III SA/Lu 171/08
WyrokWSA w Lublinie2008-12-18
Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Jerzy Drwal, Jerzy Marcinowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków jest uprawniony do merytorycznego badania treści dokumentów stanowiących podstawę ujawnienia praw własności i ustalania wielkości udziałów we współwłasności nieruchomości, czy też powinien jedynie odzwierciedlać stan prawny wynikający z prawomocnych orzeczeń sądowych, wpisów w księgach wieczystych i aktów notarialnych?Ratio decidendi
Organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie są uprawnione do merytorycznego badania treści dokumentów stanowiących podstawę ujawnienia praw własności ani do rozstrzygania kwestii cywilnoprawnych, takich jak ustalanie wielkości udziałów we współwłasności. Ich zadaniem jest jedynie odzwierciedlenie stanu prawnego wynikającego z prawomocnych orzeczeń sądowych, wpisów w księgach wieczystych i aktów notarialnych. Wpisy w ewidencji mają charakter ewidencyjny i nie mogą stanowić źródła uprawnień.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E.W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Zmiany te dotyczyły ujawnienia nowego numeru działki, jej powierzchni oraz współwłaścicieli, w tym "domniemanych spadkobierców". Skarżąca zarzuciła błędy w ustaleniu wielkości udziałów i wskazaniu współwłaścicieli, a także zmianę powierzchni działki.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, określając, że decyzje te nie podlegają wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Protokolant Asystent sędziego Jerzy Parchomiuk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 listopada 2008 r. sprawy ze skargi E.W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2007r., znak: [...]; 2) określa, że decyzje wymienione w punkcie 1 nie podlegają wykonaniu w całości; 3) przyznaje adwokatowi A.M. kwotę [...] wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej świadczonej z urzędu, którą wypłacić z sum budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor
Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071) w związku z art. 7b ust. 2 pkt 2 oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027) oraz § 46 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) - po rozpatrzeniu odwołań E. W. oraz M. B. od decyzji Prezydenta Miasta C. z [...] listopada 2007 r., nr [...], orzekającej o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków m. C. (obr. nr 14), w części dotyczącej jednostki rejestrowej nr G [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że powołując się na przepisy art. 20 ust. 1, art. 21 ust. 1 i art. 22 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 46 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, Prezydent Miasta C. decyzją z [...] listopada 2007 r., nr [...] orzekł o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków m. C. (obr. nr [...]), polegających na wpisaniu w jednostce rejestrowej nr G [...]:
- w miejsce działki bez numeru, o powierzchni 615 m2, działki nr [A], o powierzchni 458 m2;
- w miejsce dotychczasowych współwłaścicieli M. i S. małżonków S.
(1/2 części) i H. P. (1/2 części):
- w 236/458 części M. i S. małżonków S. (domniemani spadkobiercy: E. W. i M. S.);
- w 100/1374 części H. P. (domniemani spadkobiercy: H. P., K. P., G. P., Z. P., E. Ś., M. B., J. S., W. Ż., H. H., R. H., S. H., M. H.);
- w 75/458 części S. Ż.(domniemani spadkobiercy: W. K., Pan W. K., E. O., T. Ż., A. Ż.);
- w 100/1374 części R. M. (domniemani spadkobiercy J.M., S. P.);
- w 100/1374 części H. M.;
- w 47/916 części A. H.;
- w 47/916 części R. H.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosły spadkobierczynie M. i S. małżonków S. - E. W. i M. B., domagając się jej uchylenia.
W swoich odwołaniach skarżące w szczególności podnoszą, że decyzją Prezydenta Miasta C. błędnie ujawnione są wielkości udziałów oraz współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości.
Zdaniem organu drugoinstancyjnego odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Prowadzenie ewidencji gruntów i budynków uregulowane jest przepisami ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Zgodnie z przepisami art. 2 pkt 8 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, ewidencja gruntów i budynków jest to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami.
W myśl przepisów § 45 ust. 1 i § 46 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r., aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych.
W tym stanie prawnym należy przyjąć, że wpis do ewidencji ma przede wszystkim znaczenie informacyjne. Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków ma obowiązek wprowadzania zmian w operacie, jeżeli te zmiany są odpowiednio udokumentowane, nie ma natomiast uprawnienia do badania zasadności wydanych w postępowaniu sądowym lub administracyjnym orzeczeń.
W przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta C. działał między innymi w oparciu o przepisy art. 20 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, które stanowią, że ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące:
1. gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;
2. budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych;
3. lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.
Ponadto § 2 tegoż artykułu stanowi, że oprócz wymienionych wyżej danych, które stanowią podstawową część operatu ewidencyjnego, wykazuje się również: właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby
fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części;
oraz miejsce zamieszkania lub siedzibę wyżej wymienionych.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu. Ustaleń stanu prawnego dokonano w oparciu o dokumenty zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym oraz archiwum państwowym, między innymi w operatach technicznych z odnowienia ewidencji gruntów m. C. (obręb nr [...]), zaewidencjonowanych w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w C. pod numerami [...] i [...] oraz zgromadzonych w aktach sprawy kserokopiach zawieranych w kolejnych latach aktów notarialnych. Dokumenty te zostały przetłumaczone na język polski.
Organ pierwszoinstancyjny przeprowadził analizę znajdujących się w aktach sprawy dokumentów archiwalnych, takich jak: wyciągi i wypisy z ksiąg wieczystych, akty notarialne i postanowienia sądowe, pozwalających na chronologiczne odtworzenie czynności prawnych, których przedmiotem była nieruchomość. Na tej podstawie ujawniono aktualnych współwłaścicieli działki, oznaczonej w skarżonej decyzji numerem [A], o powierzchni 458 m2.
Ustalony w ten sposób stan prawny i faktyczny stanowił podstawę wydania decyzji z [...] listopada 2007 r., nr [...]), która następnie została przez organ odwoławczy uchylona z uwagi na brak udziału w tym postępowaniu wszystkich współwłaścicieli tej nieruchomości.
Organ pierwszej instancji ustalił krąg uczestników i zapewnił im czynny udział w tym postępowaniu.
Również dla wykazania skuteczności przeprowadzonego postępowania osoby te jako "domniemani spadkobiercy" ujawnieni zostali w ewidencji gruntów i budynków.
Powyższe okoliczności skutkowały utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła E. W.
Skarżąca zarzuciła organom obu instancji braku wnikliwego zbadania dowodów przedstawionych przez M. S. i znajdujących się w aktach sprawy, a przez to wykazanie współwłaścicieli tej nieruchomości niezgodnie z prawem. Niezrozumiale jest również dla skarżącej dlaczego zmieniono powierzchnię tej działki. W związku z tym, z treścią decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. nie zgadza się uważając ją za sprzeczną z prawem.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027), ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie (art. 22 ust. 1 ww. ustawy).
Sposób prowadzenia ewidencji i wprowadzenia do niej zmian został uregulowany w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454).
Zgodnie z § 35 i 45 ust. 2 tego rozporządzenia, źródłami danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia oraz do aktualizacji są:
1/ materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym,
2/ wyniki pomiarów fotogrametrycznych,
3/ wyniki terenowych pomiarów geodezyjnych,
4/ dane zawarte w innych ewidencjach, prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów przez: sądy, organy administracji publicznej oraz państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne,
5/ dane zawarte w dokumentach udostępnionych prze zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne,
6/ dane zawarte w dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej,
7/ wyniki oględzin.
Wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych, zgodnie z przepisami cytowanego powyżej rozporządzenia, może nastąpić w dwojakim trybie. Albo w trybie czynności materialno-technicznej, w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany (art.22 ust. 2 i 3 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne), o którym organ tylko zawiadamia ( § 49 ust. 1 rozporządzenia) albo w drodze decyzji, w oparciu o § 47 ust. 3 powołanego rozporządzenia. Tą drugą formę rozstrzygnięcia, zgodnie z przepisem § 47 ust. 3 rozporządzenia, stosuje organ wtedy, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Wówczas starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne, które kończy się decyzją wprowadzającą zmiany lub odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany (na mocy § 47 ust. 3 rozporządzenia w związku z art. 22 ust. 3 ustawy).
W sprawie niniejszej czynności aktualizacyjne są efektem działania organu z urzędu, a podstawę prawną jej wydania stanowią przepisy § 46 ust. 1 i 2 rozporządzenia.
Zgodnie z twierdzeniem organów obu instancji zmiany wielkości powierzchni przedmiotowej działki zostały ujawnione podczas odnowienia operatu ewidencji gruntów w roku 1986 (operat techniczny nr Ew. [...]) i odnowienia operatu ewidencji gruntów m. C. (operat nr Ew. [...]). Granice działki ustalono według stanu istniejącego na gruncie mając na uwadze operat techniczny z odnowienia operatu ewidencji gruntów m. C., obręb [...], zaewidencjonowany w Wojewódzkim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznym w C. pod numerem ewidencyjnym [...] w dniu 12 lipca 1993 r.
Skarżąca zakwestionowała wskazaną wielkość działki, nie rozumie bowiem dlaczego podana została akurat taka , a nie inna powierzchnia przedmiotowej działki.
Sąd – oceniając legalność zaskarżonej decyzji uznał, iż sprawa ta nie została przez organ geodezyjny i kartograficzny wyjaśniona w sposób nienasuwający wątpliwości, a zatem kwalifikujący się do ostatecznego rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu, organ nie rozpatrzył całego materiału dowodowego sprawy zgodnie z art. 77 § 1 kpa, w efekcie przekonywująco nie uzasadnił podjętego rozstrzygnięcia. Z aktu administracyjnego, który otrzymuje strona powinno jasno wynikać jakie ustalenia faktyczne poczynił organ i przyjął za podstawę rozstrzygnięcia, jakimi w tym względzie kierował się przesłankami oraz jakie przepisy zastosował do dokonanych ustaleń. Podstawowym zadaniem organu było wyczerpujące zebranie dowodów i dokonanie ich oceny w granicach zasady unormowanej w art. 80 kpa. Tak więc, skoro organ uznał, iż zachodzą przesłanki do wprowadzenia zmiany w ewidencji co do wielkości i granicy przedmiotowej działki oraz nadania jej innego numeru to powinien wskazać, że istnieją faktycznie rozbieżności co do powierzchni i granicy tej działki w ewidencji gruntu z rzeczywistym staniem.
Organ natomiast powołał się tylko na operaty techniczne zaewidencjonowane w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w C., z których to w aktach administracyjnych znajduje się tylko operat zaewidencjonowany pod nr [...]. Ponadto ani Prezydent Miasta C. ani Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. nie wyjaśnili dlaczego uznali, iż przedmiotowa działka posiadała powierzchnię 615 m2 i nie miała nadanego numeru; skoro z dokumentów pochodzących z różnych lat znajdujących się w aktach administracyjnych (tI. k.1-24) wynika, że położona przy ul. O. [...] działka gruntu oznaczona była w ewidencji miasta C. obrębu Nr [...] numerem [B] i posiadała powierzchnię 460 m2. Uzasadnienie sformułowane przez organy obu instancji w tej kwestii są bardzo ogólnikowe i nie odpowiadają wymogom art. 107 § 3 kpa.
Zdaniem Sądu tak ogólnikowe powołanie się na całokształt dokumentacji sprawy, który zgromadzono w trzech tomach akt administracyjnych oraz na operaty odnowy z 1992 r. i 1982 r., bez umieszczenia tego ostatniego dokumentu źródłowego w materiale dowodowym sprawy, nie może prowadzić do stwierdzenia, że organ wyczerpująco rozpatrzył materiał dowodowy sprawy i podjął niezbędne kroki do jego wyjaśnienia. Podnieść się godzi również, iż w aktach administracyjnych sprawy umieszczono oświadczenia Kierownika Urzędu Rejonowego z C., iż protokół z ustalenia i ogłoszenia stanu władania sporządzonego w trakcie odnowienia i modernizacji operatu ewidencji przedmiotowego gruntu, a także protokół graniczny podpisany został przez współwłaścicieli; zamiast włączyć do akt dokumenty źródłowe, które podlegałyby kontroli Sądu. Gdy się zważy, iż skarżąca przez cały czas trwania postępowania administracyjnego neguje i kwestionuje czynności organu prowadzącego niniejsze postępowanie te dokumenty źródłowe powinny być zgromadzone w aktach sprawy w porządku chronologicznym i w taki sposób by wynikało z nich jaki to jest dokument i jakiego dokumentu źródłowego jest on częścią składową tak, by strona zainteresowana w sprawie korzystając z prawa zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie i wypowiedzenia się co do tych dowodów miała wykazane na jakich dowodach w postaci dokumentów opierał się w trakcie rozpoznania sprawy organ.
Za zasadny należy również uznać zarzut skargi, dotyczący określenia przez organy administracji publicznej, wielkości udziałów we współwłasności przedmiotowej nieruchomości oraz wskazania w rejestrze ewidencji gruntów i budynków m. C. obręb 14 domniemanych spadkobierców.
Jak to wynika z art. 22 ust. 1 i 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, z § 44 - 49 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków i jak wynikało z obowiązujących wcześniej aktów prawa tj. z § 30 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1990 r. ( Dz. U. Nr 158 poz. 813 ) oraz z § 54 i § 55 załącznika do zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. Nr 11 poz. 98 ze zm.), do obowiązków organów prowadzących ewidencję gruntów należało i należy utrzymywanie operatu ewidencji w aktualności, czyli i jej aktualizowanie i wprowadzanie w niej zmian zgodnie z obowiązującymi przepisami. Aktualizacja ta dotyczy danych o jakich mowa w art. 20 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne tj. m.in. danych dotyczących gruntów, ich współwłaścicieli względnie władających. Aktualizacji tej organy dokonują i dokonywały z urzędu lub na wniosek. Są one dokonywane w oparciu o przewidziane prawem dokumenty. Jeżeli chodzi o dane dotyczące właścicieli gruntów to ich prawa uwidacznia się w ewidencji na podstawie dokumentów o jakich mowa w § 12 rozporządzenia z 29 marca 2001 r. tj. m.in. wpisów dokonanych w księgach !wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych i umów zawartych w formie aktów notarialnych dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości oraz ostatecznych decyzji administracyjnych.
Z cytowanych powyżej aktów prawnych wynikało i wynika, że wpisy w ewidencji gruntów i zmiany tych wpisów miały i mają charakter ewidencyjny, odzwierciedlający stan prawny wynikający z innych w/w dokumentów. Nie mogą one zatem stanowić źródła uprawnień wymienionych w ewidencji podmiotów. Dokonując aktualizacji ewidencji organy ewidencyjne nie są uprawnione do merytorycznego kontrolowania treści dokumentów stanowiących źródło ujawnionych w niej praw, wydanych przez uprawnione do tego podmioty, m.in. sądy powszechne i organy administracji publicznej.
W niniejszej sprawie organ prawidłowo na podstawie dołączonych do akt administracyjnych umów sporządzonych w formie aktu notarialnego, wskazał iż poprzednicy prawni osób wymienionych w zaskarżonej decyzji nabywali udziały w hipotecznej nieruchomości położonej w C. przy ul. O. [...] oznaczonej pierwotnie nr [C] bez określenia ułamkowej części nabywanej nieruchomości. Następstwem powyższego powstała współwłasność bez określenia ułamkowego udziału przypadającego poszczególnym współwłaścicielom.
Organ pierwszoinstancyjny badając zawarte w formie aktu notarialnego umowy przenoszące własność udziału w przedmiotowej nieruchomości oraz orzeczenia sądów, dokonał wyliczenia wielkości ułamkowej udziałów stosownie do nabywanych przez wszystkich współwłaścicieli części nieruchomości pod budynkami oraz przypisał do tych udziałów po równej części grunt w podwórzu z uwzględnieniem obecnego stanu granic na gruncie.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego L. uznał, iż powyżej opisane czynności przeprowadzone przez organ pierwszoinstancyjny w postępowaniu administracyjnym nie naruszają prawa.
Zdaniem Sądu, taki pogląd organu odwoławczego jest nieuprawniony; zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administacyjnym przepisy ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenie z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie dają podstaw prawnych do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami uprawnień i obowiązków. Oznacza to, że w toku prowadzenia ewidencji nie mogą być rozstrzygane kwestie dotyczące prawa własności,
Decyzje organów obu instancji określając wysokość udziału we współwłasności nieruchomości wkraczały w materie stosunków cywilnoprawnych zastrzeżoną do kompetencji sądów powszechnych. Problem wielkości udziału jest przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie o ustalenie wielkości udziału (art. 189 kpc) oraz uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (art. 20 ustawy o księgach wieczystych i hipotece) lub przy zniesieniu współwłasności. Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie miał na uwadze treść art. 197 kodeksu cywilnego zgodnie z którym w przypadku gdy wielkość udziału w nieruchomości wspólnej nie została określona ułamkiem domniemywa się, że udziały współwłaścicieli są równe.
Również w zaskarżonej decyzji organ dokonując określenia właścicieli przedmiotowej nieruchomości użył sformułowania "domniemani spadkobiercy" i wymienił te osoby z imienia i nazwiska, przez co naruszył art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne i § 12 ust. 1 rozporządzenia z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynku.
Wskazanie spadkobierców z imienia i nazwiska jako właścicieli gruntu bez orzeczenia sądowego (stwierdzenia nabycia spadku) sprowadziło się do tego, że organ administracji publicznej wykreował stan prawny gruntu czego mu czynić nie wolno.
Dlatego też ponownie rozpatrując sprawę w oparciu o wpisy w księgach wieczystych, prawomocne orzeczenia sądowe, umowy sporządzone w formie aktów notarialnych i umowy dzierżawy organ administracji publicznej w prowadzonej ewidencji wykaże właścicieli tej nieruchomości, a w przypadku gdy osoby te nie żyją, wskaże spadkobierców bez imiennego ich określania.
Zgodzić się również należy z zarzutem skargi, iż z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie można wywnioskować dlaczego udziały w przedmiotowej nieruchomości "należy przypisać" A. H. i R. H.
Zdaniem Sądu, strona ma prawo poznać motywy rozstrzygnięcia, a akt administracyjny załatwiający sprawę musi być sporządzony w sposób ujawniający proces myślowy, który prowadzi do treści rozstrzygnięcia. Nie sposób uznać, że uzasadnienie w części dotyczącej współwłaścicieli A. H. i R. H. wyjaśnia, dlaczego te osoby mają również udział w tej nieruchomości.
Natomiast chybiony jest zarzut, iż organ nie mając odpowiednich dokumentów do nieruchomości oznaczonej nr [A] jako współwłaścicieli wykazał A. P. , H. P. i S. Ż. Organ pierwszoinstancyjny wyraźnie wskazał w uzasadnieniu decyzji jakie dokumenty stanowiły podstawę rozstrzygnięcia , a organ drugoinstancyjny zaakceptował to rozstrzygniecie.
Według tych dokumentow H. P. jest następcą prawnym A. P. z d. M. (postanowienie Sądu Ns [...]), i że wyżej wymieniona łącznie z R. M. i W. M. nabyła udział w części szczegółowo, opisanej w umowie nieruchomości o powierzchni
615 m2 od I.- M. F.i M. F. (akt notarialny nr [...] z dnia 27.11.1913 r.). Natomiast I.-M. F. i M. F. nabyli po połowie ten grunt od M. S. aktem notarialnym nr [...] z dnia 3.08.1910 r. M. S. dla tej nieruchomości, którą odłączono z większej nieruchomości oznaczonej pierwotnie nr [C] posiadał urządzoną księgę hipoteczną nr [Z].
