III SA/Lu 207/18
WyrokWSA w Lublinie2018-07-05
Skład orzekający: Jerzy Drwal, Iwona Tchórzewska, Maria Wieczorek-Zalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnienie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy, wynikających z zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego m.in. dysfunkcję chodu, zaburzenia orientacji czasoprzestrzennej i upośledzenie wzroku, stanowi wystarczającą podstawę do wydania decyzji o skierowaniu go na badania lekarskie, mimo posiadania przez niego ważnych orzeczeń psychologicznych i lekarskich potwierdzających zdolność do pracy na stanowisku kierowcy?Ratio decidendi
Istnienie uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy, wynikających z wiarygodnych podstaw, takich jak zaświadczenie lekarskie stwierdzające schorzenia mogące mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów (np. dysfunkcja chodu, zaburzenia orientacji czasoprzestrzennej, upośledzenie wzroku), stanowi wystarczającą przesłankę do wydania decyzji o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie. Decyzja ta ma charakter prewencyjny i nie przesądza o istnieniu przeciwwskazań, a jedynie służy wyjaśnieniu wątpliwości.Stan faktyczny
Skarżący został skierowany na badania lekarskie decyzją Starosty, a następnie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, ze względu na istnienie uzasadnionych zastrzeżeń co do jego stanu zdrowia, wynikających z zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego szereg schorzeń. Skarżący kwestionował podstawy prawne i faktyczne skierowania, podnosząc, że zaświadczenie było nieaktualne i wystawione do innych celów, a on sam posiadał wcześniejsze orzeczenia lekarskie i psychologiczne potwierdzające zdolność do pracy jako kierowca. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając decyzje organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 lipca 2018 r. sprawy ze skargi S. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., po rozpatrzeniu odwołania S. H., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2017 r. o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.
W dniu 17 października 2017 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo Komendanta Komisariatu Policji w [...] z wnioskiem o skierowanie S. H., posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii: AM, AE, A2, BE, B, B+E, T, C, C+E, C1, C1+E, D, D+E, D1, D1+E, na badanie lekarskie w celu sprawdzenia, czy w przypadku skarżącego nie istnieją ewentualne przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami. Z treści pisma wynikało, że w dniu 12 października 2017 r. U. H. – żona S. H. – przedstawiła zaświadczenie lekarskie męża, udostępnione jej jako stronie postępowania w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym w B. P. o zasądzenie od S. H. alimentów na rzecz ich wspólnej córki K. H.. Zgodnie z przedstawionym zaświadczeniem, wydanym w dniu 5 października 2017 r. przez specjalistę medycyny rodzinnej lekarza chorób wewnętrznych z Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] w [...], u S. H. rozpoznana została "dysfunkcja chodu i statyki ciała w przebiegu przewlekłego zespołu bólowo – korzeniowego z powodu wielopoziomowej dyskopatii kręgosłupa, choroby zwyrodnieniowej stawów, dysfunkcja kończyn górnych z upośledzeniem chwytu w przebiegu zmian zwyrodnieniowych stawów i kręgosłupa, zaburzenia orientacji czasoprzestrzennej z zaburzeniami równowagi w przebiegu organicznego uszkodzenia OUN, upośledzenie wzroku, osłabienie słuchu, hiperlipidemia oraz otyłość". Z opisu choroby i dotychczasowego leczenia wynika, że "pacjent jest leczony z powodu w/w chorób od wielu lat, bez uzyskania poprawy, dolegliwości powodowane przez w/w choroby uniemożliwiają pacjentowi wykonywanie pracy zarobkowej i okresowo powodują konieczność pomocy innych osób przy codziennych czynnościach życiowych: ubieraniu się, myciu, jedzeniu itp., dotychczasowe leczenie ambulatoryjne, szpitalne i sanatoryjne nie przyniosło pozytywnych rezultatów".
W toku wszczętego przez Starostę [...] postępowania administracyjnego S. H. zarzucił, że postępowanie w sprawie wszczęte zostało bez podstaw prawnych i faktycznych. Podniósł, że zaświadczenie lekarskie, które przedstawiła U. H., zostało wystawione na potrzeby skierowania skarżącego na roczny zasiłek rehabilitacyjny w celu poprawy stanu zdrowia i jest ważne miesiąc od daty wystawienia. W orzeczeniu z dnia 9 listopada 2017 r. lekarz rzeczoznawca Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stwierdził, że skarżący zdolny jest do pracy w rolnictwie. Skarżący dodał, że w styczniu i lutym 2017 r. przechodził badania lekarskie i otrzymał zaświadczenie lekarskie na 5 lat. Obecnie nie wykonuje zawodu kierowcy. W dniu 6 września 2017 r. badany był przez dwóch biegłych sądowych: psychiatrę i psychologa. Skarżący podkreślił, że jeździ bezpiecznie od 1982 r.
Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. Starosta [...] skierował S. H. na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, ponieważ na podstawie informacji i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych uznał, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego.
W odwołaniu S. H. wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania.
W toku postępowania odwoławczego S. H. dołączył do akt sprawy: kserokopię świadectwa kwalifikacji zawodowej z dnia 31 grudnia 2016 r. wystawionego przez prezesa [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. P. o ukończeniu szkolenia okresowego w wymiarze 35 godzin zajęć teoretycznych, obejmującego blok programowy w zakresie kategorii: C, C+E, C1, C1+E prawa jazdy, kserokopię orzeczenia psychologicznego nr [...] z dnia 3 stycznia 2017 r., wystawionego przez B. K. z Pracowni Psychologicznej w B. P., potwierdzającego brak przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy z następnym terminem badania do dnia 3 stycznia 2022 r. oraz kserokopię orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia 25 stycznia 2017 r., wystawionego przez lekarza Z. M. prowadzącego Indywidualną Praktykę Lekarską i Przewóz Chorych w B. P., potwierdzającego, że po wykonaniu badań profilaktycznych skarżący zdolny jest do wykonywania/podjęcia pracy na dotychczasowym stanowisku pracy (kierowca kat. C, C+E oraz D. D+E) z następnym terminem badania okresowego do dnia 3 stycznia 2022 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podniósł, że jeżeli organ pierwszej instancji poweźmie informację o uzasadnionych zastrzeżeniach co do stanu zdrowia kierowcy, obowiązany jest wydać z urzędu decyzję administracyjną kierującą na badanie lekarskie stosownie do art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. W razie ujawnienia się przesłanek rodzących zastrzeżenia co do stanu zdrowia, kierowcy orzeczenie o skierowaniu na badania lekarskie jest obligatoryjne. Warunkiem przesądzającym o zastosowaniu trybu przewidzianego w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami jest uzyskanie przez organ rzetelnych, zgodnych z prawdą informacji dotyczących stanu zdrowia osoby, która ma być poddana badaniu, wskazujących z dużym prawdopodobieństwem na istotne zmniejszenie sprawności organizmu kierującego pojazdem. Przepis art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy nie określa, od kogo taka informacja powinna pochodzić, ani w jakiej formie ma być przekazana. Jeżeli więc w toku postępowania administracyjnego organ ustali, że przekazana informacja jest wystarczającą podstawą do skierowania na badania lekarskie, obowiązany jest do wydania skierowania. Organ podkreślił, że stan zdrowia kierowcy jest istotną przesłanką bezpieczeństwa ruchu.
Zdaniem Kolegium, zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy, uzupełniony w toku postępowania odwoławczego, stanowi dostateczną przesłankę do nałożenia na skarżącego obowiązku poddania się badaniom lekarskim pod rygorem wystąpienia skutków, o jakich mowa w art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, czyli wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w razie nieprzedstawienia w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem lub skutków, o jakich mowa w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy, to jest wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.
Organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia skarżącego z dnia 5 października 2017 r. wystawione przez lekarza specjalistę medycyny rodzinnej i chorób wewnętrznych z NZOZ [...] w [...]. Zaświadczenie to wydane zostało na życzenie skarżącego w związku z ubieganiem się przez niego o świadczenia z KRUS. Treść zaświadczenia potwierdza, że skarżący ma dysfunkcję chodu i statyki ciała w przebiegu przewlekłego zespołu bólowo – korzeniowego z powodu wielopoziomowej dyskopatii kręgosłupa, choroby zwyrodnieniowej stawów, dysfunkcję kończyn górnych z upośledzeniem chwytu w przebiegu zmian zwyrodnieniowych stawów i kręgosłupa, zaburzenia orientacji czasoprzestrzennej z zaburzeniami równowagi w przebiegu organicznego uszkodzenia OUN, upośledzenie wzroku, osłabienie słuchu, hiperlipidemię oraz otyłość. Nadto z powodu wymienionych chorób skarżący leczony jest od wielu lat, bez uzyskania poprawy, zaś dolegliwości powodowane przez wymienione choroby uniemożliwiają skarżącemu wykonywanie pracy zarobkowej i okresowo powodują konieczność pomocy innych osób przy codziennych czynnościach życiowych: ubieraniu się, myciu, jedzeniu itp. Dotychczasowe leczenie ambulatoryjne, szpitalne i sanatoryjne nie przyniosło pozytywnych rezultatów.
Organ zauważył, że z treści przedłożonego przez skarżącego wypisu z orzeczenia z dnia 9 listopada 2017 r. sporządzonego przez lekarza rzeczoznawcę KRUS wynika, iż skarżący nie kwalifikuje się do skierowania na rehabilitację leczniczą realizowaną przez KRUS oraz, że jest zdolny do pracy w rolnictwie. Konfrontując jednak treść orzeczenia lekarskiego z dnia 5 października 2017 r. z treścią orzeczenia z dnia 9 listopada 2017 r. Kolegium doszło do przekonania, iż ostatnio wymienionego orzeczenia nie może zrównoważyć konkluzja, iż predyspozycje zdrowotne skarżącego do kierowania pojazdami nie budzą zastrzeżeń, w sytuacji gdy mowa w nim o pracy w rolnictwie i rehabilitacji leczniczej, ale realizowanej przez KRUS. Zdaniem Kolegium treść zaświadczenia lekarskiego z dnia 5 października 2017r. w sposób wielce prawdopodobny i uzasadniony poddaje te predyspozycje w wątpliwość. Bez konieczności dysponowania większą wiedzą medyczną można przyjąć, że zastrzeżenia co do bezpiecznego uczestniczenia w ruchu drogowym budzą rozpoznane u skarżącego zaburzenia orientacji czasoprzestrzennej, upośledzenie wzroku i słuchu, nie mówiąc o dysfunkcji kończyn górnych z upośledzeniem chwytu w przebiegu zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa. W ocenie Kolegium opisany wyżej stan zdrowia skarżącego w pełni uzasadniał skierowanie go na kontrolne badania lekarskie.
Kolegium stwierdziło, że zaświadczenie lekarskie z dnia 25 stycznia 2017r., jak i zaświadczenie psychologiczne z dnia 3 stycznia 2017r. nie mają znaczenia w sprawie, gdyż wydane zostały 10 miesięcy wcześniej, niż zaświadczenie lekarskie z dnia 5 października 2017 r. stanowiące bezpośrednią podstawę skierowania skarżącego na badania lekarskie. W ocenie organu odwoławczego nawet gdyby założyć, że zaświadczenia te wydane zostały w trybie wymaganym przepisami ustawy o kierujących pojazdami, a nie w trybie przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz przepisów kodeksu pracy, to posiadanie ważnego zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami nie stanowi przeszkody do kontroli stanu zdrowia, gdy pojawią się uzasadnione wątpliwości. Zaświadczenie lekarskie nie stanowi bowiem źródła nabycia określonych praw, lecz stanowi wyłącznie dodatkowy warunek przy ubieganiu się o prawo do kierowania pojazdami.
Wyważając w realiach sprawy dwa sprzeczne interesy - interes prywatny skarżącego i interes publiczny, jakim jest bezpieczeństwo osób poruszających się po drogach Kolegium uznało, że w tym wypadku interes publiczny wymaga większej ochrony. Właśnie bowiem ze względu na interes innych użytkowników dróg ocena predyspozycji zdrowotnych osoby dotkniętej dolegliwościami powodującymi okresowo konieczność pomocy innych osób w sytuacji, gdy dotychczasowe (do dnia 5 października 2017 r.) leczenie ambulatoryjne, szpitalne i sanatoryjne nie przyniosło pozytywnych rezultatów, jest nieodzowna.
Organ podkreślił przy tym, że ustalenie, czy w istocie symptomy te będą przesądzały o niezdolności do prowadzenia pojazdów, stanowią czynność następczą w stosunku do wydanego skierowania. Z art. 99 ust 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami nie wynika bowiem obowiązek ustalenia niezdolności do kierowania pojazdami, a stwierdzenie braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego wydaje stosowne orzeczenie. Szczegółowe warunki i tryb kierowania na badania lekarskie przeprowadzane w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami określa rozporządzenie Ministra Zdrowia dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2017, poz. 250 z późn. zm.). W świetle przepisu § 10 ust. 1 rozporządzenia jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania badań osób skierowanych decyzją starosty na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy. Prawodawca w sposób jednoznaczny i jasny zawęził tym samym krąg lekarzy uprawnionych do kontrolnych badań lekarskich osób kierujących pojazdami i posiadających już uprawnienia do kierowania jedynie do lekarzy nie tylko spełniających warunki, o których mowa w art. 77 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami albo w ust. 1 pkt 3 lit. b wskazanego artykułu, to jest posiadających specjalizację w dziedzinie medycyny transportu lub spełniających inne uznane przez prawodawcę za równorzędne kryteria określone w § 12 rozporządzenia, lecz nadto funkcjonujących w strukturze wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego S. H. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Skarżący zarzucił błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, niezgodne z prawem i stanem faktycznym utrzymanie w mocy decyzji Starosty [...] i skierowanie skarżącego na kontrolne badania lekarskie bez żadnych podstaw, w oparciu o nieaktualne zaświadczenie lekarskie wydane do innych celów, a także bez wyjaśnienia wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego przez lekarza rodzinnego, który wystawił zaświadczenie, a który posiada także uprawnienia do badania kierowców i miał wiedzę co do posiadanych przez skarżącego kategorii prawa jazdy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem skargi jest decyzja o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Przepis art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2017 r., poz. 978 z późn. zm.) stanowi, że badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Uzupełnieniem tej regulacji jest art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, według którego starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badania lekarskie, jeśli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia.
Powołane przepisy nie definiują, jakie zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy są wystarczające, aby skierować go na badanie lekarskie. Mają one być uzasadnione i poważne. Są to pojęcia niedookreślone, niewskazujące precyzyjnie, jakie zastrzeżenia są wystarczające do skierowania kierowcy na badania lekarskie. Z uwagi na niedookreślony charakter tych pojęć przy ich interpretacji mieć na względzie cel ustawy, którym jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym, spowodowanym przez osoby, których stan zdrowia uniemożliwia sprawne prowadzenie pojazdów. Zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Niedomagania zdrowotne kierowcy są ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo tak kierowcy, jak i innych uczestników dróg, a dla bezpieczeństwa ruchu drogowego niezbędne jest czuwanie na tym, by osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o to uprawnienie, ale także w okresie późniejszym, kiedy z tych uprawnień korzystają i kiedy ich predyspozycje zdrowotne mogą ulec zmianie. Stąd też w ustawie o kierujących pojazdami przewidziana jest ingerencja organów administracji w postaci sprawdzenia stanu zdrowia. Sformułowanie "zastrzeżenia uzasadnione" oznacza, że są one oparte na słusznych i usprawiedliwionych podstawach. Wydanie decyzji na podstawie powołanych przepisów nie musi być poprzedzone wykazaniem pewności istnienia przeciwwskazań zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdami. Wystarczające jest, gdy okoliczności ustalone przez organ przynajmniej z dużym prawdopodobieństwem wskazują, że z uwagi na stan zdrowia w stosunku do kierującego mogą występować przeciwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami i powinny zostać zweryfikowane podczas badania lekarskiego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2015 r., I OSK 605/14 oraz z dnia 7 września 2016 r., I OSK 1051/16, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy tym decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza jeszcze o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy ona tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych wątpliwości. W wyniku przeprowadzonego badania może się więc okazać, że zastrzeżenia te nie zostaną potwierdzone, a zatem nie istnieją żadne przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów.
W niniejszej sprawie Komendant Komisariatu Policji w [...] wystąpił do Starosty [...] z wnioskiem o skierowanie S. H., posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii AM, AE A2, BE, B, B+E, T, C, C+E, C1, C1+E, D, D+E, D1, D1+E, na badanie lekarskie w celu sprawdzenia, czy skarżącego nie istnieją ewentualne przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami. Wniosek oparty był na treści zaświadczenia wydanego w dniu 5 października 2017 r. przez specjalistę medycyny rodzinnej lekarza chorób wewnętrznych z Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] w [...].
Zdaniem Sądu trafna jest ocena Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż okoliczności opisane w powyższym zaświadczeniu są wystarczające do uznania zaistnienia uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącego jako kierującego pojazdami, w kontekście bezpieczeństwa poruszania się pod drogach publicznych. Zastrzeżenia te wynikają z ujawnienia określonych obiektywnych okoliczności faktycznych. Treść zaświadczenia stwierdza bowiem, że skarżący ma dysfunkcję chodu, jak i statyki ciała, dysfunkcję kończyn górnych z upośledzeniem chwytu, a także zaburzenia orientacji czasoprzestrzennej z zaburzeniami równowagi, upośledzenie wzroku i osłabienie słuchu. Natomiast kwestia orientacji czasoprzestrzennej i zachowania równowagi oraz upośledzenie wzroku i osłabienie słuchu, statyka ciała czy sprawność kończyn górnych należą do tego rodzaju aspektów zdrowia, które potencjalnie mogą mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów.
Jak wskazuje się w orzecznictwie, sformułowanie, iż zastrzeżenia mają być uzasadnione, oznacza przede wszystkim, iż winny być one oparte na wiarygodnych podstawach (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2017 r., I OSK 96/16). Za takie zaś z pewnością można uznać zaświadczenie lekarskie stwierdzające opisane wyżej schorzenia w zakresie aspektów zdrowia istotnych z punktu widzenia kierowania pojazdami, nadto zwłaszcza w sytuacji, gdy w zaświadczeniu lekarskim stwierdzono, że z powodu wymienionych w nim schorzeń pacjent leczony jest od wielu lat bez uzyskania poprawy, mimo leczenia ambulatoryjnego, szpitalnego i sanatoryjnego, a dolegliwości spowodowane przez te choroby okresowo powodują konieczność pomocy innych osób nawet przy codziennych czynnościach życiowych takich jak ubieranie się, mycie i jedzenie. Jeżeli kierowca ma problemy z poruszaniem się i koordynacją ruchową oraz stwierdzono u niego zaburzenia orientacji czasoprzestrzennej, to taka sytuacja zasadnie może być uznana jako przesłanka do skierowania kierowcy na badania lekarskie. Są to bowiem okoliczności wskazujące na istnienie uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierującego w kontekście bezpieczeństwa poruszania się pod drogach publicznych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2018 r., III SA/Kr 25/18).
Bez wpływu na wiarygodność opisanej podstawy, z punktu widzenia znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów ustawy o kierowaniu pojazdami, pozostaje akcentowana przez skarżącego okoliczność, iż przedmiotowe zaświadczenie z dnia 5 października 2017 r. zawierało informację co do jego ważności przez miesiąc od daty jego wydania, zwłaszcza mając na uwadze zawarte w zaświadczeniu stwierdzenie o wieloletnim nieskutecznym leczeniu opisanych w nim schorzeń.
W konsekwencji uznać należy, że organy obu instancji prawidłowo oceniły stan faktyczny i trafnie uznały zaistnienie przesłanki, o której mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami.
W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyprowadziło właściwe wnioski z zestawienia zaświadczenia lekarskiego z dnia 5 października 2017 r. z treścią orzeczenia lekarza rzeczoznawcy Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia z dnia 9 listopada 2017 r., uznając w konsekwencji, iż ostatnio wymienione orzeczenie nie podważa skutecznie uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń przewidzianych w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, a wynikających z treści wcześniejszego zaświadczenia wystawionego przez lekarza specjalistę medycyny rodzinnej. Jak zasadnie podkreślił organ, orzeczenie sporządzone przez lekarza rzeczoznawcę KRUS odnosiło się bowiem do zdolności do pracy w rolnictwie oraz braku kwalifikacji do skierowania na rehabilitację leczniczą realizowaną przez KRUS, a nie predyspozycji zdrowotnych do kierowania pojazdami. Zasadnie też organ podkreślił, że orzeczenia lekarskie z dnia 25 stycznia 2017 r. oraz psychologiczne z dnia 3 stycznia 2017 r. zostały wystawione na 10 miesięcy przez zaświadczeniem lekarskim z dnia 5 października 2017 r., a ich wystawienie nie stoi na przeszkodzie stwierdzeniu zaistnienia podstaw do wydania decyzji o skierowaniu skarżącego na badanie lekarskie.
Nie budzi też wątpliwości, że zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy wynikające z okoliczności stwierdzonych w zaświadczeniu lekarskim z dnia 5 października 2017 r. nie mogą być skutecznie zweryfikowane orzeczeniem wydanym przez uprawnionego lekarza rzeczoznawcę KRUS, czyli sporządzonego poza trybem określonym w ustawie o kierujących pojazdami i rozporządzeniu z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców. Z przepisów powołanej ustawy oraz rozporządzenia wynika, że dokonanie oceny istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia - zostało przekazane wyłącznie uprawnionym lekarzom z wojewódzkich ośrodków medycyny pracy (art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy i § 10 ust. 1 rozporządzenia). Z kolei przeprowadzenie badań w trybie odwoławczym powierzono jednostkom o wyższym poziomie referencyjnym w stosunku do jednostki, która przeprowadziła badanie pierwotne, czyli podmiotom medycznym enumeratywnie wymienionych w § 11 pkt 2 rozporządzenia. Tego rodzaju regulacja dotycząca czynności specjalistycznych, jakimi są badania lekarskie kierowców, oznacza, że na potrzeby postępowania prowadzonego przez organy administracji w celu kontroli uprawnień do prowadzenia pojazdów, nie jest dopuszczalne przeprowadzenie badań medycznych wskazanych osób w inny sposób.
Ocena rzeczywistego istnienia albo nieistnienia przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami przez wskazane w ustawie o kierujących pojazdami ośrodki medycyny pracy następuje przy tym w następstwie skierowania kierowcy na badanie lekarskie. Natomiast, jak wcześniej wyjaśniono, wydanie takiej decyzji jest uzasadnione już wówczas, gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Nie jest wymagana pewność w tym zakresie. Istotą postępowania administracyjnego w sprawie skierowania kierowcy na badanie lekarskie nie jest sama weryfikacja jego stanu zdrowia. Przedmiotem oceny jest wyłącznie wystąpienie przesłanki związanej z zaistnieniem uzasadnionego zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy. W razie spełnienia tej przesłanki, organ administracji ma obowiązek wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie. W niniejszej sprawie organy prawidłowo ustaliły, że po stronie skarżącego zaistniały uzasadnione zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia, a to w oparciu o treść zaświadczenia wydanego przez specjalistę medycyny rodzinnej lekarza chorób wewnętrznych z dnia 5 października 2017 r. Treść tego zaświadczenia jest jasna, w związku z czym, wbrew argumentacji skarżącego, dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie było też niezbędne wyjaśnienie tej treści i jej znaczenia w sprawie przez lekarza, który wydał zaświadczenie.
Wymaga podkreślenia, że skierowanie na badania lekarskie przeprowadzane w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem ma charakter prewencyjny. Dla bezpieczeństwa ruchu niezbędne jest bowiem czuwanie nad tym, by osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale także w okresie późniejszym, kiedy już z tych uprawnień korzystają (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 stycznia 2018 r., II SA/Bk 675/17).
W konsekwencji uznać należy, że w niniejszej sprawie organ prawidłowo ocenił przesłankę istnienia uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącego i na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami zasadnie orzekł o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie.
W związku z zarzutami podniesionymi w skardze trzeba zauważyć, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostają okoliczności, w jakich w niniejszej sprawie zaświadczenie lekarskie z dnia 5 października 2017 r. zostało przekazane organowi, a w szczególności czy nastąpiło to w następstwie konfliktu skarżącego i jego żony. Istotne są natomiast okoliczności stwierdzone w tym zaświadczeniu.
Także podniesione w skardze okoliczności niewykonywania obecnie przez skarżącego zawodu kierowcy, a także zdolności do wykonywania pracy w rolnictwie nie mogą skutecznie podważyć prawidłowości zaskarżonej decyzji, która opiera się na przesłankach uregulowanych w powołanych wcześniej przepisach ustawy o kierujących pojazdami.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło