III SA/Lu 4/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.R. na postanowienie Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacja Rolnictwa z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie uznania zażalenia na bezczynność organu za nieuzasadnione postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić K. R. wpis od skargi w kwocie 100 zł. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacja Rolnictwa uznał zażalenie K. R. na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego ARiMR za nieuzasadnione. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia 13 stycznia 2015 r. przyznano K. R. pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Decyzja stała się ostateczna. W wyniku wznowienia postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Łukowie decyzją z dnia 23 lutego 2015 r. uchylił powyższą decyzję w całości i przyznał pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Decyzja ta została doręczona stronie 26 lutego 2015 r. i w związku z brakiem zaskarżenia stała się ostateczna. W piśmie z dnia 28 sierpnia 2015 r., uzupełnionym pismem z dnia 2 października 2015 r., skarżący wniósł zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania w związku z niedokonaniem płatności na wskazany rachunek bankowy. W zaskarżonym postanowieniu Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uznał zażalenie skarżącego za bezzasadne. W skardze sądowej K. R. zaskarżył powyższe postanowienie Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie art. 35 § 1, art. 36 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), dalej: k.p.a. oraz § 5 ust. 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zgodnie z ww. rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi płatność wypłacana jest w terminie do dnia 30 czerwca roku następującego po roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności ONW. W związku z tym, że płatność nie wpłynęła na rachunek bankowy skarżącego, miało miejsce przewlekłe załatwienie sprawy. W odpowiedzi na skargę Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o oddalenie skargi. Organ wskazał, że w Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję kończącą postępowanie w sprawie oraz dokonał wszelkich czynności zmierzających do wykonania decyzji. W piśmie z dnia 31 lipca 2015 r. organ I instancji zwrócił się do Departamentu Finansowego ARiMR o odblokowanie płatności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., kontrola sądów administracyjnych polega na sprawdzaniu zgodności z prawem działalności administracji publicznej i polega na orzekaniu w sprawach skarg wniesionych przez uprawnione podmioty w sprawach podlegających właściwości sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Skarga w niniejszej sprawie dotyczy postanowienia Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR o uznaniu zażalenia na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Łukowie za nieuzasadnione. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 37 w związku z art. 123 k.p.a. W myśl art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Stosownie do art. 37 § 2 k.p.a., organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z powyższego wynika zatem, że właściwy do rozpatrzenia zażalenia organ albo uznaje je za uzasadnione i wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, albo uznaje zażalenie za nieuzasadnione. Przywołany przepis nie określa, w jakiej formie organ właściwy do rozpatrzenia zażalenia ma to zażalenie rozstrzygnąć. W doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że organ administracyjny właściwy do rozpoznania zażalenia wniesionego na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. wydaje w celu jego załatwienia postanowienie, o jakim mowa w art. 123 k.p.a. Z przepisu tego wynika, że w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia. Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie spraw, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. W świetle powyższego, postanowienie wydane w wyniku rozpoznania zażalenia wniesionego na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. zaliczane jest do grupy postanowień wydawanych w toku postępowania administracyjnego, dotyczących poszczególnych kwestii wynikających w toku tego postępowania, a nierozstrzygających o istocie sprawy. Postanowienie wydane w wyniku rozpoznania zażalenia wniesionego na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. nie jest postanowieniem kończącym postępowanie, nie przysługuje od niego również zażalenie, co wynika z art. 141 § 1 w związku z art. 37 k.p.a. Nie jest to więc postanowienie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Nie jest to również inny akt lub czynność organu z zakresu administracji publicznej dotycząca przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należało, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR o uznaniu zażalenia na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Łukowie za nieuzasadnione nie podlega kognicji sądów administracyjnych, ponieważ nie mieści się w katalogu czynności i aktów, o których mowa we wskazanym art. 3 § 2 p.p.s.a. Na marginesie podnieść należy, że złożenie zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. jest jedynie warunkiem formalnym wniesienia przez osobę zainteresowaną skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu pierwszej instancji, a zatem nie może być traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie (por. postanowienia NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 74/13; z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 1014/11; z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 33/11). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.