III SA/Lu 233/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] kwietnia 2009 r., Nr [...], w przedmiocie określenia kwoty długu celnego – w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. C. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] kwietnia 2009 r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego. W skardze skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek skarżący stwierdził, że od września 2008 r. prowadzi działalność gospodarczą po pięcioletnim okresie zawieszenia. Wskazał, iż dochody z działalności firmy są jedynym źródłem utrzymania jego jednoosobowego gospodarstwa domowego. Zdaniem skarżącego wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje, że nie będzie mógł prowadzić działalności z uwagi na brak środków finansowych umożliwiających zakup nowych towarów. Spowoduje to trudne do odwrócenia skutki finansowe, prowadzące w efekcie do możliwości upadłości przedsiębiorstwa. Wszczęcie egzekucji na podstawie wadliwych zdaniem skarżącego decyzji spowoduje pozbawienie go środków utrzymania, a w przypadku korzystnego rozstrzygnięcia uniemożliwi szybki i skuteczny zwrot zajętych środków. Do wniosku skarżący dołączył dokumenty dotyczące dochodów jego firmy, w tym zeznanie PIT-28 za rok 2008. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej, ustosunkowując się do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji stwierdził, iż wniosek został skierowany bezpośrednio do sądu, w trybie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), a zatem organ nie miał podstaw do wstrzymania z urzędu wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi, Sąd na wniosek skarżącego może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym na tle cytowanego przepisu panuje ugruntowany już pogląd, w pełni akceptowany przez Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie, iż w warunkach konkretnej sprawy musi chodzić o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r.; GZ 138/04; LEX nr 281811; podobnie WSA w Białymstoku w postanowieniach z 4 grudnia 2007 r.; II SA/Bk 637/07; LEX nr 356705 oraz z 3 sierpnia 2006 r.; II SA/Bk 352/06; LEX nr 192964: "Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków."). Uwzględniając powyższą argumentację, w ocenie Sądu okoliczności badanej sprawy nie wskazują na zaistnienie przesłanek, które uzasadniałyby orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Argumentacja skarżącego mająca stanowić uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sprowadza się do wykazania, że zapłata długu celnego wynikającego z decyzji spowoduje brak środków na bieżącą działalność przedsiębiorstwa skarżącego, a w konsekwencji może prowadzić do jego upadłości. Porównanie kwoty długu celnego określonej w zaskarżonej decyzji – [...] złote, z wysokością przychodu uzyskanego z działalności gospodarczej skarżącego w roku 2008 – [...] zł, przy uwzględnieniu, że działalność ta jest prowadzona od września tego roku, nie pozwala na stwierdzenie, aby konieczność uiszczenia kwoty długu celnego stanowiła realne zagrożenie dla stabilności finansowej prowadzonego przez skarżącego przedsiębiorstwa. Z jednej strony działalność prowadzona przez skarżącego (sprzedaż pojazdów samochodowych) charakteryzuje się niezbyt wysoką rentownością, o czym świadczyć może pośrednio wysokość stawki procentowej podatku dochodowego w formie ryczałtu (3%). Z drugiej jednak, biorąc pod uwagę kwotę obrotów finansowych przedsiębiorstwa skarżącego w okresie czterech miesięcy 2008 r., w których była prowadzona działalność, nie można uznać spornej kwoty długu celnego za realnie grożącą niebezpieczeństwem doprowadzenia do upadłości przedsiębiorstwa. Ponadto brak bieżących środków na pokrycie kwoty długu celnego nie oznacza niemożliwości zaciągnięcia kredytu lub pożyczki na ten cel. Trzeba przecież pamiętać, że działalność gospodarcza nieodłącznie wiąże się z ryzykiem poniesienia pewnych nieoczekiwanych wydatków. Z tych samych względów trudno uznać, aby konieczność zapłaty kwoty długu celnego zagrażała brakiem środków bieżącego utrzymania gospodarstwa domowego skarżącego. Niewątpliwie zapłata kwoty pond [...] zł tytułem długu celnego będzie stanowić utrudnienie w działalności gospodarczej skarżącego, w orzecznictwie podkreśla się jednak, że "nieodwracalne skutki" nie mogą być utożsamiane z uciążliwościami jakie wiążą się z egzekucją kwot wynikających z decyzji administracyjnych (postanowienie NSA z dnia 29 sierpnia 2008 r.; II FZ 365/08; LEX nr 443847). W przypadku decyzji, której wykonanie sprowadza się do obowiązku uiszczenia kwoty pieniężnej trudno mówić o nieodwracalnych skutkach prawnych. Stwierdzenie w wyniku kontroli dokonanej przez Sąd, że decyzje, z których wynika obowiązek zapłaty długu celnego są wadliwe może w konsekwencji prowadzić do zwrotu należności celnych, jeżeli zostałyby uiszczone dobrowolnie lub wyegzekwowane przymusowo. Jeżeli skarżący poniósłby dodatkowe koszty, których nie pokryje zwrot należności wraz z odsetkami, np. w postaci kosztów kredytu czy pożyczki zaciągniętych na potrzeby wykonania decyzji, koszty te stanowić będą szkodę wynikającą z wadliwej decyzji administracyjnej i skarżący będzie mógł dochodzić z tego tytułu odszkodowania przed sądem powszechnym (art. 417 i n. Kodeksu cywilnego). Podnoszone w skardze argumenty dotyczące bezprawności zaskarżonej decyzji, mające stanowić uzupełnienie argumentacji uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mogą być brane pod uwagę przy orzekaniu w zakresie środka ochrony tymczasowej, jaki przewiduje art. 61 § 3 p.p.s.a. W orzecznictwie panuje niekwestionowany pogląd, iż dla potrzeb rozpoznania wniosku o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu sąd administracyjny nie ocenia merytorycznych zarzutów skargi odnoszących się do (nie)zgodności z prawem skarżonego wyroku (postanowienie NSA z 25 czerwca 2008 r.; II FSK 723/08; LEX nr 479102; podobnie NSA w postanowieniach z 9 września 2004 r., FZ 358/2004, LexPolonica nr 390383 oraz z 28 kwietnia 2005r., II OZ 184/05, LEX nr 302251). W tym stanie rzeczy, ponieważ nie wystąpiły przesłanki wynikające z art. 61 § 3 p.p.s.a., na podstawie przytoczonego przepisu Sąd orzekł jak w sentencji posta