III SA/Lu 1519/15

III SA/Lu 1519/15 POSTANOWIENIE Dnia 3 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu F. G. C. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą na postanowienie Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia [...] sygn. akt III SA/Lu 1519/15 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi F. G. C. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Referendarz Sądowy postanowieniem z dnia 11 stycznia 2016 r. sygn. akt III SA/Lu 1519/15 odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi F. G. Club spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia referendarz wskazał, między innymi że: - przedstawiona przez stronę sytuacja majątkowa i finansowa spółki, nie daje podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. uprawniające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.; - wielkość posiadanego majątku, rozmiar prowadzonej działalności, jak również wysokość przychodów skarżącej spółki, nie pozwala przyjąć, aby spółka była pozbawiona środków finansowych; - działalność gospodarcza przynosiła spółce w ostatnich latach straty, jednak brak jest podstaw do stwierdzenia, że strona nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania - w tej sprawie opłat sądowych; - strata finansowa jako ujemny wynik bilansu przychodu i kosztów nie jest okolicznością tożsamą z brakiem środków finansowych, skoro strata z działalności gospodarczej jest bowiem pojęciem wytworzonym na potrzeby rozliczeń podatkowych i skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (tak NSA w postanowieniu z 22 marca 2011 r. II GZ 112/11, Lex nr 783893); - oceniając możliwości płatnicze strony należy zaznaczyć, że pojęcie "dostatecznych środków" nie może być ograniczone wyłącznie do środków pieniężnych na rachunku bankowym spółki, zaś w posiadaniu strony znajduje się znaczny majątek, gdzie wysokość aktywów trwałych wynosi [...] zł, zaś aktywów obrotowych [....] zł (dane z bilansu za 2014 r.); - chociaż spółka ponosi straty, to jednak nie zawiesiła prowadzonej działalności gospodarczej, nie jest też objęta postępowaniem likwidacyjnym, upadłościowym, układowym lub naprawczym (informacje z odpisu z Rejestru Przedsiębiorców z Krajowego Rejestru Sądowego wg. stanu na dzień 21 września 2015 r., złożonego łącznie ze skargą; - skarżąca spółka ma możność pozyskania środków na pokrycie kosztów sądowych bądź z bieżących przychodów, bądź z posiadanych aktywów, jak również poprzez poprzez zażądanie dopłat od wspólników; - orzecznictwie sądowoadministracyjnym aktualny jest pogląd, że udziałowcy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością mają możliwości prawne wesprzeć finansowo utworzony przez nich podmiot gospodarczy poprzez dofinansowanie działalności spółki w formie dopłat (postanowienie NSA z dnia 13 lutego 2014 r., sygn.. akt II FZ 1543/13, LEX nr 1422842); - dopłaty takie mogą być wnoszone nie tylko w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, czy koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych, ale mogą być także wykorzystane na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę (postanowienie NSA z 2 grudnia 2011 r., II FZ 701/11; postanowienie NSA z 5 lutego 2014 r., II FZ 1470/13); - skarżąca spółka jako podmiot powołany w celu prowadzenia działalności gospodarczej powinna w procedurze planowania wydatków uwzględniać również potrzebę gromadzenia środków na prowadzenie ewentualnych postępowań sądowych. Skarżąca wniosła sprzeciw na w/w postanowienie zarzucając błędną interpretację art. 246 § 2 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że nie wykazano przesłanek do przyznania pomocy we wnioskowanym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sprzeciw nie jest zasadny. Na wstępie należy zaznaczyć, że postępowanie sądowoadministracyjne zostało w niniejszej sprawie wszczęte w dniu 23 października 2015 r., a więc po wejściu w życie zmian wprowadzonych ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), dalej jako "p.p.s.a", które weszły w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r. Stosownie do art. 260 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6 - 8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§3). Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która ma gwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. W przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa. Korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie może zrealizować przysługującego mu prawa do sądu. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Stanowisko to znajduje również oparcie w treści art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych oraz dowodów na ich poparcie umożliwia sądowi rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy mieć także na uwadze, że gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów(art. 255 p.p.s.a.). Ponadto strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zaistniały przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium finansowe. Referendarz nie popełnił zarzucanego błędu w ustaleniach faktycznych oceniając na podstawie przedłożonych przez spółkę dokumentów i wyjaśnień, że skarżąca nie spełniła kryteriów przemawiających za przyznaniem prawa pomocy w zakresie częściowym. Referendarz słusznie ocenił, że przedstawiona przez stronę sytuacja majątkowa i finansowa spółki, nie daje podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. uprawniające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Wielkość posiadanego majątku, rozmiar prowadzonej działalności, jak również wysokość przychodów skarżącej spółki, nie uprawdopodabniają, aby spółka nie była w stanie ponieść kosztów sądowych z uwagi na nieposiadanie wystarczających środków finansowych. W posiadaniu strony znajduje się znaczny majątek, gdzie wysokość aktywów trwałych wynosi [...] zaś aktywów obrotowych [...] zł (wg. bilansu za 2014 r.). Skarżąca spółka nie jest również objęta postępowaniem likwidacyjnym, upadłościowym, układowym lub naprawczym. Okoliczność prowadzenia egzekucji w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, czego dowodem są przedstawione przez stronę protokoły zajęcia i odbioru nieruchomości, nie zmienia oceny o braku podstaw do przyznania prawa pomocy. Z powyższych względów sąd na podstawie art. 260 p.p.s.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.