II SO/Lu 55/14
PostanowienieWSA w Lublinie2014-08-22
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykazuje stałe dochody, ale jednocześnie ponosi znaczne wydatki na leczenie i utrzymanie, może zostać zwolniony od ponoszenia wszelkich kosztów postępowania sądowego?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Pomimo ponoszenia wydatków na leczenie i utrzymanie, wnioskodawca oraz jego żona osiągają stałe dochody, a koszty utrzymania mieszkania ponosi spółka. Z tego względu nie można uznać, że wnioskodawca jest osobą rzeczywiście ubogą, pozbawioną środków do życia. Jednakże, ze względu na konieczność ponoszenia kosztów leczenia i utrzymania, przyznano mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.Stan faktyczny
Wnioskodawca S. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Uzasadnił to niskimi dochodami z renty inwalidzkiej i pracy, a także znacznymi wydatkami na leczenie. Wnioskodawca i jego żona posiadają rozdzielność majątkową. Po analizie dokumentów finansowych, w tym zeznań podatkowych, wyciągów z kont i faktur, sąd stwierdził, że wnioskodawca i jego żona osiągają stałe dochody, a koszty utrzymania mieszkania są pokrywane przez spółkę. W związku z tym, sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ale przyznał je w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.Rozstrzygnięcie
Przyznano S. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, a odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z wniosku S. P. o wymierzenie grzywny Kołu Łowieckiemu nr [...] "P." w S. za nieprzekazanie do sądu skargi dotyczącej udostępnienia informacji publicznej w sprawie wniosku z dnia 12 kwietnia 2014 r. p o s t a n a w i a I. przyznać S. P. prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie, którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Wnioskodawca, w zakreślonym terminie (data na prezentacie), na urzędowym formularzu druk PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, z którą umownie ma ustanowioną rozdzielność majątkową i utrzymuje się z renty inwalidzkiej w kwocie [...] złotych brutto i dochodów z pracy w redakcji w kwocie [...] złotych brutto. Żona wnioskodawcy utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] złotych brutto. Łączny miesięczny dochód wnioskodawcy wynosi [...] złotych brutto. Wnioskodawca oświadczył, że na leczenie miesięczne wydaje kwotę [...] złotych.
W odpowiedzi na wezwanie do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń wnioskodawca w piśmie z dnia 11 sierpnia 2014 r. wyjaśnił, że żona nie posiada rachunku bankowego zaś jego wynagrodzenie za pracę w redakcji przekazywane jest przelewem na konto. Różna wysokość przelewów z redakcji spowodowana jest tym, że wraz wynagrodzeniem na konto przelewane są również zwroty kosztów podróży służbowych. Wnioskodawca wyjaśnił też, że na poczet jego kosztów utrzymania koniecznego składają się wydatki na wyżywienie oraz odzież. Znaczną ich część stanowią również wydatki na leki. Do pisma wnioskodawca dołączył potwierdzenie odbioru swojej renty inwalidzkiej z miesiąca czerwca, lipca i sierpnia 2014 r., z którego wynika, że otrzymuje on rentę inwalidzką w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto oraz potwierdzenie odbioru/wypłaty alimentów dla żony z miesiąca czerwca, lipca i sierpnia 2014 r., z którego wynika, że otrzymuje ona alimenty w kwocie [...] złotych. Wnioskodawca dołączył też wyciąg z rachunku bankowego za okres od kwietnia do końca czerwca 2014 r., zeznania podatkowe PIT – 37 swoje i żony za rok 2013, z których wynika, że w roku tym osiągnął on dochód w kwocie [...] złotych zaś jego żona w kwocie [...] złotych. Z dołączonej umowy o pracę wynika, że wnioskodawca zatrudniony jest na 1/10 etatu na czas nieokreślony za wynagrodzeniem [...] złotych miesięcznie. Na podstawie dołączonych przez wnioskodawcę faktur VAT za zakup leków referendarz sądowy ustalił, że w dniu 23 lipca 2014 r. żona wnioskodawcy dokonała zakupu leków na łączną kwotę [...] złotych zaś on na kwotę [...] złotych.
Wnioskodawca w piśmie z dnia 26 czerwca 2014 r. złożonym przez niego do akt sprawy II SAB/Lu 157/14 oświadczył, że wraz z żoną zamieszkują w mieszkaniu należącym do spółki prawa handlowego, gdzie korzystają z prawa dożywocia oraz, iż spółka ta ponosi wszystkie koszty eksploatacji mieszkania. Z pisma tego wynika również, że aktualne koszty utrzymania wnioskodawcy wynoszą minimum [...] złotych miesięcznie z czego kwota [...] złotych to koszty leczenia. Pismo to zawiera też oświadczenie wnioskodawcy, że jego dochody nie wystarczają na pokrycie kosztów utrzymania koniecznego co zmusza go do korzystania z pomocy rodziny.
Z potwierdzenie odbioru/wypłaty emerytury żony wnioskodawcy złożonego w aktach sprawy II SAB/Lu 157/14 z miesiąca lipca 2014 r., z którego wynika, że otrzymuje ona emeryturę w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto.
Ze znajdującego się w aktach sprawy II SAB/Lu 157/14 pisma wnioskodawcy z dnia 11 sierpnia 2014 r. wynika m.in., że korzysta on sporadycznie z pomocy rodziny oraz, iż sporadycznie podejmuje się dodatkowych zajęć, celem uzupełnienia dochodów. Środki uzupełniające budżet pochodzą również z debetu na karcie kredytowej, który obecnie wynosi [...] złotych.
Referendarz sądowy na podstawie pisma wnioskodawcy z dnia 16 kwietnia 2014 r., które również znajduje się w aktach sprawy II SAB/Lu 157/14 ustalił, że płaci on alimenty w kwocie [...] złotych potrącane bezpośrednio z jego renty inwalidzkiej w tym kwota [...] złotych przekazywana jest bezpośrednio z Wojskowego Biura Emerytalnego do rąk uprawnionej oraz kwota [...] złotych honorarium redakcyjnego, które wnioskodawca również przekazuje małżonce, nie posiada żadnego wartościowego sprzętu myśliwskiego, a posiadane śrutówki z 1951 r. i z roku 1989 warte są około [...] złotych za sztukę, roczny koszt przynależności do koła łowieckiego wynosi [...] złotych - składka do koła oraz [...] złotych składka do PZŁ, od roku 2007 nie ponosi kosztów polowań i amunicji, gdyż od tego roku nie bierze czynnego udziału w polowaniach, poprzestając jedynie na towarzyszeniu osobom zaprzyjaźnionym oraz, iż jego koszty utrzymania koniecznego i leczenia wynoszą [...] złotych.
Starszy referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Żadna z wymienionych sytuacji nie ma miejsca w sprawie niniejszej. Zarówno wnioskodawca jak i jego żona osiągają stałe dochody, które w roku 2013 wyniosły w przypadku wnioskodawcy [...] złotych zaś jego żony [...] złotych oraz mają zapewnione potrzeby mieszkaniowe. Nawet jeżeli weźmie się pod uwagę to, że wnioskodawca kwotę [...] złotych przekazuje na rzecz żony w formie alimentów wraz z kwotą [...] złotych otrzymywanego przez niego honorarium za pracę w redakcji co powoduje, iż jego realny dochód wynosi łącznie [...] złotych netto zaś realny dochód jego małżonki wynosi [...] złotych netto (kwota uzyskana z zsumowania kwoty alimentów przekazywanych na rzecz żony przez wnioskodawcę oraz kwoty jego honorarium redakcyjnego, które również przekazuje na jej rzecz i otrzymywanej przez żonę wnioskodawcy emerytury w kwocie netto) nie można przyjąć, aby wniosek o przyznanie prawa pomocy był w całości zasadny. Dla oceny jego zasadności nie ma bowiem znaczenia umowna rozdzielność majątkowa między wnioskodawcą a jego żoną. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 13 marca 2013 r. (I GZ 47/13 – ONSAiWSA 2014/3, s. 204 - 207) stwierdził, że rozdzielność majątkowa ustanowiona w drodze umowy może dotyczyć kwestii zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich, a także kwestii samodzielnego dysponowania i zarządzania swoimi majątkami. Nie można jednak przyjąć, aby rozdzielność majątkowa małżeńska zwalniała z pomocy finansowej. Zatem umowne ustanowienie rozdzielności majątkowej między wnioskodawcą a jego żoną nie ma znaczenia przy ocenie możliwości ponoszenia kosztów postępowania. Z faktu zaś, że wnioskodawca oświadczył, iż ponosi stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego w kwocie [...] złotych (pismo z dnia 16 kwietnia 2014 r.) do [...] złotych (pismo skarżącego z dnia 26 czerwca 2014 r.) przy realnych dochodach w kwocie [...] złotych wynika, że aby ponosić koszty utrzymania musi korzysta ze wsparcia finansowego nie tylko rodziny, które jest wszak sporadyczne, ale i żony. W tym miejscu zwrócić należy uwagę na to, że wysokość dochodu netto żony wnioskodawcy w pełni umożliwia jej udzielanie pomocy finansowej wnioskodawcy zwłaszcza, że nie obciąża ją ponoszenie kosztów eksploatacji mieszkania. Ponadto z pisma wnioskodawcy z dnia 23 lipca 2014 r. (k. 10) wynika, że ma on możliwość zgromadzenia środków finansowych pozwalających na ponoszenie części kosztów postępowania. Mając na uwadze wysokość miesięcznych dochodów netto wnioskodawcy i jego żony, treść oświadczenia wnioskodawcy o możliwości zgromadzenia przez niego środków finansowych referendarz sądowy uznał, że wnioskodawca ma możliwość poniesienia kosztów sądowych bez narażenia siebie i żony na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Zwłaszcza, że koszty te każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych. Poniesienie jednak równolegle z kosztami sądowymi kosztów ustanowienia adwokata spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla wnioskodawcy i jego żony. Dlatego referendarz sądowy przyznał wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.
Wobec powyższego, Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło