III SA/Lu 277/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Kosowska Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu w dniu 16 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia 7 kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Wójta Gminy Włodawa z dnia 25 lutego 2025 r., nr [...] Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Chełmie, po rozpatrzeniu zażalenia A. B., utrzymało w postanowienie Wójta Gminy W. z dnia 25 lutego 2025 r. odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Stan sprawy przedstawia się następująco: W dniu 18 listopada 2024 r., M. i E. małżonkowie P. właściciele działki nr [...] położonej w Gminie W., obręb [...] zwrócili się do Wójta Gminy W. (dalej "organ I instancji", "Wójt") o rozgraniczenie przedmiotowej nieruchomości z nieruchomością sąsiednią o nr [...] stanowiącą własność A. B., położonej w gminie W., obręb [...]. Wójt w ramach czynności wyjaśniających ustalił, że istnieje dokumentacja określająca przebieg i stan prawny granicy pomiędzy nieruchomościami objętymi wnioskiem. Granica ta została określona w dokumentach scalenia gruntów wsi Ż. i zatwierdzona decyzją Wojewody Chełmskiego Nr [...] z dnia 28 września 1978 r. Decyzja ta jest ostateczna i prawnie obowiązująca. Wójt wyjaśnił, że Starostwo Powiatowe we W. przekazało organowi I instancji informację, że w PODGiK znajdują się dokumenty określające przebieg granic ewidencyjnych dotyczące działki nr [...], o których mowa w § 30 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2024 r. poz. 219 ze zm.). Materiałami tymi są operat techniczny scalenia gruntów wsi Ż. nr [...] (szkice wyznaczania projektowanych działek, oraz wykaz współrzędny punktów osnowy scaleniowej), operat z modernizacji ewidencji gruntów i budynków gminy W. nr [...], operat techniczny podziału działki [...] zaewidencjonowany pod nr [...] Organ I instancji wskazał ponadto, że w dniu 8 lutego 2019 r. na podstawie art. 39 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2024 r., poz. 1151 ze zm.), dalej "u.p.g.i.k." miało miejsce wznowienie znaków granicznych działek nr [...] i nr [...], a z protokołu tej czynności wynika, że ówczesny właściciel działki nr [...] C. P. przyjął bez zastrzeżeń wznowione znaki numer [...], [...], [...], natomiast właściciel działki nr [...] A. B. przyjął wznowione znaki graniczne z zastrzeżeniem, że nie pokrywają się z istniejącymi ogrodzeniami mającymi około 40 lat. Wójt podał, że z wyjaśnień wnioskodawców rozgraniczenia wynika nadto, iż w stosunku do nieruchomości objętych wnioskiem o rozgraniczenie w latach 2020-2021 toczyło się postępowanie sądowe w sprawie o wydanie nieruchomości z powództwa poprzednika prawnego wnioskodawców C. P. przeciwko A. B.. Właściciel działki nr [...] A. B. wniósł o odrzucenie pozwu wskazując, że konieczne jest rozgraniczenie administracyjne, a droga sądowa jest niedopuszczalna. Jednocześnie wskazywał, że nie kwestionuje wyliczeń geodety, ale podnosi, że płot posadowiony przez niego stoi w tym miejscu na działce przez około 40 lat. Podniósł też zarzut zasiedzenia przygranicznego pasa gruntu, który pozostawał w jego posiadaniu. Sąd Rejonowy we W. I Wydział Cywilny postanowieniem z dnia 7 czerwca 2021 r., sygn. akt I C [...] odrzucił pozew. Wnioskodawcy podnosili również, że po wznowieniu znaków granicznych doszło do zniszczenia znaku granicznego, ustalonego uprzednio poprzez wykopania granitowego słupka geodezyjnego. Pełnomocnik właściciela działki nr [...] akcentował natomiast, że istnieje spór graniczny pomiędzy właścicielami działek o nr ewid. [...] i [...], oraz że granica ewidencyjna nie była na gruncie w żaden sposób wyznaczona, a faktyczna granica między przedmiotowymi działkami wyznaczona była trwałym ogrodzeniem stojącym w tym samym miejscu od 1982 roku (pierwotnie był to płot drewniany, a następnie z siatki metalowej). Pełnomocnik A. B. podnosił również, że w latach 60-tych w dacie sporządzenia ewidencji gruntów linia wyznaczająca granice ewidencyjne między działkami stron nie miała charakteru granicy prawnej, gdyż właścicielem obydwu był Skarb Państwa. Charakter granicy prawnej granica uzyskała w 1982 roku, tj. po zakupie działki nr [...] przez rodziców A. B.. W tej dacie poprzednicy ówczesnego właściciela działki nr [...] zostali wprowadzeni w posiadanie przez Skarb Państwa w granice w jakich A. B. posiada swoją nieruchomość do chwili obecnej. Pełnomocnik podnosił również, że w wyniku zasiedzenia A. B. nabył własność części działki wnioskodawców do granicy wyznaczonej przez ogrodzenie. W tym stanie faktycznym organ I instancji doszedł do wniosku, że w przypadku nieruchomości objętych wnioskiem o rozgraniczenie, występuje sytuacja wymieniona w art. 39 u.p.g.i.k., tzn. kiedy w oparciu o istniejące dokumenty i dane można wznowić ustalone uprzednio znaki graniczne, wykonując te czynności przy współudziale zawiadomionych stron oraz spisując protokół wznowienia granic. W takiej sytuacji zbędne jest postępowanie rozgraniczające. W ocenie organu I instancji granica pomiędzy nieruchomościami objętymi wnioskiem jest prawnie ustalona, a spór powstały w sprawie jest sporem o własność, a nie sporem o granice. Wójt argumentował, że jeśli kwestia spełnienia przesłanek zasiedzenia przygranicznego pasa gruntu stanowi wyłączną podstawę rozstrzygnięcia objętą żądaniem ochrony prawnej wnioskodawcy i nie jest powiązania z kwestią sporu co do przebiegu dotychczasowej granicy, wynikającej z istniejących dokumentów geodezyjnych, to brak jest podstaw do identyfikowania takiej sprawy jako o rozgraniczenie. Problem własności spornego gruntu jest sprawą o charakterze cywilnoprawnym, której rozstrzygnięcie nie może nastąpić przed organami administracji publicznej, a jedynie przed sądem powszechnym. W tych okolicznościach, zdaniem organu I instancji, zaistniała podstawa z art. art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), dalej "k.p.a.", uzasadniająca odnowę wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zainicjowanej wnioskiem z dnia 18 listopada 2024 r. o rozgraniczenie nieruchomości o nr ewidencyjnych [...] i [...]. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył A. B., akcentując, że w okolicznościach niniejszej sprawy występuje wyraźny spór o przebieg granicy prawnej. Wnioskodawcy utrzymują, że granicę prawną stanowi linia pokrywająca się z wynikającą z ewidencji gruntów zaś A. B., że granica prawna została ukształtowana w wyniku długoletniego samoistnego posiadania, linią trwałego ogrodzenia, wsuniętego w głąb działki wnioskodawców (w stosunku do granicy ewidencyjnej). Spór dotyczy więc linii, do której sięga prawo własności wnioskodawców i uczestnika, a jedynym trybem jego rozstrzygnięcia jest przeprowadzenie rozgraniczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Chełmie (dalej "organ odwoławczy", "Kolegium"), po rozpatrzeniu zażalenie A. B., postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2025 r. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Kolegium wskazało, że trafne jest w pierwszej kolejności odwołanie się przez organ I instancji do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I OSK 1124/11 z dnia 12 października 2012 r., gdzie wywiedziono, iż ustawodawca, określając w art. 30 ust. 4 u.p.g.i.k. odmiennie od przyjętych w k.p.a. regulacji zasadę wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego, tym samym nałożył na właściwy organ obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, poprzedzającego wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego. W dalszej kolejności Kolegium w pełni podzieliło pogląd wyrażony przez Wójta, iż istnieje dokumentacja określająca przebieg i stan prawny granicy pomiędzy nieruchomościami objętymi wnioskiem, gdyż granica ta została określona w dokumentach scalenia gruntów wsi Ż. i zatwierdzana decyzją administracyjną Wojewody Chełmskiego nr [...] z dnia 28 września 1978 r. Decyzja ta jest ostateczna i prawnie obowiązująca. Podczas tego scalenia zostały ustalone granice prawne nieruchomości, które są nadal obowiązujące. Zdaniem Kolegium, w tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym, Wójt miał podstawy do wydania postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania dotyczącego rozgraniczenia przedmiotowych działek. Kolegium podniosło ponadto, że nawet gdyby doszło do rozgraniczenia czy też ponownego wznowienia znaków granicznych nie zostanie wskazana inna granica, jak ta którą ustalono podczas przeprowadzonego scalenia gruntów w 1978 r. W ocenie Kolegium, organ I instancji trafnie stwierdził, iż w postępowaniu administracyjnym nie jest możliwe czynienie ustaleń co do zasiedzenia przygranicznych pasów gruntu. Na ostateczne postanowienie Kolegium skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł A. B. (dalej "skarżący"), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz postanowienia organu I instancji, zarzucając naruszenie: - art. 7 k.p.a., poprzez odmowę wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego w sytuacji, w której ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż między stronami zaistniał spór dotyczący przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami nr [...] i nr [...], o czym świadczą stanowiska stron i fakt zainicjowania postępowania rozgraniczeniowego przez właścicieli działki nr [...], a postanowienie nie uwzględniło słusznego interesu obywateli; - art. 61a § 1 k.p.a., poprzez błędne jego zastosowanie w sprawie, pomimo iż ze względu na ujawniony spór co do przebiegu granicy prawnej, Wójt zobowiązany był do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania. Skarżący podniósł również zarzut obrazy przepisów art. 29 ust. 1 i 3 oraz art. 30 ust. 1 u.p.g.i.k., poprzez nieprzeprowadzenie postępowania w przedmiocie rozgraniczenia przedmiotowych nieruchomości, w sytuacji, gdy zaistniała ku temu przesłanka w postaci sporu granicznego pomiędzy stronami oraz złożenia wniosku o rozgraniczenie przez osoby do tego uprawnione. W uzasadnieniu zarzutów pełnomocnik skarżącego podtrzymał argumentację, że w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że przesłanka zaistnienia sporu co do przebiegu granicy została spełniona. Pełnomocnik akcentował, że od czasu wydania przez Wojewodę Chełmskiego decyzji scaleniowej nr [...] doszło do istotnych zmian w zakresie stanu prawnego działek, których dotyczy postępowanie. Od 1982 r. stały się one własnością dwóch różnych osób fizycznych, w tym działka nr [...] - rodziców A. B., W. i P. małżonków B.. Zdaniem pełnomocnika dopiero od 1982 r. można mówić o jakiejkolwiek granicy prawnej między działkami nr [...] i nr [...], gdyż w 1978 r. obie stanowiły własność Skarbu Państwa. Pełnomocnik wskazał również, że zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą także uprzednie dokonanie rozgraniczenia nie stanowi przeszkody definitywnie wyłączającej możliwość ponownego jego przeprowadzenia, o ile uzasadnią to zaistniałe okoliczności faktyczne. Pełnomocnik podniósł również, że zgodnie z oświadczeniem jego mocodawcy na posesji skarżącego nie znajdują się obecnie żadne znaki graniczne. Spór o przebieg granicy toczy się zatem bez żadnych punktów odniesienia ustalonych w decyzji z 1978 r. Jedynym trybem rozstrzygnięcia tego sporu jest przeprowadzenie rozgraniczenia, na co wskazał Sąd Rejonowy we W. w sprawie o sygn. akt I C [...]. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości położonych w gminie W., obręb 0014 Żłobek, oznaczonych w ewidencji gruntów jako działka nr [...] będąca własnością Eweliny i M. P. (wnioskodawców rozgraniczenia) oraz działka nr [...], stanowiąca własność A. B. (skarżącego). Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie przepisu art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że z treści art. 61a § 1 k.p.a. wynika obowiązek organu przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku pod kątem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie wniosku. Początkowy zatem etap rozpoznania sprawy obejmuje badanie istnienia przesłanek formalnoprawnych, warunkujących dopuszczalność postępowania administracyjnego. Rozgraniczenie nieruchomości w postępowaniu administracyjnym normują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (u.p.g.i.k.). Celem postępowania rozgraniczeniowego jest ustalenie przebiegu granic nieruchomości przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów (art. 29 ust. 1 ustawy). Organem przeprowadzającym rozgraniczenie z urzędu lub na wniosek strony, stosownie do art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 wskazanej ustawy, jest wójt (burmistrz, prezydent miasta). Postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości przeprowadza się z urzędu przy scaleniu gruntów (art. 30 ust. 2 ustawy). W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji uznały, że zaistniała przeszkoda uniemożliwiająca wszczęcie i przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego, a mianowicie okoliczność, że granica pomiędzy nieruchomościami wskazanymi we wniosku o rozgraniczenie została prawnie ustalona. Organy uznały, że granica ta została określona w dokumentach scalenia gruntów wsi Ż. i zatwierdzona decyzją Wojewody Chełmskiego nr [...] z dnia 28 września 1978 r., która jest ostateczna i prawnie obowiązująca. Organ I instancji w ramach postępowania wyjaśniającego ustalił, że w PODGiK znajdują się dokumenty określające przebieg granic ewidencyjnych dotyczące działki nr [...]. Materiałami tymi są operat techniczny scalenia gruntów wsi Ż. nr [...]szkice wyznaczania projektowanych działek, oraz wykaz współrzędny punktów osnowy scaleniowej), operat z modernizacji ewidencji gruntów i budynków gminy W. nr [...], operat techniczny podziału działki [...] zaewidencjonowany pod nr [...] Nadto Wójt ustalił, że w dniu 8 lutego 2019 r. na podstawie art. 39 u.p.g.i.k. miało miejsce wznowienie znaków granicznych, a z protokołu tej czynności (pkt 5) wynika, że wznowienia dokonano w oparciu o następujące dokumenty znajdujące się w PODGiK we W.: Operat scaleniowy gruntów wsi Ż. - nr ewid. [...], operat modernizacji ewidencji gruntów gminy W. - nr ewid. [...] Z protokołu tej czynności wynika również, że ówczesny właściciel działki [...] przyjął bez zastrzeżeń wznowione znaki, natomiast właściciel działki nr [...] przyjął wznowione znaki graniczne z zastrzeżeniem, że nie pokrywają się z istniejącymi ogrodzeniami mającymi około 40 lat. Organ I instancji akcentował, że jeżeli strony nie zgadzały się z położeniem wznowionych punktów granicznych, to powinny w tym zakresie wystąpić do sądu o rozstrzygniecie sprawy, zgodnie z art. 39 ust. 1 u.p.g.i.k., o czym zostały poinformowane przez uprawnionego geodetę, a czego nie uczyniły. W ocenie organów podnoszona przez skarżącego okoliczności, iż w wyniku zasiedzenia doszło do nabycia przez skarżącego części działki wnioskodawców do granicy wyznaczonej przez ogrodzenie świadczy, iż w sprawie istnieje spór o własność, a nie o granice. Kwestia własności spornego gruntu jest domeną prawa cywilnego a nie administracyjnego. W kontekście powyższego po pierwsze zauważyć należy, że trafnie zwraca uwagę skarżący, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem nawet uprzednie dokonanie rozgraniczenia nie stanowi przeszkody definitywnie wyłączającej możliwość ponownego jego przeprowadzenia, jeżeli uzasadniają to zaistniałe okoliczności faktyczne, które mogą sprawić, że stan władania gruntami różni się od tytułu prawnego do ich władania (zob. np. wyroki w sprawach sygn. akt: I OSK 141/23, I OSK 2940/19, I OSK 280/20 – orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA). Pełnomocnik skarżącego odnośnie do powoływanej przez organy decyzji scaleniowej Wojewody Chełmskiego nr [...] z dnia 28 września 1978 r., podnosił, że dopiero od 1982 r. rodzice skarżącego stali się właścicielami działki nr [...] będącej wcześniej własnością Skarbu Państwa i zostali wprowadzeni w posiadanie w granicach w jakich skarżący posiada tę działkę do chwili obecnej. Należy zwrócić uwagę na stanowisko Sądu Najwyższego przedstawione w postanowieniu z dnia 14 marca 2002r. IV CKN 809/00 (LEX nr 55120), w którym Sąd Najwyższy wskazał, że ustalenie stanu prawnego granicy nieruchomości i jej utrwalenie w terenie nie eliminuje na przyszłość sporów między właścicielami sąsiednich gruntów co do przebiegu granicy. Szereg zdarzeń o charakterze faktycznym może bowiem sprawić, że stan władania gruntami różni się od tytułu prawnego do tego władania. Długotrwałe faktyczne władanie przygranicznym pasem gruntu, mające cechy posiadania samoistnego, prowadzi bowiem do zasiedzenia, a tym samym do zmiany stanu prawnego granicy, usunięcie zaś lub zniszczenie znaków granicznych może stanowić przeszkodę określenia przebiegu granicy w terenie. Po drugie, o ile rację mają organy, że w postępowaniu administracyjnym nie jest możliwe czynienie ustaleń co do zasiedzenia przygranicznych pasów gruntu, o tyle nie mogą zapominać, że postępowanie rozgraniczeniowe może być prowadzone w trybie administracyjnym i sądowym, określonym w rozdziale 6 u.p.g.k., w którym faza administracyjnego postępowania warunkuje możliwość przekazania sprawy do rozpatrzenia sądowi. Zgodnie z art. 33 ust. 1 u.p.g.i.k. wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi. W sprawach administracyjnych o rozgraniczenie ustawodawca wprowadził więc odstępstwo od zasady dwuinstancyjności postępowania, o której mowa w art. 15 k.p.a. Żądanie przekazania sprawy sądowy powszechnemu kończy postępowanie administracyjne i rozpoczyna postępowanie sądowe. Dopiero przekazanie sprawy przez organ administracji otwiera kognicję sądu powszechnego w sprawach o rozgraniczenie. Sąd natomiast rozpatruje sprawę rozstrzygając zaistniały spór graniczny na podstawie przepisów materialnego prawa cywilnego, tj. art. 152 i 153 kodeksu cywilnego. Zgodnie natomiast z art. 153 kodeksu cywilnego, jeżeli granice gruntów stały się sporne, a stanu prawnego nie można stwierdzić, ustala się granice według ostatniego spokojnego stanu posiadania. Gdyby również takiego stanu nie można było stwierdzić, a postępowanie rozgraniczeniowe nie doprowadziło do ugody między interesowanymi, sąd ustali granice z uwzględnieniem wszelkich okoliczności; może przy tym przyznać jednemu z właścicieli odpowiednią dopłatę pieniężną. Tym samym w świetle treści art. 153 k.c., pierwszym kryterium, według którego sąd dokonuje rozgraniczenia nieruchomości, jest kryterium stanu prawnego. Pojęcie to obejmuje również ustalenie spornej granicy między nieruchomościami z uwzględnieniem skutków prawnych wynikających z zasiedzenia części nieruchomości podlegającej rozgraniczeniu, jeżeli była w samoistnym posiadaniu przez okres przewidziany w art. 172 § 1 k.c. przez właściciela nieruchomości do niej przylegającej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego w sprawie sygn. akt I CSK 521/10, i w sprawie sygn. akt III CR 424/66). Aby zatem rozstrzygnąć jaki charakter ma określona sprawa, należy przede wszystkim ustalić przyczynę konfliktu, który ją spowodował. Jeżeli wątpliwa lub sporna stała się granica mamy do czynienia ze sprawą o rozgraniczenie nieruchomości. Przypomnieć należy, czego organy pomijać nie powinny, a co wynika z niekwestionowanego przez organy stanowiska stron wrażonego na etapie postępowania wyjaśniającego, że postanowieniem z dnia 7 czerwca 2021 r., sygn. akt I C [...] Sąd Rejonowy we W. w sprawie w sprawie z powództwa C. P. (poprzednika prawnego wnioskodawców rozgraniczenia) przeciwko A. B. o wydanie nieruchomości odrzucił pozew, przyjmując za trafne stanowisko pozwanego, że sprawa ma charakter sporu granicznego i na tym etapie bez postępowania administracyjnego o rozgraniczenie droga procesu sądowego jest niedopuszczalna. Jak wskazali wnioskodawcy rozgraniczania w piśmie z dnia 3 grudnia 2024 r., z uwagi na to, że postanowienie sądu powszechnego było niezaskarżalne oraz mając na względzie stanowisko przez sąd wyrażone, po przejęciu własności nieruchomości złożyli wniosek o rozgraniczenie nieruchomości. Tymczasem organ odmówił wszczęcia postępowania w tym przedmiocie, z czym nie sposób się zgodzić. Już zasada dziania organu administracji publicznej w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, przy poszanowaniu zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 k.p.a.), przemawiała za uwzględnieniem wniosku o przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego. Pamiętać też należy, że zasada budzenia zaufania do państwa ma swoje zakorzenienie w konstytucyjnym standardzie demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Po trzecie wreszcie podnieść należy, że istotą postępowania rozgraniczeniowego jest ustalenie przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami w sytuacji, gdy powstał spór pomiędzy właścicielami nieruchomości co do jej przebiegu albo gdy nie zostały wytyczone i utrwalone granice nowo utworzonej nieruchomości lub brak jest dokumentów pozwalających na określenie pierwotnego położenia przesuniętych, uszkodzonych lub zniszczonych znaków granicznych W postępowaniu o rozgraniczenie ustala się zatem, dokąd sięga prawo własności właściciela rozgraniczanych działek. Wbrew stanowisku organów w niniejszej sprawie mamy do czynienia ze sporem graniczymy. Skarżący konsekwentnie bowiem podnosi, że jego prawo własności sięga dalej niż wynika to z powoływanej przez organ dokumentacji scaleniowej i z protokołu wznowienia znaków granicznych. Dlatego też sugerowanie przez organ I instancji, iż w niniejszej sprawie występuje sytuacja uzasadniająca wznowienie granic, w oparciu o regulację z art. 39 u.p.g.i.k. jest oczywiście błędne. Kwestia istnienia sporu granicznego jest zagadnieniem odrębnym od istnienia dokumentów geodezyjnych i ich wartości z punktu widzenia możliwości wytyczenia w oparciu o nie linii granicznej. Poza tym wnioskodawcy rozgraniczenia (uczestnicy postępowania sądowego) w piśmie z dnia 3 grudnia 2024 r. (k.30-31 akt adm.) wprost wskazali, że zgodnie z wytyczonymi punktami granicznymi w 2019 r. postawili ogrodzenie składające się z betonowych słupów, przy kopaniu którego odnaleźli również zakopana butelkę. Skarżący jednak zniszczył ogrodzenie, wykopał je, za co został ukarany wyrokiem nakazowym prze sąd karny. Wnioskodawcy wskazali także, że podczas niszczenia ogrodzenia skarżący wykopał również granitowy słupek geodezyjny będący punktem granicznym. Pełnomocnik skarżącego w skardze podniósł z kolei, że zgodnie z oświadczeniem skarżącego, na jego posesji nie znajdują się obecnie żadne znaki graniczne. W tych okolicznościach trudno więc nie zgodzić się z pełnomocnikiem strony skarżącej, że mamy do czynienia z klasycznym sporem granicznym, sporem o zasięg prawa własności. I nawet gdyby okazało się, jak akcentuje organ odwoławczy, a czego oczywiście przesądzić nie można, że w postępowaniu rozgraniczeniowym na etapie administracyjnym zostałaby w ostateczności wskazana granica taka, którą ustalono podczas scalenia gruntów w 1978 r., to wbrew stanowisku organu odwoławczego, w kontekście przytoczonych wyżej uwag co do charakteru postępowania rozgraniczeniowego i kryteriów, według których sąd powszechny dokonuje rozgraniczenia nieruchomości, nie można przyjąć, że jest to oczywista przeszkoda do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego. Organy powinny również mieć na uwadze, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Ponownie zwrócić uwagę należy, że z brzmienia art. 61a § 1 k.p.a. wynika, że musi zaistnieć inna uzasadniona przyczyna, że postępowanie rozgraniczeniowe nie może nie może być wszczęte. W ocenie składu orzekającego, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie można przyjąć, że taka uzasadniona przyczyna zaistniała. Okoliczności istnienia innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. nie zostały skonkretyzowane w k.p.a. Tym samym to okoliczności stanu faktycznego konkretnej sprawy decydują, czy przedmiotowa przesłanka zaistniała, czy też nie. Co do zasady w orzecznictwie akcentuje się, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. "z innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów, tj. gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, że brak podstaw do prowadzenia postępowania (por. np. wyrok NSA z 22 maja 2015 r., II OSK 2671/13; wyrok NSA z 7 października 2021 r., II OSK 269/21,CBOSA). W ocenie sądu zakres przeprowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego już świadczy o tym, że w okolicznościach tej sprawy taka uzasadniona przyczyna nie zaistniała. W konsekwencji stwierdzić należało, że rozstrzygnięcia organów zostały wydane z istotnym naruszeniem art. 61a § 1 k.p.a. mającym wpływ na wynik sprawy. Z tych przyczyn, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. sąd zobowiązany był uchylić zarówno zaskarżone postanowienia, jak i postanowienie organu I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji weźmie pod uwagę przedstawioną wyżej ocenę prawną i przeprowadzi postępowanie rozgraniczeniowe, zgodnie z zakresem zawartym we wniosku E. i M. małż. [...] z dnia 18 listopada 2024 r., umożliwiając tym samym osobom, które będą niezadowolone z jego wyniku skorzystanie z prawa wejścia na drogę postępowania sądowego, zgodnie z art. 33 ust. 3 u.p.g.i.k. Orzeczenie rozstrzygnięcia o kosztach nie zawiera, albowiem strona skarżąca wniosku w tym zakresie nie składała. Sprawa niniejsza została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.