III SA/Lu 1727/15
WyrokWSA w Lublinie2016-09-29
Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Grzegorz Grymuza, Ewa Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego może zostać wydana, gdy osoba opuściła lokal, ale posiada tytuł prawny do jego użytkowania i nie podjęła działań prawnych zmierzających do odzyskania możliwości przebywania w tym miejscu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły trwałe i dobrowolne opuszczenie przez skarżącego miejsca stałego zameldowania, co stanowiło przesłankę do wymeldowania na podstawie art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Mimo posiadania tytułu prawnego do lokalu (służebność), skarżący nie podjął działań zmierzających do przywrócenia możliwości zamieszkiwania, a zatem jego sytuacja faktyczna odpowiadała przesłankom wymeldowania.Stan faktyczny
Wniosek o wymeldowanie J. W. z pobytu stałego złożyły jego dzieci, wskazując, że opuścił on lokal w maju 2012 r., zabierając ze sobą rzeczy osobiste i dokumenty. Organ I instancji wydał decyzję o wymeldowaniu, którą utrzymał w mocy Wojewoda L. po rozpatrzeniu odwołania. Skarżący J. W. wniósł skargę do WSA, podnosząc, że posiada tytuł prawny do przebywania w nieruchomości, mimo że od maja 2012 r. nie mieszka w lokalu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza,, Sędzia WSA Ewa Kowalczyk, Protokolant Referent stażysta Michał Białowski, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 września 2016 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowanie z pobytu stałego I. oddala skargę; II. przyznać [...] M. J. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy), w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) podatku VAT.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...] Wojewoda L., po rozpatrzeniu odwołania J. W., utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] o wymeldowaniu J. W. z pobytu stałego w lokalu przy ulicy . w M.
Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
W piśmie z dnia [...] sierpnia 2014 r. K. W. i G. W. skierowali do Urzędu Gminy w J. wniosek o wymeldowanie J. W. z pobytu stałego w lokalu mieszkalnym przy ulicy A. w M.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. Wójt Gminy J. orzekł o wymeldowaniu J. W. z wyżej wymienionego lokalu.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że zostały spełnione przesłanki z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2016 poz. 722), dalej: ustawa o ewidencji ludności.
Organ I instancji wskazał, że J. W. opuścił wyżej wymieniony lokal w maju 2012 r. Zabrał ze sobą wówczas rzeczy osobiste, dokumenty firmy, którą prowadził, urządzenia budowlane oraz samochody. Powyższe wynikało z zeznań J. W. oraz K. W. i G. W. Przesłuchane w charakterze świadków sąsiadki – B. M. i J. K. potwierdziły, że J. W. nie zamieszkuje w miejscu dotychczasowego zameldowania.
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, decyzją z dnia [...] września 2015 r. Wojewoda L. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podtrzymał argumentację organu I instancji, stwierdzając, że skarżący nie kwestionował dokładnej daty i okoliczności opuszczenia wyżej wymienionego lokalu.
W skardze sądowej J. W. wniósł o uchylenie powyższej decyzji.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że posiada tytuł prawny do przebywania w wyżej wymienionej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda L. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody L. dotycząca wymeldowania J. W. z miejsca pobytu stałego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 35 ustawy o ewidencji ludności, w myśl którego organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.
Nie budzi wątpliwości, że z powyższego przepisu wynika obowiązek organu orzeczenia z urzędu lub na wniosek strony o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania.
Za pobyt stały uważa się zamieszkiwanie z zamiarem stałego pobytu, tj. z wolą koncentracji w danym miejscu swych spraw życiowych. Miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję.
Z kolei opuszczenie lokalu związane jest z zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i skoncentrowaniem swych spraw życiowych w innym miejscu. Co do zasady opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu powinno być wynikiem dobrowolnej decyzji osoby zameldowanej. Jednakże w pewnych przypadkach wola osoby zameldowanej nie ma wpływu na wydanie decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego. Na równi z dobrowolnym opuszczeniem lokalu są traktowane wszystkie przypadki, gdy osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem lub na skutek okoliczności faktycznych dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana i swoje centrum życiowe skoncentrowała w innym miejscu (wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 czerwca 2012 r., III SA/Kr 1410/11).
Należy podkreślić, że o ocenie charakteru pobytu lub opuszczenia lokalu nie decyduje treść oświadczenia woli, lecz okoliczności faktyczne wskazujące na zamiar rzeczywisty. Samo wyrażenie woli dalszego zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, bez jednoczesnego zobiektywizowania tej woli i jej uzewnętrznienia poprzez skorzystanie z instytucji prawnych mających na celu przywrócenie posiadania lokalu czy dopuszczenie do jego współposiadania, nie jest okolicznością wystarczającą do uznania, że nie doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu.
W świetle powyższych uwag, stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie organy prawidłowo oceniły, że zaszły przesłanki wymeldowania J. W. z lokalu przy A. w M. Z akt sprawy wynika, że skarżący od maja 2012 roku nie przebywa w przedmiotowym lokalu. Skarżący wyjaśnił, że nie mieszka w wyżej wymienionym lokalu od 5 maja 2012 r. Wyprowadził się, zabierając ze sobą rzeczy osobiste, dokumenty firmy, laptop. Powyższe wynika z protokołu przesłuchania skarżącego (k.12 akt adm.).
Okoliczność i datę opuszczenia wyżej wymienionego lokalu przez J. W. potwierdzili w swoich zeznaniach K. W. i G. W. (dzieci skarżącego), podczas których skarżący uczestniczył.
K. W. oświadczyła, że J. W. wyprowadził się dobrowolnie w dniu 8 maja 2012 r. Domowników w czasie wyprowadzki nie było. Skarżący zabrał swoje rzeczy, dokumenty firmowe, wyposażenie biura – laptop, drukarkę, stolik, dwa fotele i kanapę oraz trzy samochody, urządzenia budowlane, narzędzia (k. 53 akt adm.).
Również z zeznań G. W. wynika, że skarżący wyprowadził się w maju 2012 r., zabierając ze sobą swoje rzeczy osobiste i wyposażenie biura (k.50 akt adm.). O trwałym wyprowadzeniu się z przedmiotowego lokalu zeznały sąsiadki skarżącego: J. K. (k. 27 akt adm.) oraz B. M. (k. 25 akt adm.).
Zdaniem skarżącego, przeciwko wymeldowaniu przemawia fakt, że ma "tytuł prawny do przebywania w tej nieruchomości". Z aktu notarialnego z [...] stycznia 2013 r. wynika, że K. W. ustanowiła na rzecz swoich darczyńców, J. W. i K. W., służebność polegającą na prawie dożywotniego użytkowania całego jej udziału, czyli ¼ części we współwłasności. Niesporne jest jednak, że skarżący nie podjął jakichkolwiek działań prawnych służących odzyskaniu możliwości przybywania w dotychczasowym miejscu zameldowania.
Podkreślenia wymaga, że istotą ewidencji ludności jest dokumentowanie faktów dotyczących pobytu danej osoby pod określonym adresem. Zameldowanie jest tylko czynnością rejestracyjną, potwierdzającą fakt przebywania danej osoby pod określonym adresem.
W świetle powyższego, stwierdzić należy, że organy prawidłowo ustaliły, że J. W. trwale i dobrowolnie opuścił miejsce stałego zameldowania, co oznaczało spełnienie przesłanek do wydania decyzji o wymeldowaniu, na podstawie art. 35 ustawy o ewidencji ludności.
W tym miejscu stwierdzić trzeba, że skarżący nie uczestniczył w oględzinach w dniu [...] stycznia 2015 r., ponieważ rodzina odmówiła mu wstępu na posesję. Na powyższą okoliczność została sporządzona notatka urzędowa z dnia [...] stycznia 2015 r. (k. 61 akt adm.). Przeprowadzenie oględzin pod nieobecność skarżącego dyskwalifikuje ten dowód i stanowi naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym.
Mimo stwierdzonych uchybień, sąd nie dopatrzył się w postępowaniu organów administracyjnych naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić trzeba, że skarżący w skardze sądowej nie zwalczał prawidłowych ustaleń organów dotyczących trwałego opuszczenia przedmiotowego lokalu i nie podjął właściwych działań prawnych zmierzających do przywrócenia posiadania lokalu.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło