III SA/Lu 276/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie: Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant: Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia: I. otworzyć zamkniętą rozprawę na nowo; II. zawiesić postępowanie. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., nr SKO. [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Starosty [...] z dnia [...] września 2015 r., nr [...] – w sprawie zatrzymania J. P. prawa jazdy kat. T, C+E, B+E, C, B, A, na okres 3 miesięcy, z uwagi na przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym oraz zobowiązania go do zwrotu wymienionego dokumentu, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawą prawną decyzji był przepis art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (j.t. Dz.U. z 2015 r. poz. 155 z późn. zm., dalej jako "u.k.p.") w zw. z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. "a" ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm., dalej jako "u.p.r.d."). W skardze na powyższą decyzję J. P., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 102 ust. 1c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami w związku z art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, poprzez ich zastosowanie w sytuacji, gdy nie miały one zastosowania w realiach tej sprawy oraz art. 108 k.p.a., poprzez jego bezpodstawne zastosowanie, a także rażące naruszenia przepisów art. 6, 8 i 9 k.p.a. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ odwoławczy nie uzasadnił podstawy prawnej wydania decyzji. Wskazano jedynie na odrębności podstawy postępowania wykroczeniowego i administracyjnego, które samo w sobie jest w niniejszej sprawie problemem drugoplanowym i gdyby przepisy postępowania administracyjnego zostały zastosowane prawidłowo, to problem ten nie byłby nawet poruszany. Nie uzasadniono w szczególności dlaczego i na jakiej podstawie starosta wydał decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, a Kolegium utrzymało ją w sytuacji, gdy policja nie dostarczyła staroście fizycznie dokumentu prawa jazdy wraz z wnioskiem, do czego była obowiązana, a starosta w takiej sytuacji nie miał prawa wydać decyzji, jak też nie miał podstawy wezwania skarżącego do zwrotu dokumentu prawa jazdy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a."), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie powołanego przepisu następuje z urzędu, a jego celowość została pozostawiona ocenie sądu (por. postanowienia NSA z dnia 11 marca 2005 r., sygn. akt I OZ 45/05 oraz z dnia 7 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 382/08). Praktyka sądowa opowiada się za szerokim rozumieniem pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania", wychodząc poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania, np. w przypadku przedstawienia zagadnienie do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów NSA lub wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o stwierdzenie niezgodności aktu prawnego z Konstytucją. Ekonomia procesowa, a także względy sprawiedliwości mogą przemawiać za potrzebą zawieszenia postępowania w razie badania przez Trybunał Konstytucyjny kwestii zgodności z Konstytucją RP lub aktami wyższego rzędu aktu normatywnego, który stanowił podstawę wydania zaskarżonego orzeczenia (por. postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2009 r., sygn. akt I FZ 248/09; postanowienie NSA z dnia 20 maja 2008 r., sygn. akt II FZ 200/08, M. Niezgódka-Medek w uwadze 3 do art. 125 ustawy p.p.s.a. (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Lex 2013). Ponadto – jak trafnie zauważa się w orzecznictwie – możliwość złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego nie może stanowić negatywnej przesłanki zastosowania art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 13 kwietnia 2010 r., sygn. akt I GSK 746/09). Dlatego zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego nie powinno być traktowane jako naruszenie zasady ekonomii procesowej. Naczelną zasadą, którą należy się kierować, jest zasada państwa prawa, a w państwie prawa liczą się przede wszystkim: stabilność orzecznicza sądów, trwałość i nienaruszalność prawomocnych wyroków, spójność systemu prawnego i konstytucyjna eliminacja wadliwych aktów normatywnych. Ponadto należy zwrócić uwagę, że przepis art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności dotyczy nie tylko szybkiego postępowania, ale i postępowania rzetelnego, którego rozsądny termin zakończenia jest jednym z elementów kształtujących. Wskazuje się także, iż w sprawach sądowoadministracyjnych zjawiskiem wielce niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji jest odmienne stanowisko sądów, co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym (por. postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 221/08, LEX nr 479145 oraz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 302-303). Rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego musi być więc istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania (zob. postanowienie NSA z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt I FZ 941/12). Z przytoczonych względów należało mieć na uwadze, że na skutek wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 17 września 2015 r. oraz Prokuratora Generalnego z dnia 18 września 2015 r. zostało wszczęte i prowadzone jest pod wspólną sygn. akt K 24/15 postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym w przedmiocie stwierdzenia niezgodności: 1) art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. "a" u.p.r.d. w związku z art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c u.k.p. w zakresie, w jakim dopuszcza stosowanie wobec tej samej osoby fizycznej, za ten sam czyn, sankcji administracyjnej w postaci zatrzymania prawa jazdy i odpowiedzialności prawnokarnej za wykroczenia – z art. 2 Konstytucji RP i art. 4 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonego dnia 22 listopada 1984 r. w Strasburgu i z art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r.; 2) art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c u.k.p. w związku z art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 53 § 1 p.p.s.a. – w zakresie braku adekwatnych gwarancji procesowych w sytuacji wydania decyzji przez starostę o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym – z art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP; 3) art. 102 ust. 1d w związku z art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. oraz art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. "a" u.p.r.d. w związku z art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. – z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, jak również z art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych. Rozstrzygnięcie przez Trybunał Konstytucyjny zgodności wskazanych przepisów z Konstytucją, Protokołem nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i Międzynarodowym Paktem Praw Obywatelskich i Politycznych, ma istotne znaczenie dla oceny legalności zaskarżonej decyzji, skoro zakwestionowane przez Rzecznika Praw Obywatelskich oraz Prokuratora Generalnego przepisy stanowiły jej podstawę prawną. W takiej zaś sytuacji uzasadnione jest zawieszenie z urzędu postępowania w niniejszej sprawie, do czasu zakończenia postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie sygn. akt K 24/15. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 133 § 2 p.p.s.a. oraz art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – orzekł, jak w postanowieniu.