III SA/Lu 1804/15
WyrokWSA w Lublinie2016-03-15
Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Ewa Kowalczyk, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne miały uzasadnione wątpliwości co do zadeklarowanej wartości celnej importowanego pojazdu, co uzasadniało odstąpienie od metody wartości transakcyjnej i ustalenie wartości celnej inną metodą?Ratio decidendi
Organy celne miały uzasadnione wątpliwości co do zadeklarowanej wartości celnej importowanego pojazdu, co było spowodowane istotną rozbieżnością między tą wartością a cenami wskazywanymi w katalogach branżowych oraz niepowodzeniem w uzyskaniu wyjaśnień od sprzedawcy. W związku z tym, odstąpienie od metody wartości transakcyjnej i ustalenie wartości celnej inną metodą, w tym poprzez wycenę rzeczoznawcy, było zgodne z prawem.Stan faktyczny
Skarżąca E. W. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego zmieniającą dane w zgłoszeniu celnym dotyczącym importowanego samochodu. Organy celne zakwestionowały zadeklarowaną wartość pojazdu (3100 CHF), uznając ją za zaniżoną w stosunku do cen rynkowych i opinii biegłego, ustalając wartość celną na 14.073 zł (6.196,83 CHF). Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym przedawnienie długu celnego oraz brak uzasadnienia dla odstąpienia od wartości transakcyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Sędziowie WSA Ewa Kowalczyk,, WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant Referent stażysta Michał Fiut, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 15 marca 2016r sprawy ze skargi E. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany nieprawidłowych danych zawartych w zgłoszeniu celnym oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], zmieniającą zapisy w zgłoszeniu celnym SAD z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...], w polach: 22 – "waluta ogólna wartość faktury" z 3100 CHF na 6196,83 CHF; 42 – "wartość pozycji" z 3100 CHF na 6196,83 CHF; 46 – "wartość statystyczna" z 7077 na 14073; 47 – "obliczanie opłat Typ A 00; podstawa opłaty" z 7077 na 14073.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] lutego 2008 r. zgłoszono do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzony ze Szwajcarii używany samochód osobowy marki Land Rover Rangerover 4,6i, rok produkcji 2001. Wraz ze zgłoszeniem celnym złożono: dokument w postaci rachunku z dnia 28 stycznia 2008 r., wystawiony przez A. [...] określający wartość importowanego pojazdu na kwotę 3100 CHF; opinię techniczną z dnia 4 lutego 2008 r., Nr [...], sporządzoną przez A. W. Na podstawie złożonych dokumentów przyjęto do wyliczenia cła zerową stawkę celną. Pismem z dnia 30 czerwca 2011 r., nr [...], Prokuratura Apelacyjna w [...] przekazała do Urzędu Celnego w [...] wyniki kontroli szwajcarskich władz celnych przeprowadzonej na wniosek Prokuratury w ramach międzynarodowej pomocy prawnej. Z pisma władz szwajcarskich z dnia 29 grudnia 2010 r. wynikało, że C. S. wiedział o toczącym się postępowaniu, odebrał przesłane mu akta sprawy, jednakże nie udzielił odpowiedzi na zadane pytania w piśmie z dnia 1 września 2010 r. Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Celnego w [...] wszczął postępowanie celne w celu ustalenia wartości celnej sprowadzonego ze Szwajcarii pojazdu.
Organ ustalił, że cena pojazdu podobnego do zaimportowanego na rynku szwajcarskim wynosiła 15.100 CHF, według szwajcarskiego katalogu Eurotax Glass 2008 PW-CH 2/2008. Uwzględniając korekty zastosowane w w/w ocenie technicznej, złożonej przy zgłoszeniu celnym organ obliczył wartość pojazdu na kwotę 7.079 CHF.
Powołany przez organ biegły M. M. na podstawie przedłożonych dokumentów oraz w oparciu o cenę pojazdu podobnego, wyprodukowanego poza Wspólnotą Europejską - marki Chevrolet Trailblazer, sporządził opinię określającą wartość rynkową przedmiotowego Land Rovera na kwotę 23.600 zł, uwzględniając również korekty związane ze stanem technicznym.
Naczelnik Urzędu Celnego w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., zmienił zapisy w zgłoszeniu celnym w polach dotyczących waluty i ogólnej wartości pojazdu, wartości pozycji, wartości statystycznej, obliczania opłat, podstawy i ustalił wartość celną sprowadzonego pojazdu, na kwotę 14.073 zł stanowiącą równowartość 6.196,83 CHF.
Po rozpatrzeniu odwołania, kwestionującego prawidłowość ustalenia wartości celnej importowanego pojazdu oraz brak uzasadnienia odnośnie wątpliwości pozwalających na odstąpienie od wartości transakcyjnej, decyzją z dnia [...] marca 2013 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wywiódł, iż w świetle postanowień Wspólnotowego Kodeksu Celnego i Porozumienia o stosowaniu artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu GATT (porozumieniu w sprawie wartości celnej) z 1994 r., wartość celna jest ustalana co do zasady na bazie wartości transakcyjnej, to znaczy ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za towary wtedy, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty (art. 29 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE, seria L, nr 302, s. 1, ze zm.; dalej jako: WKC). Organy celne mogą jednak odstąpić od stosowania metody ceny transakcyjnej, jeżeli mają uzasadnione wątpliwości, czy zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w artykule 29 WKC (art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 1993 r. ze zm.; dalej jako: RWKC).
W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie zaszły uzasadnione wątpliwości co do tego, czy zadeklarowana wartość celna stanowi cenę faktycznie należną lub zapłaconą za importowany pojazd. Wskazuje na to znaczna rozbieżność pomiędzy zadeklarowaną wartością transakcyjną a analizą danych zawartych w katalogach branżowych. Na podstawie danych katalogowych, z uwzględnieniem korekt wskazanych w opinii biegłego, organ otrzymał kwotę 7.097 CHF. Jest ona prawie dwukrotnie wyższa od zadeklarowanej w zgłoszeniu.
Zdaniem Dyrektora Izby Celnej odrzucenie przez organy wartości transakcyjnej jako podstawy ustalenia wartości celnej importowanego towaru nie było dowolne, lecz opierało się na uzasadnionych przesłankach. Źródłem uzasadnionych wątpliwości była analiza cen kształtujących się na rynku szwajcarskim. Wystąpienie uzasadnionych wątpliwości co do wiarygodności ceny transakcyjnej w rozumieniu art. 181a RWKC wskazywało na konieczność ustalenia wartości celnej inną metodą, niż metoda wartości transakcyjnej określona w art. 29 ust. 1 WKC.
Powołując się na wyjaśnienia Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej organ stwierdził, że jedyną dopuszczalną metodą ustalenia wartości celnej w przedmiotowej sprawie jest tzw. metoda ostatniej szansy (art. 31 ust. 1 WKC). Przy stosowaniu tej metody można oprzeć się na opiniach rzeczoznawców oraz na wyspecjalizowanych katalogach lub czasopismach, podających bieżące ceny na rynku kraju importu dla używanych pojazdów samochodowych. Wobec tego, dla sporządzenia odpowiedniej kalkulacji używanego pojazdu samochodowego wyprodukowanego we Wspólnocie za punkt wyjścia należy przyjąć katalogową cenę samochodu "identycznego" lub "podobnego" wyprodukowanego poza Wspólnotą, a więc w kraju trzecim.
Kierując się tymi dyrektywami biegły rzeczoznawca powołany przez organ dokonał ustalenia wartości celnej pojazdu w oparciu o cenę pojazdu podobnego do importowanego, wyprodukowanego poza Wspólnotą. Jako najbardziej zbliżony przyjęto pojazd - marki Chevrolet Trailblazer, wyprodukowany w Stanach Zjednoczonych. Uwzględniając stan techniczny a w szczególności uszkodzenia pojazdu wynikające z oceny technicznej z 4 lutego 2008 r., biegły określił wartość rynkową pojazdu na kwotę 23.600 zł. Organ celny po uwzględnieniu korekt z tytułu marży, cła, podatku akcyzowego i podatku VAT otrzymał ostateczną wartość tego pojazdu - kwotę 14.073 zł (6.196,83 CHF).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie E. W. (poprzednio O.) wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej i drugiej instancji, zarzucając organom celnym naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 29 ust. 1, art. 31 ust. 2, art. 78 ust. 3, art. 221 ust. 3 WKC, art. 181a RWKC, art. 55 pkt 2 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne, art. 19 ust. 7 i art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym w zw. z art. 154 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym oraz naruszenie przepisów prawa procesowego – art. 122 § 1, art. 180, art. 187, art. 188, art. 191 i art. 210 § 6 Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła między innymi, że w niniejszej sprawie dług celny powstał w dniu 6 lutego 2008 r. Uwzględniając trzyletni termin przedawnienia wynikający z art. 221 ust. 3 WKC, przedawnienie długu nastąpiło w dniu 7 lutego 2011 r. Zdaniem skarżącej, organy celne nie uzasadniły możliwości przyjęcia dłuższego terminu przedawnienia niż 3 lata.
W ocenie skarżącej błędne jest stanowisko organu, że z art. 78 ust. 3 WKC wynika obowiązek zmian w polu 22 zgłoszenia celnego oraz wpisywania wartości celnej w miejsce deklarowanej wartości transakcyjnej. Również poprawność dokonanych zmian w polach 42, 46, 47 dokumentu SAD budzi poważne wątpliwości.
Skarżąca zarzuciła, że organy celne nie wykazały wystarczająco, że wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 181a RWKC. W sytuacji, kiedy strona przedstawiła w postępowaniu dowody na to, że wartość zadeklarowana opowiadała faktycznej cenie sprzedaży, a organy w żaden sposób nie zakwestionowały zupełności i wiarygodności tych dokumentów.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 10 października 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 378/13, oddalił skargę E. O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] marca 2013 r.
Sąd stwierdził, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego zasadne były wątpliwości organu odnośnie ceny transakcyjnej (3.100 CHF), a to w myśl art. 181a RWKC upoważniało organ celny do podjęcia działań w ramach przewidzianej prawem procedury weryfikacyjnej. Dodatkowo Sąd wyjaśnił, że decyzja organu pierwszej instancji z [...] listopada 2012 r. jest decyzją wydaną przed upływem 5 lat od daty dokonania zgłoszenia celnego, zatem nie można mówić o "przedawnieniu" ustalenia należności przez organ celny, skoro zgodnie z art. 56 ustawy z 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 622; dalej: Pr.cel.) powiadomienie dłużnika o kwocie należności powinno być dokonane nie później niż w terminie pięcioletnim, liczonym od dnia powstania długu celnego. Z akt sprawy wynika, że toczy się postępowanie karne, o którym mowa w art. 221 ust. 4 WKC. Oznacza to, że zakaz z art. 221 ust. 3 WKC - powiadomienie dłużnika po upływie lat 3, licząc od powstania długu celnego - nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie.
W wyniku skargi kasacyjnej E. W., wyrokiem z dnia 29 października 2015 r., sygn. akt I GSK 483/14, Naczelny Sąd Administracyjny, uchylił wyrok WSA w Lublinie z 10 października 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia sądowi pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność zarzutów skargi kasacyjnej podnosząc, iż Sąd pierwszej instancji nie dokonał analizy i oceny przesłanek zastosowania przepisu art. 221 ust. 4 WKC. W ocenie Sądu kasacyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w rozpoznawanej sprawie ograniczył się do lakonicznego stwierdzenia, "że z akt sprawy wynika, że toczy się postępowanie karne, o którym mowa w art. 221 ust. 4 WKC." Nie zostało ono poparte żadnymi konkretnymi dowodami, których analiza i ocena mogłaby uzasadniać twierdzenie o popełnieniu czynu polegającego na umyślnym wprowadzeniu w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej i narażeniu należności celnej na uszczuplenie.
W konsekwencji motywy rozstrzygnięcia nie są na tyle precyzyjne, aby pozwalały na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia, w szczególności w kontekście podstaw odpowiedzialności skarżącej w warunkach art. 221 ust. 4 WKC. Stanowi to uchybienie, które w niewątpliwy sposób mogło mieć wpływ na wynik sprawy, w ten sposób, że dokonane w sprawie ustalenia nie dają wystarczającej podstawy do właściwej jego oceny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Tytułem wstępu należy przypomnieć, że stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Przypomnieć należy, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 30 ust. 1, art. 31 i art. 78 oraz art. 214 ust 1 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny w wersji obowiązującej w dniu dokonania zgłoszenia celnego (Dz. Urz. Nr L 302 z dnia 19 października 1992 r. ze zm. – dalej jako WKC) oraz art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. Nr L 235 z dnia 11 października 1993 r. ze zm. – dalej jako RWKC).
Zgodnie z powyższymi przepisami, po dokonaniu zwolnienia towarów organy celne mogą dokonać sprawdzenia prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, czyli przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem celnym oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych towarów. Kontrole te mogą być przeprowadzone u zgłaszającego bądź u każdej osoby bezpośrednio lub pośrednio zainteresowanej zawodowo tymi operacjami, jak również u każdej innej osoby posiadającej wymienione dokumenty i dane. Organy te mogą również przeprowadzić rewizję towarów, o ile istnieje jeszcze możliwość ich okazania.
Jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego lub kontroli przeprowadzonej po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji prawnej towaru, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 WKC, co do zasady wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana, o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33 WKC – z zastrzeżeniem przypadków, które nie mają znaczenia w rozpoznawanej sprawie.
Z treści art. 181a RWKC wynika, że jeżeli zgodnie z procedurą ustanowioną w ust. 2, organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, mogą odstąpić od ustalenia wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej
Możliwość odmowy zastosowania metody wartości transakcyjnej na podstawie art. 181a RWKC, może być skutkiem zakwestionowania wiarygodności (materialnej lub formalnej) informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, ewentualnie wynikać z braku odpowiednich dokumentów, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego. Niewiarygodność ceny transakcyjnej uzasadniająca jej odrzucenie wystąpi wówczas, gdy okaże się, że była ona rażąco niska (co zakłada jej porównanie z innymi cenami, więc nie może nastąpić w sposób dowolny).
W ocenie sądu przedstawiona przez organy celne argumentacja przekonująco uzasadnia odstąpienie od zastosowania metody wartości celnej do ustalenia wartości celnej importowanego w niniejszej sprawie pojazdu.
Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że zasadniczą podstawą do tego była istotna rozbieżność pomiędzy zadeklarowaną wartością celną pojazdu, a cenami wskazywanymi w katalogach branżowych. Organ powołał się również na informacje uzyskane od szwajcarskich władz celnych, dotyczące przekazania sprzedawcy pojazdu S. K. [...] akt sprawy celem uzyskania wyjaśnień. Próby nawiązania kontaktu z w/w skończyły się niepowodzeniem, skierowane przez organy celne żądania wyjaśnień pozostały bez odpowiedzi. Przekazanie dokumentów przez szwajcarskie władze celne w ramach procedury pomocy prawnej opierało się na przepisach Porozumienia w formie wymiany listów między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską uzupełniające Umowę między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską o Protokół w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (Dz. Urz. WE L Nr 169, poz. 77) oraz Protokołu dodatkowego z dnia 9 czerwca 1997 r. w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych, będący załącznikiem do Porozumienia.
Organ celny dokonując porównania cen pojazdów tej samej marki i rocznika co pojazd importowany według katalogów branżowych (katalog szwajcarski EurotaxGlass’s 2008) z wartością pojazdu zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym, słusznie zwrócił uwagę na istotne rozbieżności. Wartość pojazdu, z uwzględnieniem stopnia uszkodzeń, według danych katalogowych była ponad dwa razy wyższa niż zadeklarowana w zgłoszeniu.
Organ celny prawidłowo ustalił wstępnie wartość pojazdu w oparciu o katalog branżowy. Odwołanie się do katalogu służyło jedynie wstępnej weryfikacji wiarygodności wartości zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym i nie stanowiło podstawy do ustalenia wartości ostatecznie przyjętej w decyzji. Strona internetowa, do której odwołały się organy celne, zawierająca ceny samochodów na rynku kraju eksportu (katalog branżowy), nie stanowiła podstawy do określenia wartości celnej towaru. Uzyskane w ten sposób dane miały jedynie charakter porównawczy i stanowiły podstawę do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie wartości celnej zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym. Badanie kształtowania się cen pojazdów weryfikacji tego, czy nie doszło do zaniżenia uwidocznionej w umowie sprzedaży ceny transakcyjnej. Skuteczne podważenie wiarygodności wartości zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym uzasadniało ustalenie wartości celnej towaru w oparciu o inne metody określone w art. 30-31 WKC. Powołując się na wytyczne Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej organ obszernie i przekonująco uzasadnił, że w przypadku importu używanych pojazdów jedyną możliwą do zastosowania metodą pozostaje metoda ostatniej szansy. Wyjaśnienia Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej nie są wprawdzie źródłem prawa, jednak stanowią podstawową dyrektywę interpretacyjną w zakresie przepisów WKC dotyczących ustalania wartości celnej. Metoda ostatniej szansy (art. 31 WKC) zakłada ustalanie wartości celnej towaru na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z następującymi zasadami i przepisami ogólnymi: porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., przepisów rozdziału 3 tytułu I WKC. W przypadku importu używanych samochodów, dostępne dane, o których mowa w art. 31 WKC, to według wytycznych wspomnianego Komitetu, między innymi informacje zawarte w branżowych katalogach motoryzacyjnych, a także opinie biegłych rzeczoznawców.
W rozpoznawanej sprawie podstawą ustalenia przez organy celne ostatecznej wartości celnej pojazdu była wycena rzeczoznawcy M. M. z dnia 7 listopada 2012 r. Przy określaniu wartości pojazdu rzeczoznawca ustalił wartość rynkową pojazdu nie uszkodzonego na kwotę 49.200 zł, natomiast wartość rynkową brutto pojazdu uszkodzonego określił na 23.600 zł. Biegły bardzo dokładnie uzasadnił poczynione ustalenia. Wyjaśnił z jakiej przyczyny jako pojazd porównawczy przyjął samochód Chevrolet Trailblazer LTZ wyprodukowany w USA. Z opinii wynika, że biegły zmniejszył wartość pojazdu nie uszkodzonego w stosunku do wartości bazowej pojazdu marki Chevrolet Trailblazer (49.200), stosując korekty wynikające z dokumentacji samochodu. Precyzyjnie także zostało uzasadnione zmniejszenie wartości pojazdu uszkodzonego, ustalanej metodą stopnia uszkodzenia. W szczególności biegły wyliczył zarówno wysokość kosztów części zamiennych jak również wartość nakładu pracy na usunięcie uszkodzeń. Ponadto biegły uwzględnił ewentualną korektę z tytułu wcześniejszych napraw o współczynnik w wysokości 3%. Należy zatem stwierdzić, że biegły wyczerpująco uzasadnił ustaloną wartość uszkodzonego pojazdu, uwzględniając wszystkie uszkodzenia pojazdu opisane w załączonej do zgłoszenia celnego opinii rzeczoznawcy A. W. Zarzuty skarżącego, że sporządzona przez biegłego wycena pojazdu dokonana została w sposób dowolny sposób są gołosłowne i w żaden sposób nie nawiązują do uzasadnienia opinii biegłego.
Nie kwestionując ustaleń i wniosków zawartych w powyższej opinii, Naczelnik Urzędu Celnego w [...] dokonał korekty ustalonej przez biegłego wartości pojazdu, uwzględniając wartość cła, zwyczajowej marży, podatku akcyzowego oraz podatku VAT i decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. ustalił wartość celną importowanego pojazdu na kwotę 14.073 zł.
W świetle powyższego nie ma podstaw, aby podważać prawidłowość ustaleń organu odnośnie wartości celnej importowanego pojazdu. W konsekwencji, skoro zaistniała rozbieżność pomiędzy wartością zadeklarowaną a prawidłowo ustaloną w toku postępowania celnego – należało dokonać stosownych korekt w zgłoszeniu celnym. Jak prawidłowo wskazał organ – korekty te nie wpłynęły na kwotę długu celnego z uwagi na zastosowanie preferencyjnej stawki celnej w wysokości 0%, do czego upoważniało dołączone do zgłoszenia celnego świadectwo EUR.1.
Odnosząc się do zarzutu skargi, że w niniejszej sprawie dług celny powstał w dniu 6 lutego 2008 r., a uwzględniając trzyletni termin przedawnienia wynikający z art. 221 ust. 3 WKC, przedawnienie długu nastąpiło w dniu 7 lutego 2011 r. oraz mając na uwadze wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 29 października 2015 r., należy wskazać że art. 221 ust. 3 i 4 nie mógł mieć zastosowania w tej sprawie.
Zgodnie z treścią art. 221 ust. 1 WKC, niezwłocznie po dokonaniu zaksięgowania dłużnika należy powiadomić o kwocie należności celnej. Przepis ten w ust. 3 określa, że powiadomienie dłużnika nie może nastąpić po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego. W drodze wyjątku – w myśl art. 221 ust. 4 WKC - jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie terminu trzech lat.
W myśl postanowień art. 217 ust. 1 akapit pierwszy WKC każda kwota lub należności celnych wywozowych wynikających z długu celnego, zwana dalej "kwotą należności", obliczana jest przez organy celne, z chwilą gdy znajdą się one w posiadaniu niezbędnych informacji, oraz zostaje wpisana do rejestru lub zaewidencjonowana w inny równoważny sposób (zaksięgowanie). Pojęcie "zaksięgowanie" oznacza akt administracyjny (lub decyzję w rozumieniu art. 4 pkt 5 WKC.), na mocy którego zostaje określona prawidłowa kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych pobieranych przez właściwe organy celne, nie zaś wpisanie tej należności do ewidencji księgowej, które może nastąpić także z mocą wsteczną (zob. wyrok ETS C-203/01, Fazenda Publica przeciwko Antero).
Jednak w myśl postanowień art. 23 ust. 1 Pr.cel. to zgłaszający oblicza
i wykazuje w zgłoszeniu celnym kwotę należności przywozowych lub należności wywozowych. Organ celny wydaje decyzję, w której określa kwotę wynikającą z długu celnego tylko wtedy, gdy stwierdzi, że zgłaszający w zgłoszeniu celnym zadeklarował nieprawidłowe dane, mogące mieć wpływ na wysokość kwoty wynikającej z długu celnego lub zastosowaną procedurę celną (art. 23 ust. 3 w zw. z art. 51 Pr.cel.).
W sprawie niniejszej, jak Sąd wskazywał w początkowej części uzasadnienia, organ celny dokonał kontroli zgłoszenia zgodnie stosownie do treści art. 78 ust. 1 WKC. Zgodnie zaś z treścią ust. 3 tego artykułu gdy organ celny stwierdzi nieprawidłowości, to powinien podjąć niezbędne kroki w celu uregulowania sytuacji prawnej podmiotu, adekwatnie do ustaleń postępowania kontrolnego. W przypadku stwierdzenia "niedoboru" należności celnej organ powinien wydać decyzję o retrospektywnym zaksięgowaniu dodatkowej kwoty długu celnego, ewentualnie wraz z odsetkami (art. 220 ust. 1 WKC oraz art. 51 Prawa celnego) lub też decyzję o zwrocie lub umorzeniu cła (art. 235 i nast. WKC). Natomiast w sytuacji, gdy w zgłoszeniu celnym zostaną ujawnione nieprawidłowe dane, które nie mają wpływu na dług celny lub zastosowaną procedurę organ celny może (na wniosek zgłaszającego lub z urzędu) dokonać zmiany nieprawidłowych danych (art. 23 ust. 4 Prawa celnego), jak miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Oznacza to, że w sprawie niniejszej organ celny nie dokonywał wyliczenia należności celnych przywozowych oraz nie dokonywał ich retrospektywnego zaksięgowania, o którym powiadamiał dłużnika - skarżącą.
Skarżąca sprowadziła ze Szwajcarii używany samochód osobowy marki Land Rover Rangerover 4,6i i dokonując zgłoszenia celnego w dniu [...] lutego 2008 r. skorzystała z preferencji celnej w postaci obniżonej stawki celnej 0%. Stawka o charakterze preferencji może być zastosowana jedynie po spełnieniu określonych warunków formalnych, wynikających w tym przypadku z postanowień Protokołu nr 3 do Umowy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską, dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej (Dz. U. UE L nr 45 z 15 lutego 2006 r.). Zgodnie z art. 16 ust.1 tego Protokołu produkty pochodzące ze Szwajcarii przy przywozie do Wspólnoty korzystają z postanowień Umowy po przedstawieniu jednego z dowodów pochodzenia, którymi w szczególności są świadectwo przewozowe EUR.1 bądź deklaracja sporządzona przez eksportera na fakturze. Skarżąca przy zgłoszeniu celnym zadeklarowała obniżoną stawkę celną 0% na podstawie świadectwa pochodzenia EUR.1 nr P 0479644 z dnia 31 stycznia 2008 r. Przedstawiony dowód pochodzenia został przez organ celny uznany za wiarygodny i zastosowana została preferencyjna stawka celna w wysokości 0%, tak więc zmiana wartości celnej dokonana w zgłoszeniu celnym w polu 42 nie wpłynęła na wysokość kwoty wynikającej z długu celnego.
Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący nieprzesłuchania w charakterze świadka A. M., pracownika zatrudnionego w firmie "E." prowadzonej przez skarżącą. Zgodnie z art. 188 Ordynacji podatkowej, żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Zauważyć trzeba, że okoliczność, iż świadek A. M. osobiście dokonał zakupu przedmiotowego pojazdu, nie ma znaczenia dla sprawy, skoro organ prowadził postępowanie z uwagi na to, że cena transakcyjna, deklarowana przez skarżącą jako wartość celna sprowadzonego samochodu osobowego, z uwagi na jej wysokość odbiegającą istotnie od cen rynkowych, uzasadniała istnienie wątpliwości, co do tego, czy zadeklarowana wartość stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę w świetle art. 29 WKC. W sytuacji zaistnienia przesłanek określonych w art. 181a RWKC, obowiązkiem organu celnego jest ustalenie wartości celnej towaru w trybie określonym przepisami prawa celnego, z zachowaniem – wymaganej przez art. 191 Ordynacji podatkowej – zasady swobodnej oceny dowodów.
Niezasadne są również podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów ustawy o podatku VAT oraz ustawy o podatku akcyzowym. Trafnie organ odwoławczy powołał się na art. 20 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym (z 23 stycznia 2004 r.; Dz. U. nr 29, poz. 254, ze zm.) oraz art. 33 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług (z 11 marca 2004 r., Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054, ze zm.). Obydwa te przepisy jako zasadę wprowadzają wydawanie odrębnej decyzji określającej podatek w prawidłowej wysokości, w sytuacji weryfikacji zgłoszenia celnego. Możliwość jednoczesnego orzekania o długu celnym i podatkowym jest wyjątkiem, pozostawionym uznaniu organów celnych. Powoływana przez skarżącą zasada, że obowiązek podatkowy powstaje w dacie powstania długu celnego w rozumieniu przepisów prawa celnego niczego tu nie zmienia. Gdyby wola ustawodawcy było powiązanie tej zasady materialnoprawnej z obowiązkiem procesowym jednoczesnego ustalania należności celnej i podatkowej, dał by temu wyraz w treści odpowiednich przepisów. Tymczasem ustawodawca przyjął zasadę zgoła odmienną. Ponadto należy zauważyć, że w badanej sprawie, z uwagi na zerową stawkę celną, do ustalenia należności celnych nie doszło, a skarżona decyzja dotyczy nie ustalenia tych należności, ale weryfikacji zgłoszenia celnego w zakresie innych elementów. Nie da się więc postawić organom celnym skutecznego zarzutu naruszenia przepisów poprzez odrębne orzekanie w kwestii weryfikacji zgłoszenia celnego.
Podnoszone w toku postępowania administracyjnego zastrzeżenia strony odnośnie nieudostępnienia dokumentów z akt sprawy nie zasługują na uwzględnienie. Strona postępowania ma rzeczywiście prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów (art. 178 § 1 Ordynacji podatkowej), jednakże czynności te dokonywane są w lokalu organu podatkowego, w obecności pracownika tego organu (§ 2). Żaden przepis nie nakłada na organ obowiązku przesyłania dokumentów z akt sprawy na adres strony. Praktyka taka, jeśli jest niekiedy stosowana, jest wyłącznie wyrazem dobrej woli organu, a nie realizowaniem jakiegoś obowiązku prawnego.
Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić należy, że postępowanie w niniejszej sprawie było prowadzone zgodnie z regułami proceduralnymi dotyczącymi postępowania dowodowego, z uwzględnieniem prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego. W konsekwencji organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do trafnie ustalonego stanu faktycznego. Organy szczegółowo uzasadniły motywy swoich rozstrzygnięć, opierając się na wszechstronnie zebranym
i rozważonym materiale dowodowym, z którego wyciągnęły logiczne wnioski, odwołując się do konkretnych ustaleń faktycznych, mających oparcie w zgromadzonych w sprawie dowodach, nie naruszając granic swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 191 Ordynacji podatkowej.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło