III SA/Lu 159/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Lublinie z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Służbie Więziennej - w zakresie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Pełnomocnik A. B. w dniu 12 marca 2022 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Lublinie nr [...] z dnia [...] 2022 r. w przedmiocie zwolnienia ze służby w Służbie Więziennej. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego wskazał, że odpis decyzji z dnia [...] 2022 r. nr [...] został mu doręczony w dniu 7 lutego 2022 r., a zatem termin do złożenia skargi upłynął w dniu 9 marca 2022 r. Pełnomocnik wyjaśnił, że zaplanował złożenie skargi w ostatnim dniu terminu. Jednakże od piątku 4 marca 2022 r. źle się czuł i podejrzewał u siebie zakażenie wirusem SARS-CoV-2, gdyż zarówno u starszej córki w szkole, jak i u młodszej w przedszkolu występowały ogniska wirusa, a dzieci pełnomocnika wykazywały objawy zakażenia. Z tego powodu pełnomocnik poddał się samoizolacji. Jednocześnie nie był w stanie ustanowić substytuta, który mógłby wysłać za niego list bez narażenia siebie i swojego zdrowia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, jako wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia, ewentualnie o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. W myśl art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W takim przypadku należy wnieść pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 p.p.s.a.). Nie budzi wątpliwości, że w rozpatrywanej sprawie doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi. Zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 7 lutego 2022 r., a zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi przewidziany w art. 53 § 1 p.p.s.a. upłynął w dniu 9 marca 2022 r. Natomiast skarga została wniesiona dopiero w dniu 12 marca 2022 r. W tym samym dniu strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Jednakże wniosek o przywrócenie terminu uznać należy za niezasadny. Przesłanką zasadności wniosku o przywrócenie terminu jest bowiem kryterium braku winy, wymagające uprawdopodobnienia przez stronę dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i wskazaniu na okoliczności, które pomimo tej staranności uniemożliwiły dokonanie czynności w postępowaniu sądowym w terminie. Natomiast ocena sądu w tym zakresie oparta jest na obiektywnym mierniku staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Od strony postępowania można bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. Szczególnej staranności należy również oczekiwać od profesjonalnego pełnomocnika, który został ustanowiony w sprawie. Należy zaznaczyć, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar) czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt II GZ 752/13). Zaznaczyć należy, że przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Nie budzi wątpliwości, że obowiązek uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie powołującej się na tę okoliczność. Należy przy tym podkreślić, że obowiązek uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu, nie oznacza, że strona może poprzestać wyłącznie na gołosłownych twierdzeniach. Brak jakiegokolwiek uprawdopodobnienia okoliczności podnoszonych we wniosku o przywrócenie terminu powoduje, że wniosek w tym przedmiocie nie może zostać uwzględniony. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie będący adwokatem pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił zaistnienia okoliczności, które usprawiedliwiałyby uchybienie terminu do złożenia skargi, w szczególności nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Pełnomocnik skarżącego wskazał jedynie, że podejrzewał u siebie zakażenie wirusem SARS-CoV-2 i w celu ochrony innych ludzi poddał się samoizolacji od dnia 4 marca 2022 r. Okoliczności te nie zostały jednak w żaden sposób uprawdopodobnione. W szczególności pełnomocnik skarżącego nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów mających uprawdopodobnić wystąpienie u niego lub jego dzieci choroby COVID-19 w okresie wskazanym we wniosku o przywrócenie terminu, to jest dokumentacji medycznej, choćby powstałej w związku z udzielaną poradą lekarską w formie telefonicznej, zwolnienia lekarskiego, zaświadczenia o pozytywnym wyniku testu wskazującego na zakażenie wirusem SARS-CoV-2, bądź informacji dotyczącej objęcia kwarantanną pełnomocnika czy członków jego rodzinny. Podkreślić jeszcze raz należy, że pełnomocnik skarżącego jest adwokatem, to jest pełnomocnikiem profesjonalnym, który powinien zdawać sobie sprawę z konieczności uprawdopodobnienia przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi i w tym celu przedsięwziąć odpowiednie działania. Natomiast poprzestanie na twierdzeniach o samoizolacji pełnomocnika nie stanowi uprawdopodobnienia, o którym mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a. Jak wskazano wyżej, przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Z oczywistych względów od profesjonalnych pełnomocników należy oczekiwać podwyższonej staranności, która wymaga od profesjonalisty zapewnienia takich warunków organizacyjnych, które pozwolą zapobiec sytuacji niemożności wniesienia skargi w terminie. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Pełnomocnik profesjonalny, jakim jest adwokat lub radca prawny, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej. Osoby, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron, zobowiązane są do zachowania podwyższonej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Istotą pracy profesjonalnego pełnomocnika jest bowiem rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, między innymi poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu. Pełnomocnik reprezentujący stronę ma obowiązek działania w imieniu i na jej rzecz z równą starannością, tak jakby działał na własną rzecz. Od fachowego pełnomocnika wymagać można prawidłowego zorganizowania pracy. Wiąże się to z odpowiedzialnością za prowadzenie sprawy strony oraz odpowiedzialnością za prawidłowy przebieg całego postępowania sądowego. Na pełnomocniku ciąży obowiązek podjęcia niezbędnych kroków celem należytego zabezpieczenia interesów, które prowadzi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 czerwca 2022 r., sygn. akt I GZ 167/22; z dnia 15 maja 2019 r., sygn. akt I OZ 376/19; z dnia 23 lipca 2021 r., sygn. akt I OZ 174/21; z dnia 7 października 2021 r., sygn. akt I OZ 319/21; z dnia 7 grudnia 2021 r., sygn. akt III FZ 773/21 oraz z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt I OZ 543/21). Zaznaczyć należy, że od 14 marca 2020 r. obowiązywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stan zagrożenia epidemicznego, a następnie od 20 marca 2020 r. - stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Zatem możliwość zachorowania na chorobę COVID-19 nie jest sytuacją nową i nadzwyczajną. Profesjonalny pełnomocnik powinien tak zorganizować działanie swojej kancelarii, aby uniknąć sytuacji, w której z uwagi na samoizolację nie może złożyć osobiście pisma procesowego. W treści pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego w niniejszej sprawie wprost wskazano na upoważnienie pełnomocnika do udzielenia substytucji. Samo twierdzenie pełnomocnika o niemożności ustanowienia substytuta, który mógłby wysłać za niego list bez narażenia siebie i swojego zdrowia, nie stanowi więc o braku winy pełnomocnika w uchybieniu terminu. Z tych wszystkich względów i na podstawie powołanych przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.