II SAB/Lu 500/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia SO del. Arkadiusz Mrowiec (sprawozdawca),, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi P. G. - redaktora [...]" na bezczynność Zarządu [...] w L. w przedmiocie udostępnienia informacji prasowej oddala skargę. We wniosku z dnia 7 października 2014 r., złożonym na druku oznaczonym logiem Dziennika Myśliwych "Ł.", K. M. wystąpił do Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w L. (dalej jako "ZO PZŁ") o udzielenie na podstawie art. 4 ust.1 i art. 11 ust.1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24 ze zm., dalej jako "Pr. pras.") informacji poprzez przysłanie kopii protokołów i podjętych uchwał z posiedzeń ZO PZŁ odbytych w roku 2014, w formie kserokopii przesyłką pocztową lub skanów pocztą email. W odpowiedzi pismem z dnia 14 października 2014r. Przewodniczący ZO PZŁ w L. poinformował wnioskodawcę, że nie udzieli mu żądanych informacji do czasu potwierdzenia, iż jest on dziennikarzem działającym na rzecz redakcji. Ponadto Przewodniczący ZO PZŁ wskazał, że wniosek o udostępnienie informacji prasowej powinien być na tyle skonkretyzowany, by określał zakres, czy też przedmiot wnioskowanej informacji. Musi on być również precyzyjny, aby możliwe było w ogóle jego rozpatrzenie. Podobnie jak w przypadku informacji publicznej, tak w przypadku informacji prasowej wniosek powinien dotyczyć faktów. Sama informacja jest bowiem skorelowana z pojęciami faktu lub zdarzenia. Według Przewodniczącego ZO PZŁ żądane dokumenty nie są dokumentami urzędowymi w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 782, dalej jako "u.d.i.p.") oraz nie zawierają informacji publicznej, zatem nie ma możliwości zastosowania art. 3a Pr. pras., ani też przyjęcia, że wniosek dotyczy wglądu do dokumentów przez osobę fizyczną. Końcowo poinformowano wnioskodawcę, że odpowiedź zostanie udzielona na konkretne pytania po uzyskaniu potwierdzenia statusu dziennikarza. W dniu 14 listopada 2014 r. (data nadania) P. G. – redaktor naczelny dziennika "Ł." wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność ZO PZŁ w przedmiocie udzielenia prasie informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia 7 października 2014 r., złożonym przez dziennikarza dziennika "Ł." K. M. Skarżący podniósł, że zgodnie z art. 4 ust.1 Pr. pras. przedsiębiorcy i podmioty nie zaliczone do sektora finansów publicznych oraz nie działające w celu osiągnięcia zysku są obowiązane do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, o ile na podstawie odrębnych przepisów, informacja nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności. Poprzedzający ten przepis art. 3a stanowi natomiast, iż w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zdaniem skarżącego z powyższych regulacji wynika, że w sytuacji, gdy o udzielenie informacji wnioskuje prasa, decydujące znaczenie ma ocena jej charakteru oraz charakter adresata wniosku. W sytuacji, gdy wniosek będzie dotyczył informacji publicznej i zostanie skierowany do podmiotu zobowiązanego na mocy art. 4 ust. 1 u.d.i.p. właściwym dla jego załatwienia będzie tryb określony w przepisach tej ustawy, a tak jest w niniejszej sprawie. Polski Związek Łowiecki jest bowiem podmiotem wykonującym zadania publiczne, a przez to zobowiązanym do udostępniania informacji publicznych zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. W związku z tym przedmiotowy wniosek z dnia 7 października 2014 r. – w ocenie strony skarżącej – pomimo, że pochodził od przedstawiciela prasy, powinien zostać rozpatrzony przez ZO PZŁ zgodnie z przepisami u.d.i.p. Organ do dnia sporządzenia skargi nie udzielił jednak wnioskowanej informacji, ani też nie wykonał żadnej innej czynności przewidzianej w przepisach u.d.i.p., przez co wniesienie przedmiotowej skargi – jak wskazał skarżący – stało się w pełni zasadne i konieczne. W oparciu o powyższe argumenty skarżący wniósł z o nakazanie ZO PZŁ na podstawie art. 149 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), udzielenia żądanych informacji w terminie 14 dni, zgodnie z przedmiotowym wnioskiem oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę ZO PZŁ wniósł o jej oddalenie. Organ podniósł, iż redakcja dziennika "Ł." dotychczas nie przesłała odpowiedzi na pismo z dnia 14 października 2014 r., w którym wyjaśniono, że udzielenie żądanych przez K. M. we wniosku z dnia 7 października 2014 r. informacji wymaga udowodnienia przez wnioskodawcę, że jest on dziennikarzem działającym na rzecz tej redakcji. Zdaniem organu, żądanie weryfikacji uprawnień wnioskodawcy miało podstawy faktyczne i prawne, skoro K. M. powoływał się na ustawę Pr. pras., a ta ogranicza dostęp do informacji do ściśle określonej kategorii osób. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do niczym nieuzasadnionego stanowiska, iż każdy może żądać dostępu do informacji w trybie Pr. pras., jeśli tylko posługuje się papierem wyglądającym na "firmowy" oraz używa podpisu "redaktor". Niezależnie od powyższego organ podniósł, że wniosek o udzielenie informacji prasowej powinien dotyczyć faktów. Przedmiotowy wniosek nie dotyczy zatem informacji prasowej, lecz udostępnienia dokumentów poprzez przesłanie ich kopii, w związku z czym ZO PZŁ rozważył, czy wnioskodawcy przysługuje dostęp do wskazanych dokumentów na podstawie przepisów u.d.i.p. W tym zakresie uznał jednak, że dokumenty te nie są dokumentami urzędowymi w rozumieniu u.d.i.p. oraz nie zawierają informacji publicznej, przez co brak jest możliwości zastosowania art. 3a Pr. pras. Na rozprawie przed Sądem w dniu 13 stycznia 2015 r. stawił się S. P., który złożył stosowne pełnomocnictwo do działania w imieniu strony skarżącej udzielone mu przez P. G. oraz oświadczył, że wnoszący zapytanie K. M. jest dziennikarzem dziennika "Ł." zatrudnionym na etacie. Pełnomocnik strony skarżącej poparł skargę, wnosząc dodatkowo o ukaranie ZO PZŁ grzywną, uznanie, że bezczynność tego organu miała miejsce z rażącym naruszeniem oraz zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 4 ust.1 Pr. pras. przedsiębiorcy i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku są obowiązane do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, o ile na podstawie odrębnych przepisów informacja nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności. Nie budzi wątpliwości, że powołany przepis stanowi o prasie w rozumieniu art. 7 ust.2 wspomnianej ustawy, przez którą należy rozumieć również zespoły ludzi i poszczególne osoby zajmujące się działalnością dziennikarską. Osobami takimi są: dziennikarze, redaktorzy i redaktorzy naczelni (art. 7 ust. 2 pkt 5 – 7 Pr. pras.). Według zaś tej ustawy dziennikarzem jest osoba zajmująca się redagowaniem, tworzeniem lub przygotowywaniem materiałów prasowych, pozostająca w stosunku pracy z redakcją albo zajmująca się taką działalnością na rzecz i z upoważnienia redakcji. Redaktorem jest z kolei dziennikarz decydujący lub współdecydujący o publikacji materiałów prasowych (art. 7 ust. 2 pkt 6), natomiast redaktorem naczelnym osoba posiadająca uprawnienia do decydowania o całokształcie działalności redakcji (art. 7 ust. 2 pkt 7). W świetle powołanych regulacji uzasadnione jest przekonanie, że osoba występująca w imieniu redakcji powinna wykazać swój status umożliwiający udzielenie jej informacji prasowej. Podmiot, do którego zwraca się o jej udzielenie, nie jest bowiem zobowiązany do badania, czy wnioskodawca rzeczywiście jest dziennikarzem. W żadnym razie wniosków w tym zakresie nie sposób opierać jedynie na tym, ze żądanie zostało sporządzone na druku z logo redakcji. Przyjęcie takiego założenia powodowałoby, że każdy, kto dysponuje odpowiednimi możliwościami technicznymi, byłby w stanie uzyskać informację prasową, nie spełniając warunku prasy, o którym stanowi art. 7 ust. 2 Pr. pras. Jeśli zatem podmiot, do którego zostało skierowane pytanie ma wątpliwości co do statusu wnioskodawcy, ma obowiązek żądania wykazania się odpowiednimi uprawnieniami. Składając do ZO PZŁ przedmiotowy wniosek z dnia 7 października 2014 r. K.M. nie wykazał, że jest dziennikarzem redakcji Dziennika Myśliwych "Ł.". Również skarżący, mimo podania w skardze, że wniosek złożył dziennikarz tej redakcji, nie przedstawił stosownej umowy o pracę zawartej z wnioskodawcą, ani też żadnej innej umowy, na podstawie której wnioskodawca byłby uprawniony do zajmowania się działalnością dziennikarską na rzecz redakcji. Nie wskazał nawet, czy jest on stałym współpracownikiem zajmującym się zbieraniem materiałów dla redakcji. Co więcej, redaktor naczelny dziennika nie zażądał sporządzenia odmowy udzielenia informacji na piśmie, co umożliwiał mu art. 4 ust. 3 Pr. pras. Brak jest zatem w tej sytuacji przekonujących przesłanek pozwalających formułować tezę o bezczynności ZO PZŁ w udzieleniu informacji prasowej. Trafnie natomiast zwrócono uwagę w skardze, że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., do której to ustawy odsyła art. 3a Pr. pras. oraz, że na ZO PZŁ ciąży ustawowy obowiązek udostępniania informacji publicznych. Stosownie do art. 4 ust.1 u.d.i.p. zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. W orzecznictwie jednolity jest pogląd, że zadania z zakresu administracji publicznej wykonuje również Polski Związek Łowiecki oraz jego zarządy okręgowe. Uzasadniając powyższe stanowisko wskazuje się na treść art. 34 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo Łowieckie (Dz. U.z 2005 r. Nr 127, poz. 1066 ze zm.), określający zadania Polskiego Związku Łowieckiego. Ponadto Związek realizuje również inne zadania powierzone mu przez ministra właściwego do spraw ochrony środowiska. O publicznoprawnym charakterze działalności PZŁ świadczy także konieczność odbycia przez osoby ubiegające się o uprawnienia do polowania, szkolenia prowadzone przez Związek określone w art. 42 ust. 4 -7 prawa łowieckiego. Z § 133 pkt 11 Statutu PZŁ wynika, że do zadań zarządu okręgowego należy szkolenie członków i kandydatów do Zrzeszenia (PZŁ) (por. wyroki NSA: z 17 kwietnia 2007r. sygn. akt I OSK 735/06 oraz z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 89/13 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Takie samo stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny zajął również w powołanym w skardze postanowieniu z dnia 28 listopada 2013 r. (sygn. akt I OZ 1155/13) dowodząc, że w świetle przepisów ustawy Prawo łowieckie, Polski Związek Łowiecki wykonuje m. in. zadania administracji państwowej związane z wyrażonym w art. 5 oraz art. 74 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej obowiązkiem ochrony środowiska naturalnego (porównaj: motywy uzasadnienia do wyroku TK z dnia 6 listopada 20102 r., sygn. K 21/11, opubl. OTK-A 2012/10/119). Tym samym także zarząd okręgowy będący w świetle § 98 ust. 2 pkt 3 statutu Polskiego Związku Łowieckiego, stanowiącego załącznik do uchwały XXI Krajowego Zjazdu Delegatów PZŁ z dnia 2 lipca 2005 r. w sprawie uchwalenia Statutu Polskiego Związku Łowieckiego, krajowym organem PZŁ, zobowiązany jest do udzielenia informacji publicznej. Bez wątpienia taki charakter mają podejmowane przez zarząd uchwały dotyczące jego działalności. Warto zwrócić uwagę, że według art. 1 ust.1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi w jej informację publiczną. W tym sensie orzecznictwo ujmuje jednolicie konieczność przyjęcia bardzo szerokiego rozumienia pojęcia informacji publicznej, uznając, że będzie nią treść dokumentów wytworzonych przez podmioty zobowiązane do jej udostępnienia, bez względu na to do kogo zostały skierowane i jakiej sprawy dotyczą. W taki sam sposób kwalifikowane są również wiadomości niewytworzone przez podmioty publiczne, ale odnoszące się do tych podmiotów. Chodzi tu o wiadomości, których organ używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań, także wówczas, gdy nie pochodzą wprost od niego (por. m.in. wyroki NSA z dnia: 12 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 123/06, z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 490/11). Skoro art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c) u.d.i.p. stanowi, że udostępnianiu podlegają informacje o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust.1, w tym o przedmiocie działalności i kompetencjach, to bez wątpienia udostępnieniu podlegają również uchwały podejmowane w zakresie przedmiotu działalności związku. Zwrócić jednak należy uwagę, że także art. 3a Pr. pras. stanowi o dostępie prasy do informacji publicznej, a więc także w tym wypadku podmiot zwracający się o udzielenie informacji powinien wykazać, że jest prasą w rozumieniu art. 7 ust. 2 Pr. pras. Skoro, jak już wspomniano, tego statusu nie wykazał, wniosek należało potraktować jako pochodzący od osoby fizycznej (K. M.), domagającej się udzielenia informacji publicznej w oparciu o art. 2 ust.1 u.d.i.p. Oczywiste jest jednak, że w tej sytuacji jedynie wnioskodawca posiada legitymację do złożenia skargi na bezczynność ZO PZŁ w sprawie przedmiotowego wniosku. Co za tym idzie, legitymacji takiej nie posiada P. G., a przez to jego skarga nie może zostać uwzględniona. Brak przymiotu strony, a więc uprawnienia do złożenia skargi, jest bowiem przesłanką materialnoprawną, która skutkuje oddaleniem skargi (por. postanowienia NSA: z dnia 24 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 227/11, LEX nr 1071206 oraz z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 1133/12, LEX nr 1333846). Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.