III SA/Lu 47/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia WSA Jerzy Drwal, Protokolant Asystent sędziego Monika Kutarska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 maja 2013 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Rektora Katolickiego Uniwersytetu z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie stypendium dla najlepszych studentów na rok akademicki 2012/2013 I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Rektora Katolickiego Uniwersytetu na rzecz M. N. 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., znak [...] Prorektor ds. Studenckich [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] października 2012 r. o odmowie przyznania M. N. stypendium rektora dla najlepszych studentów na rok akademicki 2012/2013. Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia: W dniu [...] października 2012 r. (data nadania) M. N. złożyła wniosek do Prorektora ds. Studenckich o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim 2012/2013. