III SA/Lu 258/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Zalewski po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. P . na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] – w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 10 marca 2015 r. G. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek skarżący powołał się na niebezpieczeństwo powstania nieodwracalnych skutków prawnych, jakie może wywołać wyegzekwowanie od skarżącego kwot należnych na mocy decyzji. Wykonanie decyzji spowodowałoby utratę płynności finansowej przez firmę, a także może wpłynąć na utratę możliwości stosowania procedur uproszczonych. W konsekwencji skarżący może utracić dotychczasowych klientów, co przełoży się również na zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej. Aktualnie w związku z toczącą się egzekucją Dyrektor Izby Celnej wszczął w stosunku do skarżącego postępowanie w sprawie ponownej oceny świadectwa AEOC. Skarżący podniósł również, że do powstania zaistniałej sytuacji przyczyniły się organy celne, które zignorowały złożone zabezpieczenie generalne do zgłoszeń celnych, doprowadzając do ich wygaśnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi, Sąd na wniosek skarżącego może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Możliwość wstrzymania wykonania dotyczy także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 in fine p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar wykazania, iż okoliczności te istotnie zaistniały spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Inaczej rzecz ujmując, wnioskodawca powinien wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lipca 2004 r., FZ 104/04; z 28 kwietnia 2005 r., II OZ 184/05, z 13 grudnia 2004 r., FZ 496/2004; z dnia 27 stycznia 2005 r., FZ 569/2004; z dnia 7 kwietnia 2005 r., II OZ 201/2005; z dnia 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/2006). Niebezpieczeństwo, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W szczególności będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne zaś do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z 31 maja 2012 r.; II OZ 465/12; CBOSA). Analizując przedstawione we wniosku skarżącego argumenty Sąd doszedł do przekonania, że spełnione zostały ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Ochrona tymczasowa, jaką wprowadza art. 61 p.p.s.a. ma na celu uniknięcie sytuacji, w której na skutek wykonania zaskarżonego aktu przed rozpatrzeniem skargi dochodzi do takich zmian w rzeczywistości, których odwrócenie, jeśli w ogóle możliwe, będzie wiązało się ze znacznymi nakładami sił i środków. Taka sytuacja ma miejsce w badanej sprawie. Przedstawione we wniosku argumenty, poparte dokumentami urzędowymi, wskazują, że na skutek egzekucji należności objętej zaskarżoną decyzji (uwzględniając fakt, że jest to tylko jedna z kilku podobnych spraw), skarżącemu grozi realne niebezpieczeństwo utraty statusu upoważnionego przedsiębiorcy, umożliwiającego korzystanie z uproszczonych procedur celnych. Ta okoliczność sama w sobie nie ma charakteru nieodwracalnego skutku, ale w ocenie sądu zasługują na uwzględnienie konkluzje, jakie z tej okoliczności wywodzi skarżący. Utrata możliwości stosowania procedur uproszczonych może mieć realny, znaczący wpływ na działalność gospodarczą skarżącego, skutkujący utratą znacznej części klientów, wobec dużej liczby konkurencyjnych usługodawców na rynku. Rzeczą znaną z doświadczenia życiowego, nie wymagającą specjalistycznej wiedzy jest fakt, że raz utraconych klientów trudno odzyskać. Jest to zatem skutek trudny do odwrócenia, co więcej – wiążący się z realnym niebezpieczeństwem szkód majątkowych, trudnych do oszacowania i stąd trudnych do naprawienia. Choć nie zostało to wyrażone wprost w treści art. 61 p.p.s.a., w ocenie sądu rozstrzygnięcie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wymaga dokonania wyważenia z jednej strony uzasadnionych interesów skarżącego, z drugiej – interesu publicznego. W badanej sprawie, w ocenie sądu zdecydowanie większe jest niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia negatywnych skutków dla interesów skarżącego niż niebezpieczeństwo uszczerbku dla finansów publicznych powstałego na skutek opóźnienia w czasie egzekucji należności celnych, o których sąd będzie rozstrzygał w głównym wątku niniejszej sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.