II SAB/Lu 239/14

PostanowienieWSA w Lublinie2014-07-25

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która dokonała przelewu środków pieniężnych z rachunku bankowego w okresie pomiędzy otrzymaniem wezwania do uiszczenia wpisu sądowego a złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy, może zostać uznana za osobę niezdolną do poniesienia kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ skarżąca, pomimo złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, posiadała środki finansowe na rachunku bankowym w okresie pomiędzy otrzymaniem wezwania do uiszczenia wpisu a złożeniem wniosku. Przelanie środków na spłatę zobowiązań cywilnoprawnych nie ma pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi i świadczy o lekceważeniu obowiązku ponoszenia kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca K. J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie dotyczącej bezczynności organu w przedmiocie niewykonania wyroku. Wnioskodawczyni wykazała dochody z renty męża i własnej, koszty utrzymania gospodarstwa domowego oraz koszty leczenia. Analiza wyciągów bankowych wykazała, że skarżąca posiadała środki na rachunku, z którego dokonała przelewu na kwotę [...] złotych w dniu 25 czerwca 2014 r., po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego i złożeniu wniosku o prawo pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. J. na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie niewykonania wyroku wydanego w sprawie o sygnaturze akt II SAB/Lu 467/13 w sprawie masztu antenowego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca na druku PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Wniosek uzasadniła tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem, z którym zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z renty męża w kwocie [...] złotych brutto oraz swojej renty w kwocie [...] złotych brutto. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącej wynosi [...] złotych brutto. Wykonując wezwanie do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń skarżąca złożyła w dniu 7 lipca 2014 r. pismo z dnia 2 czerwca 2014 r., w którym oświadczyła, że modyfikuje zakres wniosku o przyznanie prawa pomocy w ten sposób, iż prócz zwolnienia od kosztów sądowych żąda jeszcze ustanowienia adwokata. Ponadto oświadczyła, że żądane od niej dokumenty złożyła w sprawie II SA/Lu 356/14. Na podstawie znajdującej się w sprawie II SA/Lu 356/14 decyzji ZUS dotyczącej renty męża referendarz sądowy ustalił, że wynosi ona [...] złotych brutto – [...] złotych netto, na podstawie decyzji ZUS dotyczącej renty skarżącej, że wynosi ona [...] złotych brutto – [...] złotych netto. Na podstawie znajdującej się w aktach sprawy II SA/Lu 356/14 decyzji wymiarowej dotyczącej podatku rolnego referendarz sądowy ustalił, że gospodarstwo rolne skarżącej ma powierzchnię [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych zaś na podstawie oświadczenia z dnia 18 maja 2014 r., że na stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego skarżącej składają się koszty leczenia wynoszą miesięcznie [...] złotych, koszty zużycia energii elektrycznej, wody, wywozu śmieci, zużycia gazu wynoszą miesięcznie [...] złotych oraz koszty wyżywienia skarżącej i jej męża w kwocie [...] złotych. W oparciu o znajdującą się w aktach sprawy II SA/Lu 356/14 faktury VAT za gaz referendarz sądowy ustalił, że za gaz skarżąca płaci miesięcznie [...] złotych, na podstawie potwierdzenia wpłaty, że za energię elektryczną skarżąca płaci [...] złotych, na podstawie asygnat na drzewo, że w miesiącu maju 2014 r. z tego tytułu skarżąca zapłaciła kwotę [...] złotych oraz [...] złotych, z pokwitowania, że rata za podatek rolny wynosi [...] złotych oraz z wyciągu z rachunku bankowego, że za wywóz śmieci skarżąca płaci [...] złotych. Wykonując wezwanie skarżąca nadesłała wyciąg z rachunku bankowego za okres od 7 kwietnia 2014 r. do 5 maja 2014 r., z którego wynika, że saldo początkowe na rachunku w tym okresie wynosiło [...] złotych, saldo końcowe [...] złotych zaś środki dostępne [...] złotych, wyciąg z rachunku bankowego za okres od 6 maja 2014 r. do 5 czerwca 2014 r., z którego wynika, że w tym okresie saldo początkowe na rachunku wynosiło [...] złotych, saldo końcowe wynosiło [...] złotych zaś środki dostępne [...] złotych, wyciąg z rachunku bankowego za okres od 6 czerwca 2014 r. do 6 lipca 2014 r., z którego wynika, że saldo początkowe w tym okresie wynosiło [...] złotych, saldo końcowe wynosiło [...] złotych a środki dostępne na zakończenie okresu [...] złotych. Z ostatniego z tych wyciągów wynika również, że w dniu 25 czerwca 2014 r. z rachunku skarżącej i jej męża dokonano przelewu na kwotę [...] złotych. Skarżąca nadesłała również fakturę VAT na kwotę [...] złotych otrzymaną za sprzedaż tucznika oraz raport z obrotu na koncie z dnia 17 lipca 2014 r. Równocześnie skarżąca nadesłała pismo z dnia 17 lipca 2014 r., w którym oświadczyła, że w dniu 25 czerwca 2014 r. z jej rachunku przesłane zostały środki pieniężne na konto córki. Przekazana kwota stanowiła spłatę środków finansowych, które córka użyczyła skarżącej na zakup drzewa oraz na inne wydatki, które ponosiła w związku z utrzymaniem rodziców. Skarżąca wyjaśniła też, że zakup drewna na opał był możliwy dzięki oszczędzaniu przez nią środków finansowych przez cały rok oraz pomocy córki. Ponadto skarżąca wyjaśniła, że córka opłaca za nią rachunki zaś ona co pewien czas spłaca powstałe w ten sposób wobec córki zobowiązania. Skarżąca wyjaśniła też, że kwota 606,05 złotych, którą otrzymała za wyhodowanego tucznika jest kwotą poniżej kosztów produkcji. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Nie można przyjąć, aby w stanie faktycznym niniejszej sprawy zachodziła którakolwiek z powyższych sytuacji. Z przedłożonego przez skarżącą wyciągu z rachunku bankowego za okres od 6 czerwca 2014 r. do 6 lipca 2014 r. wynika, że w dniu 25 czerwca 2014 r. z rachunku bankowego skarżącej przelana została kwota [...] złotych. Skarżąca wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi otrzymała w dniu 13 czerwca 2014 r. zaś wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych pochodzi z dnia 16 czerwca 2014 r. Zatem w dniu otrzymania wezwania jak i złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca posiadała środki finansowe, które pozwalały jej na poniesienie nie tylko wpisu sądowego od wniesionej skargi, ale i innych kosztów związanych z niniejszym postępowaniem. Przy czym nie ma znaczenia to, że przelane z konta skarżącej w dniu 25 czerwca 2014 r. środki finansowe służyć miały spłacie zobowiązań cywilnoprawnych wobec córki. Zobowiązania prywatnoprawne nie mają bowiem pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi. Wyzbycie się zaś środków finansowych w sytuacji, gdy prowadzi się postępowanie sądowe i ma się świadomość konieczności ponoszenia jego kosztów, świadczy o lekceważeniu obowiązku ponoszenia kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 26 września 2013 r. (II FZ 579/13) stwierdził, że osoba świadomie wyzbywająca się majątku nie może oczekiwać, aby Skarb Państwa ponosił koszty postępowania, które na niej ciążą. Wobec powyższego, starszy referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło