III SA/Lu 144/13
WyrokWSA w Lublinie2013-05-14
Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Jacek Czaja, Grzegorz Wałejko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewóz rzeczy przez przedsiębiorcę, który nie posiada licencji na transport drogowy, ale wykonuje go w ramach przysługi koleżeńskiej i nieodpłatnie, stanowi międzynarodowy transport drogowy w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym i podlega karze pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji błędnie zinterpretowały pojęcie 'niehandlowego przewozu rzeczy' w kontekście art. 3 lit. h rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Sąd stwierdził, że wyłączenie z zakresu stosowania rozporządzenia dotyczy przewozu, który nie jest związany z żadnym wynagrodzeniem ani handlem, a nie jest uzależnione od statusu podmiotu wykonującego przewóz jako przedsiębiorcy. Organy nie ustaliły prawidłowo charakteru przewozu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Przedsiębiorca I. S. został ukarany karą pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz za brak urządzenia rejestrującego w pojeździe. Kontrola wykazała, że przewoził samochód marki Audi, który nie był jego własnością, na trasie z Niemiec do Polski. Przedsiębiorca twierdził, że był to przewóz koleżeński, nieodpłatny i niezwiązany z jego działalnością gospodarczą. Organy uznały, że przewóz miał charakter transportu drogowego i podlegał przepisom ustawy o transporcie drogowym.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Zasądzono od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz I. S. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie WSA Jacek Czaja (sprawozdawca),, WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 maja 2013 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz I. S.kwotę 1200 (tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10.000 złotych na przedsiębiorcę – I. S.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia: wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące.
Organ wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2012 r. Inspekcja Transportu Drogowego dokonała kontroli samochodu ciężarowego marki Mercedes - Benz o nr [...] wraz z przyczepą ciężarową o nr [...], którym wykonywano międzynarodowy transport drogowy rzeczy w postaci pojazdu marki Audi o nr [...], na trasie Niemcy-Polska. Kierowca nie okazał wypisu z licencji na międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy. W trakcie kontroli stwierdzono również, że w kontrolowanym pojeździe nie został zamontowany przyrząd kontrolny rejestrujący samoczynnie aktywność kierowcy, przebytą drogę oraz prędkość pojazdu.
Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji w zakresie nałożenia na stronę kary pieniężnej tytułem popełnienia naruszenia z lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1265; dalej jako u.t.d.). Organ wskazał, że zgodnie z oświadczeniem kierowcy I. S., przewożony pojazd marki Audi o nr [...] był własnością R. J., a wykonywany w dniu kontroli przewóz wykonywano w ramach przysługi koleżeńskiej. Strona zeznała, że prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą: Przewóz Osób S. I. z siedzibą w Z., nie posiada jednak licencji na transport drogowy rzeczy ani osób, a posiada certyfikat kompetencji zawodowej w zakresie przewozu osób.
Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji ustalił, na podstawie informacji z Biura ds. Transportu Międzynarodowego Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego, że I. S. do dnia [...] czerwca 2012 r. nie został zarejestrowany w bazie GITD. Jednocześnie Urząd Miasta pismem z dnia [...] września 2012 r. poinformował, że nie udzielono przedsiębiorcy licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu rzeczy.
Organ odwoławczy stwierdził, że przewóz dokonany w dniu kontroli nie spełniał wszystkich wymogów przewozu na potrzeby własne, wskazanych w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Pojazd o nr [...] stanowił własność I. S., jak również był przez niego prowadzony w dniu kontroli. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby I. S. posiadał tytuł prawny do przewożonego w dniu kontroli pojazdu marki Audi. W związku z powyższym organ ocenił, że strona w dniu [...] kwietnia 2012 r. wykonywała transport drogowy rzeczy bez wymaganej licencji, czego konsekwencją stało się nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8000 złotych.
Odnosząc się do treści odwołania strony w zakresie braku związku wykonywanego w dniu kontroli przewozu z prowadzoną działalnością gospodarczą, organ odwoławczy wyjaśnił, że podmiotem wykonującym transport drogowy jest nie tylko ten, kto podejmuje i wykonuje tego rodzaju działalność gospodarczą zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, ale także ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków niezbędnych do legalnego wykonywania tej działalności gospodarczej.
Organ II instancji wskazał, że wobec dostatecznego wyjaśnienia sprawy, nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków oraz dokumentów wskazanych w treści odwołania na okoliczność niewykonywania działalności gospodarczej w zakresie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy. Przeprowadzenie dowodów nie ma bowiem znaczenia dla wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
W dalszej kolejności organ odwoławczy zauważył, że przejazd realizowany przez stronę w dniu kontroli nie podlegał żadnym wyłączeniom spod obowiązku posiadania tachografu. Organ ten stwierdził, że stosownie do art. 3 lit. h rozporządzenia (WE) nr 561/2006, rozporządzenie to nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy, jednakże przepis ten dotyczy tylko i wyłącznie przewozów niehandlowych – prywatnych. Interpretując pojecie przewozów niehandlowych organ odwoławczy powołał się na pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 11 stycznia 2011 r. (VI SA/Wa 1549/10), iż termin ten nie jest tożsamy z pojęciem "przewozu na potrzeby własne" używanym na gruncie ustawy o transporcie drogowym. O ile pod pojęciem "przewozu na potrzeby własne" mieści się stan faktyczny wykonywania przewozów pomocniczo do własnej działalności gospodarczej, to termin "przewóz niehandlowy" oznacza cel oderwany od jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Mając na uwadze ów pogląd organ odwoławczy stwierdził, że przewóz strony nie miał charakteru prywatnego, a wykonywany był w ramach faktycznie podejmowanych czynności z zakresu transportu drogowego.
Organ odwoławczy stwierdził także, że w sprawie nie ma zastosowania art. 2 ust 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r., gdyż rozporządzenie to ma zastosowanie do przewozu drogowego rzeczy, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 3,5 tony. Organ zauważył, że niewątpliwie kontrolowany zespół pojazdów przekraczał 3,5 tony, a więc zarzut strony jest chybiony, gdyż zgodnie z tym co stwierdzono wyżej strona wykonywała transport drogowy rzeczy.
Zgodnie z lp. 6.1.1 załącznika nr 3 do ustawy, karą pieniężną w wysokości 3000 złotych sankcjonuje naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące.
Organ odwoławczy wskazał, że podmiot wykonujący przewóz drogowy może uniknąć odpowiedzialności za naruszenia określone w zaskarżonej decyzji, a wymienione w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (według treści obowiązującej do dnia 1 stycznia 2012 r.), pomimo stwierdzenia faktu jego wystąpienia, na podstawie art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, jednakże w sprawie, żadna z przedstawionych w ww. przepisie sytuacji nie miała miejsca. Podkreślono, że strona miała wpływ na powstanie naruszeń i mogła powstrzymać się z wykonaniem kontrolowanego przewozu do czasu dopełnienia warunków związanych z legalnym podjęciem działalności gospodarczej. Skarżący nie przedstawił faktów i dokumentów wskazujących na powstanie okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Trudna sytuacja finansowa przedsiębiorcy nie może stanowić podstawy do umorzenia nałożonej kary pieniężnej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie I. S. zaskarżył w całości decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1. art. 136 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. przez zaniechanie przeprowadzenia zgłoszonych przez stronę w odwołaniu od decyzji wniosków dowodowych z przesłuchania świadków i z pisemnych wyjaśnień nabywcy przewożonego pojazdu, G. S. - zgłoszonych w szczególności na okoliczność charakteru dokonywanego przewozu (tj. braku związku tego przewozu z działalnością gospodarczą strony, braku zapłaty za wykonanie przewozu i nieprowadzenia działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego rzeczy), którego ustalenie ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;
2. art. 123 § 1 k.p.a. przez nieuwzględnienie zgłoszonych w odwołaniu od decyzji organu I instancji wniosków dowodowych strony, bez wydania postanowienia oddalającego zgłoszone wnioski, co umożliwiłoby stronie ewentualne podjęcie dalszej inicjatywy dowodowej, w celu wykazania zasadności jej stanowiska;
3. art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. przez zaniechanie odniesienia się do zgłoszonego zarzutu naruszenia przepisów k.p.a.;
4. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. - przez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i bezzasadne przyjęcie, że strona prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego rzeczy bez przeprowadzenia w wystarczającym zakresie postępowania dowodowego i wbrew złożonym do protokołu kontroli wyjaśnieniom - pomimo tego, że strona nie prowadzi i nie prowadziła działalności gospodarczej w takim zakresie, przewiezienie rzeczy miało charakter incydentalny i nieodpłatny (było koleżeńską przysługą) i nie wiązało się z prowadzeniem przez skarżącego działalności gospodarczej ani z przekroczeniem granicy kraju.
Ponadto zaskarżonej decyzji zarzucono rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 4 ust. 6a, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z pkt 1.1. załącznika do tej ustawy i art. 3 pkt h rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady nr 3820/85 (Dz.U.UE. L.2006.102.1 ze zm.) przez uznanie, że przejazd wykonywany w dniu 11 kwietnia 2012 r. miał charakter transportu drogowego w rozumieniu art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym i wymagał uzyskania licencji (był związany z prowadzeniem działalności gospodarczej), pomimo tego, że był to "inny przewóz drogowy" w rozumieniu art. 3 pkt h rozporządzenia (WE) nr 561/2006, miał charakter jednorazowej przysługi i nie był wykonywany odpłatnie i nie mają do niego zastosowania przepisy ustawy o transporcie drogowym;
2. pkt. 6.1.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym i art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U.UE.L.1985.370.8) przez wadliwe zastosowanie i uznanie, że prowadzony przez stronę pojazd musi być wyposażony w urządzenie samoczynnie rejestrujące aktywność kierowcy, pomimo tego, że obowiązek instalowania i użytkowania urządzeń rejestrujących nie dotyczy pojazdów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), obejmują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także kontrolę prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Przy tym w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest określona w art. 7 k.p.a. zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, nakładająca na organy prowadzące postępowanie, obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym. Zasadę tę realizuje szereg przepisów szczegółowych, które nakładają na organ obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego. Jedynie bowiem na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ może ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 77 § 1 i 80 k.p.a.).
Wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku poprzedzać powinno więc dokładne ustalenie stanu faktycznego i prawnego istotnego w sprawie (stosownie do treści art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.).
Pamiętać przy tym należy, że treść uzasadnienia podjętej decyzji powinna dokumentować wypełnienie przez organ wymienionych obowiązków procesowych i odnosić się do zakresu przeprowadzonego postępowania w sprawie. Zgodnie bowiem z art. 107 k.p.a. decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, przy czym uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że w dniu kontroli skarżący przewoził samochód osobowy marki Audi o nr [...], będący własnością osoby trzeciej, czego dokonywał zespołem pojazdów będących jego własnością. Jest poza sporem, że przewożony samochód nie był własnością skarżącego, a w aktach sprawy brak jest dowodów świadczących o tym, iż przewożony pojazd był przez skarżącego wynajęty, wyprodukowany bądź naprawiony.
Jak wynika to z protokołu kontroli z dnia [...] kwietnia 2012 r. (k. 1-2 akt administracyjnych), organ I instancji ustalił w trakcie tej kontroli, że skarżący wykonywał międzynarodowy transport rzeczy z Niemiec do Polski, przy czym ustalenie to zostało oparte na treści umowy sprzedaży pojazdu marki Audi o [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., sporządzonej w języku niemieckim, zgodnie z którą osobą sprzedającą jest K. R., a kupującym G. S. – przedstawionej przez skarżącego w dniu kontroli jako dokument przewozowy.
Z treści załącznika do tego protokołu wynika, że I. S. – w ocenie kontrolerów – miał osobiście wykonywać międzynarodowy transport rzeczy, na podjęcie którego, w myśl art. 5 ust. 1 u.t.d., wymagane jest uprzednie uzyskanie licencji, lecz kierowca nie posiadał takiej licencji. Nadto organ stwierdził, że strona naruszyła także przepisy stanowiące o konieczności wyposażenia pojazdu w przyrząd kontrolny rejestrujący samoczynnie aktywność kierowcy, przebytą drogę oraz prędkość pojazdu. Ustalenia zawarte w protokole kontroli przyjęte zostały za podstawę ustaleń stanu faktycznego stwierdzonego w decyzji organu I instancji, chociaż I. S., przesłuchany w charakterze strony (k. 10-11 akt administracyjnych), nie potwierdził okoliczności przewozu rzeczy z Niemiec do Polski.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia [...] lipca 2012 r. skarżący podnosił, że przejazd z ładunkiem w dniu [...] kwietnia 2012 r. rozpoczął się na [...], a zakończył w [...], a więc nie została przekroczona granica kraju. Dodatkowo argumentował, że przewóz samochodu był wykonywany poza działalnością gospodarczą i miał charakter jednorazowej przysługi koleżeńskiej.
W myśl art. 4 pkt 2 u.t.d., międzynarodowy transport drogowy definiowany jest jako podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, o których mowa w pkt 1 powołanego przepisu (zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się też zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy na terytorium RP), z tym, że jazda pojazdu między miejscem postojowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granic RP. Na podjęcie i wykonywanie tego rodzaju działalności gospodarczej wymagane jest uzyskanie odpowiedniej licencji.
W ocenie sądu, ustalenia organów obu instancji, że kontrolowany pojazd miał przewozić ładunek (samochód) z Niemiec na teren Polski, są co najmniej przedwczesne, jeśli nie błędne. Zauważyć należy, że ustalenie to oparte zostało w istocie jedynie na dokonanej przez te organy interpretacji treści umowy z dnia [...] kwietnia 2012 r. (k. 9 akt administracyjnych). Z umowy tej (umowy sprzedaży) nie może jednak wynikać to, czy opisany w niej pojazd był przewożony z Niemiec do Polski, a z samej okoliczności gdzie ta umowa została zawarta oraz z faktu, iż jej przedmiotem był pojazd zarejestrowany na terytorium Niemiec, nie da się wywieźć wniosku, że ten pojazd skarżący przewiózł własnym samochodem z Niemiec do Polski. Podkreślić należy, że ustalenia te były kwestionowane przez skarżącego, który zgłosił w tym zakresie stosowne wnioski dowodowe, jednakże organ odwoławczy – wbrew wymaganiom określonym w art. 7 i 78 § 1 i 2 k.p.a. – wniosków tych nie uwzględnił, uznając, że dowody wskazane we wniosku nie maja znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Odmowa przeprowadzenia dowodów zgłoszonych przez skarżącego w odwołaniu, umotywowana przez organ odwoławczy dostatecznym wyjaśnieniem sprawy, naruszała więc przepisy art. 7, 75 § 1 i 78 § 1 k.p.a., bowiem jej lakoniczne uzasadnienie świadczy o niedopuszczalnej arbitralności, co w konsekwencji uniemożliwia sądowi dokonania oceny jej prawidłowości w aspekcie wszystkich okoliczności sprawy. Brak wystarczającego merytorycznego odniesienia się do wniosków dowodowych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ma także ten skutek, że za zasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 123 § 1 k.p.a. Ma bowiem rację skarżący, że nieuwzględnienie zgłoszonych w odwołaniu od decyzji organu I instancji wniosków dowodowych strony, bez wydania postanowienia oddalającego zgłoszone wnioski naruszało art. 123 § 1 k.p.a., przy czym – w ocenie sądu – owo naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy wobec braku wszechstronnego odniesienia się do tego wniosku w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wyżej wskazane wady postępowania dają podstawy do stwierdzenia, że organ odwoławczy w konsekwencji naruszył także art. 8 i 11 k.p.a., co zasadnie zarzucił skarżący w skardze.
Zasadny jest także zarzut naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 3 pkt h rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady nr 3820/85 (Dz.U.UE. L.2006.102.1 ze zm.), poprzez błędną jego wykładnię.
Zgodnie z tym przepisem, rozporządzenie (WE) nr 561/2006 nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy. Interpretując pojecie przewozów niehandlowych organ odwoławczy wprost zacytował pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 11 stycznia 2011 r. (VI SA/Wa 1549/10), że termin ten nie jest tożsamy z pojęciem "przewozu na potrzeby własne", używanym na gruncie ustawy o transporcie drogowym, a nadto – "o ile pod pojęciem przewozu na potrzeby własne mieści się stan faktyczny wykonywania przewozów pomocniczo do własnej działalności gospodarczej, to termin przewóz niehandlowy oznacza cel oderwany od jakiejkolwiek działalności gospodarczej".
Poglądu tego Wojewódzki Sąd Administracyjny, w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę, nie podziela. Zauważyć bowiem należy, że normy prawnej o treści przyjętej przez organ odwoławczy (w ślad za WSA w Warszawie w orzeczeniu w sprawie VI SA/Wa 1549/10), nie da się ustalić przy zastosowaniu żadnej z podstawowych metod wykładni prawa. Wydaje się, że w przytoczonym wyżej orzeczeniu sąd, stosując wykładnie celowościową, błędnie powiązał status przedsiębiorcy z niehandlowym charakterem przewozu rzeczy, któro to pogląd rozwinął WSA w Warszawie w innym orzeczeniu, stwierdzając, że "warunkiem wyłączenia od stosowania przepisów Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 jest "niehandlowy" charakter przewozu rzeczy" oraz, że "Według aktualnego stanu prawnego niehandlowy przewóz w żaden sposób nie jest związany, nawet ubocznie, z prowadzeniem działalności gospodarczej, która to działalność jest immanentną cechą przewozu niezarobkowego tj. przewozu na potrzeby własne" (wyrok z dnia 2 marca 2011 r., w sprawie VI SA/Wa 2036/10). Tymczasem analizowany przepis odwołuje się jedynie do spełnienia wymogu niehandlowego charakteru przewozu, a więc przesłanki przedmiotowej, nie zaś podmiotowej. Przyjmując taki kierunek wykładni art. 3 pkt h rozporządzenia (WE) nr 561/2006, stwierdzić należy, że w świetle tego przepisu przewóz towarów musi mieć charakter nieodpłatny, a przewożone towary nie mogą mieć związku z działalnością gospodarczą. Tak ustalona treść normy prawnej nie pozwala na przyjecie a priori tezy o wykluczeniu możliwości wykonywania niehandlowego przewozu przez podmiot będący przedsiębiorcą, tylko z uwagi na jego status jako prowadzącego działalność gospodarczą.
Na marginesie należy zauważyć, że co prawda art. 3 pkt h rozporządzenia (WE) nr 561/2006 nie był jeszcze głębiej analizowany przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jednakże w oficjalnym stanowisku wypowiedziała się już Komisja Europejska, stwierdzając, że dla spełnienia przesłanki wyłączenia zastosowania tego rozporządzenia – na podstawie jego art. 3 pkt h – konieczne jest aby przewóz nie był związany z żadnym wynajmem ani wynagrodzeniem, a przewożone towary nie mogą być związane z handlem lub inną działalnością gospodarczą (zob. dokument opublikowany na oficjalnej stronie internetowej Komisji Europejskiej UE, dostępny tam jedynie w wersji elektronicznej): http://ec.europa.eu/transport/modes/road/social_provisions/doc/trace_explanatory_text_pl.pdf
Mając na uwadze wyżej przyjętą wykładnię prawa, organ odwoławczy przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie więc zobowiązany do ustalenia rzeczywistego charakteru zrealizowanego przez skarżącego przewozu i w konsekwencji wypowiedzenia się, czy spełnione zostały przesłanki do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
Ponieważ stwierdzone naruszenia przepisów postępowania przy ustalaniu wskazanych powyżej kwestii mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania uchylonej decyzji zostało oparte na art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461). Zwrot kosztów objął: uiszczony wpis od skargi (400 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego. Zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego sąd uwzględnił regulację wynikającą z § 2 ust 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, nakazującą brać pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik strony skarżącej nie sporządził skargi, a jedynie reprezentował I.S. na rozprawie przed WSA. Mając na uwadze czynności podejmowane przez pełnomocnika i związany z nimi niezbędny nakład pracy, sąd uznał za uzasadnione zasądzenie wynagrodzenia w kwocie 800 zł.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło