego terminu, bowiem wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji po upływie 2 miesięcy od daty złożenia wniosku przez skarżącą. Oceniając skargę według stanu istniejącego na dzień jej wniesienia należy stwierdzić w konkluzji, że jest ona uzasadniona, gdyż Wójt dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej. Konstatacja ta uzasadnia treść punktu I sentencji wyroku. Uwzględniając skargę na bezczynność, Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., stwierdził, że bezczynność Wójta Gminy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę kwestię Sąd wziął pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a przede wszystkim fakt, że działanie Wójta Gminy nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych na ten podmiot przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Należy również wziąć pod uwagę złożony charakter sprawy, wynikający z konieczności dokonania analizy, czy dopuszczalne jest udostępnienie informacji z uwagi na to, że mogą być objęte ochroną jako element tajemnicy skarbowej. Ponieważ bezprzedmiotowe jest zobowiązywanie organu do rozpatrzenia wniosku, który został już rozpatrzony według stanu na dzień orzekania, Sąd umorzył postępowanie w tym zakresie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W zakresie kompetencji orzeczniczych sądu administracyjnego nie mieści się podniesione w skardze żądanie zobowiązania Wójta do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie. Takich kompetencji sądu administracyjnego nie przewiduje ani Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani ustawa o dostępie do informacji publicznej. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 5 p.p.s.a. Zwrot kosztów objął wpis od skargi w kwocie [...]zł. Poniesienia innych kosztów postępowania, podlegających zwrotowi, skarżąca nie wykazała.