II SAB/Lu 39/18

WyrokWSA w Lublinie2018-05-15

Skład orzekający: Jerzy Dudek, Jacek Czaja, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny był w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 26 stycznia 2018 r., a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny był w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej punktów 1, 2, 3, 4, 17 i 18 wniosku, ponieważ nie udzielił odpowiedzi w ustawowym terminie. Sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku w tym zakresie. Jednocześnie sąd stwierdził, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż wynikała z błędnej wykładni przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, a nie z oczywistego i niezaprzeczalnego naruszenia prawa. Skargę w pozostałej części oddalono, uznając, że pozostałe pytania nie dotyczyły informacji publicznej lub zostały prawidłowo udzielone.
Stan faktyczny
Skarżący K. C. i W. C. złożyli wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. dotyczący m.in. niepożądanych odczynów poszczepiennych, przypadków śmiertelnych, sposobu ustalania sytuacji epidemiologicznej, badań noworodków, kontroli sądowej rejestru NOP, skutków prawnych ciężkiego NOP, statystyk, gromadzenia danych, obowiązkowych szczepień w UE, epidemii, świadomości organu o nieodnotowanych powikłaniach, orzecznictwa ETPC, dystrybucji i sprzedaży szczepionek przez inspektorat oraz oceny prawnej działań organu. Organ udzielił częściowej odpowiedzi, odmawiając udostępnienia informacji w zakresie pytań 14, 15 i 19, a w pozostałym zakresie odsyłając do publikacji lub podając ogólne informacje. Skarżący wnieśli skargę na bezczynność organu, domagając się zobowiązania do udzielenia informacji, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa i wymierzenia grzywny.
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego do załatwienia wniosku w części obejmującej pkt 1, 2, 3, 4, 17 i 18 w terminie 14 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; oddalono skargę w pozostałej części; odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Paulina Nagajek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 maja 2018 r. sprawy ze skargi K. C. i W. C. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego do załatwienia wniosku K. C. i W. C. z dnia 26 stycznia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej w części obejmującej pkt 1, 2, 3, 4, 17 i 18 w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala skargę w pozostałej części; IV. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości. Wnioskiem z dnia 26 stycznia 2018 r. (który do organu administracji wpłynął w dniu 1 lutego 2018 r.) K. C. i W. C. zwrócili się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. o udostępnienie na podstawie art. 2 w zw. z art. 14 ustawy o dostępie do informacji publicznej informacji dotyczących 1) ilości odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych dotyczących szczepień przeciwko: błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus Influenze, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince i różyczce?; 2) ilości odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych po poddaniu szczepionki błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus Influenze, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince i różyczce ?; 3) charakteru odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych; 4) odnotowanych przypadków śmiertelnych; 5) sposobu ustalania aktualnej sytuacji epidemiologicznej na terytorium Polski w oparciu, o którą jest opracowywany Program Szczepień Ochronnych na dany rok; 6) czy w Polsce przeprowadza się badania nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenie, czy dziecko narodziło się z wrodzoną obniżoną odpornością?; 7) czy rejestr Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych prowadzony przez Państwa instytucję podlega kontroli sądowej? Jeśli tak to jaki sąd jest władny, jeśli nie, to proszę o wyjaśnienie z jakiego powodu nie podlega kontroli?; 8) czy stwierdzenie ciężkiego NOP powoduje skutki prawne (np. konieczność wycofania partii szczepionki)?; 9) z jakiej statystyki wynikają dane, którymi Państwo dysponują?; 10) od którego roku dane te są gromadzone?; 11) czy w innych krajach Unii Europejskiej szczepienia, do których Państwo wzywacie mają charakter obowiązkowy?; 12) czy w związku z przystąpieniem Polski do UE w roku 2004 i obowiązującą w ramach UE zasadą swobody przepływu osób organ odnotował epidemie chorób, co do których w krajach UE szczepienia są dobrowolne?; 13) wedle Światowej Organizacji Zdrowia wszczepialność na Ukrainie nie przekracza 50 %, zaś od 11 czerwca 2017 r. obywatele Ukrainy poruszają się swobodnie w ramach strefy Schengen (bez wiz) i obecnie przebywa ich na terytorium naszego państwa blisko 1 milion - Czy w związku z powyższym organ odnotował epidemie chorób, których przymus dotyczy wśród tych obywateli lub obywateli naszego kraju?; 14) czy wystosowując pismo przymuszające do szczepienia organ jest świadomy ilości powikłań poszczepiennych nieodnotowanych, a który to problem z odnotowywaniem zauważa prof. Andrzej Zieliński (strona ), prof. Jacek Wysocki, dr Hanna Czajka (Neurologia iNeurochirurgia Polska 2004; 38, 1 (supl. 1): S 17-S 24) oraz dr Paweł Grzesiowski (wywiad z dnia 5 grudnia 2016 r., telewizja WP, program Tu i teraz); 15) czy jest organowi znane orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kwestii obowiązku szczepień wskazujące, że przymus stanowi naruszenie art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w sytuacji przymusu szczepień i braku systemu odszkodowowczego?: "Trybunał przypomina, że życie prywatne obejmuje integralność fizyczną i psychiczną osoby (nr 32647/96, decyzja 07.01.98, DR 94, s. 91-93 ). W związku z tym Trybunał zbadał wniosek na podstawie artykułu 8 Konwencji, który stanowi co następuje: Każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji. Władza publiczna nie może ingerować w korzystanie z tego prawa, z wyjątkiem przypadków, zgodnie z prawem koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, na ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Trybunał uważa, że obowiązkowe szczepienia jako przymusowe zabiegi medyczne oznaczając ingerencję w prawo do poszanowania życia prywatnego, gwarantowanego przez art. 8 ust. 1. "- orzeczenie Matter v. Słowacja wyrok z dnia 5 lipca 1999 r., niepublikowany, tak też orzeczenie Salyetti vs Wiochy z 2002 r., 42197/98.; 16) czy organowi jest wiadomo, czy w związku z działalnością Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w .... została skierowana już skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka?; 17) czy prawdą jest, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w ... dystrybuuje, dystrybuował, sprzedawał, sprzedaje szczepionki?; 18) jaki zysk Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarnego w ... uzyskał z dystrubucji, sprzedaży szczepionek z uwzględnieniem podziału na poszczególne lata kalendarzowe jak i sumaryczny?; 19) czy nie jest sprzeczne z zasadami demokratycznego Państwa Prawa w szczególności z zasadą państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP ), zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników (art. 8 kp.a. - zasada pogłębiania zaufania do prawa ) przymuszanie do szczepień przez ten sam organ, który prowadzi rejestr NOP mający świadczyć o bezpieczeństwie szczepień, jak i dystrybuujący, sprzedający szczepionki do których szczepienia przymusza? Wnioskodawcy oświadczyli, że informacje powyższe są im niezbędne dla podjęcia decyzji odnośnie szczepień w związku z pismem Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia 15 stycznia 2018 r. mającego na celu przymuszenie do szczepień. Pismem dnia 8 lutego 2018 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. odpowiedziała na wniosek. Stwierdził, że pytania numer 14, 15 i 19 nie dotyczą informacji publicznej. Do zakresu działania Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. nie należy bowiem wykładnia przepisów prawa oraz badanie korelacji pomiędzy poszczególnymi ustawami. Udzielając odpowiedzi na pytania nr 1, 2, 3, 4, 7, 9, 10 poinformowano, że niepożądane odczyny poszczepienne są zgłaszane i rejestrowane zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych (Dz. U. Nr 254, poz. 1711). Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w L. posiada Powiatowy Rejestr Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych, zawierający oryginały formularzy zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych z terenu Miasta L. i powiatu l. , jest on przechowywany przez okres 10 lat i nie podlega kontroli sądowej, ponieważ obowiązujące przepisy tego nie przewidują. Rejestracja niepożądanych odczynów poszczepiennych w Polsce jest prowadzona od 1997 r. Z uwagi na brak wskazanego okresu i obszaru, jakiego mają dotyczyć pytania nr 1, 2, 3, 4 poinformowano, że zbiorcze zestawienia zgłoszonych w Polsce niepożądanych odczynów poszczepiennych są publikowane w biuletynie rocznym: "Szczepienia ochronne" dostępnym publicznie na stronie internetowej: http://wwwold.pzh.gov.p1/oldpage/epimeld/index_p.html#05. Zestawienie to zawiera wyłącznie niepożądane odczyny poszczepienne, które wystąpiły po szczepionkach zarejestrowanych i dopuszczonych do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Odpowiadając na pytanie nr 8 poinformowano, że postępowanie w przypadku rozpoznania ciężkiego lub poważnego niepożądanego odczynu poszczepiennego określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dn. 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych (Dz. U. Nr 254, poz. 1711). Jeżeli zachodzi podejrzenie o niespełnieniu wymagań jakościowych preparatu szczepionkowego, właściwy inspektor farmaceutyczny decyduje o wstrzymaniu w obrocie lub wycofaniu tego preparatu. Ustosunkowując się do pytania nr 5 wyjaśniono, że zgodnie z art. 17 pkt. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2016 r. poz. 1866 ze zm.) "Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 (powyższej ustawy) oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. " Analiza sytuacji epidemiologicznej w kraju jest prowadzona przez Zakład Epidemiologii Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowy Zakład Higieny w W., ul. [...]. W odpowiedzi na pytanie numer 6 poinformowano, że przed wykonaniem każdego szczepienia, w tym przed szczepieniami wykonywanymi w okresie noworodkowym, przeprowadzana jest lekarska kwalifikacja do szczepienia, w trakcie której lekarz podejmuje decyzję o wykonaniu szczepienia na podstawie aktualnego stanu zdrowia dziecka. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie zostały powołane w celu przeprowadzania kwalifikacji przed wykonaniem szczepienia ochronnego. Odpowiadając na pytanie nr 11 poinformowano, że szczepienia ochronne wykonywane są we wszystkich krajach Unii Europejskiej. System obowiązkowych szczepień prowadzony jest między innymi w następujących krajach: Belgia, Bułgaria, Czechy, Francja, Litwa, Łotwa, Polska, Słowacja, Słowenia, Węgry, Włochy. Odnosząc się do pytań nr 12 i 13 poinformowano, że na terenie nadzorowanym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. nie odnotowano epidemii, które wyliczone są w tych pytaniach. Odnosząc się do pytań nr 16, 17, 18 stwierdzono, że nie jest możliwe określenie, którego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego dotyczą, ponieważ w wskazany w nich został: "Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w ...". W tym stanie sprawy K. C. i W. C. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. w zakresie wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 26 stycznia 2018 r. W ocenie skarżących organ administracji naruszył art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem. Z tego powodu wniesiono o zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, orzeczenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa stosownie do unormowania art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa w związku z art 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz o wymierzenie organowi grzywny na postawie art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Ponadto zażądano zasądzenia kosztów postępowania. Uzasadniając skargę stwierdzono, że Inspektor wykonując czynności naruszył art.6 kpa jak i naruszył przepisy dotyczące udostępniania informacji publicznej. W odpowiedzi na wezwanie do wykonania obowiązku szczepień ochronnych złożyłam pismo o udostępnienie informacji dotyczących zarejestrowanych powikłań poszczepiennych, ciężkiego Nop, przypadków śmiertelnych. Do dnia dzisiejszego organ administracji publicznej nie udostępnił pełnej żądanej informacji ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej, czym naruszył 14 dniowy termin zapisany art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Następnie na potwierdzenie zasadności swojego stanowiska w sprawie przytoczono orzeczenia sądów administracyjnych. Kończąc wywody uzasadnienia stwierdzono, że w stanie sprawy uzasadnione jest żądanie zobowiązania Inspektora do ukarania odpowiedzialnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie na podstawie art. 38 kpa, gdyż wnioskowane informacje są niezbędne, aby móc świadomie podjąć decyzję dotyczącą szczepienia dziecka. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Uzasadniając zaś odpowiedź przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie i ustosunkował się do zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z obowiązującym w orzecznictwie i literaturze poglądem, o bezczynności na gruncie ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 1764, dalej powoływana jako "u.d.i.p.") można mówić wówczas, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji w określonym w art. 13 ust.1 tej ustawy terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku nie udziela jej, nie wskazuje dodatkowego terminu, nie dłuższego niż 2 miesiące od dnia wpłynięcia wniosku, jej udostępnienia i przyczynach nie zachowania terminu czternastodniowego, nie informuje, że wniosek nie dotyczy informacji publicznej lub, iż nie jest w jej posiadaniu (art. 4 ust. 3) bądź, że obowiązuje inny tryb udostępniania informacji (art. 1 ust. 2) ewentualnie nie wydaje decyzji odmawiającej udzielenia informacji lub umarzającej postępowanie (art. 16). Dla oceny, czy w sprawie ma, bądź miała miejsce bezczynność istotne jest więc obok tego, czy we wskazanym wyżej terminie podjęte zostały powyższe działania, ustalenie tego, czy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. może być zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej oraz, czy żądania zawarte w wniosku z dnia 26 stycznia 2018 r. dotyczy informacji publicznej. Według bowiem powszechnie akceptowanego poglądu jedynie publiczny charakter żądanej informacji uzasadnia przekonanie, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej pozostaje w bezczynności (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2007 r., sygn. akt. I OSK 50/06 - Lex 291197, wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 385/10 – opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W świetle unormowania ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 1261 ze zm., dalej powoływana jako "u.p.i.s.") nie może budzić wątpliwości, że państwowy powiatowy inspektor sanitarny jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.i.s. zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej wykonuje państwowy powiatowy inspektor sanitarny, jako organ rządowej administracji zespolonej w powiecie. Stosownie zaś do unormowania art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Państwowy powiatowy inspektor sanitarny jako organ rządowej administracji zespolonej jest zarazem organem władzy publicznej w związku z czym jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia informacji, o ile ta ma charakter publiczny. Artykuł 1 ust.1 u.d.i.p. stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6. W świetle art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. Informacją publiczną jest więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28–29). Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2013 roku, sygn. akt I OSK 2904/12 – publikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Udostępnieniu podlega zatem treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej bądź w jakikolwiek sposób dotyczących organu, bez względu na to, co jest ich przedmiotem. W pojęciu informacji publicznej mieścić się będzie więc zarówno treść dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez organ, jak i tych, których organ używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. Katalog informacji publicznych zawiera art. 6. Użycie słów "w szczególności" w treści tego przepisu wskazuje, że nie jest to katalog zamknięty. Zgodnie z jego treścią udostępnieniu podlega między innymi informacja o podmiotach obowiązanych do udostępniania informacji publicznej, w tym o przedmiocie działalności i kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c u.d.i.p.) oraz o zasadach ich funkcjonowania, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych jak i prowadzonych przez nie rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a i f). W tym świetle informacje, których udostępnienia skarżący żądają w punkcie 1, 2, 3, i 4 wniosku z dnia 26 stycznia 2018 r. są informacjami mającymi charakter publiczny w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c u.d.i.p. Co do zasady stanowią bowiem informację publiczną informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3, 5 u.p.i.s. w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie. Przede wszystkim informację publiczną stanowią informacje zbierane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, które gromadzone są w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, prowadzonym na podstawie art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 151 ze zm.) oraz § 8 i nast. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz. U z 2010 r. nr 254, poz. 1711). Wprawdzie w § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. określono sposób udostępnienia informacji zawartych w tym rejestrze, tj. poprzez okazanie rejestru do wglądu, sporządzenie wyciągów, odpisów lub kopii, wydanie oryginału, jednakże ze względu na to, że regulacja ta nie ma wyczerpującego charakteru - w pozostałym zakresie nie wyklucza to stosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 stycznia 2018 r. sygn. II SAB/Po 159/17 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Należy zauważyć, że jakkolwiek Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny odniósł się do pytań skarżących we wskazanym w punkcie nr 1, 2, 3, i 4 zakresie, to jednak odpowiedzi udzielono poprzez odesłanie do informacji zawartej w biuletynie "Szczepienia ochronne w Polsce" na stronie internetowej Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny, (www.pzh.gov.pl). Mieć jednak należy na względzie, że w świetle art. 10 ust. 1 u.d.i.p., dla udzielenia informacji publicznej niewystarczające jest wyłącznie opublikowanie wnioskowanej informacji na stronie www lub w jakimkolwiek innym, niż Biuletyn Informacji Publicznej systemie informatycznym. Jak bowiem zauważa się w orzecznictwie sądów administracyjnych tylko informacje publiczne opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej uważa się za udostępnione, zaś wszystkie inne informacje są udostępniane na wniosek bez względu na to czy funkcjonują w obiegu publicznym, na stronach internetowych podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznych, a także, czy dostęp do tych informacji tj. do Internetu, domagający się ich udostępnienia ma łatwy czy też utrudniony. O obowiązku udostępnienia informacji publicznej nie opublikowanej w Biuletynie, a będącej na stronie internetowej, przesądza nie dostęp do Internetu, ale niepublikowanie w Biuletynie Informacji Publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt I OSK 34/14 - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jednocześnie zwrócić uwagę należy, że Skarżący zwrócili się o udzielenie informacji na temat liczby odnotowanych niepożądanych odczynów poszczepiennych wywołanych przez wskazane szczepionki oraz wskazanie liczby odnotowanych przypadków śmiertelnych. Analiza treści odpowiedzi organu z dnia 8 lutego 2018 r., jak również wskazanego adresu internetowego nie zawiera wskazanych danych. Ponadto zauważyć należy, że jeżeli organ administracji ma wątpliwości co do treści pytania, a tym samym i zakresu żądanej informacji, powinien je usunąć poprzez zażądanie jego sprecyzowania. Podmiot zobowiązany nie może bowiem arbitralnie przesądzić o tym, jakiej informacji się od niego żąda. Odpowiedź na pytanie, które podmiot zobowiązany arbitralnie doprecyzował nie odwołując się w tym przedmiocie do wnoszącego, aby poznać jego intencje, nie stanowi w istocie odpowiedzi na pytanie wnoszącego. Z powyższych powodów zarzut skargi w zakresie dotyczącym pytań 1, 2, 3, i 4 uznać należało za zasadny. Charakter publiczny mają również informacje, których udzielenia skarżący żądają w punkcie 17 i 18 wniosku z dnia 26 stycznia 2018 r. Żądanie udzielenia informacji na temat tego, czy Inspektor dystrybuuje, bądź dystrybuował ewentualnie, czy sprzedaje, bądź sprzedawał szczepionki i jaki ewentualnie z tego czerpie zysk stanowi żądanie udzielenia informacji o przedmiocie działalności państwowego powiatowego inspektora sanitarnego (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c u.d.i.p.). Zatem obowiązkiem Inspektora było udzielenie odpowiedzi na pytania nr 17 i 18. Jeżeli natomiast miał wątpliwości co do zakresu żądanej od niego odpowiedzi, podobnie, jak w przypadku pytań nr 1, 2, 3, i 4, powinien wystąpić do skarżących o doprecyzowanie pytania, nie zaś uchylać się od udzielenia na nie odpowiedzi, uzasadniając to tym, że z pytanie nie wynika, którego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego dotyczy. Powyższe okoliczności, przy uwzględnieniu tego, że Inspektor jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, czynią zasadnym zarzut bezczynności w zakresie pytania nr 17 i 18. Publiczny charakter mają też informacje o udostępnienie których skarżący wystąpili w pytaniu nr 5, 6, 9, 10 i 13. Pytając o to, w jaki sposób i przez kogo jest ustalana aktualna sytuacja epidemiologiczna na terytorium Polski w oparciu, o którą jest opracowywany Program Szczepień Ochronnych na dany rok (pytanie nr 5), skarżący dążą do uzyskania informacji o organizacji, przedmiocie działalności i kompetencji Państwowej Inspekcji Sanitarnej, które to informacje w myśl art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b i c u.d.i.p. stanowią informację publiczną. Zagadnienie poruszone w pytaniu dotyczącym badania nowonarodzonych dzieci w celu stwierdzenia wrodzonej obniżonej odporności (pytanie nr 6) związane jest z zakresem obowiązkowych badań kwalifikacyjnych, wynikających z art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, poprzedzających szczepienia ochronne, nadzór nad którymi mają organy inspekcji sanitarnej. Informacje o przeprowadzeniu takich badań mogą wynikać z dokumentacji gromadzonej w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych. W zgłoszeniu bowiem wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego – zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 6 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi – wskazuje się dane o stanie zdrowia i inne informacje niezbędne do sprawowania nadzoru nad występowaniem odczynów poszczepiennych, zgodnie ze współczesną wiedzą medyczną. Powyższe przesądza o publicznym charakterze takiej informacji w myśl art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c u.d.i.p. Pytania nr 9 i 10 dotyczące statystyk, z których wynikają dane którymi organ dysponuje oraz od którego roku dane te są gromadzone, obejmują informacje publiczne w rozumieniu art. 1 i art. 6 u.d.i.p. Co do zasady stanowią bowiem informację publiczną, informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2 3, 5 u.p.i.s. w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie. Informacji publicznej dotyczy również pytanie nr 13, w którym skarżący domagają się udzielenia informacji gromadzonych przez Państwowy Inspektorat Sanitarny, jako bezpośrednio związanych z przedmiotem jego działalności (art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2 3, 5 u.p.i.s.). Zatem informacje, których dotyczy pytanie nr 5, 6, 9, 10 i 13 podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L., który temu obowiązkowi uczynił zadość w sposób prawidłowy. Nie stanowi natomiast wniosku o udzielenie informacji publicznej pytanie co do tego, czy rejestr Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych podlega kontroli sądowej (pytanie nr 7), czy stwierdzenie ciężkiego Niepożądanego Odczynu Poszczepiennego powoduje skutki prawne (pytanie nr 8), pytanie dotyczące świadomości organu co do ilości powikłań nieodnotowanych (pytanie nr 14), znajomości organu w zakresie orzecznictwa Europejskiego Trybunału Spraw Człowieka (pytanie nr 15) oraz wiedzy organu o tym, czy w związku z działalnością państwowego powiatowego inspektora sanitarnego została skierowana skarga do ETPC (pytanie nr 16). Nie odnoszą się one bowiem do faktów, zjawisk lub złożonych oświadczeń, lecz do nieuzewnętrznionego stanu "świadomości" lub "wiedzy" organu administracji na temat, odpowiednio, kontroli sadowej rejestru, skutkach prawnych stwierdzenia ciężkiego Niepożądanego Odczytu Poszczepiennego, stanowisk wyrażanych przez niektórych przedstawicieli nauki co do występowania nieodnotowywanych NOP oraz orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu w przedmiocie obowiązkowych szczepień. Formułując te pytania skarżący w istocie zmierzali za ich pomocą "wydobyć" nowe informacje, poza już wytworzonymi i istniejącymi. Wnioskiem o udzielenie informacji publicznej może być zaś tylko pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Poza tym informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania (por. wyroki NSA z dnia 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059/02 - LEX nr 78063; z dnia 07 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2445/11 – Centralna Baza Sądów Administracyjnych). Z podobnych przyczyn nie dotyczy informacji publicznej również pytanie nr 19. Zmierza ono bowiem do przymuszenia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. do dokonania oceny prawnej prowadzonych przez siebie działań w oparciu o unormowania Konstytucji RP. Nie dotyczy ona zatem faktów, a już na pewno faktów istniejących w dacie formułowania odpowiedzi. Nie dotyczą informacji publicznej także pytania numer 11 i 12. Odpowiedź na te pytania wymaga znajomości prawa krajowego poszczególnych krajów UE. Treść regulacji prawnych dotyczących szczepień obowiązujących w innych krajach UE, w ramach ich prawa krajowego, nie została zaś wytworzona przez polskie władze publiczne i nie odnosi się do polskich władz publicznych, czy też wykonywania władzy publicznej lub gospodarowania mieniem publicznym. Wymogu przeprowadzania przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. analiz prawa obcego nie sposób wyprowadzić z jakiegokolwiek przepisu ustawy o dostępie do informacji publicznej, ani przepisów ustaw szczególnych (por. wyroki WSA w Poznaniu z 14 września 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 99/17 oraz z dnia 5 października 2017 r., sygn. akt IV SAB/Po 50/17 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Skoro zatem pytania nr 7, 8, 11, 12, 14, 15, 16 i 19 nie dotyczą informacji publicznej to Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. nie miał obowiązku udzielania na nie odpowiedzi w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tym samym, w ich przypadku, nie ma zastosowania przewidziany tą ustawą obowiązek unormowany w jej art. 13 ust. 1. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1) bądź zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt. 2). Jednocześnie sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3) oraz stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W przypadkach zaś, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. dopuścił się bezczynności nie udzielając w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. odpowiedzi na pytania zawarte w pkt 1, 2, 3, 4, 17 i 18 wniosku z dnia 26 stycznia 2018 r. Wobec powyższego Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. do załatwienia wniosku K. C. i W. C. z dnia 26 stycznia 2018 r. w tej części. Oceniając zaistniałą w sprawie bezczynność (pkt II sentencji wyroku), Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., II OSK 468/13 opubl. w CBOSA). W ocenie Sądu zaistniała w sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, była bowiem wynikiem błędnego przekonania Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L., że przed udzieleniem odpowiedzi nie ma obowiązku żądania od strony wnoszącej o doprecyzowania zakresu wniosku, gdy został on sformułowany w sposób budzący wątpliwości. Tym bardziej, że na tym etapie nie stosuje się przepisów kpa. Była więc ona następstwem błędnej wykładni art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Okoliczności te nie pozwalają na zakwalifikowanie zaistniałej bezczynności jako rażącego naruszenia prawa i wymierzenia organowi grzywny. Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie działając, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w pozostałej części, o czym orzekł w punkcie III. sentencji wyroku. Uwzględniając natomiast, że pytania nr 7, 8, 11, 12, 14, 15, 16 i 19 nie dotyczyły w ogóle informacji publicznej, zaś na pytania nr 5, 6, 9, 10 i 13 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. udzielił odpowiedzi, a zatem skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej do całości żądania, sąd na podstawie art. 206 p.p.s.a odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania w całości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło