III SA/Lu 301/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 3 lipca 2014 r. sprawy ze skargi E. O. na decyzję Dyrektor Izby Celnej z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie zmiany nieprawidłowych danych zawartych w zgłoszeniu celnym I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz E. O. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] lipca 2007 r. E. O. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzony ze Szwajcarii używany i uszkodzony samochód osobowy marki A. wyprodukowany w 2000 r. Do zgłoszenia celnego dołączyła m.in. rachunek z dnia [...] lipca 2007 r. wystawiony przez A. V. S. C., określający wartość importowanego pojazdu na kwotę 2.800 CHF, a także opinię techniczną z dnia [...] lipca 2007 r., Nr [...], wykonaną przez R. K. W stosunku do powyższego pojazdu organ celny zastosował zerową stawkę celną ze względu na zamieszczoną na w/w rachunku deklarację eksportera o unijnym pochodzeniu towaru. Prokuratura Apelacyjna w L. przekazała do Urzędu Celnego w B. P. wyniki kontroli szwajcarskich władz celnych przeprowadzonej na jej wniosek, w ramach międzynarodowej pomocy prawnej. Z pisma władz szwajcarskich z dnia [...] grudnia 2010 r. wynikało, że C. S. – A. V. wiedział o toczącym się postepowaniu, odebrał przesłane mu akta sprawy, jednakże nie udzielił odpowiedzi na zadane pytania. Po otrzymaniu wyników kontroli szwajcarskich władz celnych, organ celny dokonał kontroli zgłoszenia celnego i ustalił, że cena pojazdu nieuszkodzonego, podobnego do importowanego, na rynku szwajcarskim wynosiła 17.900 CHF, według szwajcarskiego katalogu EurotaxGlass 2007 PW-CH 7/2007. Po uwzględnieniu korekty ze względu na uszkodzenie pojazdu, organ obliczył wartość pojazdu na kwotę 8.950 CHF. Na skutek powyższych ustaleń Naczelnik Urzędu Celnego w B. P., postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. wydanym na podstawie art. 165 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.), dalej: Ordynacja podatkowa lub o.p. i art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz.U. z 2004 r., Nr 68, poz. 622 z późn. zm.), dalej: Prawo celne, wszczął z urzędu postępowanie celne w sprawie ustalenia wartości celnej sprowadzonego ze Szwajcarii pojazdu i wezwał Skarżącą do nadesłania wszelkich dokumentów i informacji potwierdzających, że zadeklarowana w zgłoszeniu celnym wartość transakcyjna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą sumę za pojazd oraz dokumentów określających procentowy stopień uszkodzenia pojazdu. W toku postępowania została sporządzona przez biegłego D. D. wycena pojazdu z dnia [...] stycznia 2012 r. Wycena posłużyła za postawę ustalenia wartości celnej samochodu osobowego używanego marki A. A. Porównano ją do wartości pojazdu wyprodukowanego poza Wspólnotą Europejską, to jest pojazdu marki L. Wartości powyższe zostały określone na podstawie notowań rynkowych z katalogu "Pojazdy Samochodowe - Wartości Rynkowe VII-2007". Wartość pojazdu A. A. rzeczoznawca określił na kwotę 9.800 zł, uwzględniając korekty związane ze stanem technicznym. W opinii rzeczoznawca nie wypowiedział się co stopnia uszkodzenia pojazdu, nie wskazał również żadnych innych okoliczności mających wpływ na wartość pojazdu w stanie uszkodzonym. Po przeprowadzeniu postępowania, Naczelnik Urzędu Celnego w B. P. decyzją z dnia [...] maja 2012 r., zmienił zapisy w zgłoszeniu celnym w polach dotyczących waluty i ogólnej wartości faktury, wartości pozycji, wartości statystycznej, obliczania opłat, podstawy i ustalił wartość celną sprowadzonego pojazdu, na kwotę 12.703 zł stanowiącą równowartość 5.583,30 CHF. Po rozpoznania odwołania, Dyrektor Izby Celnej w B. P. decyzją z dnia [...] września 2012 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji wyjaśniając, że podstawą do zastosowania art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r ustanawiającego przepisu w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 1993 z zm.) dalej: RWKC, było porównanie zadeklarowanej wartości transakcyjnej z wartością pojazdu na rynku eksportera, z którego wynikało, że cena pojazdu podobnego na rynku szwajcarskim jest dużo wyższa od ceny wynikającej z zgłoszenia celnego. Organy celne ustaliły, że cena podobnego samochodu marki A. A., wyprodukowanego w 2000 r. wynosiła 17.900 CHF. Po uwzględnieniu korekt wartość transakcyjna powinna wynosić 5.959 CHF. Organ przyjął wielkość ubytków z tytułu uszkodzenia pojazdu na poziomie 50%, nie wskazując jednak podstaw takiego ustalenia. Określona cena znacznie odbiegała od zadeklarowanej wartości transakcyjnej. Powyższa okoliczność oraz brak odpowiedzi C. S. na postawione przez szwajcarskie władze celne pytania odnośnie ceny sprzedaży, wskazywała na istnienie przesłanek do zakwestionowania wiarygodności dołączonego do zgłoszenia celnego rachunku z dnia [...] lipca 2007 r., na kwotę 2.800 CHF. Konsekwencją zakwestionowania wartości transakcyjnej wynikającej z rachunku była konieczność ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu z wykorzystaniem jednej z metod wskazanych kolejno w art. 30 – 31 rozporządzenia Rady ( EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny ( Dz. Urz. WE seria L nr 302 s. 1 z zm.) dalej WKC. Organ odwoławczy wskazał, że wartość celna pojazdu została ustalona z wykorzystaniem danych dostępnych we Wspólnocie, zgodnie z art. 31 ust. 1 WKC (metoda "ostatniej szansy") i z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami. Podkreślił, że przedłożona przez Skarżącą wycena rzeczoznawcy R. K. z dnia [...] lipca 2007 r., nie mogła być podstawą rozstrzygnięcia w sprawie. Wartość ustalona w/w opinii dotyczyła pojazdu wyprodukowanego we Wspólnocie, natomiast ze względu na ograniczenia wynikające z art. 31 ust. 2 lit. a WKC, przy ustalaniu wartości celnej sprowadzonego pojazdu należało uwzględnić wartości pojazdu podobnego wyprodukowanego poza Wspólnotą. Podkreślił, że opinia z dnia [...] stycznia 2012 r. wykonana celem określenia wartości pojazdu metodą "ostatniej szansy" została wykonana w obecności pełnomocników skarżącej. Biegły w dokładny i czytelny sposób przedstawił proces wyceny importowanego pojazdu, wskazując i starannie uzasadniając, jaki pojazd podobny ze względu na właściwości konstrukcyjno-użytkowe został przyjęty jako materiał porównawczy. Analizy kosztów naprawy importowanego pojazdu dokonano w obecności pełnomocników skarżącej, którzy nie zgłaszali uwag co do zakresu i zasadności wykonania napraw. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu I i II instancji, zarzucając organom celnym naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 29 ust. 1, art. 31 ust. 2, art. 78 ust. 3 WKC, art. 181a RWKC oraz naruszenie przepisów prawa procesowego – art. 121 § 1, art. 122 § 1, art. 180, art. 187, art. 188, art. 191 i art. 210 § 1 pkt 4 ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie. W załączniku do protokołu rozprawy z dnia [...] stycznia 2013 r. Skarżąca uzupełniła zarzut naruszenia art. 78 ust. 3 WKC. Zwróciła uwagę że z art. 23 ust. 5 Prawa celnego, wynika, że po zwolnieniu towaru organ celny może, z urzędu lub na wniosek, wydać postanowienie w sprawie zmiany danych zawartych w zgłoszeniu celnym, ale wyłącznie innych niż określone w ust. 3 tego artykułu. Oznacza to, że organ celny może zmienić tylko takie dane zawarte w zgłoszeniu celnym, które nie mają lub nie mogą mieć wpływu na wysokość kwoty wynikającej z długu celnego lub na zastosowaną procedurę celną. Wobec tego brak jest podstawy prawnej do zmiany zapisów w poszczególnych polach zgłoszenia celnego oraz do samodzielnego ustalania przez organ celny wartości transakcyjnej, a do tego sprowadzałaby się "zmiana w polu 22". Przyjęte przez organy celne "wartościowanie" pojazdu narusza zasadę obiektywizmu, nie znajduje uzasadnienia w przepisach powołanych w decyzji i nie uwzględnia faktu, że szwajcarski współczynnik zbywalności jest pięciokrotnie wyższy od identycznego współczynnika w Polsce. Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2013r., sygn. akt III SA/Lu 780/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. Od powyższego wyroku E. O. złożyła skargę kasacyjną, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania, oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt I GSK 806/13, Naczelny Sąd Administracyjnym uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sad Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uzasadnienie. Stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Dokonując kontroli legalności decyzji z uwzględnieniem wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej i art. 73 ust. 1 Prawa celnego oraz art. 29 ust. 1 WKC i art. 181a RWKC, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że organy celne powzięły uzasadnione wątpliwości co do zadeklarowanej wartości celnej sprowadzonego ze Szwajcarii uszkodzonego samochodu osobowego A. A., jako sumy faktycznie zapłaconej lub należnej, określonej w art. 29 WKC (art. 181a RWKC). Ustaleń tych dokonały określając cenę sprzedaży samochodu podobnego do tego, który jest przedmiotem sprawy, lecz nieuszkodzonego samochodu marki A. A. wyprodukowanego w 2000 r. Uszkodzenia pojazdu zostały ustalone na podstawie oceny technicznej z dnia [...] lipca 2007 r. dołączonej przez skarżącego do zgłoszenia celnego. W ocenie tej rzeczoznawca R. K. dokonał opisu uszkodzeń pojazdu, jego cenę na rynku krajowym, nie wskazując jednakże procentowego stopnia uszkodzenia pojazdu. Mimo tego organy celne przyjęły poziom uszkodzeń 50 % nie mając faktycznie do tego żadnych podstaw. Przy ustaleniu wartości samochodu uszkodzonego należało mieć na uwadze instrukcję określania wartości pojazdów zatwierdzoną dnia 9 grudnia 2004 r. uchwałą Prezydium Rady Naukowej do stosowania w Stowarzyszeniu Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego oraz w komputerowym systemie INFO-EXSPERT, która określa kilka sposobów (metod) określania wartości pojazdu uszkodzonego. Jedną z metod jest metoda stopnia uszkodzenia pojazdu. Stosując tę metodę należy uwzględnić kilka czynników wpływających na wartość uszkodzonego samochodu np. współczynnik uszkodzenia samochodu, czy uszkodzeń ukrytych. Wartość pojazdu uszkodzonego maleje wraz ze wzrostem stopnia uszkodzenia jednak znacznie szybciej niż wstępna wartość jego głównych zespołów. Natomiast stopień uszkodzenia pojazdu oblicza się jako stosunek wartości pojazdu przed powstaniem uszkodzeń, pomniejszony o wstępną wartość głównych zespołów do tej wartości pojazdu przed powstaniem uszkodzeń. Nie można zatem ustalić wartości pojazdu uszkodzonego jako prostego odniesienia wartości pojazdu nieuszkodzonego do procentowego uszkodzenia pojazdu. Należy mieć też na uwadze, że cena używanych i uszkodzonych pojazdów samochodowych jest różna w różnych krajach, w zależności od wielu czynników ekonomicznych i kulturowych. Są bowiem kraje, w których unika się trudów przywracania uszkodzonego samochodu do stanu używalności, preferując ze względów ekonomicznych, bezpieczeństwa albo nawet ze względów prestiżowych zakup nowego pojazdu. Na takim rynku samochody uszkodzone traktuje się jako znacznie mniej wartościowe niż wynikałoby to ze stopnia ich uszkodzenia. Oznacza to, że bez znajomości i uwzględnienia tych realiów dotyczących konkretnego rynku, na którym samochód został zakupiony, nie można dokonać wiarygodnej oceny jego wartości (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2011 r., I GSK 700/09). Przeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego, mającego na celu ustalenie czy zadeklarowana wartość celna pojazdu stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC będzie miało decydujący wpływ na wynik sprawy. Całkowicie uzasadniony jest przywołany w skardze zarzut naruszenia art. 78 ust. 3 WKC w związku z art. 23 ust. 5 i art. 31 pkt 2 WKC. Z ustaleń dokonanych przez organy celne jednoznacznie wynika, że po dokonaniu przez skarżącą w dniu [...] lipca 2007 r. zgłoszenia celnego samochodu osobowego używanego A. A. i przeprowadzeniu rewizji celnej, towar ten został dopuszczony do obrotu po zapłaceniu należności celnych. Postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. (a więc po upływie ponad 4 lat od zgłoszenia celnego) organ pierwszej instancji, Naczelnik Urzędu Celnego w B. P., na podstawie art. 165 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej i art. 73 ust. 1 Prawa celnego z urzędu wszczął postępowanie celne w sprawie ustalenia wartości celnej wprowadzonego na podstawie zgłoszenia celnego z dnia [...] lipca 2007 r. samochodu osobowego marki A. A. Zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji została wydana w oparciu o art. 78 ust. 3 WKC i na podstawie tej organy celne zmieniły zapisy w polach: 22 ,42, 46, 47 zgłoszenia celnego z dnia [...] lipca 2007 r. Z treści art. 78 ust. 3 WKC wynika, że w przypadku dokonania zgłoszenia w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują. Przez "wydane przepisy prawa celnego", o których mowa w powyższym przepisie należy rozumieć art. 23 ust. 3-5 Prawa celnego, które normują sytuację w zależności od tego, czy: a) nowe dane mają wpływ na kwotę długu celnego czy nie, b) czy stwierdzenie nieprawidłowych danych nastąpiło przed zwolnieniem towaru czy też po jego zwolnieniu. Jeżeli przed zwolnieniem towaru organ celny stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym podano nieprawidłowe dane mające lub mogące mieć wpływ na kwotę długu celnego, wydaje decyzję, o której mowa w art. 23 ust. 3 Prawa celnego. Po zwolnieniu towaru – co miało miejsce w sprawie niniejszej – w zależności od tego, czy organ stwierdzi niedobór należności celnych, czy też zaksięgowanie ich w wyższej kwocie, niż prawnie należna, wydaje decyzję o retrospektywnym zaksięgowaniu dodatkowej kwoty długu celnego, na podstawie art. 220 ust. 1 WKC. Podkreślenia wymaga w tym miejscu okoliczność, że przepis art. 221 ust. 3 i 4 WKC określa terminy przedawnienia dla powiadomienia dłużnika o retrospektywnym zaksięgowaniu dodatkowej kwoty długu celnego, liczone od daty zgłoszenia celnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ orzekający będzie miał na względzie powyższe okoliczności. Z tych względów oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadniał art. 200 p.p.s.a.