II SAB/Lu 81/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 29 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. J. o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi S. P. na bezczynność Inne w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a I. przyznać adwokatowi M. J. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę [...]([...]) złotych, na którą składa się: 1) kwota [...]([...]) złotych, w tym kwota [...]([...]) złotych należnego podatku od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za udział w pierwszoinstancyjnym postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym pod sygn. akt II SAB/Lu 721/13; 2) kwota [...]([...]) złotych, w tym kwota [...]([...]) złotych należnego podatku od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt II SAB/Lu 721/13 i udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w postępowaniu prowadzonym pod sygn. akt I OSK 2760/14; 3) kwota [...]([...]) złotych, tytułem wynagrodzenia za udział w pierwszoinstancyjnym postępowaniu sądowoadministracyjnym w postępowaniu prowadzonym pod sygn. akt II SAB/Lu 81/16; 4) kwota [...]([...]) złotych tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II SAB/Lu 81/16. II. odmówić zwrotu niezbędnych, udokumentowanych wydatków. Adwokat M. J. wyznaczono pełnomocnikiem skarżącego ustanowionym z urzędu (k. 55). Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie w dniu 1 lipca 2014 r., w sprawie o sygn. akt II SAB/Lu 721/13 adwokat M. J. wniosła o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek zawiera oświadczenie, że koszty nie zostały opłacone w całości bądź w części (k. 80). Wyrokiem z dnia 10 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, sygn. akt II SAB/Lu 721/13 w punkcie drugim przyznał adwokatowi M. J. wynagrodzenie w kwocie 295,20 złotych, w tym należny podatek od towarów i usług (k. 84). W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku adwokat M. J. wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wniosła o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za obie instancje (k. 104). Wniosek zawiera oświadczenie, z którego wynika, że koszty nie zostały opłacone w całości bądź w części (k. 83). Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 1 kwietnia 2016 r. substytut adwokata M. J. reprezentując skarżącego wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Jednocześnie oświadczył, że wynagrodzenie nie zostało uiszczone w całości bądź w części (k. 122). Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2760/14 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania (k. 125). Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjny w Lublinie w dniu 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II SAB/Lu 81/16 substytut adwokata M. J. wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za I i II instancję (k. 166). Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, sygn. akt II SAB/Lu 81/16 w punkcie czwartym przyznał adwokatowi M. J. wynagrodzenie w kwocie 442,80 złotych, w tym należny podatek od towarów i usług (k. 168). W skardze kasacyjnej od tego wyroku substytut adwokata M. J. wniósł m.in. o uchylenie punktu czwartego zaskarżonego wyroku i zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu za cztery instancje, przy uwzględnieniu sporządzenia poprzedniej skargi kasacyjnej oraz stawiennictwa pełnomocnika na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjny podczas uprzednio rozpoznawanej sprawy (k. 198). Wniosek zawiera oświadczenie, że koszty nie zostały uiszczone w całości bądź w części. Wyrokiem z dnia 25 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2703/16 Naczelny Sąd Administracyjny w punkcie pierwszym uchylił punkt czwarty wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 czerwca 2016 r. (k. 219). Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że uzasadniony jest zarzut dotyczący zawartego w punkcie czwartym zaskarżonego wyroku postanowienia w zakresie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Na koszty te winno bowiem składać się wynagrodzenie pełnomocnika za czynności adwokackie na każdym etapie postępowania. Wskazał przy tym, że o ile w postępowaniu prowadzonym pod sygn. akt II SAB/Lu 721/13 i I OSK 2760/14 zastosowanie znajdzie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (...) (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 z późn. zm.), o tyle w dalszym toku postępowania wynagrodzenie adwokata winno być obliczone na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 z późn. zm.) (k. 200 - 201). Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że uchylając w tej części zaskarżony wyrok nie orzekł o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, albowiem ustalenie i przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu w ramach przyznanego i wykonanego prawa pomocy jest tzw. postępowaniem wpadkowym. Uwzględnienie skargi kasacyjnej w tej części stanowiło natomiast w istocie rozpoznanie zażalenia na zawarte w zaskarżonym wyroku postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania. Istotne jest przy tym również, że Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpatruje wniosku pełnomocnika ustanowionego z urzędu o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej, gdyż orzeka o tym w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, w drodze odrębnego postanowienia, wydanego na posiedzeniu niejawnym, referendarz sądowy albo sąd w składzie jednego sędziego. Zatem wnioski pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu rozpoznany zostanie w odrębnym trybie. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Zgodnie z art. 190 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, zwana dalej "p.p.s.a.") sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie sądu administracyjnego (jak i referendarza sądowego) oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej w orzeczeniu sądu drugiej instancji poglądem i zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Skutkiem tego sąd pierwszej instancji (referendarz sądowy) nie posiada już, na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego, swobody w zakresie wykładni prawa, jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2703/16 stwierdził, że odnośnie oceny zasadności wniosków o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu prowadzonym pod sygn. akt II SAB/Lu 721/13 i I OSK 2760/14 zastosowanie znajdzie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (...) (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 z późn. zm.) zaś w dalszym toku postępowania wynagrodzenie adwokata winno być obliczone na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 z późn. zm.) (k. 200 - 201). Stosownie więc do wskazań powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego do kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu prowadzonym pod sygn. akt II SAB/Lu 721/13 i I OSK 2760/14 zastosowanie znajdzie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 z późn. zm.). Jego paragraf pierwszy stanowi, że rozporządzenie określa opłaty za czynności adwokackie przed organami wymiaru sprawiedliwości, zwane dalej "opłatami" (pkt. 1); stawki minimalne opłat za czynności adwokackie, zwane dalej "stawkami minimalnymi" (pkt. 2) oraz szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu (pkt. 3). Stosownie do unormowania §2 ust. 1 tego rozporządzenia zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Wysokość stawki minimalnej zależy natomiast od wartości przedmiotu sprawy lub jej rodzaju, a w postępowaniu egzekucyjnym - od wartości egzekwowanego roszczenia (§4 ust. 1). Zgodnie z §18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. stawka minimalna wynosi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji 240 złotych. W myśl §2 ust. 3 opłata ta ulega podwyższeniu o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Tak, więc wynagrodzenie za udział w postępowaniu pierwszoinstancyjnym prowadzonym pod sygnaturą II SAB/Lu 721/13 wynosić będzie 240 złotych powiększone stosownie do unormowania §2 ust. 3 rozporządzenia o stawkę należnego podatku od towarów i usług wynoszącą dla tej usługi 23% (art. 146a pkt. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm.). Wynagrodzenie to wynosić więc będzie łącznie z należnym podatkiem od towarów i usług [...] złotych, o czym na podstawie art. 250 §1 p.p.s.a. i art. 258 §2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z §18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. i §2 ust. 1 tego rozporządzenia postanowiono w punkcie pierwszym (I) podpunkcie pierwszym (1)). Stosownie do unormowania §18 ust. 1 pkt. 2 lit. a) rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. stawka minimalna wynosi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1 (§18 ust. 1 pkt 1), a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat - 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Biorąc pod uwagę przedmiot skargi, która zainicjowała niniejsze postępowanie, treść §18 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. zgodnie, z którym wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynosi 75% stawki minimalnej określonej w §18 ust. 1 pkt 1, jeżeli czynności tych dokonał adwokat, który prowadził sprawę przed sądem pierwszej instancji jak i to, że wnioskodawczyni prowadziła niniejszą sprawę w toku pierwszoinstancyjnego postępowania sądowoadministracyjnego oraz, iż to ona w toku postępowania w drugiej instancji sporządziła i wniosła skargę kasacyjną oraz brała udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stwierdzić należy, iż wynagrodzenie, które wnioskodawczyni powinna otrzymać z tego tytułu wynosić będzie 75% stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia. Stawka ta wynosi 240 złotych. Tak, więc wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynosić będzie 75% z kwoty 240 złotych powiększone stosownie do unormowania §2 ust. 3 o stawkę należnego podatku od towarów i usług wynoszącą dla tej usługi 23% (art. 146a pkt. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm.). Wynagrodzenie to wynosić więc będzie łącznie z należnym podatkiem od towarów i usług [...] złotych, o czym na podstawie art. 250 §1 p.p.s.a. i art. 258 §2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z §18 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. i §2 ust. 1 tego rozporządzenia postanowiono w punkcie pierwszym (I) podpunkcie drugim (2)). Jak wynika z wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 2703/16 w postępowaniu prowadzonym pod sygnaturą II SAB/Lu 81/16 i I OSK 2703/16 do oceny wniosków o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu zastosowanie znajdzie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 z późn. zm.). Stosownie do unormowania §14 ust. 1 pkt 1 lit. c) tego rozporządzenia stawka minimalna wynosi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji 480 złotych. Tym samym należne wnioskodawczyni wynagrodzenie za udział w postępowaniu pierwszoinstancyjnym sygn. akt II SAB/Lu 81/16 wyniesie [...] złotych, o czym na podstawie art. 250 §1 p.p.s.a. i art. 258 §2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z §14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. postanowiono w punkcie pierwszym (I) podpunkcie trzecim (3)). Natomiast zgodnie z §14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. stawka minimalna wynosi w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Mając na uwadze to, że wnioskodawczyni reprezentowała skarżącego w pierwszoinstancyjnym postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz, iż to ona sporządziła i wniosła skargę kasacyjną stwierdzić należy, iż wynagrodzenie, które powinna otrzymać z tego tytułu wynosić będzie 50% stawki minimalnej określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia. Stawka minimalna określona w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) wynosi 480 złotych. Tak, więc wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej rozpoznanej w postępowaniu o sygn. akt I OSK 2703/16 wynosić będzie 50% z kwoty 480. Wyniesie zatem ono [...] złotych, o czym na podstawie art. 250 §1 p.p.s.a. i art. 258 §2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z §14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. postanowiono w punkcie pierwszym (I) podpunkcie czwartym (4)). W tym miejscu zaznaczyć należy, że rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie nie zawiera podstawy prawnej umożliwiającej powiększenie przyznanego wynagrodzenia o stawkę należnego podatku od towarów i usług. Dlatego referendarz sądowy przyznając wnioskodawczyni wynagrodzenie za reprezentowanie skarżącego w postępowaniu prowadzonym pod sygn. akt II SAB/Lu 81/16 i wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej rozpoznanej w postępowaniu prowadzonym pod sygn. akt I OSK 2703/16 nie powiększył go o stawkę należnego podatku od towarów i usług. Ze względu zaś na to, że rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie nie nakłada na adwokata obowiązku złożenia wraz z wnioskiem o przyznanie kosztów pomocy prawnej oświadczenia o tym, że koszty nie zostały pokryte w całości bądź w części referendarz sądowy przyznał wynagrodzenie za reprezentowanie skarżącego w pierwszoinstancyjnym postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym pod sygnaturą akt II SAB/Lu 81/16. Pomijając tym samym to, że wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu złożony na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjny w Lublinie w dniu 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II SAB/Lu 81/16 nie zawierał oświadczenia o tym, że koszty nie zostały uiszczone w całości bądź w części. Wnioskodawczyni na żadnym etapie postępowania prowadzonym w niniejszej sprawie nie udokumentowała, aby poniosła wydatki w związku z reprezentowaniem skarżącego. Brak jest zatem podstaw do zwrotu niezbędnych, udokumentowanych wydatków. Z tego powodu referendarz sądowy działając na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. postanowił jak w punkcie drugim.