III SA/Lu 3/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędzia WSA Anna Strzelec, , po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania błędów pisarskich, rachunkowych i innych oczywistych omyłek uchyla zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia 5 listopada 2021 r. utrzymano w mocy postanowienie nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w Lubartowie z dnia 7 września 2021 r. przedmiocie sprostowania błędów pisarskich, rachunkowych i innych oczywistych omyłek w treści decyzji nr [...] przyznającej Z. K. ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany czas wolny (nadgodziny), o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji - w ilości 108 godzin ponadnormatywnego czasu służby, wypracowanych w latach 2006-2017. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie wynikało m.in., że: - w dniu 7 września 2021 r. Komendant Powiatowy Policji w Lubartowie, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, z uwzględnieniem wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 lutego 2021 r. sygn. III SA/Lu 1088/20, wydał decyzję nr [...] o przyznaniu Z. K. ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny (nadgodziny); - decyzja została doręczona stronie w dniu 13 września 2021 r.; - w dniu 16 września 2021 r. Z. K. złożył wniosek o sprostowanie błędów pisarskich, rachunkowych i oczywistych omyłek w treści powyższej decyzji; - w dniu 29 września 2021 r. Komendant Powiatowy Policji w Lubartowie wydał postanowienie nr [...] o sprostowaniu błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek, w sposób szczegółowo opisany w pkt I. podpunkt 1-13 przedmiotowego postanowienia oraz o odmowie sprostowania decyzji nr [...] z dnia 7 września 2021 r. w "pozostałej części wniosku" skarżącego (punkt II.); - w zażaleniu skarżący zarzucił, że organ nie wyartykułował w jasny sposób, które błędy sprostował na wniosek strony, a które z urzędu; - zgodnie z dyspozycją art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach; - przez oczywistą omyłkę należy rozumieć błąd polegający na tym, że w decyzji (postanowieniu) przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słów, czy też omyłkę pisarską zostało wyrażone coś, co w sposób oczywisty i widoczny jest sprzeczne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez organ; - w powyższym trybie mogą być eliminowane wyłącznie tzw. wady nieistotne decyzji (postanowienia), a więc takie zaistniałe w tym akcie wadliwości, które nie prowadzą do merytorycznej zmiany orzeczenia (wyrok NSA z dnia 18.12.2015 r. sygn. II OSK 931/14; wyrok NSA z dnia 09.12.2015 r. sygn. II OSK 913/14; wyrok NSA z dnia 08.10.2014 r. sygn. II OSK 777/13); - nie jest zatem dopuszczalna taka ingerencja w treść decyzji administracyjnej lub postanowienia, która - co do zasady - mogłaby przyczynić się do zmiany ich rozstrzygnięcia merytorycznego. W skardze do WSA w Lublinie Z. K. zarzucił naruszenie przepisów postępowania: - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji; -art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego zgromadzonego przez organ l instancji, wbrew ciążącemu na organie obowiązkowi w tym zakresie, i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.; - art. 15 k.p.a. w zw. z art. 127 k.p.a. poprzez zaniechanie ponownego rozpatrzenia całości zgromadzonych w tej sprawie materiałów, a jedynie dokonanie oceny postanowienia organu I instancji Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Sąd zważył, co następuje. Skontrolowane postanowienie nie spełnia kryterium legalności (zgodności z przepisami prawa). Wyjaśnienia wymaga, że w myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd uchyla zaskarżoną decyzję (postanowienie) jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a/), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b/) bądź też inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c/). Zaskarżone postanowienie – wydane w trybie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. – utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z dnia 29 września 2021 r. w przedmiocie sprostowania błędów pisarskich, rachunkowych i innych oczywistych omyłek w treści decyzji nr [...] przyznającej Z. K. ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany czas wolny (nadgodziny), jest rozstrzygnięciem wadliwym (naruszającym dyspozycję art. 113 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach (art. 113 § 1 k.p.a.). . Na postanowienie w sprawie sprostowania i wyjaśnienia służy zażalenie (art. 113 § 3 k.p.a.). Ugruntowanym jest w orzecznictwie stanowisko, że instytucja sprostowania decyzji administracyjnej nie może służyć poprawianiu merytorycznych wad rozstrzygnięcia podjętego przez organ. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2022 r. sygn. I OSK 3192/19 wyjaśniono, że orzeczenie rektyfikacyjne nie może służyć weryfikacji wad orzeczenia o merytorycznym charakterze. Jego celem pozostaje naprawa zaburzonego związku pomiędzy wolą (zamierzeniem) organu, a jego wadliwym, błędnym uzewnętrznieniem i to wyłącznie w odniesieniu do pewnego specyficznego, nieistotnego charakteru wady zawartej w samym orzeczeniu. Sprostowanie decyzji w trybie art. 113 § 1 k.p.a. może dotyczyć tylko nieistotnych wadliwości decyzji, polegających na prostowaniu błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lipca 2021 r. sygn. I OSK 4243/18). Z argumentacji zaprezentowanej przez organ wynika przede wszystkim, że dokonano sprostowania decyzji w zakresie, w którym uznano, że jej sprostowanie jest konieczne i uzasadnione, że stwierdzone uchybienia są błędami pisarskimi, rachunkowymi lub też oczywistymi omyłkami, wchodzącymi w zakres przedmiotowy stosowania normy z art. 113 § 1 k.p.a. Analiza treści decyzji nr [...] z dnia 7 września 2021 r. o przyznaniu skarżącemu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny, nie pod kątem jej zgodności z przepisami prawa, ale w kontekście umożliwiającym odniesienie się do istoty sporu w niniejszej sprawie, prowadzi do wniosku, że organ wydając orzeczenie rektyfikacyjne przekroczył uprawnienia przyznane w przepisie art. 113 § 1 k.p.a. Z jednej strony organ ma świadomość tego, że wspomniany przepis dopuszcza możliwość eliminowania wyłącznie wad nieistotnych, które nie prowadzą do merytorycznej zmiany orzeczenia (decyzji). Z drugiej strony, organ zdaje się nie zauważać, pomimo przywołania orzeczeń (NSA z dnia 18 grudnia 2015 r. sygn. II OSK 931/14, z dnia 9 grudnia 2015 r. sygn. II OSK 913/14, z dnia 8 października 2014 r. sygn. II OSK 777/13) jasno określających zakres zastosowania art. 113 § 1 k.p.a., że wprowadzone zmiany wywołane zaskarżonym postanowieniem w istocie wkraczają w meritum rozstrzygnięcia. Przyznany bowiem ekwiwalent pieniężny za posiadany niewykorzystany czas wolny (nadgodziny), o którym mowa w art. 114 ust 1 pkt 2 Ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji, wypracowany podczas służby w KPP w Lubartowie dotyczył 108 godzin ponadnormatywnego czasu służby wypracowanego przez skarżącego w latach 2006 – 2017 (w roku 2006-17 godzin, w roku 2008 - 8 godzin, w roku 2009 - niedopracowane 3 godziny, w roku 2010 - 25 godzin, w roku 2011 -12 godzin, w roku 2012 - 39 godzin, w roku 2013 - 6 godzin, w roku 2014 - 7 godzin, w roku 2015 -12 godzin, w roku 2016 - niedopracowane 9 godzi i w roku 2017 - niedopracowane 6 godzin). Po sprostowaniu decyzji, według punktu II. 2 postanowienia z dnia 29 września 2021 r., ekwiwalent pieniężny za posiadany niewykorzystany czas wolny (nadgodziny) dotyczył nie 108 godzin, ale 106 godzin ponadnormatywnego czasu służby wypracowanego w latach 2006 - 2017 (w roku 2006 -17 godzin, w roku 2008 - 6 godzin, w roku 2009 - niedopracowane 3 godziny, w roku 2010 - 25 godzin, w roku 2011 - 12 godzin, w roku 2012 - 39 godzin, w roku 2013 - 6 godzin, w roku 2014 - 7 godzin, w roku 2015 -12 godzin, roku 2016 - niedopracowane 9 godzin i w roku 2017 - niedopracowane 6 godzin). Podobna uwaga wynika z punktu II.13 postanowienia z dnia 29 września 2021 r., w którym mowa jest o 106 godzinach ponadnormatywnego czasu służby, ale już za czas służby w latach 2008 – 2017. W tych okolicznościach zaskarżone postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji okazało się rozstrzygnięciem nieprawidłowym bo wchodzącym w kwestię wielkości należnego ekwiwalentu. Utrzymanie w mocy – na podstawie 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. - skontrolowanego orzeczenia przez organ odwoławczy było więc czynnością przedwczesną podjętą bez przeprowadzenia analizy, jakie skutki zakresie prawa materialnego wiążą się z weryfikacją decyzji w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Wypada przypomnieć, że materialnoprawną podstawę decyzji z dnia 7 września 2021 r. – załatwiającej wniosek skarżącego z dnia 28 kwietnia 2020 r. o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny - stanowił art. 33 ust. 3 ustawy o Policji. Przepis ten określa, że w zamian za czas służby przekraczający normę określoną w ust. 2 policjantowi przysługuje w okresie rozliczeniowym czas wolny od służby w tym samym wymiarze albo po zakończeniu okresu rozliczeniowego rekompensata pieniężna, o ile w terminie 10 dni od zakończenia okresu rozliczeniowego nie wystąpi z wnioskiem o udzielenie czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze. We wniesionej skardze skarżący podniósł, że przyznano mu w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany czas wolny w ilości 106 (a powinno być 108) godzin ponadnormatywnego czasu służby wypracowanego w latach 2006 - 2017 podczas pełnienia służby w komendzie Policji w Lubartowie. W tym stanie rzeczy o uchyleniu zaskarżonego postanowienia Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy rzeczą organu będzie uwzględnienie powyższych uwag Sądu. Ubocznie należy wskazać, że sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.