II SAB/Lu 175/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Asesor sądowy Marcin Małek (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 lutego 2023 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Wójta Gminy Janowiec w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Wójt Gminy Janowiec dopuścił się bezczynności w sprawie rozpatrzenia wniosku J. M. z 13 września 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowania w zakresie zobowiązania Wójta Gminy Janowiec do załatwienia wniosku wskazanego w pkt I; IV. zasądza od Wójta Gminy Janowiec na rzecz J. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 23 października 2022 r. J. M. (dalej jako: skarżący), złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Wójta Gminy Janowiec w udostępnieniu informacji publicznej. W uzasadnieniu wskazał, że 13 września 2022 r. zwrócił się przez platformę ePUAP do Wójta Gminy Janowiec (dalej jako: organ) z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie elektronicznej wersji projektu organizacji ruchu dla drogi gminnej 10777L. Następnie podał, że do dnia wniesienia skargi organ nie odpowiedział jednak na wniosek w jakikolwiek sposób, czym naruszył art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wskazując na powyższe wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z 13 września 2022 r. i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę, organ wyjaśnił, że niezwłocznie po wpłynięciu skargi, tj. 24 października 2022 r. udzielił odpowiedzi na złożony wniosek, co stanowi, że postępowanie w sprawie powinno zostać umorzone. Jednocześnie wyjaśnił, że przyczyną opóźnienie była zwiększona w przedmiotowym okresie ilość obowiązków pracownika odpowiedzialnego za udzielenie odpowiedzi związana z obsługą rządowego programu dopłat do paliw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest między innymi bezczynność organu. Pojęcie bezczynności wiąże się z sytuacją, gdy organ będąc właściwym i zobowiązanym do załatwienia sprawy, nie czyni tego w terminie określonym przepisami prawa. W kontrolowanej sprawie skarżący domagał się udostępnienia informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej jako: "u.d.i.p."). Ustawa ta reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania, jak i procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Nie ulega wątpliwości, że informacje żądane przez skarżącego mają charakter informacji publicznej (tak WSA w Poznaniu w wyroku sygn. akt IV SAB/Po 34/16, WSA w Rzeszowie w wyroku sygn. akt II SAB/Rz 27/11, WSA w Gdańsku w wyroku sygn. akt II SAB/Gd 42/11), a Wójt Gminy Janowiec jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Kwestie te nie są zresztą przedmiotem sporu pomiędzy stronami. Skoro zatem obie przesłanki udostępnienia informacji publicznej zostały spełnione, oczywistym jest, że organ, do którego skierowano przedmiotowy wniosek, winien był podjąć działania prawem przewidziane w celu jego załatwienia. Ustawodawca przewidział, że jeżeli adresat wniosku dysponował żądaną informacją, winien on - zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - udostępnić tę informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie mogła być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku, i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują. Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej, oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji. Przechodząc do analizy niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, co bezspornie wynika z akt, że organ nie podjął, w reakcji na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, przepisanego regulacjami u.d.i.p. działania, pozostawał zatem wobec tego wniosku w bezczynności i bezczynność ta trwała również w momencie wniesienia skargi do sądu. W konsekwencji doszło do przekroczenia czternastodniowego terminu na załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W/w okoliczności obligowały Sąd do uwzględnienia skargi przy jednoczesnym stwierdzeniu, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., iż rozpatrując sprawę organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z 13 września 2022 r. Sytuacja procesowa w niniejszej sprawie ukształtowała się jednak w ten sposób, że po wniesieniu skargi na bezczynność organu, udzielił on skarżącemu odpowiedzi na złożony wniosek. Uczynił to pismem z 24 października 2022 r., stanowiącym odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji, a zarazem go załatwiającym. Z racji zakończenia przez organ postępowania przed dniem rozpoznania skargi, bezprzedmiotowym stało się stosowanie obecnie przez Sąd instrumentu przewidzianego w art.149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. nakładanie na organ zobowiązania do rozpoznania dochodzonego skargą wniosku w określonym terminie. W tej sytuacji postępowanie sądowe dotyczące nakazania organowi rozpatrzenie wniosku podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Jednocześnie oceniając przebieg postępowania objętego skargą, Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność (aczkolwiek bezspornie niepożądana i naruszająca interes skarżącego) ostatecznie nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa. Rażącym naruszeniem prawa określa się bowiem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, która ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w sytuacji ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie to, co wymaga wyeksponowania, musi być znaczne i niezaprzeczalne. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w niniejszej sprawie. Zważyć bowiem należy, że nieudostępnienia w terminie wnioskowanej informacji nie można oceniać jako przejawu złej woli organu, czy też próby bezprawnego uchylenia się od wypełnienia ustawowego obowiązku udzielenia informacji publicznej. Opóźnienie w załatwieniu wniosku było bowiem najprawdopodobniej wyłącznie wynikiem opieszałości pracownika organu wywołanej zwiększonym zakresem obowiązków. Zaistniałe uchybienie w przedmiocie rozpatrzenia wniosku organ po otrzymaniu skargi, natychmiast usunął, udzielając skarżącemu odpowiedzi. Jednoczęści, Sąd na podstawie art. 200 p.p.s.a. orzekł o kosztach postępowania obejmujących uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w wysokości 100 zł.