II SAB/Lu 2/18
WyrokWSA w Lublinie2018-03-06
Skład orzekający: Bogusław Wiśniewski, Joanna Cylc-Malec, Jacek Czaja
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek Fundacji, poprzez odmowę udostępnienia wykazu spraw o określonych symbolach jednolitego rzeczowego wykazu akt?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności, ponieważ żądany wykaz spraw, dotyczący m.in. tworzenia przez gminę spółek, fundacji, ich likwidowania oraz nadzoru właścicielskiego, stanowił informację publiczną. Prezydent miasta, jako organ władzy publicznej, był zobowiązany do udostępnienia tej informacji w ustawowym terminie. Sąd zobowiązał Prezydenta Miasta do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, stwierdził bezczynność, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
Fundacja złożyła wniosek o udostępnienie wykazu spraw o określonych symbolach jednolitego rzeczowego wykazu akt, dotyczących m.in. nadzoru właścicielskiego gminy, tworzenia i likwidowania spółek oraz fundacji. Prezydent Miasta odmówił udostępnienia informacji, uznając, że nie stanowi ona informacji publicznej. Fundacja wniosła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta. Sąd rozpoznał sprawę i wydał wyrok.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zobowiązał Prezydenta Miasta do załatwienia wniosku Fundacji w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, stwierdził, że Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od Prezydenta Miasta na rzecz Fundacji kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Jacek Czaja, Protokolant Referent stażysta Kinga Górka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 marca 2018 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] w L. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Prezydenta Miasta do załatwienia wniosku Fundacji [...]w L. z dnia 6 grudnia 2017 roku, w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku; II. stwierdza, że Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu powyższego wniosku, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz Fundacji [...]w L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu [...] stycznia 2018 r. F. W. (zwana dalej Fundacją) wniosła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie jej wniosku z dnia 6 grudnia 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej. W ocenie skarżącej bezczynność ta narusza art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i art. 4 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Mając na uwadze te zarzuty Fundacja wniosła o zobowiązanie Prezydenta Miasta do rozpoznania wniosku, zasądzenie od Prezydenta Miasta na rzecz Fundacji zwrotów kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw, w tym zastępstwa procesowego, doręczenie postanowienia o prawomocności orzeczenia zgodnie z art. 169 ust. 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz rozpatrzenie skargi w ciągu 30 dni od otrzymania akt, zgodnie z art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W uzasadnieniu skarżąca wyjaśniła, że w dniu 6 grudnia 2017 r. złożyła pocztą elektroniczną wniosek o udostępnienie wykazu spraw o symbolach J. : [...] od 1 stycznia 2013. W dniu 18 grudnia 2017 r. otrzymała odpowiedź, w której organ administracji stwierdził, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej wobec czego nie podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ocenie skarżącej żądane informacje są informacjami publicznymi. Wniosek dotyczy udostępnienia wykazu spraw, dotyczących między innymi nadzoru właścicielskiego gminy, tworzenia przez gminę spółek i fundacji oraz ich likwidowania, przystępowania do spółek i fundacji, czy realizacji nadzoru właścicielskiego. Zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej każda informacji o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Ustawa o dostępie do informacji publicznej wskazuje ponadto, że informacją publiczną jest w szczególności informacja o zasadach funkcjonowania organów władzy publicznej (art. 6 pkt 1 ust. 3 ustawy), w tym literalnie wymienione pod literą d,e,f: informacja o sposobie załatwiania, stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania, prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych. Zatem nie udostępniając wnioskowanych informacji organ pozostaje, w ocenie fundacji, w bezczynności.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej oddalenie. W obszernych wywodach uzasadnienia wyjaśnił, że czym innym jest tryb działania organu wraz zasadami funkcjonowania organu i prowadzenia, przyjmowania, załatwiania spraw oraz zasady prowadzenia rejestrów, ewidencji i archiwów, a także sposobów i zasad udostępniania danych w nich zawartych, a czym innym problematyka technicznego funkcjonowania narzędzi, jakimi organ posługuje się realizując zadania publiczne. Określenie "zasada funkcjonowania", o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej oznacza prawo rządzące jakimiś procesami, regułę dającą się ująć w sposób sformalizowany i określającą działanie mające zastosowanie w określonej dziedzinie. Powołując orzecznictwo sądów administracyjnych organ stwierdził, że jeśli mowa o zasadach funkcjonowania podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej, należy przez to rozumieć kwestie natury ogólnej dotyczące sposobu wykonywania zadań publicznych, załatwiania spraw i podejmowania decyzji. Informację publiczną zawierają zatem dokumenty świadczące o sprawności działania organu, terminowości podejmowanych przez niego czynności, języku komunikacji z obywatelem jakim posługuje się organ w pismach urzędowych. Wykaz konkretnych spraw o wskazanych symbolach J. nie stanowi więc zasad przyjmowania i załatwiania spraw, stanu przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania, prowadzonych rejestrów, ewidencji i archiwum oraz sposobów i zasad udostępniania danych w nich zawartych. Sposób klasyfikowania i kwalifikowania dokumentacji w formie jednolitych rzeczowych wykazów akt (J. ), a także szczegółowe zasady i tryb wykonywania czynności kancelaryjnych w podmiocie oraz postępowanie w tym zakresie z wszelką dokumentacją określa Instrukcja kancelaryjna stanowiąca załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2011 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej, jednolitych rzeczowych wykazów akt oraz instrukcji w sprawie organizacji i zakresu działania archiwów zakładowych. Określa ona sposób wykonywania przez wszystkie ogniwa organizacyjne danego podmiotu czynności kancelaryjnych związanych z obiegiem dokumentów biurowych wpływających z zewnątrz, wysyłanych na zewnątrz oraz przekazywanych pomiędzy komórkami organizacyjnymi w tym sprawy związane z tworzeniem wykazów spraw według wskazanych w niej symboli. Wykonywane zgodnie z instrukcją czynności mają na celu zapewnienie odpowiedniej ewidencji, przechowywania oraz ochrony przed uszkodzeniem, zniszczeniem bądź utratą dokumentacji. Wykaz spraw jest zbiorem wewnętrznym, związanym z wykonywaniem przez organ wprawdzie zadań publicznych, ale nie mającym wpływu na realizację poszczególnych spraw publicznych. Wykaz spraw stanowi jedynie organizacyjny zbiór o charakterze technicznym. Nie jest nośnikiem informacji publicznej, ponieważ służy jedynie pomocniczo realizacji zadań publicznych przez organ, nie przesądza jednakże kierunków działania organu. W ocenie Prezydenta żądanie udostępnienia wykazu spraw według konkretnego J. nie odnosi się zatem do wskazania zasad funkcjonowania organu w wyżej przedstawionym rozumieniu, a więc nie jest żądaniem o kwestie natury ogólnej dotyczące sposobu załatwiania spraw i podejmowania przez dany podmiot decyzji w sprawach publicznych. Takie zasady i tylko w kontekście obiegu dokumentacji, ewidencjonowania spraw, czy wykonywania pozostałych czynności kancelaryjnych, określa właśnie instrukcja kancelaryjna stanowiąc w § 4 ust. 1, że dokumentacja powstająca w podmiocie i do niego napływająca jest klasyfikowana i kwalifikowana na podstawie jednolitego rzeczowego wykazu akt przez oznaczanie, rejestrację i łączenie dokumentacji w akta spraw albo jej grupowanie jako dokumentacji nietworzącej akt spraw. Sam wykaz spraw nie zawiera w sobie przekazu o sprawności realizowania danej sprawy, terminowości podejmowanych czynności, czy też stanie konkretnej sprawy. Żądanie udostępnienia wykazu spraw nie może być traktowane jako pytanie o efekt działania w danej sprawie organu ponieważ efektem takim mogłoby być podjęcie rozstrzygnięcia czy innego rodzaju aktu lub czynności wymaganej od organu. Wykaz spraw w żaden sposób nie odzwierciedla efektów działania organu a jako zestawienie daje jedynie informację o liczbie zarejestrowanych spraw zaklasyfikowanych według określonego J. . O takie dane skarżąca nie występowała. Dlatego żądanie udostępnienia "wykazu spraw" nie może być traktowane jako pytanie o efekt działania organu. Dokumenty te należy kwalifikować jako dokumenty wewnętrzne. Przytaczając orzeczenia sądów administracyjnych, Trybunału Konstytucyjnego oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wywiedziono, że dokumenty wewnętrzne służące wprawdzie realizacji jakiegoś zadania publicznego, ale nie przesądzają o kierunkach działania organu. Dokumenty takie służą wymianie informacji, zgromadzeniu niezbędnych materiałów, uzgadnianiu poglądów i stanowisk. Nie są jednak wyrazem stanowiska organu, wobec czego nie stanowią informacji publicznej. Dokumenty służące gromadzeniu i wymianie informacji oraz uzgadnianiu stanowisk i poglądów, nie są w żadnej mierze wiążące dla organu, ewentualnie mają jedynie charakter organizacyjny i porządkowy, nie podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dokumentacja spraw o symbolach klasyfikacyjnych J. : [...] jest gromadzona w większości (poza symbolem [...], który został wskazany jako wyjątek do E. począwszy od dnia 1 stycznia 2014 r.) w systemie tradycyjnym to jest w postaci papierowej w segregatorach przez komórki merytoryczne, a elektroniczny system obsługi spraw i dokumentów (ESOSiD) jest dla tych spraw elektronicznym narzędziem wspomagającym. Sprawy objęte wnioskiem dotyczą: [...] - wyjaśnienia, interpretacje, opinie, akty prawne dotyczące udziału gminy w tworzeniu i działalności innych jednostek oraz nadzoru właścicielskiego gminy (kwalifikacja archiwalna A) – od 1 stycznia 2014 r. realizacja spraw jako wyjątek od systemu tradycyjnego - w EZD (elektronicznym zarządzaniu dokumentacją) do 31 grudnia 2013 - system tradycyjny (papierowy); [...] - nadzór właścicielski gminy - nie jest klasą końcową (akta spraw gromadzi się tylko w klasach końcowych ): [...] – tworzenie przez gminę spółek i fundacji oraz ich likwidowanie (kwalifikacja archiwalna A) - sprawy prowadzone w systemie tradycyjnym; [...] - przystępowanie do spółek i fundacji (kwalifikacja archiwalna A) - sprawy prowadzone w systemie tradycyjnym zaś symbolem [...]realizacji nadzoru właścicielskiego (kwalifikacja archiwalna A) - sprawy prowadzone w systemie tradycyjnym. Żądany wykaz spraw o symbolach klasyfikacyjnych J. jest więc nośnikiem informacji o charakterze wewnętrznym, porządkowym, ewidencyjnym, który ma służyć zapewnieniu porządku i bezpieczeństwa organizacyjnego organu. Taki rejestr nie odnosi się do publicznej sfery działania organu i jako taki nie zawiera informacji publicznej. Powołując się na powołane w treści odpowiedzi na skargę orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego organ stwierdził, że nie sposób uznać, iż podejmowane przezeń czynności kancelaryjne stanowią istotę działania tego organu w zakresie wypełniania celów i zadań publicznych a tworzenie wykazów spraw według klasyfikacji wskazanej w Instrukcji kancelaryjnej, jako efekt czynności kancelaryjnych jest rezultatem działania tego organu w sferze władztwa publicznego. Oczywiście, wykonywanie czynności kancelaryjno-organizacyjnych jest ściśle powiązane z organizacją pracy (uporządkowaniem dokumentacji) podmiotów władzy publicznej lecz nie jest to sfera działalności organu, która podlega prawu do informacji publicznej. Z powyższych względów Prezydent Miasta skargę uznał zaniezasadną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Rację ma Fundacja twierdząc, że Prezydent Miasta pozostaje w bezczynności w przedmiocie jej wniosku z dnia 6 grudnia 2017 r. O bezczynności na gruncie ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1764, dalej powoływana jako "u.d.i.p.") można mówić wówczas, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji w określonym w art. 13 ust.1 tej ustawy terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku nie udziela jej, nie wskazuje dodatkowego terminu, nie dłuższego niż 2 miesiące od dnia wpłynięcia wniosku, jej udostępnienia i przyczynach nie zachowania terminu czternastodniowego, nie informuje, że wniosek nie dotyczy informacji publicznej lub, iż nie jest w jej posiadaniu (art. 4 ust. 3) bądź, że obowiązuje inny tryb udostępniania informacji (art. 1 ust. 2) ewentualnie nie wydaje decyzji odmawiającej udzielenia informacji lub umarzającej postępowanie (art. 16). Dla oceny tego, czy w sprawie ma bądź miała miejsce bezczynność istotne jest obok tego, czy w wskazanym wyżej terminie podjęte zostały powyższe działania, ustalenie tego, czy Prezydent może być zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej oraz, czy żądanie zawarte w wniosku z dnia 6 grudnia 2017 r. dotyczy informacji publicznej. Według bowiem powszechnie akceptowanego poglądu jedynie publiczny charakter żądanej informacji uzasadnia przekonanie, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej pozostaje w bezczynności (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2007 r., sygn. akt. I OSK 50/06 - Lex 291197, wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 385/10 – opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W świetle unormowania Konstytucji RP oraz ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 1875 ze zm., dalej powoływana jako "u.s.g.") nie może budzić wątpliwości, że prezydent miasta jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Stosownie bowiem do unormowania art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Artykuł 163 Konstytucji RP stanowi zaś, że samorząd terytorialny wykonuje zadania publiczne nie zastrzeżone przez Konstytucję lub ustawy dla organów innych władz publicznych. Zatem w myśl tego unormowania organy samorządu terytorialnego zaliczane są do władzy publicznej. Zgodnie z art. 11a ust. 1 pkt 2 u.s.g. organem gminy jest między innymi wójt (burmistrz, prezydent miasta). Artykuł 26 ust. 4 zd. 1 u.s.g. stanowi zaś, że w miastach powyżej 100 000 mieszkańców organem wykonawczym (gminy) jest prezydent miasta. Prezydent miasta jest więc organem wykonawczym jednostki samorządu terytorialnego, a zarazem organem władzy publicznej i tym samym podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia informacji, o ile ta ma charakter publiczny.
Artykuł 1 ust.1 u.d.i.p. stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6. W świetle art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. Informacją publiczną jest więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28–29). Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2013 roku, sygn. akt I OSK 2904/12 – publikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Udostępnieniu podlega zatem treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej bądź w jakikolwiek sposób dotyczących organu, bez względu na to, co jest ich przedmiotem. W pojęciu informacji publicznej mieścić się będzie więc zarówno treść dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez organ, jak i tych, których organ używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet, gdy nie pochodzą wprost od niego. Użycie w art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej słów "w szczególności" w treści tego przepisu wskazuje, że nie jest to katalog zamknięty. Zgodnie z jego treścią udostępnieniu podlega między innymi informacja o podmiotach obowiązanych do udostępniania informacji publicznej, w tym o przedmiocie działalności i kompetencjach oraz majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c u.d.i.p.). Zgodnie z §1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2011 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej, jednolitych rzeczowych wykazów akt oraz instrukcji w sprawie organizacji i zakresu działania archiwów zakładowych (Dz.U. z 2011, Nr 14, poz. 67) jednolity rzeczowy wykaz akt stanowi formę sposobu klasyfikowania i kwalifikowania dokumentacji. Paragraf czwarty ustęp pierwszy tego rozporządzenia stanowi zaś, że jednolity rzeczowy wykaz akt obejmuje dokumentację powstającą w podmiocie i do niego napływającą. Rozporządzenie przewiduje m. in. funkcjonowanie tzw. systemu EZD tj. systemu teleinformatycznego do elektronicznego zarządzania dokumentacją umożliwiającego wykonywanie w nim czynności kancelaryjnych, dokumentowanie przebiegu załatwiania spraw oraz gromadzenie i tworzenie dokumentów elektronicznych (§ 2 pkt 13 rozporządzenia). Zgodnie z § 27 ust. 1 instrukcji kancelaryjnej, stanowiącej załącznik nr [...] do rozporządzenia system EZD pozwala, w szczególności, na wygenerowanie spisu spraw zawierającego: 1 ) dane odnoszące się do całego spisu spraw a) oznaczenie roku, w którym zostały założone sprawy przyporządkowane do danej klasy z wykazu akt, b) datę utworzenia raportu, c) oznaczenie komórki organizacyjnej, d) symbol klasyfikacyjny z wykazu akt, e) hasło klasyfikacyjne z wykazu akt; 2 ) dane odnoszące się do każdej sprawy w spisie spraw, co najmniej : a) liczbę porządkową, b) kolejny numer sprawy, c) tytuł sprawy, stanowiący zwięzłe odniesienie się do treści sprawy, d) nazwę podmiotu, od którego sprawa wpłynęła, jeżeli nie jest to sprawa własna, e) znak nadany przesyłce wszczynającej sprawę, jeżeli nie jest to sprawa własna, f) datę pisma występującą na piśmie wszczynającym sprawę, jeżeli nie jest to sprawa własna, g) datę wszczęcia sprawy, h) datę ostatecznego załatwienia sprawy, i) imię i nazwisko prowadzącego daną sprawę, j) uwagi dotyczące sposobu załatwienia sprawy, jeżeli są istotne. Bez wątpienia zatem dane te są związane z wykonywaniem przez organ zadań publicznych. Z załącznika nr [...] do rozporządzenia zatytułowanego "Jednolity rzeczowy wykaz akt organów gminy i związków międzygminnych oraz urzędów obsługujących te organy i gminy." Z tabeli zawierającej spis klas pierwszego i drugiego rzędu wynika, że pod symbolem [...]" klasyfikowane i kwalifikowane są dokumenty związane z zarządzaniem gminą i jej reprezentowaniem zaś pod symbolem "[...]" dotyczące udziału gminy w tworzeniu i działalności innych jednostek organizacyjnych oraz nadzoru właścicielskiego gminy. Przedmiotem żądania skarżącej jest udostępnienie wykazu spraw o symbolach jednolitego rzeczowego wykazu akt (J. ): [...]) od 1 stycznia 2013 r. Sprawy objęte symbolem [...] dotyczą wyjaśnień, interpretacji, opinii, aktów prawnych dotyczących udziału gminy w tworzeniu i działalności innych jednostek oraz nadzoru właścicielskiego gminy, o symbolu [...] dotyczą nadzoru właścicielskiego gminy, w tym o symbolu [...] dotyczą tworzenia przez gminę spółek i fundacji oraz ich likwidowania, o symbolu [...] dotyczą przystępowanie do spółek i fundacji oraz o symbolu [...] – realizacji nadzoru właścicielskiego. Stwierdzić zatem należy, że Fundacja wystąpiła o udostępnienie wykazu spraw związanych z zarządzaniem gminą i jej reprezentowaniem, a dotyczących udziału gminy w tworzeniu i działalności innych jednostek organizacyjnych oraz nadzoru właścicielskiego gminy w tym dotyczących tworzenia przez gminę spółek i fundacji i ich likwidacji oraz przystępowania do spółek i fundacji. Wystąpiła zatem o wykaz spraw dotyczących przedmiotu działalności gminy. Jak wynika bowiem z art. 9 ust. 1 ustawy. o samorządzie gminnym w celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi. Stosownie zaś do unormowania ustępu drugiego powołanego przepisu ustawy o samorządzie gminnym gmina może prowadzić działalność gospodarczą wykraczającą poza zadania o charakterze użyteczności publicznej wyłącznie w przypadkach określonych w odrębnej ustawie. Jest nią ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 827 ze zm.), której artykuł drugi stanowi, że gospodarka komunalna może być prowadzona przez jednostki samorządu terytorialnego (gminę) w szczególności w formach samorządowego zakładu budżetowego lub spółek prawa handlowego. Tworzenie więc przez gminę spółek w tym spółek prawa handlowego czy fundacji, ich likwidowanie oraz przystępowanie do tych podmiotów oraz sprawowanie nad nimi nadzoru właścicielskiego dopuszczalne jest tylko w takim celu i zakresie, w którym przewidują to przepisy prawa i w związku z tym stanowi normatywny przedmiot działalności gminy. Uzasadnione jest zatem przekonanie, że skarżąca wniosła o udzielenie informacji dotyczącej przedmiotu dzielności Gminy L..
Skoro więc Prezydent jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a informacje, których udostępnienia żąda skarżąca stanowią informację publiczną jego obowiązkiem było ich udostępnić w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że w terminie wynikającym z tego przepisu nie zostały udostępnione, co oznacza, że organ pozostawał w bezczynności.
Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1) bądź zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt. 2). Jednocześnie sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3) oraz stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W przypadkach zaś, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Mając to na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a, zobowiązał Prezydenta Miasta do załatwienia wniosku F. L. z dnia 6 grudnia 2017 r. (pkt I sentencji wyroku).
Oceniając zaistniałą w sprawie bezczynność (pkt II sentencji wyroku), Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt: I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r.,sygn. akt II OSK 468/13 oraz wyroki WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt: II SAB/Wr 14/14, w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 69/13; w Poznaniu z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Po 19/15 – opubl. CBOSA). W ocenie Sądu w sprawie nie zachodzą tego rodzaju przesłanki. Zaistniała bezczynność była w istocie wynikiem błędnego przekonania Prezydenta, iż informacje, których żądała skarżąca nie mają charakteru informacji publicznej. Była więc ona następstwem błędnej wykładni art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 6 u.d.i.p. Nie bez znaczenia dla oceny rażącej bezczynności organu nie może pozostawać okoliczność, że już 18 grudnia 2017r. odpowiedział na wniosek, wskazując na te elementy, które w jego mniemaniu przemawiają za odmową udostepnienia żądanej informacji.
O kosztach Sąd orzekł w pkt III wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Obejmują one zwrot wpisu w kwocie [...]złotych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło