II SAB/Lu 237/14

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. P. na bezczynność Koła Łowieckiego nr [...] "M." w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a I. przyznać S. P. prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie, którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący, w zakreślonym terminie (data na prezentacie), na urzędowym formularzu druk PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, z którą umownie ma ustanowioną rozdzielność majątkową i utrzymuje się z renty inwalidzkiej w kwocie [...] złotych brutto i dochodów z pracy w redakcji w kwocie [...] złotych brutto. Żona skarżącego utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] złotych brutto. Łączny miesięczny dochód skarżącego wynosi [...] złotych brutto. Skarżący oświadczył, że na leczenie miesięczne wydaje kwotę [...] złotych. Odpowiadając na wezwanie skarżący w piśmie z dnia 17 lipca 2014 r. oświadczył, że nie posiada dokumentów wskazujących na wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania, sporadycznie otrzymuje wsparcie od dorosłych dzieci. Ma to miejsce w chwilach szczególnego niedostatku. Równocześnie skarżący wyjaśnił, że różnica pomiędzy wysokością wydatków na leczenie i koszty utrzymania wynika z różnych kwot wydatkowanych na powyższe potrzeby. Skarżący oświadczył, że nie prowadzi ewidencji wydatków a w związku z wahaniem się cen produktów spożywczych nie jest w stanie podać konkretnej kwoty kosztów utrzymania koniecznego. W odpowiedzi na ponowne wezwanie skarżący w piśmie z dnia 1 sierpnia 2014 r. oświadczył, że nie prowadzi ewidencji kosztów utrzymania koniecznego a w tym wydatków na wyżywienie i leki, korzysta sporadycznie z pomocy rodziny oraz, iż sporadycznie podejmuje się dodatkowych zajęć, celem uzupełnienia dochodów. Różna wysokość wydatków skutkuje tym, że gdy są one niższe pozwala to odłożyć jakąś kwotę zaś gdy rosną powstaje zadłużenie. Środki uzupełniające budżet pochodzą również z debetu na karcie kredytowej, który obecnie wynosi [...] złotych. Skarżący w piśmie z dnia 26 czerwca 2014 r. złożonym przez niego do akt sprawy II SAB/Lu 157/14 oświadczył, że wraz z żoną zamieszkują w mieszkaniu należącym do spółki prawa handlowego, gdzie korzystają z prawa dożywocia oraz, iż spółka ta ponosi wszystkie koszty eksploatacji mieszkania. Z pisma tego wynika również, że jego aktualne koszty utrzymania wynoszą minimum [...] złotych miesięcznie z czego kwota [...] złotych to koszty leczenia. Pismo to zawiera też oświadczenie, że dochody nie wystarczają skarżącemu na pokrycie kosztów utrzymania koniecznego co zmusza go do korzystania z pomocy rodziny. Referendarz sądowy na podstawie pisma skarżącego z dnia 16 kwietnia 2014 r., które znajduje się w aktach sprawy II SAB/Lu 35/14 ustalił, że płaci on alimenty w kwocie [...] złotych potrącane bezpośrednio z jego renty inwalidzkiej w tym kwota [...] złotych przekazywana jest bezpośrednio z Wojskowego Biura Emerytalnego do rąk uprawnionej oraz kwota [...] złotych honorarium redakcyjnego, które skarżący również przekazuje małżonce, nie posiada żadnego wartościowego sprzętu myśliwskiego, a posiadane śrutówki z 1951 r. i z roku 1989 warte są około [...] złotych za sztukę, roczny koszt przynależności do koła łowieckiego wynosi [...] złotych - składka do koła oraz [...] złotych składka do PZŁ, od roku 2007 nie ponosi kosztów polowań i amunicji, gdyż od tego roku nie bierze czynnego udziału w polowaniach, poprzestając jedynie na towarzyszeniu osobom zaprzyjaźnionym oraz, iż jego koszty utrzymania koniecznego i leczenia wynoszą [...] złotych. Na podstawie dołączonych do akt sprawy II SAB/Lu 35/14 potwierdzeń odbioru/wypłaty referendarz sądowy ustalił, że H. P. (żonie) z renty skarżącego tytułem alimentów przekazywana jest kwota [...] złotych, na podstawie potwierdzenie wypłaty/odbioru emerytury H. P., referendarz sądowy ustalił, iż emerytura ta wynosi [...] złotych brutto – [...] złotych netto zaś na podstawie potwierdzenie wypłaty/odbioru renty skarżącego, że wynosi ona [...] złotych brutto a wypłacana jest skarżącemu w kwocie [...] złotych netto. Na podstawie dołączonych do akt II SAB/Lu 35/14 faktur VAT za zakup leków referendarz sądowy ustalił, że w dniu 23 lipca 2014 r. żona skarżącego dokonała zakupu leków na łączną kwotę [...] złotych zaś on na kwotę [...] złotych. W oparciu o nadesłane przez skarżącego do sprawy II SO/Lu 55/14 pismo z dnia 11 sierpnia 2014 r. referendarz sądowy ustalił, że żona skarżącego nie posiada rachunku bankowego zaś jego wynagrodzenie za pracę w redakcji przekazywane jest przelewem na konto. Różna wysokość przelewów z redakcji spowodowana jest tym, że wraz z wynagrodzeniem na konto przelewane są również zwroty kosztów podróży służbowych. Skarżący wyjaśnił też, że na poczet jego kosztów utrzymania koniecznego składają się wydatki na wyżywienie oraz odzież. Znaczną ich część stanowią wydatki na leki. Do pisma skarżący dołączył m.in. zeznania podatkowe PIT – 37 swoje i żony za rok 2013, z których wynika, że w roku tym osiągnął on dochód w kwocie [...] złotych zaś jego żona w kwocie [...] złotych. Z dołączonej zaś umowy o pracę wynika, że skarżący zatrudniony jest na [...] etatu na czas nieokreślony za wynagrodzeniem [...] złotych miesięcznie. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Żadna z wymienionych sytuacji nie ma miejsca w sprawie niniejszej. Zarówno skarżący jak i jego żona osiągają stałe dochody, które w roku 2013 wyniosły w przypadku skarżącego [...] złotych zaś jego żony [...] złotych oraz mają zapewnione potrzeby mieszkaniowe. Nawet jeżeli weźmie się pod uwagę to, że skarżący kwotę [...] złotych przekazuje na rzecz żony w formie alimentów wraz z kwotą [...] złotych otrzymywanego przez niego honorarium za pracę w redakcji co powoduje, iż jego realny dochód wynosi łącznie [...] złotych netto zaś realny dochód jego małżonki wynosi [...] złotych netto (kwota uzyskana z zsumowania kwoty alimentów przekazywanych na rzecz żony przez skarżącego oraz kwoty jego honorarium redakcyjnego, które również przekazuje na jej rzecz i otrzymywanej przez żonę skarżącego emerytury w kwocie netto) nie można przyjąć, aby wniosek o przyznanie prawa pomocy był w całości zasadny. Dla oceny jego zasadności nie ma bowiem znaczenia umowna rozdzielność majątkowa między skarżącym a jego żoną. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 13 marca 2013 r. (I GZ 47/13 – ONSAiWSA 2014/3, s. 204 - 207) stwierdził, że rozdzielność majątkowa ustanowiona w drodze umowy może dotyczyć kwestii zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich, a także kwestii samodzielnego dysponowania i zarządzania swoimi majątkami. Nie można jednak przyjąć, aby rozdzielność majątkowa małżeńska zwalniała z pomocy finansowej. Zatem umowne ustanowienie rozdzielności majątkowej między skarżącym a jego żoną nie ma znaczenia przy ocenie możliwości ponoszenia kosztów postępowania. Z faktu zaś, że skarżący oświadczył, iż ponosi stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego w kwocie [...] złotych (pismo z dnia 16 kwietnia 2014 r.) do [...] złotych (pismo skarżącego z dnia 26 czerwca 2014 r.) przy realnych dochodach w kwocie [...] złotych wynika, że aby ponosić koszty utrzymania musi korzysta ze wsparcia finansowego nie tylko dzieci, które jest wszak sporadyczne, ale i żony. W tym miejscu zwrócić należy uwagę na to, że wysokość dochodu netto żony skarżącego w pełni umożliwia jej udzielanie pomocy finansowej skarżącemu zwłaszcza, że nie obciąża ją ponoszenie kosztów eksploatacji mieszkania. Ponadto z pisma skarżącego z dnia 13 czerwca 2014 r. (k. 16) wynika, że ma on możliwość zgromadzenia środków finansowych pozwalających na ponoszenie części kosztów postępowania. Mając na uwadze wysokość miesięcznych dochodów netto skarżącego i jego żony, treść oświadczenia skarżącego o możliwości zgromadzenia przez niego środków finansowych referendarz sądowy uznał, że skarżący ma możliwość poniesienia kosztów sądowych bez narażenia siebie i żony na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Zwłaszcza, że koszty te każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych. Poniesienie jednak równolegle z kosztami sądowymi kosztów ustanowienia adwokata spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego żony. Dlatego referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Wobec powyższego, starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.