III SA/Lu 36/12
WyrokWSA w Lublinie2012-03-20
Skład orzekający: Jerzy Drwal, Jadwiga Pastusiak, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo anulował czynność materialno-techniczną zameldowania na pobyt stały, opierając się na wadliwie przeprowadzonym postępowaniu dowodowym i nie wszechstronnie rozważając zgromadzony materiał dowodowy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy dopuściły się istotnych naruszeń przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 8, 77 § 1 i 80 KPA. Naruszenia te polegały na niewyczerpującym zebraniu i nierozważeniu całokształtu materiału dowodowego, w tym wadliwym potraktowaniu zeznań świadków M. P. i R. M. oraz lakonicznej ocenie zeznań świadków S. R., B. P. i M. S. Brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy skarżący faktycznie zamieszkiwał pod wskazanym adresem z zamiarem stałego pobytu, uniemożliwił prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. K. na decyzję Wojewody L. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy I. o anulowaniu czynności materialno-technicznej zameldowania R. K. na pobyt stały. Organy uznały, że w dacie zameldowania (13 kwietnia 2010 r.) skarżący nie zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu. Skarżący zarzucił organom naruszenie zasad postępowania dowodowego, w tym niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i oparcie ustaleń na subiektywnym wyborze dowodów. Sąd uznał skargę za zasadną z uwagi na istotne naruszenia proceduralne popełnione przez organy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody L. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy I. Określił, że decyzje te nie mogą być wykonane. Zasądził od Wojewody L. na rzecz skarżącego kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska, Protokolant Stażysta Aleksandra Frączkiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 marca 2012 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Wojewody L. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy I.z dnia [...] października 2011 r. [...]; II. określa, iż powyższe decyzje nie mogą być wykonane; III. zasądza od Wojewody L. na rzecz skarżącego kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia [...] października 2011 r., znak: [...], Wojewoda L., po rozpatrzeniu odwołania R. K., utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy I. z dnia [...] października 2011 r., znak: [...], w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania R. K. na pobyt stały w lokalu położonym w miejscowości W. P. [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż w dniu 13 kwietnia 2010 r. R. K. został przez organ meldunkowy zameldowany na pobyt stały we wspomnianym wyżej lokalu. Zameldowanie nastąpiło w drodze czynności materialno-technicznej polegającej na zgłoszeniu pobytu w miejscu zameldowania. R. K. przedstawił do wglądu kopie aktu notarialnego Rep. A nr [...] potwierdzając tym samym prawo współwłasności do części nieruchomości.
Na żądanie Z. S. zostało wszczęte postępowanie w przedmiocie ustalenia prawidłowości zameldowania.
Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., znak: [...], Wójt Gminy I. orzekł o odmowie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania R. K.
W wyniku odwołania wniesionego przez Z. S., Wojewoda L. decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...], uchylił decyzję z [...] listopada 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy wskazał na brak dokonania kluczowych ustaleń w kwestii zamieszkiwania bądź niezamieszkiwania R. K. w przedmiotowym lokalu w dacie zarejestrowania pobytu, tj. 13 kwietnia 2010 r.
W toku ponownie przeprowadzonego postępowania organ meldunkowy ustalił, iż R. K. w dniu zameldowania na pobyt stały nie zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu. Z powyższych względów Wójt Gminy I. decyzją z dnia [...] października 2011 r. anulował czynność materialno-techniczną polegającą na zameldowaniu R. K. w spornym lokalu.
W odwołaniu od powyższej decyzji R. K. podniósł zarzut dokonania przez organ I instancji ustaleń faktycznych wyłącznie w oparciu o subiektywny wybór i analizę niektórych dowodów pomijając w całości wyjaśnienia R. K. jak również zeznania świadków M. P. i R. M.
Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] października 2011 r., Wojewoda L. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z przepisami ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Natomiast art. 10 ust. 1 ustawy stanowi, że osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Dokonanie zameldowania pomimo niespełnienia tej przesłanki czyni czynność wadliwą od samego początku.
Powołując się na poglądy orzecznictwa organ stwierdził, iż zameldowanie na pobyt stały może nastąpić w razie stwierdzenia faktycznego pobytu w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego zamieszkiwania.
W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie zostały spełnione warunki do zameldowania odwołującego się na pobyt stały. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że zgłoszenie pobytu stałego R. K. w przedmiotowym lokalu w dniu 13 kwietnia 2010 r. i jego zameldowanie na pobyt stały w trybie czynności materialno-technicznej nastąpiło w sytuacji, gdy skarżący w tym lokalu nie zamieszkiwał. Ustalenia te znalazły potwierdzenie w zeznaniach świadków – S. R., B. P., M. S., którzy zgodnie stwierdzili, iż R. K. w kwietniu 2010 r. nie zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu.
W ocenie organu odwoławczego argumenty przytaczane przez skarżącego w piśmie odwoławczym nie wpłynęły na ocenę zaskarżonej decyzji. Powoływane okoliczności nie wskazują czy R. K. zamieszkiwał w dniu zameldowania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym. Również dowody z zeznań świadków M. P. i R. M. jako sprzeczne z zasadą czynnego udziału stron w postępowaniu nie mogły być brane pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy.
W konkluzji organ stwierdził, że skoro zameldowanie R. K. nastąpiło z naruszeniem przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, należało anulować czynność materialno-techniczną zameldowania.
W skardze do sądu administracyjnego R. K. podniósł zarzuty naruszenia zasad przeprowadzania postępowania dowodowego poprzez niewyczerpujące zebranie i nierozpoznanie przez organ całokształtu materiału dowodowego w sprawie, a także poprzez przyjęcie ustaleń faktycznych wyłącznie w oparciu o subiektywny wybór i analizę jedynie niektórych dowodów.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że wbrew twierdzeniom organów w dacie zameldowania w przedmiotowym lokalu miał zamiar stałego w nim zamieszkiwania, o czym świadczą zgłoszenie w Sądzie Rejonowym w Z. zmiany miejsca zamieszkania, jak też prace remontowe wykonywane wokół domu.
W ocenie skarżącego organy niezasadnie nie wzięły pod uwagę zeznań świadków M. P. i R. M., tylko z tego powodu, że Z. S. nie był obecny przy ich przesłuchaniu. Zeznania tych świadków są zgodne z twierdzeniami skarżącego. Skarżący podniósł również, że Wojewoda L. w decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r., uchylającą pierwszą w sprawie decyzję Wójta Gminy I., wskazał na potrzebę skorzystania z dowodu z zeznań tych świadków, gdyż mogą mieć istotną wiedzę dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ I instancji wskazań tych nie wykonał.
W ocenie skarżącego przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należało przeprowadzić ponownie dowód z przesłuchania wspomnianych świadków, zachowując wymogi formalne. Skoro tego nie uczyniono – nie przeprowadzono w postępowaniu wszystkich dowodów.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda L. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie argumenty w niej podniesione są zasadne.
Jako podstawa prawna zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazany został art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993, ze zm.), przepis ten należy jednak interpretować w związku z ust. 1. Zgodnie z tymi przepisami organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy.
Czynność materialno-techniczna jaką jest zameldowanie nie ma cech ostateczności ani prawomocności, co oznacza, iż w każdym czasie możliwe jest skorygowanie błędnego wpisu ewidencyjnego. Stwierdzenie nieważności (anulowanie) czynności materialno-technicznej jest instytucją wyjątkową, mającą zastosowanie w sytuacjach oczywistych, to znaczy tylko wtedy, gdy wątpliwości o których mowa w art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności ujawniły się już po dokonanej czynności materialno-technicznej związanej z zarejestrowaniem faktu zameldowania (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1189/07; wyrok WSA w Lublinie z 4 marca 2010 r. sygn. akt III SA/Lu 565/09).
Art. 47 ust. 1 nakazuje organowi gminy prowadzącemu ewidencję ludności dokonać na podstawie zgłoszenia zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również w przypadku innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy w formie decyzji (art. 47 ust. 2).
Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, trzeba wyjaśnić, iż czynność materialno - techniczna zameldowania będzie prawidłowa i nie budząca wątpliwości, jeżeli osoba meldująca się na pobyt stały będzie przebywać w tym miejscu zameldowania z zamiarem stałego przebywania. Przez pojęcie "pobytu stałego" w myśl art. 6 ust. 1 powołanej ustawy należy rozumieć zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Dla zaistnienia przesłanek pobytu stałego konieczne jest zatem fizyczne przebywanie osoby w miejscu pobytu stałego i skupienie tam centrum życiowego. Innymi słowy miejscem pobytu stałego danej osoby będzie zatem miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe czynności życiowe. Nie można mieć kilku równorzędnych miejsc pobytu stałego (por. wyrok NSA z 1.07.2008 r.; II OSK 739/07; LEX nr 498355 oraz wyrok WSA w Lublinie z 31.12.2007 r.; III SA/Lu 465/07; LEX nr 460737).
Istota sporu w badanej sprawie sprowadzała się do ustalenia, czy w dacie dokonywana czynności materialno-technicznej, tj. 13 kwietnia 2010 r. istniały podstawy do zameldowania R. K. na pobyt stały w lokalu mieszkalnym położonym w miejscowości W. P. [...], gm. I. Z przedstawionych wyżej uwag wynika, że wymagało to ustalenia, czy R. K. faktycznie (fizycznie) przebywa w tym lokalu i wykazuje zamiar stałego pobytu, tzn. stworzył w tym miejscu centrum spraw życiowych.
Spór dotyczył zatem nie tyle interpretacji i zastosowania prawa, co właściwego ustalenia faktów. W związku z tym kluczowe znaczenie miało przestrzeganie przez organy zasady prawdy materialnej, wyrażonej w art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, która to zasada obliguje organy prowadzące postępowanie do podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.
Oceniając przebieg postępowania oraz zapadłe decyzje – zaskarżoną bezpośrednio do sądu decyzję Wojewody i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy I. z [...] października 2011 r. – należy stwierdzić, że organy nie podołały obowiązkowi pełnego zgromadzenia materiału dowodowego i jego wszechstronnego rozważenia, czym naruszyły art. 7 i 77 § 1 KPA. Wbrew treści zapadłych w sprawie rozstrzygnięć, organy nie wykazały bezspornie, że istnieją podstawy do anulowania czynności materialno-prawnej zameldowania. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zawiera istotne braki, które wymagają usunięcia, a jego ocena przez organy daleka jest od wszechstronności.
Przede wszystkim całkowicie chybiony jest argument organów, że skoro dowody z zeznań świadków M. P. i R. M. zostały przeprowadzone w sposób naruszający zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu, to nie mogą być brane pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy.
W sytuacji, kiedy przesłuchanie wspomnianych świadków odbyło się rzeczywiście z naruszeniem uprawnień stron postępowania (z uwagi na nie zapewnienie stronom możliwości wzięcia udziału przy przeprowadzeniu tego dowodu – przez brak zawiadomienia o tej czynności) – należało dowód przeprowadzić jeszcze raz, tym razem z zachowaniem wymogów proceduralnych. Trzeba przy tym podkreślić, że Wojewoda L. uchylając decyzję Wójta Gminy I. z [...] listopada 2010 r. i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. wyraźnie zwrócił na to uwagę i zalecił podjęcie takich czynności (s. 3 uzasadnienia). Z niezrozumiałych względów w decyzji zaskarżonej do sądu od stanowiska tego odstąpił, pomijając fakt nieprzeprowadzenia wspomnianych dowodów przez organ I instancji.
Argumentacja organów obydwu instancji o konieczności pominięcia wadliwe przeprowadzonych dowodów stanowi w istocie sprzeczną z zasadą prawdy obiektywnej ucieczkę od obowiązku wyjaśnienia i rozważenia całokształtu materiału dowodowego sprawy i twierdzeń obydwu stron.
Działanie takie pozostaje również w sprzeczności z podstawową zasadą postępowania dowodowego - zasadą swobodnej oceny dowodów, wyrażoną w art. 80 KPA. W świetle tego przepisu organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że wartość dowodów ocenia się według zasad logiki i doświadczenia życiowego, a nie według formy ich przeprowadzenia. Formalne uchybienia przy przeprowadzaniu dowodów powinny być usunięte poprzez ponowne dokonanie takich czynności, tym razem w sposób odpowiadający wymogom formalnym.
Należy przy tym podkreślić, że w sytuacji, gdyby pojawiły się trudności w wyegzekwowaniu obowiązku stawiennictwa świadków, to Kodeks postępowania administracyjnego stwarza organowi odpowiednie instrumenty prawne w celu realizacji obowiązku stawiennictwa. Składanie zeznań jest obowiązkiem prawnym, a nie tylko społecznym, a odmówić składania zeznań mogą tylko osoby bliskie, co nie wchodzi w grę w przypadku tych świadków. Należy przypomnieć, że wobec osoby, która nie stawiła się bez usprawiedliwionej przyczyny na wezwanie organu może być zastosowania grzywna na podstawie art. 88 KPA, a także środki przymusu przewidziane w przepisach odrębnych (ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).
Organ nie może "uciekać" od trudności z wyjaśnieniem sprawy i wyegzekwowaniem obowiązków z tym związanych od uczestników postępowania, bowiem uchybia to powadze urzędu i osłabia zaufanie jednostek do organów władzy publicznej (art. 8 KPA).
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, po uchyleniu przez organ odwoławczy pierwszej decyzji zapadłej w sprawie, organ I instancji podjął próbę ponownego przesłuchania świadków, wysyłając w tym celu stosowne wezwania i zawiadomienia do świadków i stron. Ponieważ R. K. oświadczył, że rezygnuje z tego dowodu (teczka I, k. 31), a świadkowie nie stawili się na wezwanie – organ uznał, że nie ma potrzeby przeprowadzania tego dowodu (notatka urzędowa z 28 października 2010 r., k. 27). Rezygnacja organu była zdecydowanie zbyt pochopna. Mając na uwadze treść poprzednich zeznań, w których świadkowie powoływali okoliczności mające potwierdzać fakt pobytu R. K. w spornym lokalu, należało jednak świadków przesłuchać, bo niezależnie od woli stron to organ ma obowiązek wyjaśniania wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Obowiązkiem organu jest wyjaśnianie wszystkich okoliczności sprawy, przemawiających za racjami wszystkich stron postępowania. Nie oznacza to oczywiście konieczności uwzględnienia zeznań wspomnianych świadków, jednak ocena wartości tego dowodu powinna być dokonana przez pryzmat całego materiału zgromadzonego w sprawie.
Istotnym argumentem za takim a nie innym rozstrzygnięciem w sprawie w ocenie organów obydwu instancji były zeznania świadków S. R., B. P. i M. S. Organy przyjęły, iż świadkowie ci zgodnie stwierdzili, że R. K. w kwietniu 2010 r. nie zamieszkiwał w spornym lokalu.
Ocena zeznań świadków jest nazbyt bezkrytyczna i urąga obowiązkowi wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, pozostaje także w sprzeczności z zasadą swobodnej (co nie znaczy dowolnej) oceny dowodów.
Zeznania świadków, na które powołują się organy są w istocie nader lakoniczne i niewiele wnoszą do sprawy. Dla przykładu – świadek B. P. zeznał, iż jedynie słyszał, że R. K. w kwietniu 2010 r. pracował w L. Poza tym widział R. K. jak malował dach "jak liście były na drzewie", co jest nader nieprecyzyjnym określeniem. Z kolei świadek S. R. zeznał, iż R. K. mieszkał w tym czasie w Z., co pozostaje w sprzeczności z zeznaniami innych świadków przedstawianych przez Z. S., którzy mieli dowodzić, że miejscem zamieszkania R. K. był w owym czasie L.
Należy w tym miejscu jeszcze raz przywołać treść uzasadnienia decyzji Wojewody z [...] stycznia 2011 r., w którym zalecono organowi I instancji, że z uwagi na sprzeczne ze sobą zeznania stron powinien rozważyć przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, celem wyjaśnienia zaistniałych sprzeczności.
Zaleceń tych organ I instancji nie wykonał przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, a Wojewoda wydając nową decyzję, zaskarżoną w niniejszej sprawie, okoliczność tą już całkowicie pominął, z niewiadomych przyczyn znów zmieniając stanowisko w sprawie.
Anulowanie czynności materialno-technicznej zameldowania wymaga ustalenia, że w dacie jej dokonania zameldowany nie przebywał pod wskazanym adresem z zamiarem stałego pobytu. To zaś wymaga ustalenia, że centrum życiowe tej osoby znajdowało się w innym miejscu.
W badanej sprawie organy nie podjęły żadnych kroków w celu ustalenia, czy R. K. miał w dacie spornego meldunku inne miejsce stałego pobytu, choć istniały co do tego pewne przesłanki. W pismach kierowanych do organu R. K. podawał jako adres korespondencyjny lokal w L. przy ul. T. [...] (teczka I, k. 94-95). Organy nie podjęły żadnych kroków celem wyjaśnienia, czy R. K. nie przebywał na stałe pod tym adresem. Organy mogły przecież zwrócić się do właściwego miejscowo komisariatu policji o przeprowadzenie kontroli meldunkowej. Nie podjęto również kroków, aby sprawdzić w Urzędzie Miasta L., czy R. K. meldował się pod tym adresem choćby na pobyt czasowy.
W tym kontekście trzeba też zwrócić uwagę na pismo Z. S. z 30 listopada 2010 r. (teczka I, k. 41), w którym strona powołuje się na decyzję z [...] kwietnia 2010 r. (znak: [...]). W decyzji tej pojawiło się jakoby stwierdzenie, że R. K. mieszka w L. Podobnie w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy I. z [...] listopada 2010 r. Z. S. cytuje uzasadnienie decyzji z [...] kwietnia 2010 r., w której pojawić się miało stwierdzenie: "Pan R. K. po opuszczeniu miejsca zameldowania [W. [...]] zamieszkał w L." (akta org. odwoł., k. 1-13).
W bieżącym postępowaniu, dotyczącym meldunku pod adresem W. P. [...], w ogóle nie wykorzystano materiałów ze sprawy, na którą powołuje się Z. S., choć już z tych lakonicznych wzmianek wydaje się wynikać, że zgromadzony tam materiał mógłby służyć wyjaśnieniu okoliczności faktycznych istotnych dla badanej sprawy. W aktualnym stanie nie wiadomo jednak w ogóle, jakie ustalenia poczyniono w sprawie dotyczącej meldunku pod adresem W. [...] i jaki wpływ te ustalenia mogłyby mieć na badaną sprawę.
Z powyższych względów należy uznać, że zarówno Wojewoda L. wydając zaskarżoną do sądu decyzję z [...] grudnia 2011 r., jak i Wójt Gminy I. wydając decyzję z [...] października 2011 r., dopuścili się istotnych naruszeń przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Naruszenia te spowodowały niewyjaśnienie istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych sprawy – czy R. K. w dacie dokonywania czynności meldunku przebywał z zamiarem stałego pobytu pod spornym adresem, czy też nie. Z tych względów naruszenia proceduralne muszą być uznane za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.), uzasadnia uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Uchylenie wskazanych w sentencji decyzji powoduje "powrót" sprawy do organu I instancji, którego obowiązkiem będzie wydanie nowej, tym razem prawidłowej decyzji w sprawie. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ powinien przede wszystkim usunąć wytknięte wyżej błędy proceduralne. W szczególności powinien rozważyć przeprowadzenie innych dowodów, które mogłyby wyjaśnić sprawę (m.in. z zeznań świadków M. P. i R. M.); wobec rozbieżności w zeznaniach świadków i stron powinien rozważyć celowość przeprowadzenia rozprawy administracyjnej i skonfrontowania osób składających sprzeczne zeznania (wyjaśnienia); powinien poczynić starania celem ustalenia, czy R. K. w kwietniu 2010 r. przebywał z zamiarem stałego pobytu w innym miejscu, jak również rozważyć włączenie do materiału dowodowego akt sprawy dotyczącej meldunku R. K. pod adresem W. [...], jeżeli materiały zgromadzone w tej sprawie mogłyby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy badanej.
Stosując art. 47 ustawy o ewidencji ludności w kontekście art. 6, organ powinien mieć na uwadze, że anulowanie czynności materialno-technicznej ma zastosowanie w sytuacjach oczywistych, gdzie da się wykazać w sposób odpowiednio przekonujący, iż w dacie dokonywania czynności meldunkowej, nie zaistniały przesłanki do zameldowania na pobyt stały. Jeżeli nie będzie to możliwe – należy odmówić anulowania czynności meldunkowej.
Ponadto organ powinien mieć na uwadze fakt, że cel i sens istnienia ewidencji ludności sprowadza się do odnotowywania aktualnych faktów co do pobytu ludności, a nie do rozstrzygania sporów o fakty, które miały miejsce w przeszłości i pozostają bez znaczenia w aktualnym stanie rzeczy.
Postępowanie przed sądem administracyjnym zmierza do dokonania kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej. Realizacja idei wymiaru sprawiedliwości wymaga jednak wyjaśnienia stronom zasadności i istoty sporu, który jest rozstrzygany przez sąd. W tym kontekście skład orzekający w niniejszej sprawie uznaje za celowe zwrócenie stronom uwagi na celowość prowadzenia sporu w badanej sprawie. Przepisy ustawy o ewidencji ludności jednoznacznie wskazują, że ewidencja pełni rolę wyłącznie urzędowego rejestru faktów związanych z pobytem osoby fizycznej w danym miejscu. W stałej i jednolitej linii orzeczniczej podkreśla się, że zameldowanie czy wymeldowanie nie ma żadnego związku z prawem do spornego lokalu – ani nie rodzi prawa do lokalu, ani go nie pozbawia. Nie jest też żadną okolicznością, która miałaby znaczenie dla ewentualnych sporów na tle prawa do lokalu toczonych przed sądami powszechnymi. Spór w badanej sprawie ma więc znaczenie jedynie dla samego faktu pobytu w spornym lokalu, a nie dla żadnych praw z tym związanych. Należy zwrócić uwagę, że spór między stronami toczy się od dwóch lat, dotyczy faktów, które miały miejsce w kwietniu 2010 r. Trzeba zatem mieć na względzie to, że wiarygodne ustalanie przebiegu faktów po tak długim okresie jest trudne, jeśli w ogóle możliwe, zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt, że materiał dowodowy w sprawie opiera się w przeważającej mierze na zeznaniach świadków.
W konkluzji tych rozważań, nie mających znaczenia dla samego rozstrzygnięcia o legalności zaskarżonej decyzji, sąd poddaje stronom pod rozwagę celowość dalszego prowadzenia sporu w sprawie.
Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., sąd uchylił zarówno zaskarżoną decyzję Wojewody L. z [...] grudnia 2011 r. oraz decyzję Wójta Gminy I. z [...] października 2011 r.
Orzeczenie zawarte w punkcie II sentencji wyroku, dotyczące kwestii wykonania zakwestionowanych przez sąd decyzji, oparto na treści art. 152 p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349, ze zm.). Zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego od organu objął wpis sądowy w kwocie 100 zł, wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 240 zł, ustalone według stawki minimalnej oraz kwotę opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło