III SA/Lu 106/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na przeniesienie studentki III roku [...] Uniwersytetu [...] na IV rok studiów niestacjonarnych w Uniwersytecie [...] postanawia: I. Przyznać A. S. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W złożonej skardze skarżąca złożyła jednocześnie wniosek o zwolnienie od opłat sądowych w związku z wniesioną skargą. W załączonym do skargi wniosku o prawo pomocy złożonym na urzędowym formularzu zaznaczyła, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Ponadto na wezwanie referendarza sądowego skarżąca nadesłała dodatkowe oświadczenie. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym i obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Mając na względzie aktualną sytuację materialną i rodzinną przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, stwierdzić należy, że strona skarżąca spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od skargi, nie jest bowiem w stanie ponieść tego kosztu, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z informacji zawartych w urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy skarżąca studiuje na Uniwersytecie [...] we [...], nie pracuje, nie pobiera żadnego stypendium. Nie osiąga żadnych dochodów i nie posiada żadnego majątku. Skarżąca wezwana do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, nadesłała pismo z 30 kwietnia 2011 r., w którym oświadczyła, że pozostaje na wyłącznym utrzymaniu rodziców, którzy utrzymują również jej dwóch studiujących braci, poza tym nie posiada rachunku bankowego. Odnośnie dochodów rodziny, skarżąca oświadczyła, że matka otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł brutto ([...] zł netto), zaś jej ojciec uzyskuje wynagrodzenie za pracę w kwocie [...] zł brutto ([...] zł netto). Z oświadczenia skarżącej o miesięcznych kosztach utrzymania koniecznego wynika, że ponosi opłatę za akademik ([...] zł), opłatę za studia ([...] zł) oraz koszty wyżywienia, przejazdów, podręczników, internetu ([...] zł). Oceniając możliwości skarżącej ponoszenia w przedmiotowej sprawie kosztów sądowych, w pierwszej kolejności podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w danym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Mając na uwadze powyższą zasadę, należy zauważyć, że skarżąca w niniejszej sprawie ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, do których na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł, wyliczony w oparciu o § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 221, poz. 2193/). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, które mogą, ale nie muszą wystąpić tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, opłata sądowa od zażalenia, wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych /Dz.U. Nr 221, poz. 2192/ oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 221, poz. 2193/). Badając możliwości skarżącej opłacenia w przedmiotowej sprawie kosztów sądowych, należy mieć na uwadze, że jest ona osobą nie posiadającą majątku, jak również żadnych dochodów. W sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych kontynuuje naukę i pozostaje na wyłącznym utrzymaniu rodziców, to o przyznaniu jej prawa pomocy decydują możliwości zarobkowe i majątkowe osób zobowiązanych do alimentacji. Rodzice i dzieci są bowiem zobowiązani, na podstawie art. 87 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), do wzajemnego wspierania się. W uzasadnionych przypadkach prowadzenia procesu w interesie dziecka, które nie osiągnęło jeszcze możliwości utrzymania się samodzielnie, rodzice powinni wyłożyć potrzebne na ten cel środki do granic zabezpieczenia utrzymania koniecznego rodziny (por. postanowienie SN z 15 maja 1989 r., II CZ 80/89 Legalis). Powyższe uprawnia do wniosku, że dla oceny możliwości płatniczych skarżącej, znaczenie będą miały uzyskiwane przez jej rodziców dochody i stan majątkowy. Przedstawiona w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanym oświadczeniu, sytuacja materialna i rodzinna skarżącej (w szczególności wysokie wydatki ponoszone na kształcenie skarżącej oraz pozostawanie na utrzymaniu rodziców jej braci, którzy również kontynuują naukę), uprawnia do stwierdzenia, że strona nie jest w stanie ponieść jednorazowo opłaty wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stronie poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi zapewnione zostało prawo dostępu do sądu. Należy podkreślić, że na obecnym etapie postępowania nie ma innych kosztów sądowych, które by warunkowały wyznaczenie rozprawy i merytoryczne rozpoznanie. Z tych względów oraz na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie I postanowienia. Natomiast brak jest podstaw do przyznania stronie zwolnienia od ewentualnych innych kosztów sądowych, które w zależności od wyniku sprawy i działań podjętych przez strony mogą, ale nie muszą wystąpić. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych w całości ma zastosowanie w przypadku osób ubogich, które ze względu na sytuację życiową, mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych. W oparciu o dane zawarte w urzędowym formularzu i nadesłanym oświadczeniu, stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżącej i jej rodziny nie należy do skrajnie trudnych. Sytuacja finansowa skarżącej i jej rodziny jest stabilna - rodzina ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, a rodzice, na których utrzymaniu skarżącej pozostaje, pracują i osiągają stałe dochody. Miesięczne wynagrodzenie zarówno matki jak i ojca skarżącej jest ok. [...] większe od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, które od dnia 1 stycznia 2011 r. wynosi 1.386 zł (§ 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 października 2010 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2011 r. (dz. U. Nr 194, poz. 1288). W tej sytuacji uiszczenie pozostałych kosztów sądowych, które każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł i które nie muszą być wydatkowane na obecnym etapie postępowania, leży w granicach realnych możliwości finansowych strony. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, p.p.s.a., orzeczono jak w pkt II postanowienia.