II SAB/Lu 35/14

PostanowienieWSA w Lublinie2014-07-17

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który ma ustanowioną rozdzielność majątkową z żoną i utrzymuje się z renty inwalidzkiej oraz dochodów z pracy, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mimo rozdzielności majątkowej, dochody skarżącego i jego żony, a także fakt zamieszkiwania w mieszkaniu opłacanym przez spółkę, wskazują na możliwość partycypowania w kosztach. Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata), uznając, że całkowite zwolnienie od kosztów sądowych byłoby nieuzasadnione.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał na niskie dochody z renty inwalidzkiej i pracy, a także na rozdzielność majątkową z żoną. Organ analizował jego sytuację finansową, dochody, wydatki, a także sytuację majątkową żony i fakt zamieszkiwania w mieszkaniu opłacanym przez spółkę. Ostatecznie przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym – ustanowienie adwokata, odmawiając zwolnienia od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie adwokata, a odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. P. na bezczynność Koła Łowieckiego Nr [...] "M." w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wniosku z dnia 1 grudnia 2013 r. p o s t a n a w i a I. przyznać S. P. prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie, którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący, w zakreślonym terminie (data na prezentacie), na urzędowym formularzu druk PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, z którą ma ustanowioną rozdzielność majątkową i utrzymuje się z renty inwalidzkiej w kwocie [...] złotych brutto i dochodów z pracy w redakcji w kwocie [...] złotych brutto. Żona skarżącego utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] złotych brutto. Między skarżącym a jego żoną zniesiono umownie wspólność majątkową małżeńską. Łączny miesięczny dochód skarżącego wynosi [...] złotych brutto. Skarżący oświadczył, że na leczenie miesięczne wydaje kwotę [...] złotych. Odpowiadając na wezwanie skarżący w piśmie z dnia 16 kwietnia 2014 r. oświadczył, że płaci alimenty w kwocie [...] złotych potrącane bezpośrednio z swojej renty inwalidzkiej w tym kwota [...] złotych przekazywana jest bezpośrednio z Wojskowego Biura Emerytalnego do rąk uprawnionej oraz kwota [...] złotych honorarium redakcyjnego, które skarżący również przekazuje małżonce, nie posiada żadnego wartościowego sprzętu myśliwskiego, a posiadane śrutówki z 1951 r. i z roku 1989 warte są około [...] złotych za sztukę, roczny koszt przynależności do koła łowieckiego wynosi [...] złotych - składka do koła oraz [...] złotych składka do PZŁ, od roku 2007 nie ponosi kosztów polowań i amunicji, gdyż od tego roku nie bierze czynnego udziału w polowaniach, poprzestając jedynie na towarzyszeniu osobom zaprzyjaźnionym oraz, iż jego koszty utrzymania koniecznego i leczenia wynoszą [...] złotych. Do pisma skarżący dołączył potwierdzenie wypłaty/doręczenia H. P. (żonie) alimentów w kwocie [...] złotych, potwierdzenie wypłaty/odbioru emerytury H. P., z którego wynika, że emerytura wynosi [...] złotych brutto – [...] złotych netto oraz potwierdzenie wypłaty/odbioru swojej renty, z którego wynika, że wynosi ona [...] złotych brutto a wypłacana jest skarżącemu w kwocie [...] złotych netto. Z pisma skarżącego z dnia 14 lipca 2014 r. złożonego do akt sprawy II SAB/Lu 157/14 wynika, że skarżący otrzymuje sporadyczne wsparcie od dzieci, ale tylko, gdy znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji oraz, iż wysokość ponoszonych przez niego wydatków na leczenie nie jest stała. Natomiast w oparciu o znajdujące się w aktach sprawy II SAB/Lu 145/14 pismo skarżącego z dnia 25 maja 2014 r. referendarz sądowy ustalił, że skarżący wraz z żoną zamieszkuje na zasadzie prawa do dożywotniego zamieszkania w mieszkaniu należącym do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, która ponosi jego koszty utrzymania. Ponadto referendarz sądowy ustalił na podstawie oświadczenia z dnia 15 lutego 2014 r. złożonego przez skarżącego w sprawie o sygn. akt II SAB/Lu 716/13, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ponosi koszty utrzymania lokalu w zamian za zarządzanie przez skarżącego kompleksem zabudowań należących do spółki. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Żadna z wymienionych sytuacji nie ma miejsca w sprawie niniejszej. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 13 marca 2013 r. (I GZ 47/13 – ONSAiWSA 2014/3, s. 204 - 207) stwierdził, że rozdzielność majątkowa ustanowiona w drodze umowy może dotyczyć kwestii zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich, a także kwestii samodzielnego dysponowania i zarządzania swoimi majątkami. Nie można jednak przyjąć, aby rozdzielność majątkowa małżeńska zwalniała z pomocy finansowej. Zatem umowne ustanowienie rozdzielności majątkowej między skarżącym a jego żoną nie ma znaczenia przy ocenie możliwości ponoszenia kosztów postępowania. Zarówno skarżący jak i jego żona mają stałe źródła dochodu. Dochód skarżącego wynosi łącznie [...] złotych netto zaś dochód jego małżonki wynosi [...] złotych netto (kwota uzyskana z zsumowania kwoty alimentów przekazywanych na rzecz żony przez skarżącego oraz kwoty jego honorarium redakcyjnego, które również przekazuje na jej rzecz i otrzymywanej przez żonę skarżącego emerytury w kwocie netto). Z faktu zaś, że skarżący oświadczył, iż ponosi stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego w kwocie [...] złotych (pismo z dnia 16 kwietnia 2014 r. – akta sprawy niniejszej) do [...] złotych (pismo skarżącego z dnia 26 czerwca 2014 r. – akta sprawy II SAB/Lu 157/14) przy realnych dochodach w kwocie [...] złotych wynika, że aby ponosić koszty utrzymania musi korzysta ze wsparcia finansowego nie tylko dzieci, które jest wszak sporadyczne, ale i żony. W tym miejscu zwrócić należy uwagę na to, że wysokość dochodu netto żony skarżącego w pełni umożliwia jej udzielanie pomocy finansowej skarżącemu zwłaszcza, że nie obciąża ją ponoszenie kosztów eksploatacji mieszkania. Ponadto z pisma skarżącego z dnia 26 czerwca 2014 r. (k. 90) wynika, że ma on możliwość zgromadzenia środków finansowych pozwalających na ponoszenie części kosztów postępowania. Świadczy o tym uiszczenie wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 100 złotych. Mając na uwadze wysokość miesięcznych dochodów netto skarżącego i jego żony, treść oświadczenia skarżącego o możliwości zgromadzenia przez niego środków finansowych jak i uiszczenie wpisu sadowego od skargi referendarz sądowy uznał, że skarżący ma możliwość poniesienia kosztów sądowych wymaganych na obecnym etapie postępowania, bez narażenia siebie i żony na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Zwłaszcza, że koszty sądowe na obecnym etapie postępowania każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych. Poniesienie jednak równolegle z kosztami sądowymi kosztów ustanowienia adwokata związanych ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego żony. Dlatego referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Wobec powyższego, Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło