III SA/Lu 13/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie: Sędzia WSA Robert Hałabis, Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Katarzyna Sugier, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2025 r. sprawy ze skargi E. K. w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 grudnia 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 597/24, wydanym w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 2 lipca 2024 r. nr [...] p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 597/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę E. K. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 2 lipca 2024 r. w przedmiocie utraty prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych. W dniu 2 stycznia 2025 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) E. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyżej wymienionym wyrokiem. Jako podstawę wznowienia postępowania skarżąca wskazała art. 271 i art. 273 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.). Skarżąca wniosła o uchylenie wyroku z dnia 17 grudnia 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 597/24 i "przyjęcie dodatkowych wyjaśnień". W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że nie była obecna na rozprawie, ponieważ termin rozprawy pokrywał się z terminem badań okulistycznych, które trwały kilka godzin. Skarżąca podkreśliła, że gdyby zrezygnowała z badania w tym dniu, to kolejny termin zaproponowanoby jej dopiero w maju 2025 r. W tej sytuacji skarżąca złożyła w dniu 11 grudnia 2024 r. wniosek o zmianę terminu rozprawy. Zwróciła również uwagę, że przed posiedzeniem złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Nie został on jednak rozpatrzony przed wydaniem wyroku. W piśmie z dnia 5 lutego 2025 r. skarżąca podtrzymała stanowisko, że podstawą wznowienia postępowania jest art. 271 i art. 273 p.p.s.a. Skarżąca podkreśliła, że nieobecność na posiedzeniu w dniu 17 grudnia 2024 r. wynikała z badań lekarskich. Brak zaś rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa przed wydaniem orzeczenia w sprawie sygn. akt III SA/Lu 597/24 naruszał przepisy postępowania i pozbawił skarżącą należytej reprezentacji. W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania Wojewoda Lubelski wniósł o odrzucenie skargi, ponieważ wyrok z dnia 17 grudnia 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 597/24 jest nieprawomocny. Wyjaśnił, że do dnia sporządzenia odpowiedzi na skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie doręczył organowi prawomocnego wyroku z dnia 17 grudnia 2024 r. sygn. akt III SA/Lu 597/24. Tymczasem można żądać wznowienia postepowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Postanowieniem z dnia 26 marca 2025 r. sąd odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wydanego w sprawie sygn. akt III SA/Lu 597/24 uznając, że wniosek jest spóźniony. W piśmie z dnia 28 kwietnia 2025 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę o wznowienie postępowania i wniósł o odrzuceniu wniosku organu o odrzucenie skargi. Pełnomocnik skarżącej argumentował, że wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalający skargę staje się prawomocny w następnym dniu po upływie 7-dniowego terminu na złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku. Nie jest bowiem możliwe zaskarżenie przez stronę wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, do którego nie otrzymała ona uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 270 p.p.s.a. w przypadkach przewidzianym w dziale VII tej ustawy można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Natomiast art. 168 § 1 p.p.s.a. stanowi, że orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. Według art. 277 p.p.s.a., skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że skarga o wznowienie postępowania sądowego przysługuje stronie postępowania tylko w przypadku, gdy dotyczy ona orzeczenia kończącego postępowanie sądowe, a ponadto orzeczenia, które już się uprawomocniło, czyli takiego, od którego strona postępowania nie może wnieść środka odwoławczego. Orzeczenie, którego wznowienia domaga się strona, powinno być prawomocne w dniu złożenia skargi o wznowienie (vide wyrok NSA z dnia 26 września 2018 r., sygn. akt II FSK 424/18 oraz powołane tam postanowienie NSA z dnia 17 lutego 2012 r., I OSK 210/12). Kwestionowane orzeczenie kończące dane postępowanie musi odpowiadać wymogom określonym w art. 168 § 1 p.p.s.a., w myśl którego orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. Skarga o wznowienie postępowania nie stanowi alternatywy dla zwykłego środka odwoławczego służącego usunięciu istniejącej wadliwości postępowania (vide postanowienie WSA w Krakowie z dnia 20 sierpnia 2019 r., sygn. akt. II SAB/Kr 196/19). Wniesienie skargi przed uprawomocnieniem się orzeczenia stanowiącego podstawę jej wniesienia jest przedwczesne i jako takie winno skutkować jej odrzuceniem (por. postanowienie NSA z 19 lipca 2011 r., I FSK 1048/11). Zgodnie z art. 281 zdanie pierwsze p.p.s.a. na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia lub termin do wniesienia skargi nie został zachowany, odrzuca skargę o wznowienie. W niniejszej sprawie skarżąca wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego w dniu 2 stycznia 2025 r. (data wpływu do sądu 7 stycznia 2025 r.), a zatem w chwili, gdy orzeczenie z dnia 17 grudnia 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 597/24 nie było jeszcze prawomocne. Jak wynika z akt sprawy III SA/Lu 597/24, wydany w tej sprawie w dniu 17 grudnia 2024 r. wyrok stał się prawomocny od dnia 17 stycznia 2025 r. Przy obliczeniu bowiem terminu prawomocności przedmiotowego orzeczenia należało w niniejszej sprawie uwzględnić regulację art. 177 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, termin do wniesienia skargi kasacyjnej dla stron wiąże również prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich i Rzecznika Praw Dziecka. Jeżeli jednak orzeczenia nie doręcza się stronie prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich i Rzecznik Praw Dziecka mogą w terminie trzydziestu dni od dnia wydania orzeczenia wystąpić o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i wnieść skargę kasacyjną w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Dlatego też stanowisko pełnomocnika skarżącej co do prawomocności wyroku z dnia 17 grudnia 2024 r. w następnym dniu po upływie 7-dniowego terminu na złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku jest błędne. Dla biegu terminu do stwierdzenia prawomocności nie ma oczywiście znaczenia wydanie w sprawie III SA/Lu 597/24 w dniu 26 marca 2025 r. postanowienia o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku. W tym okolicznościach uznać należało, że w dniu złożenia skargi o wznowienie postępowania sądowego, postępowanie, którego wznowienia domagała się skarżąca, nie zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. W związku z powyższym skargę o wznowienie postępowania należało uznać za niedopuszczalną, gdyż została wniesiona przedwcześnie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Na mocy art. 276 zdanie pierwsze p.p.s.a. do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 276 i art. 58 § 1 pkt 6 oraz na podstawie art.281 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.