II OSK 931/14

Dnia 18 grudnia 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. NSA Teresa Kobylecka /spr./ Protokolant asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 856/13 w sprawie ze skargi Z. J. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 listopada 2013r. sygn. akt VII SA/Wa 856/13, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Z. J. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013r. znak [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] marca 2013r., znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia B. D. i Z. J. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012r., znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Malborku decyzją z dnia [...] kwietnia 2012r. znak: [...], działając na podstawie art 48 ust. 1, art. 48 ust. 4, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U.Nr 243 poz.1623 z 2010r.), dalej zwanej p.b. oraz art. 104 k.p.a. wobec niewykonania obowiązku przedstawienia w terminie do 1 grudnia 2011r. dokumentów wymaganych postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011r. nakazał B. D. i Z. J. rozbiórkę części budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej na działce nr [...] przy ul. [...] w M., wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę w latach 2000-2004, tj.: a) części poddasza użytkowego powstałego w wyniku nadbudowy ściany kolankowej na wysokość 2,49 nad istniejącą częścią parteru o wymiarach w rzucie poziomym 2,89m x 5,24m, usytuowaną od strony ogrodu przy granicy z działką nr [...] - poprzez rozbiórkę ścianki kolankowej i fragmentu ściany szczytowej w poddaszu w celu przywrócenia poprzedniego kąta nachylenia dachu, przy zachowaniu obecnej wysokości dachu w kalenicy z drugostronnym oparciem dachu w poziomie stropu nad parterem, b) dobudowanej (rozbudowa) jednokondygnacyjnej (parterowej) części budynku, przeznaczonej na łazienkę, o wymiarach w rzucie poziomym 2,89m x 3,45m, z dachem płaskim, usytuowanej od strony ogrodu przy granicy z działką nr [...]. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Z. J. i B. D. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2012r., znak: [...], działając na podstawie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 48 ust. 1 w związku z ust.4, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 p.b. wskazał, że po rozpoznaniu odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012r., znak: [...], działając na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 p.b. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego sprostował z urzędu dwa błędy pisarskie w decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] lipca 2012r. nr [...], w ten sposób, że: • na stronicy 1 decyzji w wierszu 8 i 9 od góry zamiast sformułowania "od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Malborku z dnia [...].09.2009r. nr [...]" postanowił wpisać "od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Malborku z dnia [...].04.2012r. nr [...]". • na stronicy 2 w wierszu 3 i 4 od dołu zamiast sformułowania "w terminie do 01.12.2001r." postanowił wpisać "w terminie do 01.12.2011 r." Zażalenie od powyższego postanowienia złożyły Z. J. i B. D. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] marca 2013r., znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. po rozpatrzeniu przedmiotowego zażalenia utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Istotną cechą błędu, stanowiącą normę dopuszczalności sprostowania jest jego oczywistość. Może ona wynikać bądź z natury samego błędu, bądź też z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku, czy też innymi okolicznościami (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 listopada 2007r., sygn. akt VI SA/Wa 1653/07). Przez oczywiste omyłki należy rozumieć błędy, które jednoznacznie wynikają z zestawienia zebranego w sprawie materiału z treścią decyzji (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2012r., sygn. akt II GSK 812/11). W ocenie organu z akt przedmiotowej sprawy wynika, że pismem z dnia 26 maja 2012r. Z. J. i B. D. wniosły "odwołanie od decyzji z dnia 2012.04. [...] PINB [...] Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w Malborku". Organ stwierdził, że wpisanie w decyzji Pomorskiego WINB z dnia [...] lipca 2012 r., znak: [...], daty decyzji PINB w Malborku znak: [...] od której wniesiono odwołanie tj. "10.09.2009r." zamiast "25.04.2012r." - na stronie 1 w wierszu 8 i 9 od góry, stanowiło oczywistą omyłkę, albowiem błędne oznaczenie w zaskarżonej decyzji ww. daty decyzji organu powiatowego bez wątpienia nie miało żadnego wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie w przedmiocie nakazu rozbiórki. Następnie organ wskazał, że w aktach sprawy znajduje się postanowienie PINB w Malborku z dnia [...] sierpnia 2011r., znak: [...] nakładające na B. D. i Z. J. obowiązek przedłożenia wskazanych w nim dokumentów w terminie do dnia 1 grudnia 2011r., poprzedzające wydanie decyzji PINB w Malborku z dnia [...] kwietnia 2012r., znak: [...] o nakazie rozbiórki. Z uwagi na powyższe, organ stwierdził, że wpisanie w uzasadnieniu decyzji Pomorskiego WINB z dnia [...] lipca 2012r., znak: [...], terminu wykonania obowiązku nałożonego w postanowieniu PINB w Malborku z dnia [...] sierpnia 2011r., znak: [...], tj. 1 grudnia 2001r., zamiast właściwego - 1 grudnia 2011r. na stronie 2 w wierszu 3 i 4 od dołu, stanowiło oczywistą omyłkę, albowiem błędne oznaczenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ww. daty niewątpliwie nie miało żadnego wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie w przedmiocie nakazu rozbiórki. Skargę na powyższą decyzję wniosła Z. J., która zarzuciła, że w oparciu o art. 113 § 1 k.p.a. mogą być prostowane wszystkie elementy decyzji, jednakże sprostowanie nie może dotyczyć zmiany lub uzupełnienia decyzji. W wskazanym wyżej trybie można sprostować m.in. tzw. błędy czeskie. W ocenie skarżącej, organ rozpoznał inny środek odwoławczy od decyzji z dnia [...].09.2009r., PINB [...] już wcześniej rozpoznany w sprawie niniejszej, podczas gdy powinien rozpoznać środek odwoławczy z dnia [...].04.2012r. PINB [...]. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga podlega oddaleniu. Sąd powołał treść art. 113 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Przepis ten nie ogranicza przedmiotu sprostowania do niektórych składników decyzji, a w szczególności nie zastrzega, że przedmiotem sprostowania może być jedynie rozstrzygnięcie zawarte w decyzji. Postanowienie w przedmiocie sprostowania decyzji może dotyczyć również jej uzasadnienia (por: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2011r., sygn. akt I OSK 974/10). Sprostowaniu w trybie określonym w cytowanym powyżej przepisie mogą podlegać wyłącznie błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki. Za błąd pisarski uważa się widoczne, niezamierzone niewłaściwe użycie wyrazu, mylną pisownię, czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu. Przez oczywiste omyłki natomiast należy rozumieć błędy, które jednoznacznie wynikają z zestawienia zebranego w sprawie materiału z treścią decyzji. Istotną cechą błędu, stanowiącą normę dopuszczalności sprostowania jest jego oczywistość. Może ona wynikać bądź z natury samego błędu, bądź też z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku, czy też innymi okolicznościami. Omyłka pisarska to między innymi widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazów, zwrotów (p. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 marca 2011r., II SA/Gd 962/10). Niedopuszczalne jest sprostowanie decyzji, które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy. W postępowaniu o sprostowanie w trybie wymienionego przepisu nie mogą być rozpatrywane kwestie merytoryczne będące przedmiotem decyzji, a więc nie mogą być przedmiotem tego postępowania mylne ustalenia faktyczne lub błędne zastosowanie przepisów prawa. W niniejszej sprawie organ I instancji postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r., znak: [...] sprostował dwa błędy pisarskie: Pierwszy błąd dotyczył części rozstrzygającej decyzji i polegał na nieprawidłowym oznaczeniu decyzji, która stanowiła przedmiot zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Organ zamiast wskazać, że przedmiotem zaskarżenia jest "decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Malborku z dnia [...].04.2012r. nr [...]" wskazał, że przedmiotem zaskarżenia jest "decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Malborku z dnia [...].09.2009r. nr [...]". W ocenie Sądu powyższy błąd mieści się w pojęciu oczywistej omyłki. W rozstrzygnięciu decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012r. organ nieprawidłowo oznaczył datę i numer decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia, jednakże w sposób prawidłowy przytoczył treść zaskarżonej decyzji. Ponadto organ w sposób prawidłowy wskazał, że rozpatruję sprawę na skutek odwołania z dnia 26 maja 2012r. wniesionego przez B. D. i Z. J., które co wynika z akt sprawy dotyczy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Malborku z dnia [...].04.2012 r. nr [...]. Mając na uwadze powyższe nie ulega wątpliwości, że nieprawidłowe oznaczenie numeru i daty wydania zaskarżonej decyzji stanowiło oczywistą omyłkę oraz że przedmiotem rozpoznania była rzeczywiście zaskarżona decyzja, czyli decyzja z dnia [...].04.2012 r. nr [...]. Powyższe wynika również z treści uzasadnienia. Tym samym na skutek porównania treści rozstrzygnięcia z aktami administracyjnymi oraz treścią uzasadnienia nie ulega wątpliwości, że opisane wyżej nieprawidłowe oznaczenie decyzji stanowi oczywistą omyłkę. Drugi błąd dotyczył uzasadnienia decyzji i polegał na nieprawidłowym przywołaniu treści innego orzeczenia omawianego przez organ. Organ zamiast wskazać, że PINB postanowieniem z dnia [...].08.2011r. nałożył na B. D. i Z. J. obowiązek przedstawienia wymienionych w nim dokumentów "w terminie do 01.12.2011r." wskazał "w terminie do 01.12.2001r." W ocenie Sądu powyższy błąd również mieści się w pojęciu oczywistej omyłki i może zostać naprawiony przez sprostowanie. Powyższy błąd w świetle akt administracyjnych jest oczywisty i jego sprostowanie nie prowadzi do ponownego rozstrzygnięcia sprawy. W świetle powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dniu 22 listopada 2013r. wniosła Z. J., reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, zarzucając naruszenie art. 113 § 1 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię, tj. poprzez uznanie, iż błąd mieści się w pojęciu oczywistej omyłki i może zostać naprawiony poprzez sprostowanie. Mając na uwadze skarżąca kasacyjnie wniosła o zmianę powołanego orzeczenia poprzez uwzględnienie skargi, względnie jej uchylenie i przekazanie Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz obciążenie kosztami postępowania kasacyjnego stronę przeciwną. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w trybie art. 113 kpa sprostowaniu podlegają jedynie oczywiste omyłki, czyli tzw. wady nieistotne decyzji, a więc takie uchybienia, które nie stanowią podstawy do wzruszenia decyzji w trybie nadzwyczajnym (por. wyrok NSA z 30.01.2001r. sygn. akt II SA/Gd 2089/98 niepubl.). W tej formie nie jest zatem możliwie ingerowanie w treść decyzji administracyjnej, które - co do zasady mogłoby przyczynić się do zmiany jej rozstrzygnięcia merytorycznego w sposób odmienny od pierwotnego (wyrok NSA z dnia 04.05.1988r., III SA 1466/87, OSP 1990 z. 11-12 poz.398 z glosą W.Tarasa). W przedmiotowej sprawie Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku w dniu [...] grudnia 2012r. sprostował swoją decyzję z dnia [...] lipca 2012r., będącą reakcją organu na odwołanie strony, która nie nosi cech sprostowania a jedynie prowadzi do ponownego rozstrzygnięcia sprawcy odmiennego od pierwotnego. Zdaniem skarżącej Sąd naruszył przepis art. 113 k.p.a. poprzez uznanie, iż błąd mieści się w pojęciu oczywistej omyłki i może zostać naprawiony poprzez sprostowanie decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do regulacji art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i jest związany podstawami w niej zawartymi, z urzędu może brać pod uwagę jedynie okoliczności uzasadniające nieważność postępowania. Skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym o szczególnym charakterze i w ślad za tym o szczególnych wymaganiach formalnych, spośród których przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie urasta do rangi wymagania przesądzającego o istocie tego środka. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza, że o zakresie kontroli zaskarżonego orzeczenia decyduje wnoszący skargę kasacyjną chyba, że zachodzi nieważność postępowania sądowego. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 cyt. ustawy przesłanek nie zaistniała. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jedynym zarzutem skargi kasacyjnej w sprawie niniejszej jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 113 § 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię. Jest to zarzut naruszenia prawa materialnego. Kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się zatem wyłącznie do zbadania, czy Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 113 § 1 k.p.a. Skarżąca zarzuciła, że Sąd I instancji błędnie uznał, iż błąd mieści się w pojęciu oczywistej omyłki i może być naprawiony poprzez sprostowanie. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego zarzutu. Organy orzekające w sprawie, jak również Sąd I instancji cytowały przepis art. 113 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach oraz dokonały właściwej jego wykładni. Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że przez oczywistą omyłkę, którą można sprostować w trybie tego przepisu, jest błąd, który jednoznacznie wynika z zestawienia zebranego w sprawie materiału z treścią decyzji. Istotną cechą błędu, stanowiącą normę dopuszczalności sprostowania jest jego oczywistość. Może ona wynikać bądź z natury samego błędu, bądź też z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku, czy też innymi okolicznościami. Postanowienie w przedmiocie sprostowania decyzji może dotyczyć błędu pisarskiego i rachunkowego oraz innej oczywistej omyłki zawartej w decyzji oraz jej uzasadnieniu. Słusznie skarżąca kasacyjnie wskazała, że w trybie art. 113 k.p.a. sprostowaniu podlegają jedynie oczywiste omyłki, czyli tzw. wady nieistotne decyzji, a więc takie uchybienia, które nie stanowią podstawy do wzruszenia decyzji w trybie nadzwyczajnym. W tej formie nie jest zatem możliwie ingerowanie w treść decyzji administracyjnej, które co do zasady mogłoby przyczynić się do zmiany jej rozstrzygnięcia merytorycznego w sposób odmienny od pierwotnego. Takie też stanowisko wyraził Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdzając, że niedopuszczalne jest sprostowanie decyzji, które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy. W postępowaniu o sprostowanie w trybie wymienionego przepisu nie mogą być rozpatrywane kwestie merytoryczne będące przedmiotem decyzji, a więc nie mogą być przedmiotem tego postępowania mylne ustalenia faktyczne lub błędne zastosowanie przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut skargi kasacyjnej, polegający na błędnej wykładni przepisu art. 113 k.p.a. za niezasadny i na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.