III SA/Lu 442/18
WyrokWSA w Lublinie2018-10-23
Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Jerzy Drwal, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy powinien rozpoznać zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji, które nie rozstrzygnęło całości żądania strony, czy też powinien potraktować je jako wniosek o uzupełnienie postanowienia?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie powinien rozpoznawać zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji, które nie rozstrzygnęło całości żądania strony, lecz powinien potraktować pismo strony jako wniosek o uzupełnienie postanowienia w trybie art. 111 § 1 k.p.a. Rozpoznanie zażalenia w takiej sytuacji prowadzi do wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego z powodu braku substratu zaskarżenia.Stan faktyczny
Skarżąca spółka domagała się od organów administracji zwrotu kosztów holowania i przechowywania pojazdu od 2002 r. do 2015 r. Organ pierwszej instancji przyznał zwrot kosztów jedynie za okres od lipca 2014 r. do października 2015 r. Skarżąca złożyła pismo nazwane zażaleniem, domagając się zwrotu kosztów za okres od września 2002 r. do lipca 2014 r. Organ odwoławczy uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że postanowienie nie rozstrzygnęło całości sprawy. WSA uchylił postanowienie organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i zasądził od Dyrektora na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Barański, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 23 października 2018 r. sprawy ze skargi S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Z akt administracyjnych wynika, że w dniu [...] września 2002 r. skarżąca otrzymała od Komendy Miejskiej Policji w [...] dyspozycję usunięcia lub przemieszczenia pojazdu wydaną na podstawie art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 2017 r., poz. 1260 ze zm.) dalej jako: "p.r.d.".
Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. Starosta [...], przekazał dokumentację dotyczącą pojazdu Naczelnikowi Urzędu Celnego w [...], powołując się na art. 130a ust. 10b p.r.d., w wyniku czego pomiędzy organami wynikł spór kompetencyjny, rozstrzygnięty postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2015 r., sygn. akt I OW 233/14. Sąd wskazał Naczelnika Urzędu Celnego w [...], jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.
Postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] dokonał zajęcia pojazdu na podstawie art. 30 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. z 2004 r., Nr 68, poz. 622).
W dniu [...] października 2015 r. skarżąca przekazała pojazd Naczelnikowi Urzędu Celnego.
Pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. (data wpływu [...] stycznia 2016 r.) skarżąca zwróciła się do Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z wnioskiem o zapłatę za holowanie i przechowywanie pojazdu od dnia [...] września 2002 r. do dnia [...] października 2015 r. w łącznej kwocie [...]zł brutto, w tym koszt holowania [...] zł (brutto) oraz koszt parkingu za [...] dni po [...] zł (brutto).
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r., sygn. akt [...] [...] Sąd Rejonowy [...] orzekł przepadek pojazdu na rzecz Skarbu Państwa.
W odpowiedzi na żądanie organu, pismem z dnia [...] lutego 2018 r. skarżąca podała uśrednione koszty dobowego przechowania pojazdu w wysokości [...] zł/doba.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. organ I instancji przyznał skarżącej zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru pojazdu w kwocie [...]zł oraz wynagrodzenie za dozór pojazdu za okres od dnia [...] lipca 2014 r. do dnia [...] października 2015 r. w kwocie [...]zł.
W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że kwota wydatków koniecznych i wynagrodzenia za dozór wskazana przez skarżącą jest określona w prawidłowej wysokości i skarżącej należy się zwrot za przechowywanie pojazdu za okres przechowywania od dnia [...] lipca 2014 r. (przekazanie dokumentacji przez Starostę [...]) do dnia [...] października 2015 r. (przekazanie pojazdu organowi), tj. za 455 dni. Wyjaśniono, że organ nie może pokrywać kosztów przechowywania (w tym kosztów usunięcia z drogi pojazdu) za okres, kiedy nie był jego dysponentem i nie miał możliwość przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego. Jako podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia wskazano art. 17 § 1, art. 102 § 2 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. – o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.) w zw. z § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 – w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 265 ze zm.) dalej jako: "u.p.e.a.".
Skarżąca złożyła zażalenie na w/w postanowienie, wnosząc o jego zmianę i przyznanie zwrotu koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu za okres od dnia [...] września 2002 r. do dnia [...] lipca 2014 r., tj. w zakresie, w jakim nie został przyznany zwrot koniecznych wydatków oraz wynagrodzenie za dozór pojazdu.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako: "organ odwoławczy") uchylił w całości postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] ("dalej jako: "organ I instancji"), nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. w przedmiocie przyznania dozorcy – firma B (dalej jako: "skarżąca") – zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że postanowienie pierwszoinstancyjne nie rozstrzyga w całości sprawy wszczętej wnioskiem skarżącej, naruszając art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) dalej jako: "k.p.a.". Organ I instancji nie uwzględnił wszystkich okoliczności w sprawie, naruszając art. 7 k.p.a. Wskazując art. 102 § 1 u.p.e.a. podkreślono, że dozorca jest obowiązany przechować zajętą ruchomość z należytą starannością, aby nie straciła na wartości, a z akt sprawy nie wynika, w jakim stanie pojazd został przekazany skarżącej. Należało rozważyć, czy skarżąca wykonywała dozór, zgodnie z dyspozycją art. 102 § 1 u.p.e.a.
Zwrócił uwagę na § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. z 2002 r., Nr 134, poz. 133), zgodnie z którym skarżąca powinna powiadomić właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu. Z akt sprawy nie wynika, czy skarżąca uczyniła zadość temu obowiązkowi, co może czynić jej żądanie bezzasadnym.
Wskazał na konieczność ustalenia, na podstawie jakiego dokumentu Komenda Miejska w [...] korzystała z usług skarżącej, gdyż zgodnie z uregulowaniami umowy z dnia [...] lipca 2008 r., zawartej z Komendą Wojewódzką Policji w [...], skarżąca wystawiała oddzielne faktury za holowanie po zakończonej usłudze oraz za parkowanie po odebraniu pojazdu z parkingu lub raz w miesiącu w przypadku parkowania dłuższego niż miesiąc.
Zwrócił również uwagę na konieczność rozważenia, czy żądanie nie uległo przedawnieniu.
W skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie art. 139 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że skarżąca nie składała zażalenia na orzeczenie w części, w której został przyznany zwrot koniecznych wydatków związanych z dozorem oraz wynagrodzeniem za dozór pojazdu za okres od dnia [...] lipca 2014 r. do dnia [...] października 2015 r., a jedynie w zakresie, w jakim nie został przyznany zwrot koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za dozór za okres od dnia [...] września 2002 r. do dnia [...] lipca 2014 r. W ocenie skarżącej rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest rozstrzygnięciem wydanym na niekorzyść strony i naruszającym art. 139 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z przyczyn w niej wskazanych.
Nie budzi wątpliwości, że skarżąca w piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r. żądała przyznania wynagrodzenia za holowanie ([...]) i przechowywanie pojazdu na parkingu za okres od dnia [...] września 2002 r. do dnia [...] października 2015 r. w kwocie [...]zł (łącznie [...] zł brutto).
Z osnowy (komparycji) postanowienia organu I instancji wynika, że przyznano skarżącej stosowne kwoty z tytułu zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór pojazdu za okres od dnia [...] lipca 2014 r. do dnia [...] października 2015 r. Brak jest natomiast rozstrzygnięcia, co do pozostałej kwoty, nieuwzględnionej przez organ.
Stosownie do art. 111 § 1 k.p.a. strona może w terminie 14 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia m.in. co do rozstrzygnięcia. Takie uprawnienie ma również z urzędu organ administracji publicznej, który wydał decyzję, na mocy art. 111a § 1 k.p.a.
W piśmie, zwanym zażaleniem skarżąca nie kwestionowała wysokości kwoty przyznanej w postanowieniu, a stanowiącej zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzeniem za dozór pojazdu od dnia [...] lipca 2014 r. do dnia [...] października 2015 r. Wskazała jednak wyraźnie, że w dalszym ciągu domaga się zwrotu koniecznych wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu za okres od dnia [...] września 2002 r. do dnia [...] lipca 2014 r., pominięty w osnowie zaskarżonego postanowienia.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się zgodnie, że istotna jest intencja (zamiar) osoby domagającej się od organu administracji publicznej określonego załatwienia jej sprawy, którą organ powinien odkodować, a w razie potrzeby zażądać od strony sprecyzowania pisma. Mimo nazwania pisma z dnia [...] kwietnia 2018 r. zażaleniem, organ powinien je potraktować jako wniosek o uzupełnienie postanowienia z dnia [...] marca 2018 r. w trybie art. 111 § 1 k.p.a.
Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] tak jednak nie postąpił, traktując owo pismo, jako zażalenie.
Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 7 lipca 1988 r. wyraził pogląd, że w razie wniesienia odwołania dotyczącego części żądań strony nie rozstrzygniętej w decyzji, organ I instancji powinien potraktować jego treść, jako żądanie uzupełnienia decyzji co do rozstrzygnięcia (art. 111 § 1 k.p.a.). Organ odwoławczy, któremu jednak przedstawiono takie odwołanie powinien wyjaśnić rzeczywiste intencje strony. W razie popierania odwołania powinien stwierdzić jego niedopuszczalność (art. 134 k.p.a.), w razie zaś oświadczenia, że chodzi o żądanie uzupełnienia decyzji organu pierwszej instancji – umorzyć postępowanie odwoławcze (art. 138 § 1 pkt 3 i art. 105 § 1 i 2 w związku z art. 140 k.p.a.).
Oczywiste jest, że przepisy zamieszone w art. 111 k.p.a. stosuje się do postanowień, na mocy art. 126 k.p.a.
Wskazane wyżej postanowienie Sądu Najwyższego jest powszechnie akceptowane w orzecznictwie (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2174/17; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 332/18; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 2023/17).
Skład orzekający w przedmiotowej sprawie, również wpisuje się we wskazany nurt orzecznictwa.
Należy zwrócić uwagę na regulację zwartą w art. 111 § 2 k.p.a., zgodnie z którą rozstrzygnięcie kwestii uzupełnienia decyzji, otwiera dopiero drogę do wniesienia odwołania. Termin ten rozpoczyna swój bieg dopiero od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia, o którym mowa w art. 111 § 1b k.p.a. Wskazane wyżej przepisy, stosuje się do postanowień, na mocy art. 126 k.p.a. Zatem w tym przypadku wnosi się zażalenie, a nie odwołanie.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że zaskarżone do sądu postanowienie powinno być wyeliminowane z obrotu prawnego, ponieważ organ II instancji rozpoznał zażalenie, mimo że brak było substratu zaskarżenia.
W dalszym toku postępowania, organy dostosują się do wskazań zawartych w uzasadnieniu.
Z tych względów należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.".
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę zwrotu kosztów postępowania składają się następujące pozycje:
- 100 zł - wpis sądowy,
- 34 zł - opłata od pełnomocnictwa,
- 480 zł - wynagrodzenie radcy prawnego przyznane na podstawie § 14 pkt 1.1c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło