III SA/Lu 209/15

PostanowienieWSA w Lublinie2015-05-08

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która utraciła prawo jazdy i w związku z tym nie może wykonywać pracy, można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane jedynie osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku skarżącego, który utracił prawo jazdy i wskazywał na trudności finansowe, ale jednocześnie posiadał stałe zatrudnienie, dochody pozwalające na pokrycie kosztów utrzymania oraz środki na koncie bankowym, nie wykazano przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przyznano natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, uznając, że koszty te, w większym stopniu niż koszty sądowe, obciążyłyby budżet domowy skarżącego.
Stan faktyczny
Skarżący K. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał, że cofnięcie mu prawa jazdy uniemożliwia wykonywanie pracy, a koszty ponownego kursu przekroczyły jego możliwości finansowe. Przedstawił dokumenty dotyczące dochodów z umowy zlecenia, kosztów utrzymania oraz wydatków związanych z samochodem i kursem prawa jazdy. Referendarz sądowy, analizując sytuację materialną skarżącego, uznał, że nie wykazał on przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ale przyznał je w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano K. W. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata. II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy postanawia: I. Przyznać K. W. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, złożonym na urzędowym formularzu, skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że zaskarżoną decyzją cofnięto mu uprawnienia do kierowania pojazdami, co spowodowało, że nie może wykonywać pracy. Koszty ponownego odbycia kursu prawa jazdy przekroczyły jego możliwości finansowe, wobec czego nie posiada środków na pokrycie kosztów postępowania niniejszej sprawy. W dalszej części urzędowego formularza skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku i utrzymuje się z wynagrodzenia z umowy zlecenia w wysokości [...] zł. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał dodatkowe dokumenty źródłowe i oświadczenia: wyciągi z konta bankowego, zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia oraz oświadczenie o stałych, miesięcznych kosztach utrzymania koniecznego. Z zaświadczeń o wynagrodzeniu z dnia 28 kwietnia 2015 r. wynika, że wynagrodzenie skarżącego z tytułu umowy zlecenia za miesiące luty- kwiecień 2015 r. wyniosło łącznie [...] zł brutto i [...] zł netto plus dodatkowo kwota [...] zł brutto ([...] zł netto) miesięcznie. W oświadczeniu na temat stałych kosztów utrzymania skarżący wskazał, że wydatków związanych z utrzymaniem należą koszty dojazdu do pracy [...]-[...] zł miesięcznie, koszty wyżywienia ok. [...]-[...] zł miesięcznie. Ponadto skarżący podniósł, że w ostatnim okresie poniósł koszty opłaty OC za samochód [...] zł oraz przegląd techniczny pojazdu [...] zł, a także wydatki związane z odbyciem kursu samochodowego kat. B w kwocie [...] zł plus egzaminy [...] zł i wydanie dokumentu [...] zł. Referendarz sądowy stwierdził co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Na wstępie podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł - § 2 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, do których należy: opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia, wpis sądowy od ewentualnej skargi kasacyjnej, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192) i § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast stawka minimalna wynagrodzenia adwokata w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji wynosi 240 zł netto - § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461) i 295,20 zł brutto - § 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia w związku z art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Mając na względzie z jednej strony aktualną sytuację materialną skarżącego przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentach, z drugiej zaś strony wysokość kosztów postępowania stwierdzić należy, że wniosek strony zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie częściowym. W ocenie referendarza, w przedstawionych przez skarżącego okolicznościach, jednoczesne opłacenie kosztów sądowych i kosztów wynagrodzenia adwokata w sprawie niniejszej, spowodowałoby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym strony. Dlatego zasadne jest przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, które to koszty w większym zakresie niż koszty sądowe, obciążyłyby budżet domowy skarżącego. Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I postanowienia. Natomiast brak jest podstaw do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, strona bowiem nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie ma bowiem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób mających szczególnie trudną sytuację materialną, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone. Obecna sytuacja materialna skarżącego nie należy do wyjątkowo trudnych. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, nie ma nikogo na utrzymaniu, posiada stałe zatrudnienie (umowa na czas nieokreślony) i wynagrodzenie, którego średnia miesięczna wysokość wynosi [...] zł brutto ([...] zł netto). Do stałych miesięcznych wydatków skarżący zaliczył koszty dojazdu do pracy ([...]-[...] zł) i koszty wyżywienia ([...]-[...] zł). Stałe koszty utrzymania wahają się więc w granicach od [...] zł do [...] zł miesięcznie. Porównując zatem wysokość dochodów skarżącego ([...] zł netto) do stałych miesięcznych wydatków ([...]-[...] zł), stwierdzić należy, że skarżący jest w stanie zaoszczędzić kwotę niezbędną do pokrycia kosztów sądowych niniejszej sprawy. Jeśli chodzi natomiast o koszty związane z koniecznością odbycia ponownego szkolenia w zakresie prawa jazdy kategorii B, to w kontekście przedmiotowej sprawy trudno je uznać za koszty niezawinione, niezależne od skarżącego. Na realną możliwość poniesienia kosztów sądowych wskazuje również stan rachunku bankowego skarżącego, który na dzień 31 marca 2015 r. (data złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy) wynosił [...] zł (wg. wyciągu bankowego za marzec 2015 r.). Brak jest zatem podstaw do uznania, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zdaniem referendarza, uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, jak również pozostałych ewentualnych kosztów sądowych w kwocie nieprzekraczającej każdorazowo 100 zł leży w granicach realnych możliwości finansowych strony. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że skarżący nie wykazał istnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z powyższych względów oraz na podstawie 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w punkcie II postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło