III SA/Lu 325/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu, załączonym do pisma z dnia 3 czerwca 2013 r. skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, studiującym synem i teściową. Wykazała, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, jak również żadnych zasobów finansowych, natomiast że w skład majątku teściowej wchodzi stary, wymagający remontu dom, w którym zamieszkuje rodzina oraz [...] akcji [...]. Na dochód rodziny w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie składa się otrzymywany przez skarżącą zasiłek chorobowy w wysokości [...] zł, pobierane przez męża świadczenie opiekuńcze wraz z zasiłkiem rodzinnym w kwocie [...] zł oraz emerytura teściowej w kwocie [...] zł. Skarżąca podkreśliła, że mąż jest osobą bezrobotną, ona cierpi na [...], co jest powodem częstych zwolnień lekarskich, zaś teściowa ma chorobę [...]. Wskazała, że na skutek oszustwa została pozbawiona majątku oraz że wydatki jej rodziny wzrosły, ponieważ odzież i przedmioty codziennego użytku zostały skradzione. Zaznaczyła, że szczegółowe wyliczenie wydatków znajduje się w piśmie z dnia 16 maja 2013 r. załączonym do sprawy III SA/Lu 326/13. Mając na uwadze, że pismo z dnia 16 maja 2013 r. zostało złożone przez męża skarżącej, który w sprawie III SA/Lu 326/13 jest stroną postępowania i również ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, przy ocenie wniosku skarżącej referendarz wziął pod uwagę, informacje wynikające z tego pisma, z dołączonego do niego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wypełnionego 17 maja 2013 r., przedłożonych dodatkowych dokumentów źródłowych (m.in. spisu wydatków rodziny na zakup odzieży; oświadczenia syna z dnia 27 stycznia 2013 r.; wyciągu z rachunku bankowego męża skarżącej za okres od 1 lutego 2013 r. do 16 maja 2013 r.) oraz oświadczenia męża skarżącej zawartego w piśmie z dnia 7 czerwca 2013 r. W piśmie z dnia 16 maja 2013 r. mąż skarżącej podał, że roczne dochody rodziny (z wyłączeniem matki, dla której dokonał osobnego wyliczenia) wynoszą [...] zł, zaś wydatki [...] zł. Nadesłane na wezwanie referendarza sądowego pismo skarżącego z dnia 7 czerwca 2013 r., zawiera oświadczenie, że w piśmie z dnia 16 maja 2013 r. określił "przewidywane" wydatki, zaś różnicę w wydatkach pierwszej potrzeby pokryje z posiadanych oszczędności i emerytury matki. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Żądanie strony dotyczące zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 ( 2 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego do kosztów sądowych w sprawie niniejszej należy zaliczyć koszt wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł - § 2 ust. 3 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia, wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192) i § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast stawka minimalna ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej wynosi 240 zł netto i 295,20 zł brutto - § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461) i art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Porównując wielkość kosztów postępowania do sytuacji materialnej skarżącej, brak jest podstaw do uznania, że wykazała ona spełnienie przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów objętych prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też, stanowiąca pomoc państwa instytucja przyznania prawa pomocy powinna być stosowana wobec osób, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną nie mogą ponieść jakichkolwiek, bądź pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W świetle okoliczności przedstawionych w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również z dokumentów nadesłanych w sprawie III SA/Lu 326/13, nie można przyjąć, że skarżąca nie jest w stanie ponieść wykazanych powyżej kosztów postępowania. Skarżąca i jej rodzina posiadają stałe dochody wynoszące miesięcznie [...] zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi [...] zł. Mąż skarżącej, mimo podnoszonych trudności finansowych, w tym kilkunastoletniego pozostawania bez pracy, zgromadził oszczędności w kwocie [...] zł, wielokrotnie przekraczające wysokość kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. W tym kontekście należy podkreślić, że przepisy prawa rodzinnego nakładają na małżonków i członków najbliższej rodziny obowiązki w zakresie udzielania pomocy i wsparcia finansowego. Stosownie do art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 788), dalej jako k.r.o., małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zgodnie z art. 23 k.r.o. małżonkowie są obowiązani do wzajemnej pomocy oraz współdziałania dla dobra rodziny. Obowiązek wzajemnej pomocy między małżonkami rozciąga się również na prowadzenie postępowania sądowego. Zauważyć również należy, co potwierdza wyciąg bankowy za okres od 1 lutego do 16 maja 2013 r., że na koncie męża skarżącej na dzień przed wypełnieniem przez niego urzędowego formularza wniosku o prawo pomocy widniała kwota [...] zł tytułem wypłacanego mu comiesięcznie przez ośrodek pomocy społecznej świadczenia opiekuńczego wraz z zasiłkiem rodzinnym. Okoliczność ta wskazuje, że wydatki na utrzymanie konieczne były pokrywane z innych źródeł, zaś mąż skarżącej był w stanie zaoszczędzić środki przekazywane mu w ramach pomocy społecznej. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że wydatki na utrzymanie konieczne nie były pokrywane z dochodów uzyskiwanych przez skarżącą, jak wynika bowiem z oświadczenia syna skarżącej z dnia 27 stycznia 2013 r., jego matka od ponad dwóch lat nie przyczynia się do utrzymania rodziny. W tej sytuacji nie zasługuje na wiarę oświadczenie co do wysokości ponoszonych wydatków rodziny - określone na kwotę [...] zł (wydatki skarżącej, jej męża i syna w skali roku), przy dochodach rzędu [...] zł rocznie i na kwotę [...] zł (wydatki teściowej skarżącej w skali roku), przy jej dochodach rzędu [...] zł rocznie. Wielkość tych wydatków nie znajduje pokrycia w ujawnionych przez skarżącą dochodach rodziny. Jeżeli, jak twierdzi mąż skarżącej w oświadczeniu z dnia 7 czerwca 2013 r., wydatki określone w piśmie z dnia 16 maja 2013 r. to wydatki "przewidywane", to nie mogą one zostać wzięte pod uwagę przy ustalaniu sytuacji materialnej skarżącej z chwili złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z tych względów, wobec braku przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., nie ma podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.