III SA/Lu 467/15

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania stypendium dla najlepszych studentów postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W złożonej skardze skarżąca zwróciła się jednocześnie z wnioskiem o przyznanie pomocy prawnej. Wezwana do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF, skarżąca w terminie nadesłała wypełniony urzędowy formularz zaznaczając w nim, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że jedynym źródłem jej dochodu jest wsparcie finansowe od rodziców w kwocie ok. [...] zł miesięcznie. Wykazała, że całą kwotę otrzymywaną od rodziców przeznacza na wydatki związane z koniecznym utrzymaniem – stancję [...] zł, telefon [...] zł, bilet miesięczny [...] zł, zaś resztę kwoty pochłaniają wydatki na wyżywienie, odzież, materiały naukowe. W dalszej części urzędowego formularza skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami i siostrą, która również kontynuuje naukę na studiach. Odnośnie posiadanego majątku rodziny skarżąca wykazała, że w jego skład wchodzi dom o pow. [...] m2, nieruchomość rolna o pow. [...] ha oraz oszczędności pieniężne w kwocie ok. [...] zł. Na miesięczny dochód rodziny w łącznej wysokości [...] zł składa się wynagrodzenie za pracę ojca w wysokości [...] zł i wynagrodzenie za pracę matki w kwocie [...] zł. Skarżąca podkreśliła, że w trakcie roku akademickiego nie jest w stanie podjąć pracy z uwagi na studiowanie na dwu kierunkach ([...] i [...]), a zarobione w czasie wakacji pieniądze są przechowywane na lokatach z przeznaczeniem na opłacenie w przyszłości [...]. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r, poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Oceniając możliwości skarżącej ponoszenia w przedmiotowej sprawie kosztów sądowych, w pierwszej kolejności podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w danym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Mając na uwadze powyższą zasadę, należy zauważyć, że skarżąca w niniejszej sprawie ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, do których na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł, pobierany stosownie do § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, które mogą, ale nie muszą wystąpić tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia, wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192) oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przedstawiona w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy sytuacja materialna i rodzinna skarżącej uprawnia do stwierdzenia, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 warunkujące przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych w całości ma zastosowanie w przypadku osób ubogich, które ze względu na sytuację życiową, mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować środków na poniesienie pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W oparciu o dane zawarte w urzędowym formularzu stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżącej i jej rodziny nie należy do trudnych. Oceniając zdolności płatnicze skarżącej należy przede wszystkim uwzględnić sytuację majątkową i finansową rodziców, na utrzymaniu których pozostaje. Rodzice i dzieci są bowiem zobowiązani, na podstawie art. 87 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r., poz. 788 ze zm.), do wzajemnego wspierania się. W uzasadnionych przypadkach prowadzenia procesu w interesie dziecka, które nie osiągnęło jeszcze możliwości utrzymania się w pełni samodzielnie, rodzice powinni wyłożyć potrzebne na ten cel środki do granic zabezpieczenia utrzymania koniecznego rodziny (por. postanowienie SN z 15 maja 1989 r., II CZ 80/89 Legalis). Zatem w przypadku skarżącej, kontynuującej naukę, która nie jest w stanie pokryć kosztów procesu, na decyzję w przedmiocie prawa pomocy będą miały wpływ możliwości zarobkowe i majątkowe osób zobowiązanych do alimentacji. Rodzice skarżącej posiadają majątek nieruchomy (dom, nieruchomość rolna) i stabilną sytuację finansową osiągając dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości ok. [...] zł miesięcznie. Z wyjaśnień złożonych w rubryce nr 11 urzędowego formularza wynika, że oszczędności w kwocie ok. [...] zł należą do skarżącej. Jest to kwota wielokrotnie przekraczająca koszty sądowe sprawy niniejszej. W tym stanie rzeczy nie można uznać, że uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, jak również pozostałych kosztów sądowych nieprzekraczających każdorazowo 100 zł, spowoduje uszczerbek w utrzymaniu koniecznym skarżącej i jej rodziny. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.