III SA/Lu 344/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. Ł. na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 14 marca 2024 r. nr 9012.6.48.2024 w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego – w zakresie wniosku E. Ł. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 21 listopada 2024 r., w sprawie sygn. akt III SA/Lu 344/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę E. Ł. na postanowienie Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 14 marca 2024 r. (nr 9012.6.48.2024) w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Pismem z dnia 12 grudnia 2024 r. pełnomocnik skarżącej adw. N. N.-P. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wskazanego wyżej wyroku. W uzasadnieniu tego wniosku pełnomocnik strony podniosła, że w dniu 25 marca 2025 r. chcąc uzyskać informację o stanie sprawy, wobec braku otrzymania uzasadnienia wyroku, o który zawnioskowała w ustawowym terminie, dowiedziała się, że wyrok stał się prawomocny. Przesyłka z uzasadnieniem wyroku została wydana do doręczenia pełnomocnikowi w dniu 13 stycznia 2025 r., a termin jej odbioru upłynął w dniu 27 stycznia 2025 r. W dniu 13 stycznia 2025 r. kiedy doszło do próby doręczenia przesyłki, z uwagi na inne obowiązki służbowe, pełnomocnik nie przebywała w siedzibie kancelarii, a jedynie w godzinach porannych udała się do placówki Poczty Polskiej S.A. i odebrała całą skierowaną do niej korespondencję. Na potwierdzenie odbioru przesyłek do pisma dołączono kopię kopert z inną korespondencją wraz z potwierdzeniem odbioru w dniu 13 stycznia 2025 r. i w dniu 28 stycznia 2025 r. Pełnomocnik strony wyjaśniła, że w tym samym czasie listonosz prawdopodobnie podejmował próbę doręczenia przesyłki zawierającej uzasadnienie wyroku. Podczas odbioru korespondencji w dniu 13 stycznia 2025 r. pełnomocnik została zapewniona przez pracownika poczty, że jest to cała skierowana do niej korespondencja. Wyjaśniła również, że zawsze domaga się potwierdzenia informacji o wszystkich przesyłkach, ponieważ niejednokrotnie zdarzało się, że nie otrzymała awiza, a później okazywało się, że przesyłka "zalega" na poczcie. W dniu 13 stycznia 2025 r. nie otrzymała informacji, że w tym dniu będzie doręczana jakakolwiek korespondencja bezpośrednio przez listonosza. Po kolejny odbiór przesyłek pełnomocnik udała się na pocztę osobiście w dniu 28 stycznia 2025 r. i wtedy również nie otrzymała informacji, że doszło do zwrotu jakiejkolwiek przesyłki do nadawcy, pomimo zapytania o pełną skierowaną do niej korespondencję. Dodatkowo pełnomocnik skarżącej wskazała, że nie otrzymała awiz, z których wynikałoby, że oczekuje na odbiór przesyłka z sądu. Gdyby tak było pełnomocnik z pewnością taką korespondencję odebrałaby w okresie pomiędzy 14 stycznia 2025 r. a 27 stycznia 2025 r. Korespondencja odbierana jest przez pełnomocnika regularnie, w taki sposób, aby nie doszło do jej zwrotu. W ocenie pełnomocnika skarżącej, brak odbioru przesyłki był przez niego niezawiniony, a sytuacja wynikała ze splotu niefortunnych zdarzeń. Pełnomocnik działała w pełnym zaufaniu do pracowników poczty, że poza wydanymi przesyłkami w dniu 13 stycznia 2025 r. i w dniu 28 stycznia 2025 r. nie istnieje żadna inna skierowana do niej korespondencja, w tym zwrócona. O uchybieniu terminu pełnomocnik powzięła wiedzę w dniu 21 marca 2025 r., w czasie rozmowy telefonicznej z sekretariatem sądu. Do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącej dołączyła skargę kasacyjną datowaną na dzień 26 marca 2025 r., nadaną drogą pocztową w dniu następnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z zasadą przewidzianą w art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże według art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Tym samym, niezawinione uchybienie terminu na dokonanie czynności w postępowaniu sądowym stanowi podstawę do przywrócenia stronie terminu do skutecznego dokonania tego rodzaju czynności, pomimo upływu ustawowego terminu przewidzianego na jej dokonanie. Każde pismo zawierające wniosek o przywrócenie terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym musi spełniać warunki określone w art. 87 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (87 § 4 p.p.s.a.). Z regulacji tych wynika, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko i wyłącznie wtedy, gdy spełnione zostaną łącznie następujące wymogi prawne, tj. gdy strona złoży wniosek o przywrócenie terminu wraz z jednoczesnym dopełnieniem niedokonanej w terminie czynności oraz uprawdopodobni brak swojej winy w niedopełnieniu czynności, a przy tym wykaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przewrócenie terminu, która została wniesiona w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 12 grudnia 2024 r., sygn. akt III OZ 494/24). Skoro przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej w postępowaniu sądowym uzależnione zostało od kryterium braku winy, to strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać dołożenie szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Zajęcie stanowiska odmiennego, uwzględniającego subiektywny miernik staranności, wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności (por. postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 223/10). W niniejszej sprawie w piśmie z dnia 26 marca 2025 r., które nadano w Urzędzie Pocztowym w dniu 27 marca 2025 r., pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 listopada 2024 r., a więc rozstrzygnięcia, które zapadło cztery miesiące wcześniej. W uzasadnieniu tego wniosku wyjaśnił, że uchybił terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej z powodu nieodebrania uzasadnienia wyroku na skutek niepozostawienia przez doręczyciela awiza, a zatem niepowiadomienia odbiorcy o oczekującej przesyłce sądowej. Wyjaśnił, że w dniu 13 stycznia 2025 r. w godzinach porannych odbierał skierowaną do niego korespondencję z placówki pocztowej. Nie został jednak poinformowany, że w tym dniu będzie podjęta próba doręczenia korespondencji. Podczas kolejnej wizyty w placówce pocztowej, w dniu 28 stycznia 2025 r. również nie został poinformowany, że doszło do zwrotu jakiejkolwiek przesyłki do nadawcy (sądu), pomimo zapytania o pełną skierowaną do niego korespondencję. Według pełnomocnika strony, nie otrzymał on awiz, z których wynikałoby, że oczekuje do odbioru jakakolwiek przesyłka z sądu. Z zawartych w aktach sądowych adnotacji na dowodzie doręczenia pełnomocnikowi skarżącej odpisu wyroku z dnia 21 listopada 2025 r. z uzasadnieniem wynika zaś, że przesyłka ta awizowana była w dniach 13 i 21 stycznia 2025 r., a w dniu 28 stycznia 2025 r. zwrócona nadawcy z adnotacją: "zwrot – nie podjęto w terminie" (k. 66 akt sądowych). Dokonując oceny wskazanych wyjaśnień, w ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu ustawowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Z tego względu nie zaistniały okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że do okoliczności mogących stanowić podstawę do przywrócenia terminu zalicza się tylko takie, które mają charakter nagły, niespodziewany i od nikogo niezależny. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę na to, że za brak winy uważa się sytuację, gdy zainteresowany nie był w stanie pokonać przeszkody przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Do takich przeszkód zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe, czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Wprawdzie pełnomocnik skarżącej tłumaczy uchybienie terminu niepozostawieniem przez doręczyciela (listonosza) awizacji dotyczącej wskazanej przesyłki sądowej, to jednak z załączonej do akt sprawy dokumentacji w tym względzie wynika coś zupełnie przeciwnego, a w ogóle nie wynika, by adnotacja na dowodzie doręczenia o pozostawieniu adresatowi awiza była niezgodna z rzeczywistością. Z tego względu, w ocenie Sądu, twierdzenia pełnomocnika skarżącej podniesione na poparcie żądania przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie zostały w sposób należyty uprawdopodobnione. Pełnomocnik podnosząc twierdzenie, że nie dostał awiza, winien przedstawić odpowiednie dokumenty mogące stanowić uprawdopodobnienie dla tej okoliczności, np. potwierdzenie złożenia reklamacji na poczcie. Tak się nie stało. Przedstawione kserokopie kopert, dotyczące całkowicie innej korespondencji i odebrane faktycznie osobiście przez pełnomocnika w placówce pocztowej, nie mogą stanowić uprawdopodobnienia faktu, że pełnomocnikowi rzeczywiście nie pozostawiono awiza i nie wydano konkretnej innej korespondencji sądowej, zawierającej odpis wyroku z dnia 21 listopada 2024 r. wraz z pisemnym jego uzasadnieniem. Z dołączonej dokumentacji wynika zaś jedynie, że pełnomocnik strony w dniach 13 i 28 stycznia 2025 r. faktycznie zgłosił się do placówki pocztowej. Tymczasem zgodzić się w pełni należy z poglądem wyrażonym w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2024 r., sygn. akt I GZ 300/24, że prawidłowości doręczenia przesyłki nie podważa samo twierdzenie o braku awizo. Ze zwróconej przesyłki jednoznacznie bowiem wynika, że korespondencję zawierającą odpis wyroku z dnia 21 listopada 2024 r. wraz z uzasadnieniem pracownik Poczty Polskiej S.A. w dniu 13 stycznia 2025 r. awizował z powodu nieobecności adresata po raz pierwszy. Zawiadomienie o przesyłce pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej, a przesyłkę złożono do odbioru w Urzędzie Pocztowym L. . Natomiast w dniu 21 stycznia 2025 r. doręczono do odbiorczej skrzynki pocztowej zawiadomienie powtórne. Jak sam pełnomocnik strony przyznał, w dniu 13 stycznia 2025 r. w placówce pocztowej był w godzinach porannych i w tym czasie listonosz prawdopodobnie podejmował próbę doręczenia mu korespondencji sądowej. Z tego powodu nie było przedmiotowej korespondencji do odbioru w siedzibie placówki pocztowej. Natomiast w dniu 28 stycznia 2025 r., w dniu kojonej wizyty pełnomocnika w placówce pocztowej, przesyłka została już zwrócona do sądu jako jej nadawcy bez dokonanego doręczenia adresatowi, ze stosowna adnotacją. W konsekwencji, przywrócenie terminu jedynie na podstawie twierdzenia, że nie pozostawiono awiza prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji domniemania doręczenia zastępczego określonego w art. 73 p.p.s.a. W takim przypadku w każdej sytuacji można byłoby obalić domniemanie doręczenia przesyłki przez podwójne jej awizowanie zwykłym oświadczeniem, że zawiadomienia o przesyłce (awiza) w rzeczywistości nie pozostawiono. Jest to nie do pogodzenia z regułą procesową określoną w powołanym wyżej przepisie ustawy. Tymczasem nie ma żadnych dowodów na to, aby adnotacja doręczyciela na dowodzie doręczenia awizowanej przesyłki była niewiarygodna i nieprawdziwa. W tym stanie rzeczy stwierdzić należało, że pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił w należyty sposób, że przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie ustawowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej była od niego niezależna i niezawiniona, co skutkowało nieuwzględnieniem zgłoszonego wniosku. Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 p.p.s.a. – orzekł, jak w postanowieniu.