II SAB/Lu 717/13
PostanowienieWSA w Lublinie2014-04-16
Skład orzekający: Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który utrzymuje się z renty inwalidzkiej i dochodów z pracy, a jego małżonka otrzymuje emeryturę i alimenty od skarżącego, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w sytuacji, gdy ponosi koszty w sześciu równoległych sprawach sądowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, pomimo posiadania stałych dochodów przez siebie i małżonkę oraz zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Decydujące znaczenie miały wysokie koszty sądowe i koszty ustanowienia adwokata, które skarżący musiałby ponieść w sześciu równoległych sprawach, co przy jego dochodach i kosztach utrzymania uniemożliwia pokrycie tych wydatków bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Uzasadnił to niskimi dochodami z renty i pracy, a także rozdzielnością majątkową z żoną. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak skarżący wniósł sprzeciw, a następnie uzupełnił wniosek, podając szczegółowe dane dotyczące swoich dochodów, kosztów utrzymania, alimentów płaconych na rzecz żony oraz kosztów związanych z przynależnością do koła łowieckiego i postępowaniami sądowymi. Sąd analizował również dochody żony skarżącego.Rozstrzygnięcie
Przyznano S. P. prawo pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2014 r. w sprawie ze skargi S. P. na bezczynność Koła Łowieckiego Nr [...] "M." w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wniosku z dnia 19 września 2013 r. – w zakresie wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata p o s t a n a w i a przyznać S. P. prawo pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata o wyznaczenie, którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.
Skarżący, w zakreślonym w wezwaniu terminie (data na prezentacie), na urzędowym formularzu druk PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, z którą ma ustanowioną rozdzielność majątkową i utrzymuje się z renty inwalidzkiej w kwocie [...] złotych brutto i dochodów z pracy w redakcji w kwocie [...] złotych brutto. Łączny miesięczny dochód skarżącego wynosi [...] złotych brutto. Skarżący oświadczył, że na leczenie miesięczne wydaje kwotę [...] złotych. Na żądanie referendarza sądowego nadesłał oświadczenie z dnia 15 lutego 2014 r., potwierdzenie wypłaty/odbioru renty inwalidzkiej z miesiąca lutego 2014 r., potwierdzenie przelewu z dnia 13 lutego 2014 r. oraz niepoświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię aktu notarialnego wyłączającego wspólność ustawową małżeńską. Z oświadczenia z dnia 15 lutego 2014 r. wynika, że skarżący zamieszkuje obecnie w lokalu będącym własnością spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, która ponosi koszty utrzymania lokalu w zamian za zarządzanie przez niego kompleksem zabudowań należących do spółki oraz, iż stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego skarżącego wynoszą [...] złotych. W oświadczeniu skarżący odmówił ujawnienia dochodów swojej małżonki, powołując się na istniejącą między nimi rozdzielność majątkową. W ocenie skarżącego wyłącza to możliwość brania pod uwagę sytuacji majątkowej małżonki przy ocenie wniosku o prawo pomocy. Z potwierdzenia wypłaty/odbiory wynika, że skarżący otrzymuje rentę w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto, zaś z potwierdzenia przelewu, iż tytułem wynagrodzenia za pracę w redakcji otrzymuje kwotę [...] złotych netto. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 27 lutego 2014 r., II SAB/Lu 716/13 odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Od postanowienia skarżący wniósł sprzeciw, w którym wyjaśnił, że z żoną ma ustanowioną umowną rozdzielność majątkową w związku z czym nie ma obowiązku przedstawiać jej sytuacji majątkowej, płaci na jej rzecz alimenty, w konsekwencji czego nie można przyjąć, iż prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe. Wykonując wezwanie Sądu z dnia 27 marca 2014 r. skarżący nadesłał pismo z dnia 1 kwietnia 2014 r., w którym oświadczył, że płaci alimenty w kwocie [...] złotych, nie posiada żadnego wartościowego sprzętu myśliwskiego, a posiadane śrutówki z 1951 r. i z roku 1989 warte są około [...] złotych za sztukę. Roczny koszt przynależności do koła łowieckiego wynosi [...] złotych - składka do koła oraz [...] złotych składka do PZŁ. W tym samym piśmie skarżący oświadczył, że od roku 2007 nie ponosi kosztów polowań i amunicji, gdyż od tego roku nie bierze czynnego udziału w polowaniach, poprzestając jedynie na towarzyszeniu osobom zaprzyjaźnionym.
Sąd ustalił również na podstawie nadesłanej przez skarżącego w sprawie o sygn. akt II SO/Lu 148/13 niepoświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii potwierdzenia wypłaty/odbioru emerytury, że jego żona otrzymuje świadczenie w wysokości [...] złotych brutto – [...] złotych netto.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznanie w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Skarżący wnosząc o zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wniósł, więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowym. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Dokonując oceny możliwości ponoszenia przez skarżącego kosztów niniejszego postępowania należy wyjaśnić, że o zasadności wniosku decydują dochody zarówno skarżącego i jego małżonki, jako osoby pozostającej ze skarżący we wspólnym gospodarstwie domowym. Nie ma tu znaczenia ustrój majątkowy istniejący między małżonkami (por. postanowienie NSA z dnia 27 listopada 2013 r., sygn. akt I FZ 434/13 – Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) jak i to, iż skarżący stara się wykazać, że w istocie nie prowadzi z żoną wspólnego gospodarstwa domowego. Składają oświadczenie na druku PPF wymienił on bowiem żonę jako osobę pozostającą z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Oświadczeniu temu, jako złożonemu pod rygorem odpowiedzialności karnej Sąd dał wiarę. Przechodząc do oceny zasadności wniosku o przyznanie prawo pomocy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej mamy doczynienia z drugą z wymienionych powyżej sytuacji. Decyduje o tym dochód skarżącego i jego małżonki jak i wysokość kosztów postępowania, które skarżący jest zobowiązany ponieść w niniejszej sprawie jak i w 5 innych toczących się z jego inicjatywy równolegle ze sprawą niniejszą przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie. Zarówno skarżący jak i jego małżonka posiadają stałe dochody oraz mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Realny dochód skarżącego wynoszący łącznie [...] złotych netto zaś na dochód jego małżonki składają się płacone przez skarżącego na jej rzecz alimenty w kwocie [...] złotych oraz emerytura w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto. Miesięczne koszty utrzymania skarżącego wynoszą [...] złotych. Zatem niemal całość jego dochodu pochłaniają koszty utrzymania. Koszty sądowe w niniejsze sprawie każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 6 i 7, § 3 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Przy czym nie można pominąć, że koszty sądowe w takiej samej wysokości skarżący ponosić musi w 5 innych sprawach równolegle toczących się z jego inicjatywy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie. W sprawach tych, tak samo jak w sprawie niniejszej, skarżący wnosi też o ustanowienie adwokata, którego minimalne wynagrodzenie wynosi 292,80 złotych brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r. poz. 461 w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Mając na uwadze wysokość łącznego miesięcznego dochodu skarżącego i jego małżonki oraz wysokość kosztów sądowych i wysokość minimalnego wynagrodzenia adwokata, przy uwzględnienie, że takie same koszty ponieść musi w 5 innych sprawach przyjąć należy, że skarżący nie może ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło