III SA/Lu 389/09

WyrokWSA w Lublinie2009-11-26

Skład orzekający: Marek Zalewski, Jerzy Drwal, Jadwiga Pastusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozkaz personalny o zwolnieniu policjanta ze służby, wydany na podstawie prawomocnego wyroku skazującego za przestępstwo umyślne, może zostać utrzymany w mocy, jeśli przed doręczeniem skarżącemu decyzji kończącej postępowanie w sprawie zwolnienia na innej podstawie (ważny interes służby), wydano decyzję o zwolnieniu na podstawie wyroku skazującego, a także czy policjantowi zwolnionemu na tej podstawie przysługuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz w części dotyczącej pozbawienia skarżącego świadczeń pieniężnych (ekwiwalentu za niewykorzystany urlop), uznając naruszenie art. 114 ust. 1 ustawy o Policji. W pozostałej części skargę oddalił, uznając, że mimo uchybień proceduralnych w zakresie kolejności wydawania decyzji o zwolnieniu ze służby na różnych podstawach prawnych, nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ obligatoryjna podstawa zwolnienia (prawomocny wyrok skazujący) istniała i obligowała organ do zwolnienia policjanta.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji o zwolnieniu R. S. ze służby w Policji, wydanego na podstawie prawomocnego wyroku skazującego za przestępstwo umyślne. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, w tym wydanie decyzji o zwolnieniu przed doręczeniem decyzji kończącej inne postępowanie dotyczące zwolnienia na innej podstawie, a także naruszenie przepisów dotyczących świadczeń pieniężnych. Sąd częściowo uwzględnił skargę, uchylając rozkazy w części dotyczącej świadczeń pieniężnych, a w pozostałej części ją oddalił.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny w części pozbawiającej skarżącego świadczeń pieniężnych określonych w art. 114 ust. 1 ustawy o Policji; w pozostałej części skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Joanna Stadnik, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 listopada 2009 r. sprawy ze skargi R. S. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia[...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze Służby w Policji I. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny nr [...] Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] kwietnia 2009 r. w części pozbawiającej skarżącego świadczeń pieniężnych określonych w art., 114 ust. 1ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji; II. w pozostałej części skargę oddala. Komendant Wojewódzki Policji rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., po rozpatrzeniu odwołania R. S. od rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. – dotyczącego zwolnienia ze służby, utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz. Rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach sprawy: Postanowieniem Prokuratora Rejonowego z dnia [...] maja 2007 skarżącemu postawiono zarzut udziału w pobiciu A. W.., tj. czynu z art. 158 § 1 Kodeksu Karnego. W dniu [...] maja 2007 roku Komendant Powiatowy Policji wszczął postępowanie dyscyplinarne, w wyniku którego orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 roku stwierdził winę policjanta i wymierzył karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Orzeczenie zostało utrzymane w mocy orzeczeniem Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...] z dnia [...] września 2007 r. Wykonując karę dyscyplinarną Komendant Powiatowy Policji rozkazem personalnym Nr [...] zwolnił post. R. S. ze służby z dniem [...] października 2007 roku - na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz. U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277, z późn. zm.). Rozkaz został utrzymany w mocy przez organ odwoławczy - Komendanta Wojewódzkiego Policji rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. W wyniku skargi R. S. na orzeczenie dyscyplinarne z [..] września 2007 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Powiatowego Policji, wyrokiem z dnia 14 lutego 2008 r., sygn. III SA/Lu 607/07. W następstwie tego wznowione zostało postępowanie w sprawie zwolnienia policjanta ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji. Po wznowieniu postępowania administracyjnego - Komendant Wojewódzki Policji w dniu [...] kwietnia 2008 roku rozkazem personalnym Nr [...] uchylił rozkaz personalny Nr [...] oraz poprzedzający go rozkaz Nr [...] Komendanta Powiatowego Policji o zwolnieniu ze służby post. R. S.i umorzył postępowanie I instancji. Post. R. S. złożył w ustawowym terminie gotowość podjęcia służby w Policji. W związku z powyższym w dniu [...] kwietnia 2008 r. Komendant Powiatowy Policji rozkazem personalnym nr [...] mianował go na stanowisko policjanta. Postępowanie dyscyplinarne prowadzone przeciwko post. R. S. w dniu [...] czerwca 2008 roku orzeczeniem nr [...] Komendanta Powiatowego Policji zostało umorzone z uwagi na upływ terminu określonego w art. 135 ust. 4 ustawy o Policji. Sąd Rejonowy IX Wydział Karny , po rozpatrzeniu sprawy wyrokiem z dnia [...] maja 2008 roku, sygn. akt IX Ka [...], uznał policjanta winnym zarzuconego czynu i wymierzył mu karę pozbawienia wolności w zawieszeniu. Skarżący wniósł od wyroku apelację. W dniu [...] stycznia 2009 roku Komendant Wojewódzki Policji wydał rozkaz personalny Nr [...], którym zwolnił R. S. ze służby w Policji z dniem [...] stycznia 2009 r., na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W uzasadnieniu wskazał, że podstawową przesłanką wydania decyzji jest utrata przez policjanta nieposzlakowanej opinii, o której mowa w art. 25 ustawy o Policji. W wyniku odwołania wniesionego przez R. S. Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. uchylił rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z [...] stycznia 2009 roku, gdyż w ocenie organu odwoławczego zaistniała inna podstawa zwolnienia ze służby w Policji. Mianowicie w trakcie postępowania przed organem odwoławczym zmienił się stan prawny. Wyrokiem z dnia [...] marca 2009 roku Sąd Okręgowy V Wydział Karny sygn. akt V Ka [...] utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] maja 2008 roku, skazujący post. R.S. na karę pozbawienia wolności w zawieszeniu. Mając na uwadze, iż organ odwoławczy orzeka według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie wydania własnej decyzji, Komendant Główny Policji uchylił zaskarżony rozkaz personalny i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Komendant Wojewódzki Policji rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 roku na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego umorzył wszczęte w dniu [...] listopada 2008 roku postępowanie w przedmiocie zwolnienia wymienionego policjanta ze służby. W uzasadnieniu organ argumentował, że nastąpiła zmiana stanu prawnego w toku postępowania zmierzającego do zwolnienia R. S. ze służby w Policji ze względu na ważny interes służby. Zaistniała inna, obligatoryjna przesłanka zwolnienia, określona w art. 41 ust. 1 pkt ustawy, tj. prawomocne skazanie policjanta za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. W tym stanie rzeczy dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego zmierzającego do zwolnienia ze służby w Policji R. S. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji - czyli podstawy fakultatywnej - było bezprzedmiotowe. Rozkaz personalny Nr [...] Komendanta Głównego Policji oraz rozkaz personalny Nr [...] Komendanta Wojewódzkiego usiłowano doręczyć drogą pocztową w dniu [...] kwietnia 2009 r., jednakże skuteczne doręczenie nastąpiło w dniu [...] maja 2009 r. Rozkaz Nr [...] Komendanta Wojewódzkiego został utrzymany w mocy rozkazem Komendanta Głównego Nr [...], z dnia [...] czerwca 2009 r. W dniu [...] kwietnia 2009 roku Komendant Powiatowy Policji wydał rozkaz personalny Nr [...], o zwolnieniu post. R. S. ze służby w Policji z dniem [...] kwietnia 2009 roku. na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Po rozpatrzeniu odwołania R. S. Komendant Wojewódzki Policji rozkazem Nr [...], z dnia [...] czerwca 2009 r. utrzymał rozkaz pierwszoinstancyjny w mocy. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy podniósł, iż spełnienie przesłanki, o której mowa w art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji obligowało organ I instancji do zwolnienia ze służby w Policji. Nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności było uzasadnione ważnym interesem społecznym, wyrażającym się szczególnym statusem i zadaniami Policji, mającymi wpływ na bezpieczeństwo życia i zdrowia obywateli oraz porządek publiczny było zdaniem organu odwoławczego w pełni uzasadnione. Dalsze pełnienie służby w Policji przez osobę skazaną prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne przeciwko dobru, do którego ochrony osoba ta zobowiązała się służyć składając rotę ślubowania jest niemożliwe. Odnosząc się do zarzutów nieprawidłowego umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy (ważny interes służby), a także braku wydania decyzji o przywróceniu do służby po umorzeniu postępowania, organ odwoławczy wskazał, że wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o zwolnieniu ze względu na przesłankę ważnego interesu służby przez organ odwoławczy spowodowało równocześnie eliminację wszelkich skutków prawnych jakie ta decyzja wywołała, w tym skutków w postaci zwolnienia policjanta ze służby w Policji. W konsekwencji nie było podstaw do przywrócenia policjanta do służby, skoro jego stosunek służbowy nie został rozwiązany. Ponadto należy wskazać, iż instytucja przywrócenia do służby na podstawie art. 42 ust.1 pkt 4 ustawy o Policji w związku z uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności decyzji odnosi się do trybów nadzwyczajnych wzruszenia decyzji określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania, ponieważ Komendant Główny Policji uchylił decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w trybie odwoławczym, tj. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 KPA. Ponadto w ocenie organu odwoławczego, umorzenie wspomnianego wyżej postępowania nie ma żadnego wpływu na możliwość zwolnienia skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji. Komendant Powiatowy Policji wobec zaistnienia obligatoryjnej przesłanki był zobowiązany do zwolnienia skarżącego ze służby na tej podstawie prawnej, bez względu na to, czy trwało postępowanie w przedmiocie zwolnienia go ze służby na podstawie fakultatywnej, czy postępowanie w tej sprawie zostało umorzone. Na powyższy rozkaz personalny R. S. i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie podnosząc zarzuty naruszenia: - art. 114 ust. 1 ustawy o Policji, polegającego na przyjęciu, że skarżącemu nie przysługują uprawnienia pieniężne wynikającego z tego przepisu, - art. 42 ust. 1 ustawy o Policji poprzez uznanie, że przepis ten nie znajduje zastosowania do decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji, gdyż przywrócenie do służby odnosi się do trybów nadzwyczajnych wzruszenia decyzji określonych w KPA; - art. 10 KPA poprzez niezapewnienie stronie udziału w postępowaniu; - art. 110 w zw. z art. 130 § 2 KPA polegającego na tym, że organ I instancji wydał decyzję przed datą doręczenia stronie decyzji wydanych przez Komendanta Głównego Policji i Komendanta Wojewódzkiego odnośnie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 42 ust. 1 ustawy o Policji skarżący podniósł, iż Komendant Powiatowy Policji przed wydaniem rozkazu o zwolnieniu z Policji powinien uprzednio wydać decyzję o przywróceniu do służby. Nie wydanie takiej decyzji stanowi rażące naruszenie przepisów prawa. W świetle art. 42 ust. 2. jeżeli zwolniony policjant w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby nie zgłosi gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3. W związku z tym, iż taka decyzja nie została wydana skarżący nie miał możliwości zgłoszenia gotowości do podjęcia służby, a jeżeli jej nie podjął to nie był pracownikiem Policji i nie mógł zostać zwolniony ze służby w Policji. W kwestii zarzutu naruszenia art. 10 KPA skarżący podniósł, iż w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby przebywał na zwolnieniu lekarskim od lekarza psychiatry. W związku z tym organ powinien zastosować analogiczną procedurę jak w przypadku postępowania dyscyplinarnego, tzn. zwrócić się do lekarza o wyrażenie zgody na uczestniczenie skarżącego w czynnościach procesowych. Organ prowadzący postępowanie tego obowiązku nie dopełnił. Ponadto w tym samym dniu, tj. [...] maja 2009 r. skarżącemu zostały doręczone trzy rozkazy personalne: rozkaz o zwolnieniu ze służby Komendanta Powiatowego z [...] kwietnia 2009 r., rozkaz Nr [...] Komendanta Głównego oraz rozkaz nr [...] Komendanta Wojewódzkiego. W związku z tym iż wszystkie te decyzje doręczono mu w tym samym terminie w trakcie wydawania decyzji o zwolnieniu z policji przez Komendanta Powiatowego Policji nie znał treści poprzednich decyzji, a co za tym idzie nie miałem możliwości wypowiedzenia się co do ich treści. Naruszenie art. 110 KPA polegało w ocenie skarżącego na tym, że rozkazy personalne nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji (z [...] kwietnia 2009 r.) dotyczący umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia z Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji oraz rozkaz personalny nr [...] Komendanta Powiatowego Policji (z [...] kwietnia 2009 r.) w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji i rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji (z [...] czerwca 2009 r.) utrzymujący w mocy rozkaz personalny nr [...] Komendanta Powiatowego Policji zostały wydane na podstawie rozkazu personalnego [...] Komendanta Głównego Policji gdy ten nie znajdował się w obrocie prawnym. Rozkaz ten został bowiem doręczony dopiero w dniu [...] maja 2009 r. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji uznał skargę za zasadną w części dotyczącej świadczeń pieniężnych, określonych w art. 114 ust. 1 ustawy o Policji, tj. w zakresie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. W zakresie zwolnienia ze służby w Policji organ wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze organ podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dodatkowo organ stwierdził, iż zarzut nieuwzględnienia w toku postępowania administracyjnego stanu zdrowia skarżącego nie ma żadnego uzasadnienia i opiera się na bezpodstawnej próbie przeniesienia szczególnych uprawnień policjanta obwinionego w postępowaniu dyscyplinarnym na grunt postępowania w sprawie zwolnienia ze służby. Ponadto w postępowaniu w sprawie zwolnienia organ nie gromadził innych dowodów poza prawomocnych wyrokiem sądu skazującym za przestępstwo umyślne, który to wyrok był oczywiście znany skarżącemu. W kwestii naruszenia art. 110 KPA organ podniósł, iż na skutek prawomocnego wyroku powstał obowiązek zwolnienia policjanta ze służby. W ocenie organu jest to jedna z sytuacji, w której dopuszczalne jest wydanie rozkazu o zwolnieniu ze służby o skutkach wcześniejszych niż jego wejście do obrotu prawnego. Wynika to z ratio legis przepisu, na mocy którego policjant skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo popełnione umyślnie traci jeden z przymiotów uprawniających go do bycia policjantem w świetle art. 25 ust. 1 ustawy. Zwolnienie skarżącego ze służby było zatem dopuszczalne nawet w sytuacji zaskarżenia przez policjanta rozkazu nr 1332 Komendanta Wojewódzkiego w przedmiocie zwolnienia na podstawie innej, fakultatywnej przesłanki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji podstawowe znaczenie ma przedstawienie chronologii rozstrzygnięć, jakie zapadały w sprawie. W dniu [...] stycznia 2009 r. Komendant Wojewódzki Policji wydał rozkaz personalny nr [...] zwalniający skarżącego ze służby w Policji na podstawie przesłanki określonej w art. 42 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji – ze względu na ważny interes służby. Rozkaz [...] został uchylony przez Komendanta Głównego Policji rozkazem Nr [...] z dnia [...] marca 2009 r., z uwagi na zakończenie prowadzonego przeciwko skarżącemu postępowania karnego prawomocnym wyrokiem sądu. W aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia rozkazu, ale jak twierdzi skarżący w skardze, a potwierdza organ w odpowiedzi na skargę skuteczne doręczenie rozkazu nastąpiło w dniu [...] maja 2009 r. W dniu [...] kwietnia 2009 r. Komendant Wojewódzki wydał rozkaz Nr [...], umarzający postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego na podstawie przesłanki ważnego interesu służby. Podobnie, jak w przypadku rozkazu Nr [...], z twierdzeń stron wynika, że rozkaz został doręczony [...] maja 2009 r. Rozkaz ten został utrzymany w mocy rozkazem Komendanta Głównego Nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. W dniu [...] kwietnia 2009 r. Komendant Powiatowy Policji wydał rozkaz Nr [...], zwalniający skarżącego ze służby na podstawie przesłanki określonej w art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji – ze względu na skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. Rozkaz został doręczony w dniu [...] maja 2009 r. Rozkaz Nr [...] został utrzymany zaskarżonym do Sądu rozkazem Komendanta Wojewódzkiego z [...] czerwca 2009 r., Nr [...] (doręczony [...] czerwca 2009 r.). W świetle przedstawionej chronologii zdarzeń w sprawie kluczowym zagadnieniem jest dopuszczalność wydania decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji na podstawie przesłanki skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego (art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji) w sytuacji, gdy nie została jeszcze doręczona skarżącemu decyzja kończąca postępowanie w sprawie zwolnienia na podstawie innej przesłanki – ważnego interesu służby (art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy). W ocenie Sądu niewątpliwie w badanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, gdyż decyzja zwalniająca ze służby na podstawie prawomocnego wyroku skazującego została wydana zanim skarżącemu doręczono decyzję Komendanta Głównego, uchylającą wcześniej wydaną decyzję o zwolnieniu na podstawie innej przesłanki – ważnego interesu służby. Organ winien jednak wstrzymać się z wydaniem decyzji o zwolnieniu na podstawie wyroku karnego do czasu, gdy R. S. doręczone zostaną wyżej wymienione decyzje. Z datą doręczenia decyzji następuje bowiem zakomunikowanie stronie rozstrzygnięcia w niej zawartego. Należy jednak zwrócić uwagę, że nie każde naruszenie przepisów postępowania musi prowadzić do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji. W świetle art. 145 § pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej jako: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne (niż stanowiące podstawę wznowienia postępowania) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, w przypadku stwierdzenia wad procesowych, innych niż stanowiące podstawę wznowienia postępowania (art. 145 i art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego), uchylenie zaskarżonej decyzji wymaga stwierdzenia wpływu tych wad na treść rozstrzygnięcia: gdyby nie doszło do tych uchybień treść zaskarżonej decyzji byłaby prawdopodobnie inna. W ocenie Sądu wskazane wyżej uchybienie procesowe nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy: nawet gdyby do niego nie doszło, gdyby organ prawidłowo poczekał na zakończenie sprawy zwolnienia ze służby na podstawie innej przesłanki, treść zaskarżonej do sądu decyzji byłaby taka sama. W dacie wydania rozkazu o zwolnieniu ze służby skarżącego na podstawie prawomocnego wyroku skazującego przez organ I instancji – Komendanta Powiatowego Policji, skarżącemu nie został jeszcze doręczony rozkaz Komendanta Głównego Policji, uchylający rozkaz Komendanta Wojewódzkiego Nr [...] zwalniający na podstawie przesłanki ważnego interesu służby. Nie można jednak pomijać faktu, że rozkaz Komendanta Głównego był już wydany w dniu [...] marca 2009 r., a więc w chwili wydania rozkazu przez Komendanta Powiatowego nie było już w obrocie prawnym rozkazu Nr [...] zwalniającego ze służby na podstawie innej przesłanki. Choć to data doręczenia decyzji jest miarodajną chwilą dla związania organu wydanym przez siebie rozstrzygnięciem (art. 110 KPA), nie można twierdzić, że wydanie (sporządzenie) decyzji zgodnie z wymogami art. 107 § 1 KPA nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Jak podkreślił NSA w wyroku z 25 kwietnia 2006 r. (II OSK 714/05; ONSAiWSA 2006, Nr 5, s. 132): "Obowiązujące przepisy k.p.a. nie dają podstaw do utożsamiania wydania decyzji z jej doręczeniem. Wydanie (sporządzenie) decyzji zgodnie z wymaganiami art. 107 § 1 k.p.a. jest czynnością procesową wywołującą oznaczone skutki prawne." Z chwilą podpisania decyzji przez właściwy organ administracji publicznej zaczyna się byt prawny takiej decyzji. Więc w dacie wydania decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji była już wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja z [...] stycznia 2008 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji. Należy ponadto zwrócić uwagę, że w badanej sprawie mamy do czynienia ze zbiegiem dwóch przesłanek zwolnienia policjanta ze służby: ze względu na prawomocny wyrok sądu skazujący za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego (art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji) oraz ze względu na ważny interes służby (art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy). Należy zwrócić uwagę, że pierwsza z tych przesłanek ma charakter obligatoryjny ("policjanta zwalnia się ze służby"), druga zaś fakultatywny ("policjanta można zwolnić ze służby"). Wykładnia systemowa i celowościowa art. 41 ust. 1 i 2 ustawy o policji wskazuje na pierwszeństwo stosowania przesłanek obligatoryjnych zwolnienia ze służby. W tej sytuacji, w razie zaistnienia którejś z przesłanek określonych w art. 41 ust. 1 ustawy organ miał bezwzględny obowiązek zwolnienia skarżącego ze służby, zaś zastosowanie przesłanek z ust. 2 cytowanego przepisu wchodziło w grę tylko w razie braku przesłanki z ust. 1. W tym stanie rzeczy zwolnienie skarżącego ze służby musiało nastąpić ze względu na przesłankę prawomocnego wyroku skazującego, a zatem nawet przy następczym procesowaniu organów, gdyby zaczekały na ostateczne zakończenie postępowania w sprawie zwolnienia skarżącego na podstawie przesłanki fakultatywnej, treść zaskarżonego rozstrzygnięcia musiałaby być taka sama. W tym stanie rzeczy nie da się stwierdzić, aby stwierdzony błąd proceduralny miał wpływ na wynik sprawy. Należy podkreślić, że uzależnienie podstaw uchylenia decyzji od wpływu zaistniałych wad procesowych na treść rozstrzygnięcia jest wyrazem celowego działania ustawodawcy, który chciał zapobiec "sztucznemu" przedłużaniu postępowania poprzez uchylanie zaskarżonych decyzji z powodu nawet błahych wad proceduralnych, które nie wpłynęły na treść rozstrzygnięcia. Takie działanie byłoby niekorzystne z punktu widzenia pewności prawa i stabilności stosunków prawnych i niepotrzebnie odwlekałyby w czasie ostateczne i wiążące zakończenie sprawy. W ocenie Sądu zasadny jest zarzut naruszenia art. 114 ust. 1 ustawy o Policji. W świetle tego przepisu Policjant zwalniany ze służby otrzymuje, z zastrzeżeniem ust. 2-4: 1) odprawę; 2) ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby przyznany na podstawie art. 33 ust. 3, nie więcej jednak niż za ostatnie 3 lata kalendarzowe; 3) zwrot kosztów przejazdu policjanta i członków jego rodziny oraz przewozu urządzenia domowego do nowego miejsca zamieszkania w kraju, w zakresie i na zasadach obowiązujących przy przeniesieniach z urzędu. W sytuacji, gdy tak jak w badanym przypadku podstawą zwolnienia ze służby jest art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy, przy ustalaniu świadczeń, jakie przysługują policjantowi zwalnianemu ze służby należy uwzględnić treść art. 114 ust. 4, w świetle którego policjantowi zwalnianemu ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 2 Komendant Główny Policji lub upoważniony przez niego przełożony może w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb rodziny policjanta przyznać nie więcej niż 50 % odprawy. W badanej sprawie, ponieważ podstawą rozkazu o zwolnieniu ze służby był art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy, odprawa jest świadczeniem, które może być przyznane w drodze wyjątku, ale żaden przepis nie wyłączał przyznania skarżącemu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop oraz zwrotu kosztów przejazdu, pod warunkiem oczywiście, że były spełnione przesłanki do uzyskania takich świadczeń. Organ I instancji wskazując w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji, iż skarżącemu nie przysługują uprawnienia pieniężne określone w art. 114 ust. 1 ustawy dopuścił się naruszenia tego przepisu, a ponieważ organ odwoławczy utrzymał rozstrzygnięcie w całości w mocy, błąd ten obciąża również i jego decyzję. Organ odwoławczy wprawdzie w odpowiedzi na skargę stwierdził, iż uznaje skargę za zasadną w części dotyczącej świadczeń pieniężnych, określonych w art. 114 ust. 1 ustawy o Policji, tj. w zakresie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Stwierdzenie to nie może na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego wywołać żadnych skutków prawnych. W świetle art. 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Skorzystanie z instytucji tzw. samokontroli organu, którego działalność jest przedmiotem skargi jest dopuszczalne tylko przy całościowym uwzględnieniu skargi. Uwzględnienie skargi w części nie może wywołać żadnych skutków prawnych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a., zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] kwietnia 2009 r. podlegają uchyleniu w części pozbawiającej skarżącego świadczeń pieniężnych określonych w art. 114 ust. 1 ustawy o Policji. W ocenie Sądu bezpodstawne są pozostałe zarzuty podnoszone w skardze. Nie ma uzasadnionych podstaw zarzut naruszenia art. 42 ust. 1 ustawy o Policji poprzez brak wydania decyzji o przywróceniu skarżącego do służby. W świetle cytowanego przepisu uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowane jest stanowisko, w pełni akceptowane również przez skład orzekający w niniejszej sprawie, iż czynność przywrócenia do służby nie ma charakteru decyzji administracyjnej. Przywrócenie do pracy powoduje, że stosunek służbowy istniejący w chwili zwolnienia ze służby jest kontynuowany. Z tego wynika, iż samo przywrócenie do służby jest jedynie czynnością materialną, jakkolwiek skutki tej czynności należałoby zrównać ze skutkami, jakie rodzi akt mianowania (por. wyroki NSA z 24 maja 1999 r., II SA 459/99; LEX nr 47392, z 9 maja 2005 r., OSK 1550/04, LEX nr 166890 oraz z 5 stycznia 2007 r., I OSK 586/06, LEX nr 290659, a także wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 2005 r., II SA/Wr 2602/03, niepubl.). Odnosząc te uwagi do badanej sprawy należy stwierdzić, że wbrew twierdzeniom skarżącego po uchyleniu przez Komendanta Głównego Policji rozkazu Nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z [...] stycznia 2009 roku nie było podstaw do wydawania decyzji o przywróceniu skarżącego do służby. Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 10 KPA poprzez niezapewnienie stronie udziału w postępowaniu. Całkowicie bezpodstawne jest powoływanie się na wyrażone w art. 135f ust. 1 pkt 10 ustawy o Policji zasady obowiązujące w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym wobec policjantów. Nie ma żadnego przepisu, który rozciągałby zastosowanie tych zasad na postępowanie w sprawie zwolnienia ze służby i wymaganie uzyskiwania zgody lekarza na uczestnictwo policjanta przebywającego na zwolnieniu w czynnościach postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania decyzji o zwolnieniu ze służby. Wskazany wymóg jest podyktowany szczególnym charakterem postępowania dyscyplinarnego prowadzonego wobec policjanta i nie ma żadnego uzasadnienia dla jego rozciągania na postępowanie o zupełnie innym przedmiocie i charakterze. Nie ma podstaw do twierdzenia, że skarżący został pozbawiony możliwości udziału w sprawie wskutek omówionych na wstępie uchybień związanych z doręczeniem w tym samym terminie kilku rozstrzygnięć wobec skarżącego w sprawie zwolnienia go ze służby na podstawie różnych przesłanek ustawowych. Jak wykazano wyżej nie można uznać, aby uchybienia te miały wpływ na ostateczny wynik sprawy. Zarzut pozbawienia udziału w sprawie byłby uzasadniony tylko wówczas, gdyby skarżący wskutek uchybień organu nie mógł podjąć w postępowaniu skutecznej obrony swych praw. Takich skutków uchybień organu nie da się wykazać. Wystarczy stwierdzić, że termin do zaskarżania wydawanych rozstrzygnięć biegł dopiero od prawidłowego doręczenia ich skarżącemu, toteż nie został on pozbawiony możliwości wnoszenia środków zaskarżania i faktycznie je wnosił. Ponadto słusznie wskazuje organ, że jedyną przesłanką zwolnienia skarżącego ze służby był prawomocny wyrok sądu skazujący za przestępstwo popełnione umyślnie. Nie było zatem prowadzone postępowanie dowodowe, w którym celowy byłby aktywny udział skarżącego. W tym stanie rzeczy zarzut prowadzenia postępowania bez udziału skarżącego jest całkowicie bezpodstawny. Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/, 151 oraz art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Pomimo uwzględnienia skargi w części nie zachodziła potrzeba orzekania na podstawie art. 152 p.p.s.a. o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ w uchylonej części decyzja jest rozstrzygnięciem odmawiającym przyznania świadczeń skarżącemu, nie nadaje się zatem do wykonania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło