III SA/Lu 337/18
WyrokWSA w Lublinie2018-12-06
Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Robert Hałabis, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić przyznania płatności do bydła w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na podstawie stanu wniosku na dzień jego złożenia, pomimo uzupełnienia wniosku po tej dacie, ale przed upływem terminu składania wniosków?Ratio decidendi
Organ administracji powinien rozpatrywać wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich uwzględniając stan faktyczny i uzupełnienia wniosku dokonane w terminie składania wniosków, a nie tylko stan wniosku na dzień jego pierwotnego złożenia. Nadmierny formalizm polegający na odmowie uwzględnienia uzupełnień złożonych przed końcem terminu jest sprzeczny z zasadą wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i stoi w sprzeczności z prawem materialnym i procesowym.Stan faktyczny
K. S. złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017, w tym płatności do bydła. Organ pierwszej instancji przyznał część płatności, ale odmówił przyznania płatności do bydła z powodu niezgodności w zgłoszeniach zwierząt. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję. Skarżący zarzucił naruszenie prawa, wskazując, że wniosek został uzupełniony przed końcem terminu składania wniosków.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2018 r. oraz zasądził od organu zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Protokolant Sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 listopada 2018 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Inne z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Inne na rzecz skarżącego K. S. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. P. z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie przyznania skarżącemu K. S. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że w dniu 20 kwietnia 2017 r. do Biura Powiatowego ARiMR w B. P. wpłynął wniosek K. S. o przyznanie na rok 2017: jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) oraz płatności do bydła. Decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. P. z dnia [...] kwietnia 2018 r. przyznano skarżącemu w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 jednolitą płatność obszarową ([...] zł), płatność za zazielenienie ([...] zł), płatność redystrybucyjną ([...] zł) oraz przyznano kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej ([...] zł). Jednocześnie odmówiono przyznania płatności do bydła.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, że bezpodstawnie odmówiono przyznania płatności do bydła i rozpoznając sprawę organ odwoławczy podał, że zasady przyznawania płatności na rok 2017 uregulowano w ustawie z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Strona spełniała ustawowe warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie i płatności dodatkowej. Nie spełniała natomiast przesłanek określonych w ustawie oraz w rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu. W myśl § 12 ust. 1 tego rozporządzenia, płatności związane do zwierząt przysługują do zwierząt, w odniesieniu do których: - do dnia złożenia wniosku o przyznanie tych płatności dokonano zgłoszeń wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt; - najpóźniej do dnia złożenia wniosku o przyznanie tych płatności są spełnione wymagania w zakresie identyfikacji zwierząt.
Organ podniósł, że we wniosku o przyznanie płatności do bydła zostało zadeklarowanych 19 zwierząt z gatunku bydło domowe (Bos taurus). Deklarowana kwalifikowana liczba zwierząt z gatunku bydło domowe wynosi 19. W toku postępowania, na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej w zakresie kwalifikowalności zwierząt do płatności ustalono, że do płatności kwalifikuje się 15 sztuk. W wyniku kontroli kompletności oraz kontroli administracyjnej wniosku stwierdzono bowiem, że zgłoszenie przybycia do stada bydła o numerach identyfikacyjnych: [...] zostało dokonane po dniu złożenia wniosku o przyznanie płatności, tj. po dniu 20 kwietnia 2017 r. Zatem nie zostały spełnione warunki określone w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 30 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20 czerwca 2014 r., str. 48, z późn. zm.), pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonych zwierząt. Do płatności do bydła zatwierdzono 15 sztuk bydła. Różnica między liczbą zwierząt zadeklarowanych kwalifikowanych we wniosku, a liczbą zwierząt zatwierdzonych wynosi 4 sztuki. Stosownie zaś do art. 31 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 640/2014 w przypadku, gdy stwierdza się różnicę pomiędzy zadeklarowaną kwalifikowaną liczbą zwierząt a liczbą zatwierdzoną i stwierdzone nieprawidłowości dotyczą więcej niż trzech zwierząt oraz odsetek ustalony zgodnie z art. 31 ust. 3 jest większy niż 20%, odmawia się płatności. W celu ustalenia procentu obniżki, bydło objęte wnioskiem, w odniesieniu do którego stwierdzono nieprawidłowości, jest dzielone przez łączną liczbę sztuk bydła zatwierdzonego. W okolicznościach sprawy tak obliczony procent obniżki wynosi 26,67 %. W konsekwencji organ przyjął, że zachodziły podstawy do odmowy przyznania płatności związanej do bydła.
K. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2018 r., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 127 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż organ odwoławczy nie rozpoznał prawidłowo zakresu wniesionego odwołania, które, jak wywodził skarżący w uzasadnieniu skargi, dotyczyło wyłącznie odmowy przyznania płatności do bydła.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr z 2016 r., poz. 1066 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona przez Sąd według wskazanych zasad kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że decyzja ta jest dotknięta uchybieniami, które uzasadniają jej uchylenie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotycząca płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 – przyznania jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) i kwoty z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej oraz odmowy przyznania płatności do bydła.
Z treści odwołania oraz skargi do Sądu wynika, że spór w zakresie meritum sprawy dotyczył kwestii istnienia podstaw odmowy przyznania płatności do bydła.
W związku z tym wskazać należy, że materialnoprawne przesłanki przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 uregulowano w ustawie z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (aktualnie Dz. U. z 2018 r. poz. 1312) z jednoczesnym odesłaniem do odpowiednich regulacji wspólnotowych (art. 62 w związku z art. 1 i 7 ustawy). Ustawa określa w szczególności terminy składania wniosków o przyznanie płatności (od dnia 15 marca do dnia 15 maja - stosownie do art. 21 ust. 1). W roku 2017 termin ten dodatkowo przedłużono. Nastąpiło to na podstawie § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 maja 2017 r. w sprawie przedłużenia terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu w 2017 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 968). Wskazany przepis określa, że w 2017 r. wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu składa się w terminie do dnia 31 maja.
Według definicji zamieszczonych w art. 2 ustawy płatności związane do zwierząt oznaczają płatności w ramach dobrowolnego wsparcia związanego z produkcją, o którym mowa w tytule IV rozdział 1 rozporządzenia nr 1307/2013, przyznawane w sektorach produkcji zwierzęcej (pkt 13). Zwierzę zatwierdzone to zwierzę zatwierdzone w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 18 lit. a rozporządzenia nr 640/2014 (pkt 20).
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20 czerwca 2014 r., str. 48, z późn. zm.) określa w art. 2 pkt 7, że system identyfikacji i rejestracji zwierząt oznacza odpowiednio system identyfikacji i rejestracji bydła ustanowiony rozporządzeniem (WE) nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady(10) lub system identyfikacji i rejestrowania owiec i kóz ustanowiony rozporządzeniem Rady (WE) nr 21/2004. W punkcie 18 art. 2 rozporządzenie nr 640/2014 wyjaśnia, że zwierzę zatwierdzone oznacza: a) w przypadku systemu pomocy związanej z produkcją zwierzęcą - zwierzę, w odniesieniu do którego spełnione są wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy; lub b) w przypadku środka wsparcia związanego z produkcją zwierzęcą - zwierzę zidentyfikowane w drodze kontroli administracyjnych lub kontroli na miejscu.
Ponadto rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 640/2014 stanowi w art. 30, że w żadnym wypadku pomocy lub wsparcia nie przyznaje się dla liczby zwierząt większej niż wskazana we wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność (ust. 1); zwierzęta przebywające w gospodarstwie uznaje się za zatwierdzone wyłącznie wtedy, jeżeli są zidentyfikowane we wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność. Zidentyfikowane zwierzęta mogą być zastępowane bez utraty prawa do wypłaty pomocy lub wsparcia, chyba że właściwy organ poinformował wcześniej beneficjenta o niezgodnościach we wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność lub o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu. Jeżeli państwo członkowskie nie korzysta z możliwości stosowania systemu bezwnioskowego, zgodnie z przepisami ustanowionymi przez Komisję na podstawie art. 78 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, gwarantuje ono w jakikolwiek sposób, że nie istnieją wątpliwości, które zwierzęta są objęte wnioskami beneficjentów o przyznanie pomocy lub o płatność (ust. 2); nie naruszając przepisów art. 31, jeżeli liczba zwierząt zgłoszona we wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność przewyższa liczbę zatwierdzoną w wyniku kontroli administracyjnych lub kontroli na miejscu, pomoc lub wsparcie oblicza się na podstawie zwierząt zatwierdzonych (ust. 3).