S. Ż. nabył część opisanej tym aktem nieruchomości od S. M. oraz G. L. umową notarialną nr [...] z dnia 11.10.1951 r. Pierwotnie ta część nieruchomości, dla której urządzona była księga hipoteczna nr [Z] opisana jako niesprzedana działka od strony wschodniej tj. murowana przybudówka, budynek przy niej, komórka na drwa wraz z gruntem pod nim, udział we wspólnym podwórzu prawo przejścia do ulicy O. (pierwotnie S.). Tę właśnie część I.-M. F. i M. F. sprzedali umową notarialną nr [...] dnia 28 maja 1914 r. J. i S. małż. M.
Ci ostatni sprzedali tę część na rzecz M. i F. – R. F. umową notarialną nr [...] z dnia 20.06.1914 r. Po M. i F. R. F. spadek w całości na podstawie postanowienia Sądu Grodzkiego w C. nr [...] z dnia [...].03.1946 r. uzyskała ich córka C.–L. F., która całość nabytej w spadku części nieruchomości sprzedała na rzecz J. P. na mocy umowy notarialnej nr [...] dnia 13.07.1946 r. J. P. zaś sprzedała całość tej części nieruchomości po ½ części na rzecz M. S. i jego córki G. L. umową sporządzoną w formie aktu notarialnego nr [...] z dnia 17.06.1947 r.
Prezydent Miasta C. oraz Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. w uzasadnieniu decyzji zawarli poprawny logicznie proces myślowy i wskazali stosowne dokumenty źródłowe, które doprowadziły do rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji.
Z urzędu należy zauważyć, iż podjęcie zawieszonego postępowania zgodnie z art. 97 § 2 kpa w związku z art. 101 § 1 kpa wymaga wydania postanowienia, jego doręczenia stronom oraz pouczenia o możliwości zażalenia na nie, w oparciu o art. 101 § 3 kpa.
Sąd w przedstawionych aktach administracyjnych nie odnalazł takiego postanowienia. Ten błąd formalny organu administracji nie miał wpływu na treść rozstrzygnięcia i nie uszczuplił prawa stron do aktywnego uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym, gdyż jak wynika z akt administracyjnych zarówno skarżąca jak i pozostali uczestnicy składali dowody w postaci dokumentów oraz stosowne wyjaśnienia zmierzające do rozstrzygnięcia sprawy. Pozostałe uchybienia wymienione w treści uzasadnienia skutkowały uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Ponadto skoro w myśl art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia - to uchylając jako niezgodne z prawem rozstrzygnięcie organu odwoławczego sąd administracyjny uprawniony będzie również do uzasadnionego uchylenia poprzedzających go rozstrzygnięcia, o którym wymienione orzekało, albowiem rozstrzygnięcia te wydane zostały w jednym, tym samym postępowaniu, prowadzonym dla załatwienia danej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Łd 1269/97, LEX nr 40856). Z uwagi zatem na to, że w przedmiotowej sprawie w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji pozostałoby w obrocie prawnym poprzedzające je wadliwe rozstrzygnięcie , decyzja pierwszoinstancyjna również powinna zostać uchylona.
Organ – przy ponownym rozpoznaniu sprawy – winien mieć na względzie ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w niniejszym uzasadnieniu. Ponadto z uwagi na wszczęcie prowadzenia tego postępowania z urzędu; przy braku stosownych orzeczeń sądowych ustalających wysokość ułamkową udziałów we współwłasności oraz wskazujących spadkobierców współwłaścicieli organ pierwszoinstancyjny powinien rozważyć możliwość zastosowania przepisu art. 51 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne; oczywiście, o ile spełnione zostaną przesłanki przewidziane tym przepisem.
Wobec powyższego, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a/ i c/ oraz art. 152 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 cyt. ustawy oraz § 18 ust. 1 pkt 1c i § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów pomoc prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło