III SA/Lu 247/25

WyrokWSA w Lublinie2025-10-23

Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Jerzy Drwal, Anna Strzelec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki kapitałowej, który złożył wniosek o ogłoszenie upadłości spółki po upływie terminu umożliwiającego równomierne zaspokojenie wierzycieli, może być pociągnięty do solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o ogłoszenie upadłości złożony po upływie terminu, który nie pozwala na równomierne zaspokojenie wszystkich wierzycieli, nie spełnia przesłanki "właściwego czasu" określonej w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) Ordynacji podatkowej. W konsekwencji, członek zarządu nie może skorzystać z przesłanki wyłączającej jego odpowiedzialność i może zostać pociągnięty do solidarnej odpowiedzialności za zaległości spółki, jeśli spełnione są pozostałe przesłanki pozytywne (bezskuteczność egzekucji wobec spółki).
Stan faktyczny
Spółka N. I. Sp. z o.o. w likwidacji została zobowiązana do zwrotu środków unijnych z powodu naruszenia procedur. Po bezskutecznej egzekucji wobec spółki, wszczęto postępowanie w sprawie solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu, J. F. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję orzekającą o jego odpowiedzialności, uznając, że wniosek o ogłoszenie upadłości złożony przez J. F. nie został złożony "we właściwym czasie". Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną interpretację pojęcia "czasu właściwego".
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu w dniu 23 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. F. na decyzję Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia 11 lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości z tytułu zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2025 r., nr [...] Zarząd Województwa Lubelskiego, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego J. F., byłego prezesa zarządu N. I. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w L. z dnia [...] 2023 r., nr [...], orzekającą o solidarnej odpowiedzialności J. F. za zaległości N. I. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji w zapłacie zobowiązania określonego w decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Lublinie z dnia 24 listopada 2020 r., nr [...], w sprawie zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, utrzymanej w mocy decyzją Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia 23 marca 2021 r., nr [...] W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] 2020 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Lublinie zobowiązał N. I. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością do zwrotu kwoty [...] zł wraz z odsetkami naliczanymi jak dla zaległości podatkowych. Powodem żądania zwrotu środków było naruszenie sekcji 6.5.2 pkt 9 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 (dalej jako "Wytyczne") oraz § 23 ust. 1 pkt 2 Umowy o dofinansowanie projektu z dnia [...] 20218 r. w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020 (dalej jako "umowa o dofinansowanie"). Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia 23 marca 2021 r. W związku z nieuregulowaniem przez spółkę należności orzeczonej do zwrotu, Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Lublinie skierował do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie wniosek o wszczęcie egzekucji administracyjnej wobec spółki. Postanowieniem z dnia 12 lipca 2022 r. organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne wszczęte wobec spółki, stwierdzając, że nie jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne. Pismami z dnia 8 grudnia 2022 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Lublinie zawiadomił P. G. oraz J. F. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia ich solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania N. I. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, określonych decyzją z dnia 24 listopada 2020 r. Po zgromadzeniu materiału dowodowego organ I instancji decyzją z dnia 3 listopada 2023 r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności J. F. – byłego prezesa zarządu N. I. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji – za zaległości spółki w zapłacie zobowiązania określonego w decyzji Dyrektora WUP w L. z dnia 24 listopada 2020 r., utrzymanej w mocy decyzją ZWL z dnia 23 marca 2021 r. oraz umorzył postępowanie w części dotyczącej P. G.. W wyniku rozpatrzenia odwołania J. F., Zarząd Województwa Lubelskiego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ II instancji podniósł, że do przesłanek pozytywnych orzeczenia o odpowiedzialności członka organu zarządzającego, w przypadku których ciężar dowodzenia spoczywa na organie, zaliczyć należy: 1) okoliczność, że dana osoba pełniła funkcję członka organu zarządzającego w dniu powstania naruszeń określonych w art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1530 ze zm., dalej jako "u.f.p."); 2) konieczność stwierdzenia bezskuteczności egzekucji prowadzonej do majątku spółki (art. 116 § 1 o.p.). Przesłankami negatywnymi są natomiast okoliczności, do których wykazania zobowiązany jest członek organu zarządzającego, a które potwierdzają podjęte przez niego działania zwalniające go z odpowiedzialności za zobowiązania spółki, tj. wykazanie, że złożono w odpowiednim czasie wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1428 ze zm.) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie Prawo restrukturyzacyjne lub wykazanie, że niezgłoszenie wniosku nastąpiło bez jego winy oraz wskazanie mienia, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Organ odwoławczy ustalił, że spółka została zawiązana w dniu [...] 2009 r. przez dwie osoby fizyczne P. J. O. oraz P. G. na podstawie umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością sporządzonej w formie aktu notarialnego. Z dniem [...] 2009 r. spółka została wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Zgodnie z § 25 umowy spółki, zarząd spółki składa się od 1 do 3 członków, zaś każdego z członków zarządu, w tym prezesa zarządu, powołuje i odwołuje Zgromadzenie Wspólników. Członek zarządu może złożyć rezygnację z pełnienia swoich funkcji w spółce, z zachowaniem formy pisemnej na ręce co najmniej jednego członka zarządu, a w przypadku zarządu jednoosobowego na ręce co najmniej jednego wspólnika. Złożenie rezygnacji wywiera skutki od dnia przyjęcia oświadczenia o jej złożeniu. Od początku istnienia spółki zarząd był jednoosobowy, w okresie od dnia zarejestrowania Spółki do dnia [...] 2019 r. funkcję prezesa zarządu pełnił P. G., zaś od dnia [...] 2019 r. stanowisko prezesa zarządu objął J. F.. Taki stan rzeczy istniał do dnia [...] 2021 r., tj. do dnia rezygnacji J. F. z funkcji prezesa zarządu w trybie obowiązującego już wówczas przepisu art. 202 § 6 Kodeksu spółek handlowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1526 ze zm., dalej: "k.s.h."). Organ odwoławczy wskazał, że pierwsze zapytanie ofertowe beneficjent zamieścił w dniu [...] 2018 r. W wyniku przeprowadzonej procedury został wyłoniony wykonawca, z którym w dniu [...] 2019 r. beneficjent podpisał umowę na świadczenie usług w ramach realizacji projektu "[...]". W dniu [...] 2019 r. strony podpisały aneks dotyczący okresu realizacji umowy. Wydatki poniesione na przeprowadzenie szkolenia w związku z ww. umową zostały poniesione w dniu [...] 2019 r. W dniu [...] 2019 r. beneficjent zamieścił w bazie konkurencyjności kolejne zapytanie ofertowe. W wyniku przeprowadzonej procedury został wyłoniony wykonawca, z którym w dniu [...] 2019 r. beneficjent podpisał umowę na świadczenie usług w ramach realizacji projektu "[...]". W dniu [...] 2019 r. podpisał w ramach przeprowadzonej procedury w trybie konkurencyjności kolejną umowę z tym wykonawcą. Wydatki na przeprowadzenie szkoleń zawodowych, w związku z ww. umowami zostały poniesione w dniu [...] 2019 r. oraz w dniu [...] 2019 r. W dniu [...] 2019 r. beneficjent zamieścił w bazie konkurencyjności kolejne zapytanie ofertowe. W wyniku przeprowadzonej procedury został wyłoniony wykonawca, z którym w dniu [...] 2019 r. beneficjent podpisał umowę na świadczenie usług w ramach realizacji projektu "[...]". Wydatki na przeprowadzenie szkolenia, w związku z ww. umową zostały poniesione w dniu [...] 2019 r. Kolejne zapytanie ofertowe dotyczące przeprowadzenia szkolenia zawodowego zostało zamieszczone w bazie konkurencyjności w dniu [...] 2019 r. W ramach przeprowadzonej procedury został wyłoniony wykonawca, z którym w dniu 22 lipca 2019 r. beneficjent podpisał umowę na świadczenie usług w ramach realizacji projektu. Wydatki na przeprowadzenie szkoleń, w związku z ww. umową zostały poniesione w dniu [...] 2019 r. W dniu [...] 2019 r. beneficjent zamieścił w bazie konkurencyjności zapytanie ofertowe dotyczące przeprowadzenia szkolenia językowego. W wyniku przeprowadzonej procedury został wyłoniony wykonawca, z którym w dniu 27 marca 2019 r. beneficjent podpisał umowę na świadczenie usług w ramach realizacji projektu "[...]". W dniu [...] 2019 r. podpisał w ramach przeprowadzonej procedury w trybie konkurencyjności kolejną umowę z tym wykonawcą. Wydatki na przeprowadzenie szkoleń językowych, w związku z ww. umowami zostały poniesione w dniach 31 lipca 2019 r., [...] 2019 r., 10 września 2019 r. oraz 3 października 2019 r. W dniu [...] 2019 r. beneficjent zamieścił w bazie konkurencyjności kolejne zapytanie ofertowe dotyczące przeprowadzenia szkolenia językowego. W wyniku przeprowadzonej procedury został wyłoniony wykonawca, z którym w dniu 11 lipca 2019 r. beneficjent podpisał umowę na świadczenie usług w ramach realizacji projektu "[...]". W dniu [...] 2019 r. strony podpisały aneks dotyczący okresu realizacji usługi. Wydatki na przeprowadzenie szkoleń językowych, w związku z ww. umowami zostały poniesione w dniu [...] 2019 r. oraz w dniu [...] 2019 r. W związku z powyższym organ stwierdził, że stan naruszenia miał miejsce w okresie od upublicznienia zapytania ofertowego dotyczącego zamówień publicznych do rozliczenia całości wydatków dotyczących tych zamówień: w przypadku pierwszego zamówienia w okresie od [...] 2018 r. do [...] 2019 r.; w przypadku drugiego zamówienia w okresie od [...] 2019 r. do [...] 2019 r.; w przypadku trzeciego zamówienia w okresie od [...] 2019 r. do [...] 2019 r.; w przypadku czwartego zamówienia w okresie od [...] 2019 r. do [...] 2019 r.; w przypadku piątego zamówienia w okresie od [...] 2019 r. do [...] 2019 r.; w przypadku szóstego zamówienia w okresie od [...] 2019 r. do [...] 2019 r. Organ odwoławczy stwierdził, że w okresie występowania nieprawidłowości ciągłej, tj. od [...] 2018 r. do [...] 2019 r., początkowo P. G. pełnił funkcję prezesa zarządu, następnie od [...] 2019 r. funkcję tę pełnił skarżący. P. G. pełnił funkcję prezesa zarządu wyłącznie w okresie wszczęcia pierwszego postępowania, tj. w dniu [...] 2018 r. będącego dniem zamieszczenia pierwszego zapytania ofertowego w bazie konkurencyjności oraz w dniu [...] 2019 r., kiedy beneficjent podpisał umowę z wyłonionym wykonawcą. Natomiast skarżący J. F. pełnił funkcję prezesa zarządu od dnia [...] 2019 r. i w dniu [...] 2019 r. podpisał aneks do umowy zawartej w ramach pierwszego postępowania, z kolei w dniu [...] 2019 r. dokonał jej rozliczenia. Skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu, zawierał umowy z wykonawcami oraz dokonał ich rozliczenia również w przypadku pozostałych postępowań. Oznacza to, że P. G. i J. F. pełnili funkcję członka zarządu w okresie istnienia naruszeń określonych w art. 207 ust. 1 u.f.p. (tj. w okresie od [...] 2018 r. do [...] 2019 r.), skutkujących obowiązkiem zwrotu środków wykorzystanych niezgodnie z procedurami, a zatem potencjalnie, przy założeniu wystąpienia drugiej z przesłanek (tj. bezskuteczności egzekucji wobec spółki), powinni odpowiadać za zobowiązania beneficjenta wynikające z wydanej przez Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Lublinie decyzji z dnia 24 listopada 2020 r. w sprawie zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Przechodząc do kolejnej przesłanki warunkującej odpowiedzialność osób trzecich za zobowiązania spółki organ odwoławczy stwierdził, że bezskuteczność egzekucji została potwierdzona postanowieniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie z dnia 12 lipca 2022 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny poinformował o prowadzonych w toku postępowania egzekucyjnego czynnościach podjętych, w celu wyegzekwowania dochodzonych należności. W trakcie prowadzonego postępowania ustalono m.in., że spółka od początku 2021 r. nie świadczy żadnych usług, nie osiąga żadnych dochodów, nie wystawia żadnych faktur. Ostatnią deklarację VAT-7 spółka złożyła za pierwszy kwartał 2021. Od tego momentu nie składała żadnych deklaracji. Spółka prowadziła działalność o charakterze szkoleniowym na terenie całego kraju (działalność była ściśle powiązana ze środkami europejskimi). Zajmowała jedno pomieszczenie na ul. S. [...] w L., które było wynajmowane od firmy A. — L. O. (najem zakończony [...] 2021 r.). W okresie od 16 listopada 2021 r. do 28 grudnia 2021 r. organ egzekucyjny wyegzekwował łącznie 2 440,71 zł, w tym należność główną w wysokości 2 025,92 zł oraz odsetki w wysokości 414,79 zł, potrącając jednocześnie koszty komornicze w wysokości 5% wartości zwindykowanych środków, tj. 122,04 zł. Bezskuteczność egzekucji potwierdza także postanowienie Sądu Rejonowego L.-W. w Lublinie z siedzibą w Świdniku z dnia [...] 2021 r. o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Mając powyższe na względzie organ II instancji uznał za prawidłowe ustalenia w zakresie zaistnienia pozytywnych przesłanek, o jakich mowa w art. 116 § 1 o.p. i art. 66b ust. 2 u.f.p., warunkujących ustalenie solidarnej odpowiedzialności stron za ciążące na spółce zaległości. Odnosząc się do okoliczności uwalniających członka zarządu spółki od odpowiedzialności z art. 116 § 1 pkt 1 o.p., tj. wykazania złożenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego, albo wykazania braku winy w niepodjęciu tych działań, organ odwoławczy stwierdził, że wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony przez J. F. do Sądu Rejonowego L.-W. w Lublinie z siedzibą w Ś. w dniu 26 maja 2020 r. Nie budzi wątpliwości okoliczność, że wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony, sporna zaś jest terminowość jego złożenia. We wniosku wskazano, że stan niewypłacalności spółki nastąpił z dniem [...] kwietnia 2020 r., tj. z dniem upływu terminu na zapłatę zobowiązania wobec Skarbu Państwa z tytułu podatku od towarów i usług. Organ II instancji uznał jednak, że wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony "we właściwym czasie", a więc w terminie umożliwiającym równomierne zaspokojenie wszystkich wierzycieli z majątku spółki, co jest przecież celem postępowania upadłościowego. Organ zwrócił uwagę, że zgodnie z załącznikiem nr 6 do wniosku o ogłoszenie upadłości, a mianowicie "Oświadczeniem o spłatach wierzytelności lub innych długów dokonanych w terminie sześciu miesięcy przed dniem złożenia wniosku", spółka w dniu 6 lutego 2020 r. dokonała płatności na rzecz 3 podmiotów powiązanych ze wspólnikiem spółki - P. O., tj. na rzecz A. - L. O. (łącznie 111 155,09 zł), T. Szkolenia i Doradztwo P. O. (łącznie [...],00 zł), K. I. S.-D. Sp. z o.o. (łącznie [...],00 zł). Zgodnie z zestawieniem łączna kwota dokonanych płatności wyniosła [...],09 zł. Wskazane powyżej płatności na rzecz A. - L. O. oraz T. S. P. O. zostały uznane przez tymczasowego nadzorcę sądowego za bezskuteczne wobec masy upadłości na mocy art. 128 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 614, dalej jako "p.u."). Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, w ocenie którego doszło do zniweczenia celu postępowania upadłościowego poprzez stworzenie sytuacji, w której niektórzy wierzyciele są zaspokajani kosztem innych. Dokonanie płatności przez zarząd spółki na rzecz P. O. i L. O., biorąc pod uwagę znaczną kwotę oraz termin ich dokonania, stanowiło działanie na szkodę pozostałych wierzycieli. Organ II instancji stwierdził, że na okoliczność niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w przedmiotowej sprawie we właściwym czasie wskazuje również postanowienie Sądu Rejonowego L.-W. w L. z siedzibą w Ś. z dnia [...] 2021 r., oddalające przedmiotowy wniosek na podstawie art. 13 ust. 1 p.u. Oddalenie wniosku z uwagi na to, że majątek spółki nie wystarczał na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego już samo w sobie rozstrzyga, że w dacie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości wniosek ten był spóźniony. Oznacza to, że wniosek ten nie był złożony "we właściwym czasie" w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) o.p. Ponadto organ uznał, że sporządzony przez spółkę na potrzeby złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, spis wierzycieli wraz ze spisem zobowiązań projektowych "[...]" dowodzi, że spółka zalegała z płatnościami już od 29 listopada 2019 r. Z kolei w sprawozdaniu finansowym za rok 2019 r. wykazano okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuowania działalności przez spółkę, a mianowicie stratę przewyższającą sumę kapitałów zapasowego i rezerwowych oraz połowę kapitału zakładowego. Zgodnie z art. 233 § 1 k.s.h., jeżeli bilans sporządzony przez zarząd wykaże stratę przewyższającą sumę kapitałów zapasowego i rezerwowych oraz połowę kapitału zakładowego, zarząd jest obowiązany niezwłocznie zwołać zgromadzenie wspólników, w celu powzięcia uchwały dotyczącej dalszego istnienia spółki. Ponadto w sprawozdaniu finansowym wskazano, że w związku z otrzymaniem w dniu 21 marca 2019 r. informacji pokontrolnej, przesłanej z Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach, wzywającej do zwrotu całości dofinansowania projektu nr [...], dalsza kontynuacja działalności przez spółkę jest zagrożona. Organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, że poza wspomnianym projektem spółka realizowała również inne projekty finansowane ze środków europejskich, w ramach których miały miejsce liczne nieprawidłowości, skutkujące powstaniem zobowiązań do zwrotu środków. Spółka przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości, tj. 26 maja 2020 r. nie uregulowała wymagalnych zobowiązań wobec Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach, Małopolskiego Centrum Przedsiębiorczości oraz Zarządu Województwa Pomorskiego. W ocenie organu powyższe okoliczności jednoznacznie świadczą, że spółka zaprzestała spłacania wymagalnych wierzytelności dużo wcześniej, niż wykazała to we wniosku o ogłoszenie upadłości oraz w sporządzonym spisie wierzytelności (w którym nie wykazano należności wynikających z wezwań do zapłaty Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach, Małopolskiego Centrum Przedsiębiorczości i Zarządu Województwa Pomorskiego), tj. co najmniej od 18 września 2019 r. (data upływu terminu z wezwania Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach). Z upływem 14 dniowego terminu określonego w wezwaniach należności tam wskazane stały się wymagalne. Biorąc powyższe pod uwagę organ nie zgodził się z zarzutem podniesionym w odwołaniu, że stan niewypłacalności spółki powstał z chwilą bezskutecznego upływu terminu do uregulowania podatku VAT, w związku z czym 30 dniowy bieg terminu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości rozpoczął swój bieg w dniu 27 kwietnia 2020 r. zaś wniosek został złożony w dniu 26 maja 2020 r. Dla określenia czy dłużnik jest niewypłacalny, nie ma znaczenia to, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań pieniężnych, czy tylko niektórych z nich. Nie ma też znaczenia wielkość niewykonanych przez dłużnika zobowiązań. Istnienie podstaw do ogłoszenia upadłości determinuje wyłącznie przesłanka niewykonania przez dłużnika wymagalnych zobowiązań, co w analizowanej sprawie niewątpliwie miało miejsce. Z powyższych przyczyn organ odwoławczy uznał, że zgłoszony przez J. F. w dniu 26 maja 2020 r. wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony we właściwym czasie, a tym samym nie zaistniała przesłanka wyłączająca odpowiedzialność skarżącego za zobowiązania spółki, unormowana w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p. Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że pomimo pouczenia ze strony organu, J. F. nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości spółki w znacznej części. Tym samym w sprawie nie zaistniała przesłanka określona w art. 116 § 1 pkt 2 o.p. Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że wobec J. F. wskazane w art. 116 § 1 o.p. przesłanki egzoneracyjne nie zostały spełnione. Natomiast w odniesieniu do P. G. organ wskazał, że z bilansu spółki za rok 2018 oraz na dzień 31 stycznia 2019 r. wynika jednoznacznie, że pomimo wykazywanych strat, zobowiązania nie przekraczały wartości majątku. W okresie sprawowania przez P. G. funkcji prezesa zarządu spółka nie posiadała przeterminowanych zobowiązań powyżej 3 miesięcy. Wobec tego organ stwierdził, że w okresie sprawowania funkcji prezesa zarządu przez P. G. kondycja finansowa spółki nie dawała podstaw do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. W tych okolicznościach zbędna była analiza okoliczności, o których mowa w art. 116 § 1 pkt 1 o.p., a postępowanie w zakresie dotyczącym odpowiedzialności P. G. podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. F. zaskarżył w całości powyższą decyzję Zarządu Województwa Lubelskiego, zarzucając naruszenie: - art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej jako "k.p.a.") w zw. z art. 13 § 1p.u., poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, przejawiające się w błędnym uznaniu, że wobec oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości w oparciu o art. 13 § 1 uprawnione jest twierdzenie o niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie; - art 116 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art 11 w zw. z art. 21 ust 1 p.u., poprzez błędne uznanie, że wniosek o ogłoszenie upadłości spółki N. złożony został z przekroczeniem ustawowego terminu 30 dnia od dnia zaistnienia stanu niewypłacalności, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego wniosku, jakoby zachodziły przesłanki orzeczenia wobec strony solidarnej odpowiedzialności ze spółką; - art. 2 Konstytucji RP, poprzez posłużenie się własną definicją pojęcia "czasu właściwego" do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, mimo istnienia w obrocie prawnym definicji tego pojęcia wprost wynikających z przepisów ustawy, co zaś godzi w postulat pewności prawa będący fundamentem demokratycznego państwa prawa. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach. W uzasadnieniu skargi skarżący polemizował ze stanowiskiem organu odnośnie błędnej interpretacji pojęcia "czasu właściwego" do wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. Definicję "czasu właściwego" zawiera art. 21 p.u. Istotnym uchybieniem organu w ocenie skarżącego było uznanie oddalenia wniosku w oparciu o art. 13 p.u. za argument przemawiający za spóźnionym charakterem wniosku. W ocenie skarżącego całkowicie sprzeczne z prawem jest rozumowanie wiążące skutek postępowania upadłościowego, z możliwością skorzystania z przesłanki zwalniającej od odpowiedzialności. Prawidłowa ocena stanu faktycznego prowadzi do wniosku, że stan niewypłacalności spółki nastąpił w dniu 27 kwietnia 2020 r., to jest w dniu bezskutecznego upływu terminu płatności podatku VAT, a następnie z zachowaniem terminu 30 dni, w dniu 26 maja 2020 r został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości spółki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżoną decyzją organ orzekł o solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu J. F. za zobowiązania spółki wynikające z ostatecznej decyzji administracyjnej zobowiązującej spółkę do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystanych z naruszeniem prawa. W sprawie nie jest kwestionowane, że N. I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji dopuściła się określonych nieprawidłowości, realizując w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014 – 2020, na podstawie umowy o dofinansowanie projekt "[...]!". Odpowiedzialność spółki została potwierdzona ostateczną decyzją Zarządu Województwa Lubelskiego, z dnia 23 marca 2021 r., zobowiązującą spółkę do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich (k. 245 akt adm.). Decyzja ta nie została zaskarżona w prawem przewidzianym terminie do sądu administracyjnego, jest więc prawomocna. Spór w sprawie sprowadza się do oceny, czy skarżący może ponosić solidarną odpowiedzialność za zobowiązania spółki jako były prezes zarządu, a także ocena przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania spółki, o których mowa w art. 116 § 1 o.p. Zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 818 ze zm.), do zadań instytucji zarządzającej należy odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w szczególności kwot związanych z nałożeniem korekt finansowych, na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych albo w umowie o dofinansowanie projektu, albo w decyzji o dofinansowaniu projektu, w tym (lit. a) – wydawanie decyzji o zwrocie środków przeznaczonych na realizację programów, projektów lub zadań oraz decyzji o zapłacie odsetek, o których mowa odpowiednio w art. 207 ust. 9 i art. 189 ust. 3b ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Zgodnie z art. 60 pkt 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1530 ze zm.), należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności są środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym. Do spraw dotyczących należności, o których mowa w powołanym wyżej art. 60, nieuregulowanych ustawą o finansach publicznych stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (art. 67 ustawy o finansach publicznych). Dział III o.p. obejmuje przepisy art. 21 – art. 119 ustawy dotyczące zobowiązań podatkowych. W myśl art. 107 § 1 o.p., za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem osoby trzecie. Zgodnie z art. 107 § 2 – osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych (pkt 2) oraz za koszty postępowania egzekucyjnego (pkt 4). Odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych dotyczy przepis art. 116 o.p. Zgodnie § 1 tego przepisu, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, prostej spółki akcyjnej, prostej spółki akcyjnej w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1428) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Odpowiedzialność osób trzecich ma zatem charakter akcesoryjny i następczy. Według art. 116 § 2 o.p. odpowiedzialność członków zarządu spółki określona w § 1 obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Według art. 66b ust. 2 u.f.p. osoby trzecie odpowiedzialne za zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6, ustala się według stanu z dnia powstania naruszeń określonych w art. 189 ust. 3 lub w art. 207 ust. 1. W świetle powołanych przepisów nie ulega wątpliwości, że wobec stwierdzenia, że podlegająca zwrotowi kwota orzeczona ostateczną decyzją administracyjną nie została zwrócona, obowiązkiem instytucji zarządzającej było wszczęcie postępowania w stosunku do byłych członków zarządu, odpowiadających solidarnie ze spółką za zobowiązania spółki. Skarżący twierdzi, że błędna jest ocena organu, że złożony przez skarżącego w dniu 26 maja 2020 r. wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony "we właściwym czasie" i w związku z tym nie zaistniała przesłanka wyłączająca odpowiedzialność skarżącego za zobowiązania spółki, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) o.p. Sąd podziela stanowisko organu, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy skarżący nie wykazał, że zaistniały przesłanki uwalniające go od odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Organ I instancji dołączył w poczet materiału dowodowego bilans spółki za 2018 rok, bilans spółki na dzień 31 stycznia 2019 r. oraz dokumenty zmian w składzie zarządu spółki, dokumenty znajdujące się w aktach postępowania sygn. akt IX GU [...] prowadzonego przez Sąd Rejonowy L.-W. z siedzibą w Ś., w tym: wniosek dłużnika o ogłoszenie upadłości z dnia 26 maja 2020 r. wraz z załącznikami, pismo spółki z dnia 24 czerwca 2020 r. wraz z załącznikami, sprawozdanie z czynności tymczasowego nadzorcy wraz ze sprawozdaniem na temat stanu finansowego dłużnika, rodzaju i wartości jego majątku oraz przewidywanych kosztów postępowania upadłościowego z dnia 3 września 2020 r., pismo spółki z dnia 28 września 2020 r., pismo Tymczasowego Nadzorcy Sądowego z dnia 17 listopada 2020 r., postanowienie Sądu Rejonowego L.-W. z siedzibą w Ś. z dnia [...] 2021 r. Organ I instancji przeprowadził również dowód z przesłuchania stron – J. F. na okoliczność wystąpienia z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, daty wystąpienia z wnioskiem oraz przyczyn i daty zaistnienia stanu niewypłacalności spółki oraz P. G. na okoliczność sytuacji ekonomicznej spółki w dacie rezygnacji z funkcji członka zarządu spółki. Z prawidłowych ustaleń dokonanych przez organy wynika, że skarżący w momencie powstania nieprawidłowości pełnił funkcję prezesa zarządu spółki oraz, że stan naruszenia istniał od dnia [...] 2018 r. do dnia [...] 2019 r. Niesporne jest, że w wyniku przeprowadzonej procedury został wyłoniony wykonawca, z którym w dniu [...] 2019 r. beneficjent podpisał umowę na świadczenie usług w ramach realizacji projektu "[...]". W dniu [...] 2019 r. strony podpisały aneks dotyczący okresu realizacji umowy. Wydatki na przeprowadzenie szkolenia, w związku z ww. umową zostały poniesione w dniu [...] 2019 r. W dniu 26 lutego 2019 r. beneficjent zamieścił w bazie konkurencyjności kolejne zapytanie ofertowe. W wyniku przeprowadzonej procedury został wyłoniony wykonawca, z którym w dniu [...] 2019 r. beneficjent podpisał umowę na świadczenie usług, w ramach realizacji projektu "[...]". W dniu [...] 2019 r. podpisał kolejną umowę z tym wykonawcą. Wydatki na przeprowadzenie szkoleń zawodowych, w związku z ww. umowami zostały poniesione w dniu [...] 2019 r. oraz w dniu [...] 2019 r. W dniu [...] 2019 r. beneficjent zamieścił w bazie konkurencyjności kolejne zapytanie ofertowe. W wyniku przeprowadzonej procedury został wyłoniony wykonawca, z którym w dniu [...] 2019 r. beneficjent podpisał umowę na świadczenie usług w ramach realizacji projektu "[...]". Wydatki na przeprowadzenie szkolenia, w związku z ww. umową zostały poniesione w dniu [...] 2019 r. Kolejne zapytanie ofertowe dotyczące przeprowadzenia szkolenia zawodowego zostało zamieszczone w bazie konkurencyjności w dniu [...] 2019 r. W ramach przeprowadzonej procedury został wyłoniony wykonawca, z którym w dniu 22 lipca 2019 r. beneficjent podpisał umowę na świadczenie usług w ramach realizacji projektu. Wydatki na przeprowadzenie szkoleń, w związku z ww. umową zostały poniesione w dniu [...] 2019 r. W dniu [...] 2019 r. beneficjent zamieścił w bazie konkurencyjności zapytanie ofertowe dotyczące przeprowadzenia szkolenia językowego. W wyniku przeprowadzonej procedury został wyłoniony wykonawca, z którym w dniu [...] 2019 r. beneficjent podpisał umowę na świadczenie usług w ramach realizacji projektu "[...]". W dniu [...] 2019 r. podpisał w ramach przeprowadzonej procedury w trybie konkurencyjności kolejną umowę z tym wykonawcą. Wydatki na przeprowadzenie szkoleń językowych, w związku z ww. umowami zostały poniesione w dniach [...] 2019 r., [...] 2019 r., [...] 2019 r. oraz [...] 2019 r. W dniu [...] 2019 r. beneficjent zamieścił w bazie konkurencyjności kolejne zapytanie ofertowe dotyczące przeprowadzenia szkolenia językowego. W wyniku przeprowadzonej procedury został wyłoniony wykonawca, z którym w dniu [...] 2019 r. beneficjent podpisał umowę na świadczenie usług w ramach realizacji projektu "[...]". W dniu [...] 2019 r. strony podpisały aneks dotyczący okresu realizacji usługi. Wydatki na przeprowadzenie szkoleń językowych, w związku z ww. umowami zostały poniesione w dniu [...] 2019 r. oraz w dniu [...] 2019 r. Z powyższego wynika zatem, że zaległości powstały w czasie, gdy funkcję prezesa zarządu pełnili P. G. i J. F.. P. G. pełnił funkcję prezesa zarządu od dnia zarejestrowania spółki do dnia [...] 2019 r., zaś od dnia [...] 2019 r. tę funkcję pełnił J. F.. Skarżący był więc prezesem zarządu w czasie, gdy zostały zawarte umowy na świadczenie usług w ramach projektu i nastąpiło rozliczenie wydatków poniesionych, w związku z tymi umowami. Trafna jest ocena organu, że została spełniona również przesłanka bezskuteczności egzekucji wobec spółki. Słusznie odwołano się do postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie z dnia 12 lipca 2022 r., którym umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone z majątku spółki (k. 258 akt adm.). W uzasadnieniu organ egzekucyjny stwierdził, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Organ egzekucyjny wskazał, że w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonano szeregu czynności w celu wyegzekwowania dochodzonych należności: zajęto rachunek bankowy, zajęto inną wierzytelność pieniężną, tytuły egzekucyjne były przydzielane poborcy skarbowemu, a uzyskane z tych czynności środki zostały zaksięgowane na poczet zaległości; poszukiwano rachunków bankowych w systemie CERBER i OGNIVO; zweryfikowano dane w bazach CRCM, CEPiK, CBKW i stwierdzono brak nieruchomości, pojazdów oraz innych ruchomości i praw majątkowych należących do spółki. W trakcie prowadzonego postępowania ustalono także, że spółka od początku 2021 roku nie świadczy żadnych usług, nie osiąga żadnych dochodów, nie wystawia żadnych faktur. Ostatnią deklarację VAT-7 spółka złożyła za pierwszy kwartał 2021. Od tego momentu nie składała żadnych deklaracji. Spółka prowadziła działalność o charakterze szkoleniowym na terenie całego kraju (działalność była ściśle powiązana ze środkami europejskimi). Zajmowała jedno pomieszczenie na ul. S. j [...] w L., które było wynajmowane od firmy A. — L. O. (najem zakończony [...] 2021 r.). W okresie od 1 marca 2021 r. do 28 grudnia 2021 r. organ egzekucyjny wyegzekwował łącznie 2 440,71 zł, w tym należność główną w wysokości 2 025,92 zł oraz odsetki w wysokości 414,79 zł, potrącając jednocześnie koszty komornicze w wysokości 5% tj. 122,04 zł, co jest bezsporne. Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że nie budzi wątpliwości, że w momencie powstania nieprawidłowości skutkujących obowiązkiem zwrotu środków, skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu spółki oraz że w momencie orzekania o odpowiedzialności członka zarządu miała miejsce bezskuteczność egzekucji. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) o.p. wskazać należy, że członek zarządu, który potencjalnie może odpowiadać jako osoba trzecia, powinien podjąć działania zmierzające do wykazania istnienia negatywnych przesłanek odpowiedzialności osoby trzeciej. Zatem w pierwszej kolejności, to na nim spoczywa obowiązek wykazania tych okoliczności. Z przytoczonych bowiem wyżej przepisów wynika, że wydanie decyzji o odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej wymaga wykazania zarówno przesłanek pozytywnych tej odpowiedzialności, jak również, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2009 r., II FPS 3/09). Na organie spoczywa obowiązek wykazania bezskuteczności egzekucji oraz – w okolicznościach niniejszej sprawy – wykazania pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu w czasie powstania naruszeń określonych w art. 189 ust. 3 lub w art. 207 ust. 1 u.f.p. Wykazanie przesłanek egzoneracyjnych, to jest przesłanek uwalniających od odpowiedzialności członka zarządu spółki, jako osoby trzeciej, obciąża co do zasady tę osobę, ale organów nie zwalnia z oceny sprawy w tym przedmiocie. Zwrócić należy uwagę, że także w powyższej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że w każdym wypadku wydania decyzji na podstawie art. 116 § 1 o.p. organ podatkowy zobowiązany jest wskazać istnienie przesłanek odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za jej zaległości podatkowe oraz zbadać, czy nie zachodziły przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność. Do negatywnych przesłanek odpowiedzialności zalicza się wykazanie, że: we właściwym czasie złożono wniosek o ogłoszenie upadłości lub o restrukturyzację albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy, bądź też wskazano mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. W każdym wypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, gdyż niezłożenie wniosku o upadłość we właściwym czasie jest jednym z warunków odpowiedzialności członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 o.p. Członek zarządu tylko wtedy ponosi odpowiedzialność, kiedy obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie wypełnił w terminie lub też ponosi winę za jego niedopełnienie. Niekwestionowane jest, że pojęcie "właściwego czasu" do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w rozumieniu art. 116 § 1 o.p. nie zostało zdefiniowane w przepisach w/w ustawy i w tym zakresie należy odwołać się do przepisów p.u. Stosownie do art. 21 ust. 1-3 p.u., dłużnik jest zobowiązany, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Upadłość ogłasza się zaś w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny (art. 10 p.u.). Dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Domniemywa się, że dłużnik utracił tę zdolność, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące (art. 11 ust. 1a p.u.). Dłużnik będący osobą prawną jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące (art. 11 ust. 2 p.u.). Z powyższych przepisów wynika, że "właściwy czas" w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) o.p. oznacza termin 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że przesłanka egzoneracyjna wymieniona w art. 116 § 1 pkt 1 o.p. odnosi się wyłącznie do zgłoszenia wniosku, a nie do skutku tego wniosku, jakim jest ogłoszenie upadłości. Wniosek należy złożyć wówczas, gdy zaistnieją przesłanki niewypłacalności dłużnika, określone w art. 10 i art. 11 u.p. Jeżeli zatem dłużnik nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, powinien taki wniosek zawsze złożyć. Odróżnić należy przy tym obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości od skuteczności tego wniosku i ogłoszenia tej upadłości przez sąd. Dłużnik ma jedynie obowiązek dokonania oceny, czy wykonuje swoje wymagalne zobowiązania, natomiast oceny, czy faktycznie zaistniały przesłanki do ogłoszenia upadłości władny jest dokonać wyłącznie sąd właściwy w sprawach upadłości. Nawet zatem niewykonywanie wymagalnych zobowiązań wobec jednego wierzyciela nie zwalnia członka zarządu od zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, nie do niego bowiem należy rozstrzygnięcie o zasadności wniosku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2024 r., sygn. III FSK 534/23 oraz wymienione tam orzeczenia). Zdaniem skarżącego, początek stanu niewypłacalności spółki należy wiązać z datą 27 kwietnia 2020 r., tj. z dniem bezskutecznego upływu terminu płatności podatku VAT. W związku z tym, w ocenie skarżącego, składając w dniu 26 maja 2020 r. wniosek o ogłoszenie upadłości spółki, dochował on terminu 30 dni na złożenie tego wniosku. Organ wykazał jednak, że spółka zalegała z płatnościami już co najmniej od 18 września 2019 r. Sąd podziela stanowisko organu, że spółka zaprzestała spłacania wymagalnych wierzytelności dużo wcześniej, niż wskazuje skarżący. Ustalenia organu znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodnym. Z dołączonego do wniosku o ogłoszenie upadłości spisu wierzycieli wraz ze spisem zobowiązań projektowych "[...]" wynika, że spółka zalegała z płatnościami już od 29 listopada 2019 r. W sporządzonym w dniu [...] 2020 r. sprawozdaniu finansowym za rok 2019 r., w rubryce "Opis okoliczności wskazujących na zagrożenie kontynuowania działalności" wskazano, że na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego wykazano stratę przewyższającą sumę kapitałów zapasowego i rezerwowych oraz połowę kapitału zakładowego. Wskazano również, że w związku z otrzymaniem w dniu 21 marca 2019 r. Informacji pokontrolnej nr [...] przesłanej przez Wojewódzki Urząd Pracy w Katowicach, wzywającej do zwrotu całości dofinansowania projektu nr [...], dalsza kontynuacja działalności przez spółkę jest zagrożona (k. 462 akt adm.). Słusznie także organ odwołał się do dokumentacji dotyczącej innych projektów finansowanych ze środków europejskich realizowanych przez spółkę, uzyskanej od Małopolskiego Centrum Przedsiębiorczości, Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach i Zarządu Województwa Pomorskiego (włączonych w poczet materiału dowodowego postanowieniami z dnia 2 sierpnia 2023 r. i 12 września 2023 r.). Z dokumentów tych wynika, że spółka nie regulowała wymagalnych zobowiązań wcześniej, niż wykazała to we wniosku o ogłoszenie upadłości oraz w sporządzonym spisie wierzytelności, wobec: 1) Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach - wezwanie z dnia 19 sierpnia 2019 r. do zwrotu wydatków w wysokości [...] zł poniesionych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. wraz z odsetkami (k. 1008 akt adm.), wezwanie z dnia 24 września 2019 r. do zwrotu wydatków w wysokości [...] zł wraz z odsetkami (k. 1002 akt adm.). Terminy na zwrot upłynęły bezskutecznie, odpowiednio: w dniu 18 września 2019 r. oraz w dniu 28 października 2019 r.; 2) Małopolskiego Centrum Przedsiębiorczości - wezwanie z dnia 6 września 2019 r. do zwrotu środków uznanych za niekwalifikowalne w wysokości [...] zł wraz z odsetkami na podstawie art. 207 ust. 8 w zw. z ust. 1 pkt 2 u.f.p. (k. 1200 akt adm.). Termin na zwrot upłynął bezskutecznie w dniu 24 września 2019 r.; 3) Zarządu Województwa Pomorskiego - wezwanie z dnia 4 grudnia 2019 r. do zwrotu środków uznanych za niekwalifikowalne w wysokości [...] zł wraz z odsetkami (k. 1291 akt adm.). Termin na zwrot upłynął bezskutecznie w dniu 24 grudnia 2019 r. Organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że z upływem 14-dniowego terminu określonego w wezwaniach do zwrotu należności tam wskazane stały się wymagalne. Mając na względzie przepisy p.u. uznać też należy, że wniosek o upadłość powinien być zgłoszony w takim czasie, aby zapewnić wszystkim bez wyjątku wierzycielom szansę uzyskania równomiernego, choćby częściowego, zaspokojenia z majątku spółki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 sierpnia 2019 r., sygn. II FSK 2684/17). Czas właściwy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości to czas, w jakim zarząd spółki, która nie może na bieżąco realizować swoich zobowiązań wobec wszystkich wierzycieli, składa wniosek o ogłoszenie upadłości w sposób pozwalający chronić interesy wszystkich wierzycieli, którzy po ogłoszeniu upadłości będą mogli liczyć na równomierne zaspokojenie, by nie dopuścić do zaspokojenia niektórych wierzycieli ze szkodą dla innych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 2018 r., sygn. II FSK 257/16). Dlatego też przez "właściwy czas" do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) o.p. w zw. z art. 21 ust. 1 p.u., należy rozumieć czas, w którym środki pieniężne posiadane przez spółkę albo jej majątek rzeczowy wystarczają na takie zaspokojenie wierzycieli, które nie będzie znikome bądź tylko w niewielkiej części (por. wyrok Sądu Najwyższego z 28 listopada 2018 r., sygn. II UK 365/17). Trafna jest zatem również ocena organu, że postanowienie Sądu Rejonowego L.-W. w L. z siedzibą w Ś. z dnia [...] 2021 r., sygn. akt IX GU [...] (k. 314 akt adm.), którym oddalono wniosek spółki o ogłoszenie upadłości na podstawie art. 13 ust. 1 p.u., wskazuje, że wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony "we właściwym czasie". Przepis art. 13 ust. 1 p.u. stanowi, że sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania lub wystarcza jedynie na zaspokojenie tych kosztów. Oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości z uwagi na to, że majątek spółki nie wystarczał na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego świadczy zatem o tym, że w dacie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości wniosek ten był spóźniony, a więc nie był złożony "we właściwym czasie" w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) o.p. (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 4 kwietnia 2017 r., sygn. l GSK 708/15, z 27 kwietnia 2017 r., sygn. II FSK 1500/15, z 22 lutego 2018 r., sygn. II FSK 257/16, z 5 czerwca 2019 r., sygn. II FSK 2077/17, z 17 listopada 2020 r., sygn. I GSK 889/17 i z 7 grudnia 2022 r., sygn. III FSK 1338/21). Prawidłowo zatem organ odwoławczy uznał, że wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony "we właściwym czasie", a więc w terminie umożliwiającym równomierne zaspokojenie wszystkich wierzycieli z majątku spółki, co oznaczało niezaistnienie przesłanki, która na mocy art. 116 § 1 pkt 1 lit a) o.p. wyłączałaby odpowiedzialność skarżącego za zaległości spółki. W związku z zarzutami podniesionymi w skardze wymaga przy tym podkreślenia, że dokonując takiej oceny organ nie oparł się wyłącznie na treści ostatnio przytoczonego postanowienia Sądu Rejonowego L.-W. w L. z siedzibą w Ś. z dnia [...] 2021 r., sygn. akt IX GU [...], ale uwzględnił całokształt wyżej przytoczonych okoliczności, w tym wskazujących, że już we wrześniu, październiku, listopadzie i grudniu 2019 r. spółka nie dokonywała płatności wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Biorąc pod uwagę całość zebranego materiału dowodowego i ustalone w sprawie okoliczności trafna jest ocena organu, że wniosek z dnia 26 maja 2020 r. o ogłoszenie upadłości nie został zgłoszony we właściwym czasie, wynikającym z przepisów art. 21 ust. 1, art. 11 i art. 10 p.u. Zauważyć również należy, że skarżący nie powoływał się na okoliczności, które mogłyby wskazywać, że niezgłoszenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy. Pozostaje również poza sporem, że skarżący nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości spółki w znacznej części. Niewątpliwie nie zaistniała więc w tej sprawie przesłanka egzoneracyjna, określona w art. 116 § 1 ust. 2 o.p. W sprawie nie doszło również do naruszenia przepisów postępowania. Nie zasługuje na podzielenie zarzut naruszenia art. 77 k.p.a. Z art. 77 § 1 k.p.a. wynika obowiązek organu zebrania materiału dowodowego wykazującego okoliczności istotne dla sprawy oraz niewykazane innymi przeprowadzonymi już dowodami. W niniejszej sprawie organy zebrały obszerny materiał dowodowy pozwalający na dokonanie stanowczych ustaleń faktycznych, mogących następnie stanowić podstawę decyzji wydanych w sprawie, toteż nie miały obowiązku dalszego poszukiwania dowodów. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Organy prowadziły postępowanie w sposób zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 8 k.p.a. i art. 10 k.p.a., zapewniając skarżącemu czynny udział w sprawie. Skarżący brał aktywny udział w postępowaniu, a także został przesłuchany w charakterze strony. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie elementy wymagane przepisem art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w zgodzie z zasadą określoną w art. 11 k.p.a. należycie i przekonująco wyjaśnia zasadność przesłanek, jakimi kierował się organ podejmując rozstrzygnięcie, w tym również w zakresie zaistnienia podstaw umorzenia postępowania prowadzonego w kwestii solidarnej odpowiedzialności P. G. za zobowiązania spółki. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazuje również, z jakich względów nie mogły być podzielone odmienne stanowisko i argumenty strony skarżącej. Z tych wszystkich względów sąd uznał, że zaskarżona decyzja pozostaje w zgodzie z przepisami prawa materialnego, jak również została wydana bez mogącego mieć wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania, zaś skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niezasadna. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia z dnia [...] 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.). Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Stosowny wniosek został złożony przez organ w odpowiedzi na skargę, zaś skarżąca nie wnosiła o przeprowadzenie rozprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło