III SA/Lu 1314/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis,, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 maja 2016 r. sprawy ze skargi M. N. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r., Nr [...], Dyrektor Izby Celnej odmówił M. N. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] kwietnia 2015 r., Nr [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco: Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego wymierzył M. N. karę pieniężną z tytułu urządzania gier hazardowych na automatach poza kasynem gry. Przesyłka zawierająca decyzję awizowana była dwukrotnie z powodu nieobecności adresata: w dniu 20 kwietnia 2015 r., a następnie w dniu 28 kwietnia 2015 r., po czym zwrócono ją nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie". W dniu 9 lipca 2015 r. (data nadania pisma w placówce pocztowej), skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skarżący wskazał, że korespondencję kierowaną do niego często odbiera matka, która stale przebywa w domu. Matka nie przekazała mu decyzji w tej sprawie, w związku z czym nie mógł się zapoznać z jej treścią i wnieść odwołania. O decyzji dowiedział się dopiero w dniu 2 lipca 2015 r., kiedy matka przekazała mu wezwanie do zapłaty z dnia 2 czerwca 2015 r. Matka skarżącego nie pamięta czy odebrała decyzję, mogło się zdarzyć, że nie odebrała przesyłki. W ocenie skarżącego powyższe świadczy o tym, że nie ponosi on winy w uchybieniu terminu. Skarżący wskazał również, że w oddawczej skrzynce pocztowej nie było żadnego awiza pozostawionego przez doręczyciela poczty. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. Dyrektor Izby Celnej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy i przywołał przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.), regulujące kwestie doręczenia zastępczego i przywrócenia terminu. Organ wskazał, że zaskarżona decyzja została doręczona w trybie zastępczym w dniu 5 maja 2015 r. Termin do wniesienia odwołania upływał natomiast z dniem 19 maja 2015 r. W ocenie organu skarżący nie wykazał okoliczności uprawdopodabniających brak winy w uchybieniu terminu. W dniu [...] marca 2015 r. zapoznał się z aktami sprawy, zatem był świadomy zbliżającego się terminu wydania decyzji. Z załączonych do wniosku dokumentów nie wynika również, aby stan zdrowia matki uniemożliwiał podjęcie jakichkolwiek działań zmierzających do odbioru przesyłki zawierającej decyzję. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie pełnomocnik M. N. wniósł o zmianę postanowienia organu II instancji i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, zarzucając naruszenie art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Pełnomocnik skarżącego nie zgodził się z argumentacją organu. Wskazał, że zaznajomienie się z aktami sprawy nie stanowi o wiedzy skarżącego o zbliżającym się terminie wydania decyzji. Skarżący wydał domownikom odpowiednie dyspozycje w zakresie odbioru korespondencji. Mimo to nie otrzymał żadnej informacji o przesyłce. W ocenie pełnomocnika skarżący nie ponosi zatem winy w powstałym uchybieniu terminu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest postanowienie organu odwoławczego odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Podstawę prawną powyższego rozstrzygnięcia stanowił art. 162 Ordynacji podatkowej. W tym miejscu wyjaśnić należy, że w sprawie niniejszej nie miał w ogóle zastosowania art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, którego naruszenie zarzuca pełnomocnik skarżącego. W myśl bowiem art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 z późn. zm. , obecnie obowiązuje tekst jednolity ogłoszony w Dz. U. 2016 r., poz. 471), do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zarzut naruszenia art. 58 § 1 k.p.a. jest więc nieuzasadniony. Zgodnie jednak z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie ma zastosowania). W myśl § 1 tego przepisu, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (§ 2). Zgodnie zaś z art. 163 § 2 Ordynacji podatkowej, w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ podatkowy właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Oceniając spełnienie przesłanek wskazanych w art. 162 Ordynacji podatkowej w pierwszej kolejności należało ustalić, czy decyzja organu I instancji została skarżącemu doręczona prawidłowo i czy wniesienie odwołania rzeczywiście nastąpiło z uchybieniem terminu. Tryb doręczania przesyłek sądowych regulują przepisy art. .... W myśl art. Przesyłka zawierająca powyższą decyzję została doręczona skarżącemu w trybie wskazanym w art. 150 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Stosownie zaś do § 4 cytowanego przepisu, w przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Jak wynika z akt sprawy, przesyłka zawierająca decyzję nie została odebrana przez skarżącego. Zgodnie z adnotacją na skierowanej do skarżącego kopercie, przesyłka została pozostawiona w placówce pocztowej, o czym poinformowano skarżącego w dniu 20 kwietnia 2015 r., poprzez umieszczenie zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej. Dnia 28 kwietnia 2013 r. wezwanie zostało awizowane powtórnie. Skarżący nie podjął przesyłki w terminie, w związku z czym zwrócono ją nadawcy. Skarżący nie odebrał przesyłki w przewidzianym terminie, a zatem należało ją uznać za doręczoną z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od daty pierwszego zawiadomienia o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym, tj. z dniem 4 maja 2015 r. Z powyższego wynika, że organ prawidłowo ocenił (mimo błędnego wskazania dnia 5 maja 2015 r., jako daty doręczenia) poprawność doręczenia przesyłki zawierającej decyzję. Należy także zauważyć, że poza własnym oświadczeniem skarżący, nie uwiarygodnił, że przesyłka nie została mu doręczona oraz, że nie otrzymał informacji o jej awizowaniu, a także nie przedstawił w tym zakresie żadnego dokumentu uprawdopodobniającego podniesione twierdzenia. Ciężar obalenia domniemania doręczenia przesyłki przez awizo ciąży na stronie skarżącej. Obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że awizo nie pozostawiono prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji wskazanej w art. 150 Ordynacji podatkowej. Domniemanie faktyczne wynikające z tego przepisu może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, iż dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością (postanowienie NSA w Warszawie z dnia 14 marca 2012 r., II FSK 180/12). W ocenie Sądu, organ zasadnie uznał również, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Zamościu. Odwołanie od decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia skarżący złożył bowiem dopiero w dniu 9 lipca 2015 r. (data nadania w placówce pocztowej), a więc ponad dwa miesiące po doręczeniu decyzji. We wniosku o przywrócenie terminu skarżący podniósł, że korespondencję kierowaną do skarżącego często odbiera jego matka, która stale przebywa w domu. Stwierdził, że Matka nie przekazała mu decyzji w tej sprawie, o decyzji dowiedział się dopiero w dniu 2 lipca 2015 r., kiedy matka przekazała mu wezwanie do zapłaty z dnia 2 czerwca 2015 r. Podniósł, że matka skarżącego nie pamięta czy odebrała decyzję, mogło się zdarzyć, że nie odebrała przesyłki. Skarżący wskazał również, że w oddawczej skrzynce pocztowej nie było żadnego awiza pozostawionego przez doręczyciela poczty. Wskazana we wniosku o przywrócenie terminu argumentacja skarżącego sprowadza się zatem do twierdzenia, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego nie została mu doręczona, w związku z czym nie mógł wnieść odwołania w przewidzianym terminie. Brak winy w powstałym uchybieniu upatruje natomiast w zaniedbaniu matki, która nie przekazała mu informacji o przesyłce. W ocenie Sądu, powyższa argumentacja nie daje podstaw do uznania braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W tym miejscu należy podkreślić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu zachodzi, gdy zachowanie strony postępowania odpowiada obiektywnemu miernikowi staranności, a więc staranności w prowadzeniu spraw, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Nawet lekkie niedbalstwo przy dokonywaniu czynności w toku postępowania wyklucza przywrócenie terminu. O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku i jeśli przeszkoda ta powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej (por. wyroki WSA w Rzeszowie z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 360/13, WSA w Bydgoszczy z dnia 3 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Bd 106/13, WSA w Poznaniu z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt II SA/Po 648/12, WSA w Warszawie z dnia 17 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1697/10, WSA w Łodzi z dnia 23 października 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 573/14). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. powódź, pożar, przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się osobą trzecią przy dokonywaniu konkretnej czynności (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Beck, Warszawa 2012, s. 283). Przeszkoda, uzasadniająca przyjęcie uprawdopodobnienia braku winy, zachodzi zatem wówczas, gdy dokonanie czynności w ogóle (w sensie obiektywnym) było niemożliwe albo nie można było oczekiwać od strony, że w danych okolicznościach zachowa dany termin procesowy. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wskazał tak rozumianych okoliczności i przeszkód, które świadczyłyby o braku winy w uchybieniu terminu. Z pewnością okoliczności takiej nie stanowi nieprzekazanie skarżącemu informacji o przesyłce przez jego matkę. Zaniechanie osoby, która odebrała awizo i nie powiadomiła o nim adresata przesyłki, wywołuje skutki dla adresata decyzji i nie stanowi okoliczności uprawdopodobniającej, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez adresata nastąpiło bez jego winy. Mając świadomość, iż adresowana do niego korespondencja będzie przesyłana na adres, pod którym mieszka również jego matka, skarżący godził się na jej odbiór przez tę osobę ze wszystkimi, również ujemnymi dla niego konsekwencjami. Podsumowując, rozstrzygniecie organu jest prawidłowe. W okolicznościach niniejszej sprawy organ zasadnie uznał, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego została prawidłowo doręczona skarżącemu w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Skarżący nie wykazał przy tym, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. Nie można również przyjąć, że skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy, bowiem skarżący nie wskazał żadnych obiektywnych powodów, które uzasadniałyby zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 162 Ordynacji podatkowej. Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.).