III SA/Lu 421/14

WyrokWSA w Lublinie2014-10-09

Skład orzekający: Marek Zalewski, Ewa Ibrom, Jadwiga Pastusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie przyznania płatności rolnych na rok 2010 było zasadne, jeśli rolnik zadeklarował działki, które w rzeczywistości przekazał swojej córce w poprzednim roku, a informacja ta została ujawniona dopiero po wydaniu ostatecznej decyzji?
Ratio decidendi
Wznowienie postępowania administracyjnego było zasadne, ponieważ ujawnienie faktu, że rolnik nie był posiadaczem działek rolnych zadeklarowanych we wniosku o płatność na rok 2010, stanowiło istotną nową okoliczność faktyczną istniejącą w dniu wydania pierwotnej decyzji, a nieznaną organowi. Brak posiadania działek jest kluczowym warunkiem przyznania płatności, a rolnik ponosi odpowiedzialność za prawidłowość danych we wniosku.
Stan faktyczny
Rolnik R. N. otrzymał decyzję przyznającą mu płatności rolne na rok 2010. Po pewnym czasie ustalono, że działki zadeklarowane we wniosku zostały w 2009 r. przekazane córce rolnika. W związku z tym wznowiono postępowanie, uchylono pierwotną decyzję i odmówiono przyznania części płatności, nakładając sankcje. Po rozpatrzeniu odwołań, ostateczna decyzja utrzymała w mocy odmowę przyznania płatności. Rolnik zaskarżył decyzję, argumentując m.in. że organ został poinformowany o przekazaniu działek wcześniej i że powinien mieć możliwość wycofania wniosku. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Radosław Stelmasiak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 października 2014 r. sprawy ze skargi R. N. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 oddala skargę. Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) w H., po rozpatrzeniu wniosku R. N., przyznał mu na rok 2010 jednolitą płatność obszarową w kwocie 18.290,41 zł, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 7.579,80 zł oraz płatność cukrową w kwocie 10.162,76 zł. Od decyzji nie wniesiono odwołania. W związku z uzyskanymi informacjami, że działki zadeklarowane we wniosku o płatność na rok 2010 zostały w 2009 r. przekazane córce rolnika – E. N., postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. Kierownik BP ARiMR w H., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wznowił z urzędu postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie płatności na rok 2010. W wyniku postępowania wznowieniowego decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], Kierownik BP ARiMR w H. uchylił swoją ostateczną decyzję z [...] listopada 2010 r., odmówił przyznania jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej, nałożył sankcje w zakresie tych płatności oraz przyznał płatność cukrową. W wyniku odwołania R. N. decyzja ta została uchylona przez Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, z uwagi na wadliwe uzasadnienie (decyzja z dnia [...] września 2013 r., nr [...]). Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...], Kierownik BP ARiMR w H. uchylił swoją ostateczną decyzję z [...] listopada 2010 r., odmówił przyznania jednolitej płatności obszarowej na rok 2010 i nałożył sankcję w wysokości 6.267,30 zł, odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych na rok 2010 i nałożył sankcję w wysokości 2.824,43 zł oraz przyznał płatność cukrową na rok 2010 w wysokości 10.162,76 zł. Odmowa przyznania płatności i nałożenie sankcji zostało uzasadnione stwierdzonymi różnicami pomiędzy powierzchnią stwierdzoną i zadeklarowaną do płatności. W odwołaniu od decyzji R. N. zakwestionował wznowienie postępowania przez organ, argumentując, że już w listopadzie 2009 r. został w BP ARiMR w H. złożony akt notarialny dotyczący przeniesienia działek, a więc organ został poinformowany o tym fakcie jeszcze przed wydaniem decyzji w sprawie płatności. Ponadto powinny zostać zastosowane przepisy umożliwiające wycofanie wniosku, gdyż rolnik dobrowolnie poinformował w dniu 21 lutego 2013 r. BP ARiMR w H. o omyłkowo zadeklarowanych do płatności działkach. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że rolnik zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności na rok 2010 do jednolitej płatności obszarowej (JPO) działki rolne o łącznej powierzchni 32,54 ha, do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) działki rolne o pow. 23,16 ha, zaś do płatności cukrowej 201,562 ton. Z przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051, ze zm.; dalej: ustawa o płatnościach bezpośrednich) wynika, że płatność jednolita przysługuje do powierzchni gruntów rolnych posiadanych przez wnioskodawcę w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o płatność, a podstawowym warunkiem przyznania płatności jest posiadanie działek rolnych. Z kolei płatność uzupełniająca przysługuje rolnikowi, który spełnia w danym roku warunki do przyznania płatności jednolitej, do powierzchni określonych upraw. Powołując się na materiał dowodowy zgromadzony w sprawie organ wskazał, że R. N. zadeklarował we wniosku działki rolne m.im. położone na działkach ewidencyjnych oznaczonych nr [...] i [...] (obręb H., gm. D.), nr [...] (obręb L., gm. D.), nr [...] i [...] (obręb C., gm. D.). W dniu 21 lutego 2013 r. do BP ARiMR w H. wpłynęło pismo R. N., w którym wskazał, że ww. działki ewidencyjne zostały przekazane córce – E. N. i omyłkowo zadeklarowane we wniosku na rok 2011. W związku z tym rolnik poinformował o chęci dokonania zwrotu płatności za ww. działki. W dniu 9 kwietnia 2013 r. został złożony akt notarialny z 13 listopada 2009 r., z którego wynika, że ww. działki zostały przekazane E. N. Na tej podstawie organ I instancji wznowił postępowanie administracyjne. W jego toku w dniu 29 maja 2013 r. R. N. złożył korektę do wniosku o przyznanie płatności na rok 2010. W ramach korekty rolnik zmniejszył powierzchnię trzech deklarowanych działek: L/L1 z 3,77 ha do 0,00 ha; Ł/Ł1 z 4,86 ha do 0,00 ha; M z 2,52 ha do 0,00 ha. W złożonym w tym samym dniu oświadczeniu rolnik potwierdził, że w roku 2010 nie był użytkownikiem ww. działek ewidencyjnych. Zdaniem organu odwoławczego w sprawie istniały podstawy do wznowienia postępowania i uchylenia ostatecznej decyzji o przyznaniu płatności na rok 2010. Z wyżej przedstawionych wyjaśnień wynika, że rolnik nie był na dzień 31 maja 2010 r. w posiadaniu ww. działek ewidencyjnych, nie był także ich użytkownikiem. W sprawie ujawniły się zatem nowe okoliczności, istniejące w dniu wydania decyzje, a nieznane organowi, dotyczące faktycznego użytkowania. Powołując się na przepisy i poglądy orzecznictwa organ odwoławczy stwierdził, że dla przyznania płatności istotne jest, czy wnioskodawca faktycznie włada gruntem, przy spełnieniu wymogów kwalifikacyjnych z ustawy o płatnościach bezpośrednich. Wnioskodawca nie musi wykazać, że przysługuje mu prawo do gruntu, a jedynie że faktycznie posiada w dniu 31 maja wnioskowane grunty i utrzymuje je zgodnie z normami. W związku z tym zadaniem Agencji jest zbadanie, który podmiot jest faktycznym użytkownikiem (posiadaczem) gruntów rolnych w roku ubiegania się o płatność. W związku z tym w odniesieniu do płatności JPO stwierdzono, że różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną (32,54 ha), a stwierdzoną w wyniku kontroli (21,39 ha) wyniosła 11,15 ha, co stanowi 52,1272%. W takiej sytuacji zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE Nr 316, s. 65 ze zm.) zaistniała podstawa do odmowy przyznania płatności i nałożenia sankcji. Podobnie w odniesieniu do płatności UPO stwierdzono, że różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną (23,16 ha), a stwierdzoną w wyniku kontroli (14,53 ha) wyniosła 8,63 ha, co stanowi 59,3944%. Różnica ta, zgodnie z ww. rozporządzeniem, uzasadnia odmowę przyznania płatności i nałożenie sankcji. W przypadku płatności cukrowej przyznano płatność zgodnie z załączoną do wniosku umową dostawy buraków. W odniesieniu do argumentów podniesionych w odwołaniu organ wskazał, że akt notarialny z 13 listopada 2009 r. dotyczący przekazania działek córce rolnika – E. N. został złożony w BP ARiMR w H. już po uzyskaniu walory ostateczności decyzji z [...] listopada 2010 r. Powyższy fakt uzasadniał wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Ponadto w ocenie organu w sprawie nie znajduje zastosowania powoływany w odwołaniu art. 25 rozporządzenia nr 1122/2009 dotyczący możliwości wycofania w całości lub w części wniosku o przyznanie pomocy. W świetle tego przepisu wycofanie wniosku nie jest dozwolone jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach we wniosku o przyznanie pomocy lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości. R. N. wycofał ww. działki ewidencyjne z płatności dopiero po wezwaniu do złożenia wyjaśnień wysłanym przez organ I instancji. Organ odwoławczy przypomniał, że rolnik powinien dołożyć szczególnej staranności przy wypełnianiu wniosku, gdyż ponosi odpowiedzialność za treść wniosku i to na niego spadają konsekwencje błędów w tym zakresie. W skardze do sądu administracyjnego R. N. zarzucił organom naruszenie przepisów ustawy o płatnościach bezpośrednich polegające na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności faktu złożenia aktu notarialnego z 13 listopada 2009 r. w siedzibie organu przed dniem wydania decyzji z [...] listopada 2010 r. Zarzucił również naruszenie art. 25, 58 i 73 rozporządzenia nr 1122/2009, a także naruszenie szeregu przepisów postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ błędnie ocenił żądanie strony zawarte w piśmie z 21 lutego 2013 r., bowiem z jego treści wynika chęć zwrotu nienależnie pobranych płatności oraz oświadczenie o omyłkowej deklaracji działek rolnych. Żądanie było jasne i precyzyjne, brakowało mu jedynie wymaganej formy, dlatego organ nie powinien wzywać strony do składania wyjaśnień, ale wezwać stronę do uzupełnienia braków formalnych poprzez złożenia oświadczenia o wycofaniu na odpowiednim formularzu. Do dnia złożenia wspomnianego pisma organ nie informował rolnika o żadnych nieprawidłowościach ani o zamiarze przeprowadzenia kontroli. Organ bezpodstawnie przyjął, że sam wykrył nieprawidłowości. Skoro strona z własnej inicjatywy poinformowała o błędnym zadeklarowaniu działek należało w sprawie zastosować art. 25 rozporządzenia nr 1122/2009, pozwalający na wycofanie wniosku a także art. 73 ust. 2 rozporządzenia, wprowadzający wyjątki od stosowania zmniejszeń i wykluczeń. Skarżący zakwestionował również podstawy do wznowienia postępowania w sprawie. Podtrzymał powołaną w odwołaniu argumentację, że córka E. N. po przejęciu działek na mocy aktu notarialnego z dnia 13 listopada 2009 r. niezwłocznie przekazała akt do Agencji. Organ nie wyjaśnił w ogóle tej kwestii, mimo że była podnoszona w odwołaniu. W ocenie skarżącego działania organu naruszały obowiązek wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, prawidłowego uzasadnienia decyzji, ochrony zaufania strony do organu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi, które uzasadniałyby jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności. Decyzja została wydana w trybie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] listopada 2010 r. o przyznaniu skarżącemu płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2010. W pierwszej kolejności należy ocenić zatem zgodność z prawem działań organu w zakresie odnoszącym się do wznowienia postępowania. Podstawą wznowienia postępowania w badanej sprawie był art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W myśl tego przepisu organ wznawia postępowanie zakończone decyzją ostateczną jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W ocenie organu taką podstawą wznowieniową w badanej sprawie była okoliczność, że działki zadeklarowane we wniosku o płatność na rok 2010 zostały przekazane jeszcze w 2009 r. córce skarżącego – E. N. Z kolei skarżący podważa tą argumentację, wskazując, że już w listopadzie 2009 r. w BP ARiMR w H. został złożony akt notarialny dotyczący przeniesienia własności działek. Organ wiedział zatem o przeniesieniu działek jeszcze przed wydaniem decyzji w sprawie płatności za rok 2010. Niewątpliwie kwestią istotną w sprawie przyznania skarżącemu płatności za rok 2010 było ustalenie posiadania działek wskazanych we wniosku o płatność. Wynika to z powoływanego przez organ art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich, wskazujący jednoznacznie, że do podstawowych warunków przyznania jednolitej płatności obszarowej należy posiadanie działek rolnych objętych wnioskiem, na dzień 31 maja roku, w którym złożono wniosek o płatność. Ugruntowane jest już w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym dopłaty do gruntów rolnych przysługują faktycznym ich posiadaczom, niezależnie od tytułu prawnego (por. przykładowo wyroki NSA z 18 lipca 2012 r., II GSK 932/11 oraz z 7 marca 2012 r., II GSK 87/11; wyrok WSA w Gdańsku, z 9 stycznia 2014 r., I SA/Gd 1255/13; orzeczenia.nsa.gov.pl). Okoliczność, że to nie skarżący, lecz jego córka była posiadaczem (użytkownikiem) działek o nr ewid. [...],[...],[...],[...] i [...], na których znajdowały się działki rolne objęte wnioskiem skarżącego o płatności na rok 2010 została ujawniona dopiero na skutek złożonego przez skarżącego oświadczenia z dnia 21 lutego 2013 r., w sprawie dotyczącej płatności za rok 2011. Dopiero to oświadczenie jednoznacznie wyjaśniało kwestią kluczową dla przyznania płatności – posiadania działek objętych wnioskiem. Odnosząc się do argumentacji podniesionej przez skarżącego należy wskazać, że po pierwsze, skarżący nie precyzuje, kiedy rzeczywiście przekazano do Agencji akt notarialny w sprawie przeniesienia własności działek. Skarżący wskazuje jedynie ogólnikowo, że nastąpiło to "niezwłocznie" po przejęciu działek. Skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił, kiedy rzeczywiście złożono ten dokument. Po drugie, sam skarżący przyznaje, że akt złożyła córka, w sprawie dotyczącej jej płatności. Po trzecie, z samego aktu notarialnego, dotyczącego przeniesienia własności działek nie wynikało jednoznacznie, kto jest posiadaczem działek rolnych. Dopiero oświadczenie skarżącego w tym przedmiocie z dnia 21 lutego 2013 r. jednoznacznie wyjaśniało tą kwestię. Na dzień wydania decyzji ostatecznej w sprawie płatności za rok 2010 miarodajny był wniosek skarżącego, w którym deklarował on wspomniane działki do płatności, a więc twierdził, że jest w ich posiadaniu. Skarżący do tego momentu nie składał żadnej korekty wniosku, choć musiał być w pełni świadomy, że obejmuje swym wnioskiem działki, które nie są w jego posiadaniu. Co więcej, skarżący złożył oświadczenie dotyczące posiadania działek nie w badanej sprawie, ale w sprawie płatności za rok 2011. Korektę wniosku w sprawie płatności za rok 2010 skarżący złożył dopiero po wznowieniu postępowania (29.05.2013 r., k. 98 akt adm.). Należy wskazać na to, co podkreśla się w orzecznictwie: że postępowanie w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ma charakter szczególnego postępowania administracyjnego, do którego z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej (o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich) stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (art. 3 ust. 1 ustawy). Odrębność omawianego postępowania w stosunku do ogólnego postępowania administracyjnego wyraża się w: 1) określeniu innego katalogu obowiązków organu administracji (stanie na straży praworządności; rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, udzielenie stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, zapewnienie stronom, na ich żądanie, czynnego udziału w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwienie im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań); 2) wyłączeniu stosowania w tym postępowaniu art. 81 k.p.a.; 3) skierowanie do stron i innych osób uczestniczących w postępowaniu obowiązku przedstawienia dowodów oraz wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; 4) ustanowienie zasady, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne (art. 3 ust. 2-3 ustawy). Nadto istotną cechą omawianego postępowania jest wysoki stopień jego sformalizowania, przejawiający się w ujednoliconym formularzu wniosku, którego złożenie wszczyna postępowanie i który stanowi podstawową formę składania oświadczeń woli i wiedzy w sprawach o przyznanie pomocy oraz szybkość, która ma zapewnić sprawność działania organów, jak i stron. (por. wyroki NSA z dnia 27 listopada 2012 r., I GSK 1810/11 oraz z 24 kwietnia 2014 r., II GSK 300/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). Sposób uregulowania postępowania w sprawie płatności rolnych wskazuje na przesunięcie na stronę (rolnika ubiegającego się o pomoc) zdecydowanie większego ciężaru wywodzenia zasadności swoich roszczeń niż ma to miejsce na gruncie k.p.a., a ponadto na zdecydowanie większy nacisk na wymagania formalne. Biorąc pod uwagę specyfikę postępowania w sprawie płatności trzeba wymagać od strony znacznie większej staranności przy prowadzeniu swoich spraw. W tej sytuacji nie może spotkać się z akceptacją sądu próba obrony poprzez przerzucenie ciężaru odpowiedzialności za błąd na organ w sytuacji, gdy skarżący musiał być w pełni świadomy faktu, że deklaruje we wniosku działki rolne, które przekazał już wcześniej córce. W tej sytuacji prawidłowy był tok argumentacji organu: okoliczność, że skarżący nie był posiadaczem działek rolnych, które ujął w swym wniosku o płatność była istotną w sprawie, warunkowała bowiem przyznanie płatności; była to okoliczność istniejąca w dacie wydania decyzji o przyznaniu płatności z [...] listopada 2010 r., jak bowiem wynika z oświadczenia skarżącego z 21 lutego 2013 r. nie był posiadaczem (użytkownikiem tych działek) od listopada 2009 r.; po trzecie okoliczność ta nie była znana organowi, bowiem ujawniło ją dopiero ww. oświadczenie skarżącego. W pełni zatem zasadnie wznowiono z urzędu postępowanie zakończone ostateczną decyzją z [...] listopada 2010 r. o przyznaniu płatności za rok 2010. W dalszej kolejności należy odnieść się do możliwości zastosowania w sprawie art. 25 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009. Przepis ten wprowadza zasadę, w myśl której wniosek o przyznanie pomocy można w każdej chwili wycofać w całości lub w części na piśmie (ust. 1 zd. 1). Jednocześnie jednak w ust. 2 znalazło się zastrzeżenie, zgodnie z którym jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach we wniosku o przyznanie pomocy lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, wycofanie nie jest dozwolone odnośnie do części wniosku, których dotyczą nieprawidłowości. W badanej sprawie skarżący dokonał korekty wniosku o płatności za rok 2010 w części dotyczącej działek przejętych wcześniej przez córkę w dniu 29 maja 2013 r. W punkcie I formularza wniosku skarżący zaznaczył opcję: "Korekta wniosku", a nie znajdującą się obok: "Wycofanie części wniosku". Należy wskazać, że rozporządzenie nr 1122/2009 odróżnia poprawki do wniosku (korektę) – art. 14 od wycofania wniosku – art. 25. Pojawia się w związku z tym pytanie, czy oświadczenie złożone przez skarżącego na formularzu w dniu 29 maja 2013 r. można potraktować jako "Wycofanie części wniosku", skoro wyraźnie została zaznaczona inna opcja. Rozstrzyganie tej kwestii nie jest jednak nawet konieczne w badanej sprawie. Nawet przy hipotetycznym przyjęciu, że skarżący błędnie zaznaczył w formularzu opcję: "Korekta wniosku", gdy w rzeczywistości jego wolą było wycofanie wniosku w części, to i tak byłoby to niemożliwe, gdyż już w dniu 16 maja 2013 r. organ wydał postanowienie o wznowieniu postępowania, doręczone skarżącemu 17 maja. W tej dacie zatem właściwy organ poinformował rolnika o nieprawidłowościach we wniosku o przyznanie pomocy w rozumieniu art. 25 ust. 2 rozporządzenia, co wyłączałoby możliwość wycofania wniosku w dniu późniejszym, po powiadomieniu. Dodatkowo należy wskazać, że skarżący w sprawie dotyczącej płatności za rok 2010 nie składał żadnego innego dokumentu, który mógłby wskazywać na wycofanie wniosku. Wbrew zatem twierdzeniom skarżącego w sprawie nie można było zastosować art. 25 ust. 1 rozporządzenia, dotyczącego wycofania wniosku. Rozpatrując sprawę ponownie w wyniku wznowienia postępowania ujawniły się rozbieżności pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Ustalenia w tym zakresie są niesporne między stronami. Skarżący potwierdził fakt rozbieżności składając "korektę" wniosku w dniu 29 maja 2013 r. Na marginesie należy dodać, że korektę tą należało uznać za niedopuszczalną ze względu na treść art. 14 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009, w myśl którego jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach w pojedynczym wniosku lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, poprawki zgodnie z ust. 1 nie są dozwolone odnośnie do działek rolnych, których dotyczą nieprawidłowości. Nie ma podstaw do kwestionowania ustaleń faktycznych organu, który stwierdził, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o płatności za rok 2010 wynosiła 32,54 ha, zaś powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej – 21,39 ha. Procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych a powierzchnią stwierdzoną wynosi 52,1272%, co daje podstawę do zastosowania art. 58 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009. W myśl tego przepisu jeśli różnica ta (między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną) przekracza 50 %, rolnika wyklucza się również z otrzymywania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym zgodnie z art. 57 niniejszego rozporządzenia. Kwota ta zostaje odliczona zgodnie z art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006(99). Jeśli nie jest możliwe odliczenie całej kwoty zgodnie z wymienionym artykułem w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, pozostałe saldo zostaje anulowane. Wbrew zarzutom skarżącego organy prawidłowo odmówiły przyznania jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożyły w tym zakresie sankcje kwotowe. Wbrew argumentom skarżącego w sprawie nie mógł mieć zastosowania również art. 73 rozporządzenia nr 1122/2009. W myśl tego przepisu, zmniejszeń i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. Ponadto zmniejszeń i wykluczeń przewidzianych w rozdziałach I i II nie stosuje się w odniesieniu do tych części wniosku o przyznanie pomocy, co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu, oraz że organ ten nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku. Żadna z okoliczności opisanych w hipotezie ww. normy nie miała zastosowania w sprawie. Wniosek o płatności za rok 2010 ewidentnie nie jest zgodny ze stanem faktycznym. Trudno uznać, że nieprawidłowości nie wynikają z winy rolnika, w sytuacji gdy w kwietniu 2010 r. wskazał we wniosku działki rolne, których nie użytkował od listopada 2009 r., w związku z ich przekazaniem córce. Nie da się racjonalnie przyjąć, że mógł o tych faktach nie wiedzieć. Nie ma też podstaw do zastosowania art. 73 ust. 2 rozporządzenia, bowiem jak wynika z wyżej przedstawionej argumentacji, skarżący poinformował właściwy organ o tym, że wniosek jest nieprawidłowy w dniu 29 maja 2013 r., a więc już po tym, gdy organ poinformował rolnika o nieprawidłowościach we wniosku (postanowienie o wznowieniu postępowania z [...] maja 2013 r. (doręczone 17 maja 2013 r.). W ocenie sądu chybione są także podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Po pierwsze – w kwestii nieuwzględnienia faktu złożenia akty notarialnego z 13 listopada 2009 r. w siedzibie organu. Do kwestii odniesiono się wyżej w kontekście zasadności wznowienia postępowania w sprawie, nie ma więc potrzeby powielania tej argumentacji, ma ona w pełni odniesienie do aspekty proceduralnego tego zagadnienia (naruszenia zasady prawdy obiektywnej). Argumentacja ta wskazuje na brak podstaw do uwzględnienia tego zarzutu. Po drugie – w kwestii naruszenia art. 64 § 2 k.p.a. poprzez brak wezwania strony do uzupełnienia braków formalnych pisma z 21 lutego 2013 r. poprzez złożenie wycofania działek na formularzu. Należy wskazać, że w oświadczeniu skarżący wskazał, że chodzi o płatności za rok 2011, sprawa zaś niniejsza płatności za rok 2010. Ponadto pismo to nie było dotknięte żadnymi brakami formalnymi, które należałoby usunąć. W piśmie nie zawarto oświadczenia o wycofaniu wniosku, ale o "dobrowolnym zwrocie płatności". Skarżącemu znane są formularze wniosków o przyznanie płatności, skoro składał jej już niejednokrotnie. Wykazując minimalną staranność i dbałość o swoje sprawy powinien mieć świadomość, że skuteczna korekta czy wycofanie wniosku wymaga złożenia formularza. Odpowiednie opcje są zawarte już w I punkcie formularza. Przy dochowaniu minimalnej staranności nie ma możliwości, aby rolnik składający wniosek na formularzu nie wiedział, że również korekta czy wycofanie wniosku wymaga złożenia formularza. Po trzecie – do kwestii zastosowania art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie sąd odniósł się wyżej, konkludując, że działania organów były w tym zakresie zgodne z prawem. Po czwarte, decyzja organu I instancji była prawidłowa, organ odwoławczy nie naruszył zatem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymując ją w mocy. Po piąte, organ wyjaśnił wszystkie przesłanki, którymi kierował się rozstrzygając sprawę, odniósł się też do wszystkich zarzutów strony, dokonując prawidłowej ich oceny. Nie dopuścił się zatem naruszenia ani zasady ochrony zaufania (art. 8 k.p.a.), ani zasady informowania (art. 9), ani zasady przekonywania (art. 11). Niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze sąd nie dostrzegł innych wad prawnych zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło