III SA/Lu 142/11

WyrokWSA w Lublinie2011-06-28

Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Małgorzata Fita, Ewa Ibrom

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo doręczył decyzje stronie, która podała adres do korespondencji, a następnie zmieniła adres zameldowania, ale nie poinformowała o zmianie adresu do doręczeń?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który kieruje korespondencję wyłącznie na adres zameldowania, ignorując podany przez stronę adres do doręczeń i nie próbując doręczyć pisma w miejscu zatrudnienia, nie wyczerpuje wszystkich możliwości doręczenia zgodnie z art. 42 § 1 k.p.a. Brak prawidłowego doręczenia decyzji oznacza, że nie weszły one do obrotu prawnego i nie uzyskały waloru ostateczności, co czyni niedopuszczalnym wznowienie postępowania w oparciu o nieostateczne decyzje. Naruszenie zasad prawidłowego doręczenia i dwuinstancyjności postępowania uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
K. K. zarejestrował się jako bezrobotny, podając adres do korespondencji w K. i adres zameldowania w L. Organy administracji kierowały korespondencję na adres zameldowania w L., który nie był adresem do doręczeń podanym przez stronę. W wyniku tego strona nie odebrała kilku decyzji, które stały się ostateczne. Po dowiedzeniu się o decyzjach, K. K. złożył wniosek o wznowienie postępowania, który został odrzucony przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy uchylił decyzję odmawiającą wznowienia, ale odmówił uchylenia pierwotnych decyzji, uznając, że naruszenie prawa procesowego nie miało wpływu na ich treść. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że brak prawidłowego doręczenia uniemożliwia wznowienie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody L. z dnia [...] lutego 2010 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca),, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Asystent sędziego Monika Kutarska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody L. z dnia [...] 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznych dotyczących osoby bezrobotnej uchyla zaskarżoną decyzję W dniu 1 lutego 2008 r, K. K. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. jako osoba bezrobotna. W rubryce (10) jako adres zameldowania podał: [...] K. ul. L. x. W rubryce (13) – adres do korespondencji wpisał: "j.w.“ Z adnotacji tej wynika, że jako adres do korespondencji rejestrujący się podał wskazany wyżej adres, tj. [...] ul. L. x. Tego samego dnia decyzją nr [...] wydaną z upoważnienia Starosty P. i adresowaną na adres do korespondencji podany we wniosku rejestracyjnym, K. K. przyznano statut bezrobotnego i odmówiono prawa do zasiłku. Decyzja stała się ostateczna. W dniu 7 marca 2008 r do strony skierowano pismo w sprawie skierowania na odbycie przygotowania zawodowego, a w dniu 10 marca 2008 r. decyzją wydaną z upoważnienia Starosty P. przyznano stronie prawo do stypendium w wysokości 140 % zasiłku dla bezrobotnych. Decyzja ta również adresowana była na adres podany przez K. K. we wniosku rejestracyjnym. W dniu 13 sierpnia 2008 r. K. K. zgłosił się do powiatowego urzędu pracy celem wyrejestrowania się z powodu podjęcia pracy. W tym celu złożył oświadczenie, z którego wynika, że podjął zatrudnienie od dnia 1 sierpnia 2008 r. w Banku [...], Warszawa oraz kopię umowy o pracę, w której jako jego adres zam. figuruje: L., ul. P. [...]. Z notatki służbowej wynika, że w/w adres zamieszczony jest także w przedłożonym przez niego dowodzie osobistym. Zapytany przez pracownika urzędu pracy oświadczył, że dowód osobisty, wydany został mu w marcu 2008 r. W toku czynności sprawdzających, pracownicy urzędu pracy ustalili, że K. K. pod w/w adresem zameldowany został w dniu 15 stycznia 2008 r. Postanowieniem z dnia 8 września 2008 r. organ wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 1 lutego 2008 r. dotyczącej przyznania stronie statusu bezrobotnego i odmowy przyznania prawa do zasiłku. Postanowienie to zaadresowane zostało na adres zameldowania – L. ul. P. [...]. Pomimo dwukrotnego awizowania, korespondencja nie została odebrana. W dniu [...] października 2008 r. Starosta P. wydał decyzję nr [...] o uchyleniu ostatecznej decyzji z dnia 1 lutego 2008 r. i o odmowie przyznania stronie statusu bezrobotnego. Podstawą jej wydania był art. 9 ust. 1 pkt 14 i art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 c) ustawy o promocji zatrudnienia i instytucji rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004 r. (tj. Dz.U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 ze zm. – dalej u.p.z.i.r.p.) i zarejestrowanie się K. K. w urzędzie pracy niewłaściwym dla faktycznego miejsca zameldowania. Decyzja ta również zaadresowana została na adres: L., ul. P. [...] i pomimo dwukrotnego awizowania nie została odebrana przez stronę. W dniu 9 grudnia 2008 r. organ wydał postanowienie nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] marca 2008 r. o przyznaniu stronie prawa do stypendium, a w dniu [...] stycznia 2009 r. decyzję nr [...] o uchyleniu powyższej decyzji i o odmowie przyznania od dnia 10 marca 2008 r. prawa do stypendium z powodu niespełnienia wymogów ustawowych z art. 2 ust. 1 pkt 2 c) w zw. z art. 53 ust. 6 u.p.z.i.r.p. Oba pisma przesłane na adres zameldowania strony nie zostały przez stronę odebrane pomimo dwukrotnego awizowania. W następnej kolejności, decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], Starosta P. orzekł o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia za okres od dnia 10 marca 2008 r. do dnia 31 lipca 2008 r. w wysokości 4.043,00 zł. Decyzja ta podobnie jak poprzednie wysłana została na l. adres strony i nieodebrana przez nią. W dniu 26 czerwca 2009 r. strona zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy w P. celem zapoznania się z aktami sprawy i w tym samym dniu złożyła tam wniosek o wznowienie postępowania w stosunku do trzech w/w decyzji ostatecznych organu pierwszej instancji z dnia 16 października 2008 r., 19 stycznia 2009 r. i 2 kwietnia 2009 r. z powodu niemożności uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym bez własnej winy, ewentualnie o uchylenie tych decyzji w trybie art. 154 Kpa, a w przypadku nie skorzystania z tych możliwości o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wskazanych decyzji. W uzasadnieniu K. K. podał, iż pomimo zameldowania pod adresem w L., w rzeczywistości od urodzenia zamieszkuje w P. pod adresem wskazanym w karcie rejestracyjnej złożonej w Powiatowym Urzędzie Pracy w P.. O decyzjach wydanych po przeprowadzeniu postępowań wznowieniowych dowiedział się po otrzymaniu upomnienia przedegzekucyjnego. W wyniku rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania, organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] orzekł o odmowie wznowienia postępowania w stosunku do trzech powyższych własnych decyzji. Decyzja ta została doręczona stronie pod adresem podanym w karcie rejestracyjnej: [...] K., ul. L. x, a po wniesieniu od niej odwołania uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...]. Sprawa została przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Ponownie rozpatrując sprawę, Starosta P. wznowił postępowanie w sprawach zakończonych swoimi decyzjami z dnia [...] października 2008 r., [...] stycznia 2009 r. i [...] kwietnia 2009 r. a następnie wydał w dniu [...] listopada 2009 r. decyzję nr [....] w której orzekł o odmowie ich uchylenia. Również od tej decyzji skarżący wniósł odwołanie do Wojewody L. zarzucając, że wydana została z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 42 i 44 k.p.a. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], organ odwoławczy uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty P. z dnia 27 listopada 2009 r. oraz odmówił uchylenia wszystkich wyżej wymienionych decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda L. wskazał, że wznowienie postępowania z powodu braku udziału strony bez jej winy w postępowaniu następuje niezależnie od tego, czy to kwalifikowane naruszenie norm prawa procesowego miało wpływ na treść decyzji, czy też nie. Podał, iż po wydaniu postanowienia z dnia 3 listopada 2009 r. o wznowieniu postępowania, organ pierwszej instancji zbadał, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła i w wydanej w dniu 27 listopada 2009 r. decyzji stwierdził, że skoro skarżący był w sposób prawidłowy zawiadomiony o prowadzonych postępowaniach to nie ma mowy o wystąpieniu przesłanki nie uczestniczenia strony bez jej winy w prowadzonym postępowaniu. W ocenie organu, doręczenie zawiadomień i wydanych decyzji, wysłanych na posiadany przez skarżącego od dnia 15 stycznia 2008 r. adres zameldowania na pobyt stały w L. przy ul. P. [...], nastąpiło w trybie art. 44 k.p.a., wobec niemożności doręczenia ich w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a. Zatem, zdaniem organu pierwszej instancji, przyczyna wznowienia postępowania wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. rzeczywiście nie wystąpiła. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu pierwszej instancji. Podał, że nie można pominąć argumentacji odwołującego się, który w odwołaniu stawia zarzut, że “Powiatowy Urząd Pracy w P. kierował do niego korespondencję wyłącznie na adres zameldowania stałego w L., a nie na wskazany w karcie rejestracyjnej adres do korespondencji, którym był adres w K., ani zgodnie z art. 42 k.p.a., w miejscu zamieszkania lub pracy". Podkreślił, że organowi mógł nie być znany faktyczny adres zamieszkania skarżącego wobec zmiany zameldowania stałego. Organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, że skoro w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w P., skarżący podał adres zameldowania na pobyt stały oraz adres do korespondencji w K. to zmiana meldunku stałego na L. pociągała za sobą skutek w postaci zmiany adresu do korespondencji, także na adres w L.. W ocenie organu odwoławczego, na uznanie zasługuje argument odwołującego się, że organ pierwszej instancji powinien był zastosować przede wszystkim tryb doręczenia zgodny z art. 42 k.p.a. a nie opierać się na trybie doręczenia określonym w art. 44 k.p.a., który powoduje domniemanie skutku doręczenia. Organ zgodził się ze stroną, że kierowanie korespondencji wyłącznie na adres zameldowania stałego w L., bez weryfikacji dostępnych danych, czyli podjęcia próby skierowania jej do miejsca zatrudnienia, odwołującego się, spowodowało ten skutek, że nie zostały przez urząd pracy wyczerpane wszystkie możliwości doręczenia przesyłki, o których mowa w art. 42 § 1 k.p.a. Z powyższych względów, organ odwoławczy stwierdził, że zachodzi podstawa wznowieniowa, na którą się skarżący powołuje, wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., czyli niebrania przez skarżącego bez własnej winy, udziału w postępowaniu. Jednak w ocenie organu odwoławczego, powyższe naruszenie prawa procesowego nie miało żadnego wpływu na treść podjętych w sprawie merytorycznych rozstrzygnięć, wyrażonych w decyzjach organu pierwszej instancji (z 16 października.2008 r., 19 stycznia 2009 r. i 2 kwietnia 2009 r.). Zdaniem organu odwoławczego, podstawą wydania obecnie decyzji o odmowie uchylenia w/w decyzji, w stosunku do których obecnie wznowiono postępowanie, powinien być art. 151 § 2 k.p.a., zgodnie z którym - w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Według art. 146 § 2 k.p.a., nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Uzasadniając takie stanowisko organ podał, że dokonując w urzędzie pracy rejestracji skarżący podał nieprawdziwą informację dotyczącą zameldowania na pobyt stały. W prowadzonym następnie przez Powiatowy Urząd Pracy w P. postępowaniu (po ujawnieniu tej informacji), urząd ten stwierdził, że w dniu 1 lutego 2008 r. nie był dla skarżącego urzędem właściwym miejscowo. To spowodowało, że na mocy art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z.i.r.p. skarżący nie mógł uzyskać statusu bezrobotnego. Kolejne decyzje organu pierwszej instancji, tj. decyzja z dnia 19 stycznia 2009 r., na mocy której organ uchylił własną decyzję z dnia 10 marca 2008 r. przyznającą skarżącemu prawo do stypendium z tytułu odbywania przygotowania zawodowego u pracodawcy oraz jednocześnie orzekł o odmowie przyznania skarżącemu od dnia 10 marca 2008 r. prawa do stypendium oraz decyzja z dnia 2 kwietnia 2009 r., którą organ ten orzekł o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia za okres od 10 marca 2008 r. do 31 lipca 2008 r., były konsekwencją wydania przez ten organ decyzji z dnia 16 października 2008 r. o odmowie uznania skarżącego od dnia 1 lutego 2008 r. za osobę bezrobotną i decyzje te wydane były zgodnie z prawem. Utrata statusu osoby bezrobotnej powoduje utratę prawa do korzystania ze świadczeń Funduszu Pracy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie K. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazując, że: wydano ją z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 10, art. 73, art. 75, art. 81 i art. 89 k.p.a., gdyż nie przeprowadzono postępowania dowodowego i ograniczono się jedynie do przyjęcia jednostronnych ustaleń organu pierwszej instancji poczynionych bez udziału strony; decyzja ta zawiera oczywistą sprzeczność pomiędzy ustaleniem, że organ pierwszej instancji dopuścił się naruszenia prawa procesowego przy wysyłaniu zawiadomień przez co strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a konkluzją, iż nie miało to wpływu na wydane decyzje merytoryczne; w toku postępowania dowodowego nie przeprowadzono wnioskowanych przez stronę dowodów; decyzja jest merytorycznie niesłuszna i niezasadnie restrykcyjna skoro cała sytuacja powinna być uwzględniona na korzyść skarżącego, za czym przemawiają zasady współżycia społecznego, w tym młody wiek skarżącego, brak większego doświadczenia życiowego i praktycznej znajomości procedur administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę wyrokiem z dnia 24 czerwca 2010 r. sygn. akt III SA/Lu 120/10, na podstawie art. 151 p.p.s.a. W uzasadnieniu wyroku przytoczył argumentację organów uznając, iż organy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej przez stronę, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 stycznia 2001 r., sygn. akt I OSK 1709/10 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. Wskazał, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak jest odniesienia się przez Sąd do zarzutów skargi oraz wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Podkreślił, że uchybienie polegające na niewyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia uniemożliwia w konsekwencji dokonanie oceny, czy rozumowanie Sądu było w niniejszej sprawie prawidłowe i czy zasadnie skarga została oddalona. Sąd powołał wprawdzie w podstawie wyroku art. 151 P.p.s.a., jednakże nie wyjaśnił powodów oddalenia skargi. Przywołanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowiska i wniosków Wojewody , bez dokonania przez Sąd własnej oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i postępowania, w ramach którego decyzja ta została podjęta, uniemożliwia w konsekwencji ocenę zasadności zarzutów naruszenia prawa materialnego w niniejszej sprawie. Z tego też względu ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie dokona analizy zarzutów postawionych w skardze i oceni ich zasadność konfrontując z ustaleniami organu, na podstawie akt postępowania administracyjnego. Wydając zaś rozstrzygnięcie i uzasadniając wyrok Sąd nie poprzestanie na ocenie zasadności jedynie tych zarzutów, ale dokona pełnej kontroli działalności administracji publicznej w niniejszej sprawie, z uwzględnieniem przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. Oznacza to, że Sąd obowiązany jest dokonać kontroli zaskarżonej decyzji i postępowania administracyjnego, z uwzględnieniem wszystkich znajdujących w sprawie zastosowanie przepisów prawa. Ocenie Sądu podlega przy tym nie tylko wznowione już postępowanie i podjęta w jego wyniku decyzja, ale i kwestia dopuszczalności wznowienia postępowania w tej sprawie. Wymaga to zbadania m.in., czy decyzje, których dotyczy wniosek o wznowienie weszły do obrotu prawnego i są ostateczne. W postępowaniu wznowieniowym pełne zastosowanie znajdują również zasady ogólne postępowania administracyjnego, a zatem oceniając prawidłowość rozstrzygnięcia organu, należy wziąć je pod uwagę. Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, której realizacja jest warunkiem uznania orzeczenia organu za prawidłowe, jest zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.). Ocena zgodności z prawem działania administracji publicznej w niniejszej sprawie nie może zatem obyć się bez dokonania oceny, czy zaskarżona decyzja wydana została z poszanowaniem tej zasady. Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpoznając sprawę zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 190 p.p.s.a. – Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa i wskazaniami podanymi w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W rozpoznawanej sprawie NSA w ramach wytycznych dla Sądu pierwszej instancji wskazał: “Wydając rozstrzygnięcie i uzasadniając wyrok Sąd nie poprzestanie na ocenie zasadności jedynie zarzutów, ale dokona pełnej kontroli działalności administracji publicznej w niniejszej sprawie, z uwzględnieniem przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. Oznacza to, że Sąd obowiązany jest dokonać kontroli zaskarżonej decyzji i postępowania administracyjnego, z uwzględnieniem wszystkich znajdujących w sprawie zastosowanie przepisów prawa. Ocenie Sądu podlega przy tym nie tylko wznowione już postępowanie i podjęta w jego wyniku decyzja, ale i kwestia dopuszczalności wznowienia postępowania w tej sprawie. Wymaga to zbadania m.in., czy decyzje, których dotyczy wniosek o wznowienie weszły do obrotu prawnego i są ostateczne. W postępowaniu wznowieniowym pełne zastosowanie znajdują również zasady ogólne postępowania administracyjnego, a zatem oceniając prawidłowość rozstrzygnięcia organu, należy wziąć je pod uwagę. Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, której realizacja jest warunkiem uznania orzeczenia organu za prawidłowe, jest zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.). Ocena zgodności z prawem działania administracji publicznej w niniejszej sprawie nie może zatem obyć się bez dokonania oceny, czy zaskarżona decyzja wydana została z poszanowaniem tej zasady." Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to poprzez zaakceptowanie przez organ odwoławczy ponownego wznowienia postępowania (na wniosek skarżącego), które było niedopuszczalne w związku z tym, iż w postępowaniu wznowionym wcześniej z urzędu przez organ pierwszej instancji, decyzje tego organu: z dnia [...] października 2008 r., [...] stycznia 2009 r. i [...] kwietnia 2009 r. nie miały waloru ostateczności bowiem nie zostały stronie prawidłowo doręczone. Procedując w ten sposób, organy naruszyły również zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, skarżący w dacie zarejestrowania się w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. podał adres do korespondencji wskazując, że jest nim "[...] K. ul. L. x“. W toku całego postępowania nie informował organów, aby jego adres korespondencyjny (do doręczeń) uległ zmianie. Za taką informację nie można bowiem uznać złożonego przez skarżącego w dniu 13 sierpnia 2008 r. oświadczenia o podjęciu zatrudnienia w Banku ani kopii umowy o pracę, w figuruje jako jego adres zam.: [....] L., ul. P. [...] czy notatki służbowej, z której wynika, że w/w adres zamieszczony jest także w przedłożonym przez niego dowodzie osobistym. Pomimo tego, organ pierwszej instancji po wznowieniu postępowania w sprawach zakończonych: decyzją z dnia 1 lutego 2008 r. o przyznaniu skarżącemu statusu bezrobotnego i odmowie prawa do zasiłku i z dnia 10 marca 2008 r. o przyznaniu stronie prawa do stypendium w wysokości 140 % zasiłku dla bezrobotnych oraz po wszczęciu postępowania w sprawie zwrotu wypłaconego skarżącemu stypendium – kierował całą korespondencję związaną z prowadzonymi postępowaniami na adres wskazany w umowie o pracę i w dowodzie osobistym, a nie adres do doręczeń podany przez samego skarżącego. Co istotne - na taki (nieprawidłowy) adres wysłał skarżącemu trzy decyzje kończące te postępowania - z dnia 16 października 2008 r., 19 stycznia 2009 r. i 2 kwietnia 2009 r. Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.a., w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu. W wyroku z dnia 12 września 2006 r., sygn. akt I OSK 1369/05 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że “adres do doręczeń pism w postępowaniu administracyjnym nie jest związany z miejscem zamieszkania. Strona w podaniu obowiązana jest wskazać adres do doręczeń oraz informować o każdej zmianie adresu (art. 40 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego). Wszczynając postępowanie z urzędu organ administracji publicznej obowiązany jest ustalić adres do doręczeń oraz pouczyć stronę o obowiązku poinformowania o zmianie adresu i o konsekwencjach prawnych określonych w art. 40 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego" (publ. LEX nr 321137). Biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy, w którym strona jako adres do doręczeń podała adres w K. i do dnia zakończenia postępowania nie powiadamiała organu o jego zmianie oraz treść przepisu art. 41 k.p.a. stwierdzić należy, że strona nie była powiadomiona o toczących się postępowaniach a kończące je decyzje Starosty P. z dnia [...] października 2008 r. nr [...], z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] i z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] nie zostały stronie doręczone a tym samym nie uzyskały waloru ostateczności. Decyzja procesowa bowiem, jako akt podjęty, a następnie uzewnętrzniony przez jego wydanie, nabiera cech decyzji administracyjnej przez zakomunikowanie treści tego aktu stronie. Dopóki nie zostanie zakomunikowana stronie, dopóty jest aktem nie wywierającym żadnych dla strony skutków. Uzewnętrznienie decyzji w stosunku do strony stwarza nową sytuację procesową (np. możliwość wniesienia odwołania). Doręczenie lub ogłoszenie decyzji stanowi jej wprowadzenie do obrotu prawnego. Od tego dopiero momentu decyzja wiąże organ administracji publicznej i stronę (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30 lipca 2009 r., IV SA/Gl 53/09, publ. strony inter. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Za takim stwierdzeniem przemawia argumentacja wynikająca z art. 109 i 110 kpa. Zgodnie z art. 109 kpa decyzję doręcza się stronom na piśmie, a art. 110 kpa stanowi, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a., wznawia się postępowanie jedynie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Prowadząc postępowanie wznowieniowe pomimo takiego stanu sprawy, organ pierwszej instancji naruszył przepisy art. 145 § 1 pkt 1, art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. dotyczące wznowienia postępowania. Natomiast organ drugiej instancji, który pomimo dopatrzenia się uchybień związanych z doręczeniem decyzji wydał decyzję stosując art. 146 § 2 – naruszył przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy zastosuje powołany wyżej przepis i uchyli zaskarżoną decyzję oraz umorzy postępowanie pierwszej instancji otwierając tym samym skarżącemu drogę do skorzystania ze środków prawnych określonych w art. 127 § 1 k.p.a. po dokonaniu przez organ pierwszej instancji prawidłowego doręczenia wydanych przez niego decyzji: z dnia 16 października 2008 r., 19 stycznia 2009 r. i 2 kwietnia 2009r. Ze względu na stwierdzone uchybienia proceduralne, Sąd nie odniósł się do zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, gdyż taka ocena może zostać przez Sąd dokonana z racji naruszenia podanych wyżej przepisów proceduralnych. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło