II SO/Lu 15/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. K. w przedmiocie wymierzenia PKS [...] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w [...] grzywny za nieprzekazanie w terminie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie skargi o wymierzenie grzywny za niewykonanie wyroku w sprawie o sygn. akt II SAB/Lu 426/14 postanawia: I. wymierzyć PKS [...] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w [...] grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; II. zasądzić od PKS [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w [...] na rzecz A. K. 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 19 sierpnia 2016 r. A. K. (dalej także: skarżący) złożył wniosek o wymierzenie PKS [...] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w [...] (dalej także: Spółka) grzywny za nieprzekazanie Sądowi w terminie skargi z dnia 13 maja 2016 r. na bezczynność Spółki polegającą na niewykonaniu wyroku WSA w Lublinie z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt II SAB/Lu 426/14. W odpowiedzi na wniosek syndyk masy upadłości Spółki wniósł o jego oddalenie, wskazując, że jest on bezzasadny. Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2016 r., sygn. akt II SO/Lu 22/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił wskazany wyżej wniosek. Sąd stwierdził, że informacja żądana przez skarżącego we wniosku z dnia 13 listopada 2013 r., a w konsekwencji również skarga dotycząca bezczynności w tym zakresie, odnosi się do działalności przedsiębiorstwa upadłej spółki, co do którego zarząd, wraz z ogłoszeniem upadłości likwidacyjnej, utracił uprawnienie do zarządzania, w tym do dysponowania dokumentacją wchodzącą w skład tego przedsiębiorstwa. Jedynym dysponentem materiałów, których domaga się skarżący, jest syndyk masy upadłości, a zatem tylko jemu może być wymierzona grzywna za niewykonanie obowiązków określonych w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej "P.p.s.a."). Zdaniem Sądu, to oznacza, że po wydaniu wyroku Sądu z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt II SAB/Lu 426/14, doszło do zmiany istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy, skutkującej koniecznością oddalenia wniosku rozpoznawanego w sprawie niniejszej. Wniosek ten nie został bowiem skierowany przeciwko podmiotowi, na którym ciążą obowiązki opisane w art. 54 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu zażalenia A. K., postanowieniem z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt I OZ 636/17, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania. NSA podkreślił, że w jego ocenie, sprawa o udostępnienie informacji publicznej nie jest sprawą dotyczącą masy upadłości, zatem stroną takiego postępowania pozostaje upadła spółka. Nie ma więc przeszkód, by żądać od niej wykonania obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. i przekazania skargi na niewykonanie wyroku obligującego ją do udzielenia informacji publicznej. Z tego zaś wynika także, że możliwe jest ukaranie spółki grzywną za niedopełnienie tego obowiązku. Mając to na uwadze, NSA stwierdził, że złożony w niniejszej sprawie wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi na niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, prawidłowo skierowany był przeciwko Spółce a nie syndykowi. Nie istnieją wskazane przez Sąd pierwszej instancji przeszkody formalne uniemożliwiające ewentualne wymierzenie spółce grzywny za nieprzekazanie skargi na bezczynność. Wojewódzki Sąd Administracyjny winien zatem rozpoznać wniosek A. K. merytorycznie i orzec o jego ewentualnej zasadności w świetle stanu faktycznego niniejszej sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, że zgodnie z art. 190 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest oceną prawną dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przez ocenę prawną, o której mowa w powołanym przepisie należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku (postanowieniu) Naczelnego Sądu Administracyjnego ciąży na sądzie, któremu przekazano sprawę do ponownego rozpoznania i może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (zob. wyroki NSA: z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1311/07 oraz z dnia 17 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 158/11). Powyższe oznacza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekając w niniejszej sprawie jest związany stanowiskiem wyrażonym w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt I OZ 636/17 i nie może wyrazić poglądu odmiennego od zapatrywania utrwalonego w pisemnym uzasadnieniu tego orzeczenia NSA. Uwzględniając zatem ocenę prawna wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie doszedł do przekonania, że wniosek o wymierzenie grzywny, rozpatrywany w niniejszej sprawie, ma uzasadnione podstawy. Zgodnie z art. 54 P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu administracji publicznej, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (§ 1). Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (§ 2). W przypadku skarg rozpatrywanych w postępowaniach dotyczących udostępnienia informacji publicznej termin, o jakim mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., został przez ustawodawcę skrócony i wynosi 15 dni od dnia otrzymania skargi – art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764; dalej także: "ustawa"). Stosownie do art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niedochowania powyższego obowiązku, sąd – na wniosek skarżącego – może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., to jest do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Wyłączną przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. jest nieprzekazanie przez organ skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, który w rozpoznawanej sprawie wynosił 15 dni od daty wpłynięcia skargi do organu. W niniejszej sprawie jest niekwestionowane, że datowana na 13 maja 2016 r. skarga A. K. na bezczynność Spółki, polegającą na niewykonaniu wyroku WSA w Lublinie z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt II SAB/Lu 426/14, została przekazana Spółce w dniu 20 maja 2016 r. Od tej daty rozpoczął się bieg piętnastodniowego terminu do wykonania przez Spółkę obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 ustawy. Poza sporem jest również, że wspomniana skarga nie została dotychczas przekazana Sądowi. W tym stanie sprawy Sąd był zobligowany do wymierzenia Spółce grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. Grzywna ta ma charakter mieszany, dyscyplinująco-represyjny, co oznacza, że sąd wymierza ją organowi w razie uchybienia terminu do wykonania obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a., nawet gdy organ dopełnił tego obowiązku przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie grzywny. Ta ostatnia okoliczność nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania (por. postanowienia NSA z dnia 5 lipca 2006 r., II OSK 1024/06, ONSA i WSA 2006, nr 6, poz. 156 oraz z dnia 25 kwietnia 2013 r., I OZ 278/13, Lex nr 1315498). Ustalając wysokość nałożonej grzywny Sąd uwzględnił wszystkie okoliczności sprawy, w tym wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych wątpliwości co do tego, czy przewoźnicy wykonujący przewozy w ramach transportu publicznego stanowią podmioty zobowiązane do udostępniania informacji publicznej w trybie określonym w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. W tym zakresie Sąd miał na uwadze, że Spółka nie stanowi organu administracji publicznej w znaczeniu ustrojowym, który ze swej istoty powołany jest do załatwiania indywidualnych spraw administracyjnych. Nałożenie na Spółkę obowiązku zwrotu na rzecz skarżącego poniesionych przez niego niezbędnych kosztów postępowania uzasadniał art. 200 i art. 205 § 1 w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.