Stosownie do art. 31 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014 w przypadku gdy dla wniosków o przyznanie pomocy w ramach systemów pomocy związanej z produkcją zwierzęcą lub wniosków o płatność w ramach środków wsparcia związanych z produkcją zwierzęcą, lub w ramach rodzaju działania objętego danym środkiem wsparcia stwierdzi się różnicę między liczbą zwierząt zgłoszonych a liczbą zwierząt zatwierdzonych zgodnie z art. 30 ust. 3, całkowita kwota pomocy lub wsparcia, do której beneficjent jest uprawniony w ramach tych systemów pomocy lub środków wsparcia, lub rodzaju działania w ramach danego środka wsparcia w danym roku składania wniosków, zmniejszana jest o odsetek ustalany zgodnie z ust. 3 niniejszego artykułu, o ile stwierdzone niezgodności dotyczą nie więcej niż trzech zwierząt.
W myśl zaś art. 31 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014 jeżeli stwierdzone niezgodności dotyczą więcej niż trzech zwierząt, całkowita kwota pomocy lub wsparcia, do której beneficjent jest uprawniony w ramach systemów pomocy lub środków wsparcia, lub rodzaju działania w ramach danego środka wsparcia, o których mowa w ust. 1, w danym roku składania wniosków zostaje zmniejszona o: a) odsetek ustalony zgodnie z ust. 3, jeżeli nie przekracza on 10 %; b) dwukrotność odsetka ustalanego zgodnie z ust. 3, jeżeli jest on większy niż 10 %, ale mniejszy niż 20 %.
Jeżeli odsetek ustalony zgodnie z ust. 3 przekracza 20 %, za dany rok składania wniosków nie przyznaje się pomocy lub wsparcia, do których beneficjent byłby uprawniony zgodnie z art. 30 ust. 3 w ramach systemu pomocy lub środka wsparcia lub rodzaju działania w ramach danego środka wsparcia.
W celu ustalenia odsetków, o których mowa w ust. 1 i 2, liczbę zwierząt zgłoszonych w ramach systemu pomocy lub środka wsparcia związanych z produkcją zwierzęcą lub rodzaju działania, co do której stwierdzono niezgodności, dzieli się przez liczbę zwierząt zatwierdzonych na potrzeby tego systemu pomocy lub środka wsparcia, lub rodzaju działania w ramach danego środka wsparcia dla wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność, lub rodzaju działania w ramach danego środka wsparcia na dany rok składania wniosków (art. 31 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014).
Wskazać także należy, że w myśl art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Zgodnie z art. 6 powołanej ustawy płatności bezpośrednie oraz płatność niezwiązana do tytoniu są przyznawane rolnikowi, jeżeli są spełnione warunki przyznania tych płatności określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w przepisach ustawy oraz w przepisach wydanych na jej podstawie.
W art. 7 ust. 1 ustawa stanowi, że płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (pkt 1) oraz łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha (pkt 2). Według art. 7 ust. 2 ustawy pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli: 1) rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz 2) łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia nr 1306/2013, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro.
Stosownie do art. 16 ust. 1 ustawy, płatności związane do zwierząt przysługują do zwierząt następujących gatunków: bydło domowe (Bos taurus), owca domowa (Ovis aries) i koza domowa (Capra hircus). Według ust. 2 pkt 1 tego artykułu płatności związane do zwierząt gatunku bydło domowe są przyznawane rolnikowi w formie:
1) płatności do bydła, jeżeli:
a) posiada samice lub samce tego gatunku:
– których wiek w dniu 15 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, nie przekracza 24 miesięcy,
– przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie tej płatności,
b) liczba zwierząt, o których mowa w lit. a, objętych wnioskiem o przyznanie tej płatności złożonym przez tego rolnika wynosi co najmniej 3 sztuki.
Płatności związane do bydła są przyznawane maksymalnie do 20 sztuk zwierząt, o których mowa w ust. 2 pkt 1 lit. a (art. 16 ust. 3 ustawy).
Według § 12 ust. 1 rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. z 2015 r., poz. 351 z późn. zm.) płatności związane do bydła, płatności związane do krów oraz płatności związane do kóz przysługują do zwierząt, w odniesieniu do których: 1) do dnia złożenia wniosku o przyznanie tych płatności dokonano zgłoszeń wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt; 2) najpóźniej od dnia złożenia wniosku o przyznanie tych płatności są spełnione wymagania w zakresie identyfikacji określone w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.
W okolicznościach niniejszej sprawy skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności w dniu 20 kwietnia 2017 r. Skoro ostateczny termin na złożenie wniosku przypadał w dniu 31 maja 2017 r., zgłoszony przez rolnika przed upływem tego terminu wniosek powinien być uznawany za skuteczny i rozpatrywany z uwzględnieniem stanu faktycznego sprawy w dacie orzekania przez organ Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, że zgłoszenia przybycia do stada bydła o numerach identyfikacyjnych: [...] wpłynęły do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. P. w dniu [...] kwietnia 2017 r. Tym samym wniosek z dnia [...] kwietnia 2016 r. został uzupełniony przez skarżącego. W chwili orzekania przez organ pierwszej instancji, co miało miejsce w dniu 6 kwietnia 2018 r., prawidłową czynnością powinno być rozpatrzenie wniosku nie według jego stanu z daty wniesienia do organu, ale według stanu wniosku i sprawy w czasie jej rozpoznawania przez organ Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Organ pierwszej instancji przyjął zbyt formalistyczne stanowisko dokonując interpretacji przepisów regulujących przyznawanie płatności do bydła. Stanowisko to nietrafnie podzielił Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, utrzymując w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. P. z dnia [...] kwietnia 2018 r.
Dokonując wykładni § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu oraz przesłanek wymienionych w punkcie 1 tego przepisu, Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR podkreślił, że rolnik ubiegający się o płatności związane do zwierząt, najpóźniej na dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności musi mieć zarejestrowaną w trybie uregulowań o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt siedzibę stada i posiadać w niej zarejestrowane zwierzęta.
Poglądu tego nie sposób zaakceptować. Jego przyjęcie oznaczałoby, że rolnik powinien był wycofać pierwotny wniosek i złożyć go ponownie po dokonaniu zgłoszeń bydła, a zatem po dniu 24 kwietnia 2017 r. i nie później niż do dnia 31 maja 2017 r. Stanowisko powyższe jest przejawem nadmiernego formalizmu świadczącego o naruszeniu art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i wyrażonych w tym przepisie zasad, że w prowadzonym postępowaniu, organ administracji publicznej stoi na straży praworządności (pkt 1) i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (pkt 2). Wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego wymagało przede wszystkim odniesienia się przez organ do wniosku uzupełnionego w dniu 24 kwietnia 2017 r. Naruszenie wskazanych wyżej zasad miało wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. akt III SA/Lu 95/17 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt I GSK 358/18). Kluczowe znaczenie dla interpretacji § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu ma termin, w jakim składa się z wniosek o przyznanie płatności do zwierząt. Co do zasady – zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy – wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. W 2017 r. – na mocy art. 21 ust. 3 ustawy i rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 maja 2017 r. w sprawie przedłużenia terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu w 2017 r. – termin ten został wydłużony do 31 maja 2017 r. Powyższe oznacza, że rolnik w tak zakreślonym terminie (od 15 marca do 31 maja 2017 r.) miał prawo wnioskować o przyznanie płatności związanej do zwierząt. Przy czym, co istotne, przepisy dotyczące płatności bezpośrednich nie zabraniają zarówno wycofania złożonego wniosku o płatności zwierzęce, jak i jego uzupełnienia w tak zakreślonym terminie. Wynika to również z przepisów unijnych, skoro sam przepis art. 13 rozporządzenia nr 640/2014 przewiduje możliwość uzupełniania dokumentacji wniosku o płatności, a sankcjonuje dopiero złożenie wniosku po terminie ostatecznym, przewidując procentowe zmniejszenia wnioskowanej pomocy, do maksymalnych 25 dni (por. powołany wyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt I GSK 358/18).
Należy podnieść, że sporna płatność może być przyznana rolnikowi, który spełnia dwie przesłanki. Pierwszą z nich jest, aby rolnik posiadał bydło domowe, którego wiek w dniu 15 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, nie przekracza 24 miesięcy. Drugą przesłanką jest posiadanie zwierząt gatunku bydło domowe przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie tej płatności (art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy).
Ponownie rozpoznając sprawę organ przeanalizuje przesłanki wskazane w art. 16 ustawy.
W świetle powyższych rozważań skarga okazała się zasadna. Stwierdzone wadliwe załatwienie sprawy, to jest z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, rzutowało na wynik rozstrzygnięcia w przedmiocie płatności.
Jednocześnie wskazać należy na niezasadność sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia art. 127 § 1 k.p.a. Przepis ten przewiduje prawo odwołania się od decyzji wydanej w pierwszej instancji. Jak podkreśla się w orzecznictwie, z istoty postępowania odwoławczego wynika, że jest ono oparte na zasadzie skargowości, a tym samym organ odwoławczy nie może działać z urzędu oraz, że w sytuacji, w której decyzja zawiera wyodrębnione, samodzielne rozstrzygnięcia, to strona ma prawo odwołać się zarówno od całej decyzji, jak też ograniczyć ten środek zaskarżenia do jej części, jeżeli część ta nie wpływa na treść pozostałych rozstrzygnięć nią objętych, mogących samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym, bowiem w takim przypadku rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu pierwszej instancji, od którego strona nie wniosła skutecznie odwołania, staje się ostateczne (art. 16 § 1 k.p.a). Skoro bowiem art. 104 § 2 k.p.a. dopuszcza wydanie decyzji częściowej, to w przypadku wniesienia odwołania jedynie od wyodrębnionej części decyzji, zgodnie z art. 140 k.p.a. organ odwoławczy jest zobowiązany do rozpoznania odwołania we wskazanym w nim zakresie. Stosowanie powyższej zasady jest jednak uwarunkowane wystąpieniem podzielności zaskarżonej decyzji (por. wyrok Naczelnego sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2014 r., I OSK 872/13).
Wskazać natomiast należy, że z treści przepisów ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (art. 6, art. 7 ust. 1 i ust. 2) wynika, iż przyznanie płatności bezpośrednich stanowi jedną sprawę. W świetle zaś art. 1 pkt 1 tej ustawy płatnościami bezpośrednimi w jej rozumieniu są: jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa, płatności związane do powierzchni upraw, płatności związane do zwierząt i płatność dla małych gospodarstw. Można też zauważyć, że w myśl art. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia (Dz.U.UE.L.2014.181.1 z dnia 20 czerwca 2014 r. z późn. zm.) zmniejszenia wynikające z dyscypliny finansowej, o której mowa w art. 8 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, stosuje się w odniesieniu do sumy płatności z różnych systemów wsparcia bezpośredniego, wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, do których każdy rolnik jest uprawniony po zastosowaniu wycofań i kar administracyjnych odnoszących się do płatności bezpośrednich zgodnie z tytułem II rozdziału IV rozporządzenia delegowanego (UE) nr 640/2014 i przed zastosowaniem kar administracyjnych w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności zgodnie z tytułem IV rozdział II wymienionego rozporządzenia delegowanego.
Skoro zaś przyznanie płatności bezpośrednich stanowi jedną sprawę, nie można uznać za sprzeczną z art. 127 § 1 k.p.a. zaskarżonej decyzji, którą organ odwoławczy rozstrzygnął w przedmiocie płatności bezpośrednich, to jest w przedmiocie całej sprawy administracyjnej, mimo, że odwołanie dotyczyło wyłącznie jej części, a mianowicie kwestii odmowy przyznania płatności do bydła. Część ta jest bowiem powiązana z pozostałymi płatnościami, składając się wraz z nimi na pojęcie płatności bezpośrednich, których przyznanie stanowiło treść rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania obejmujących uiszczony wpis w kwocie 200 zł orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło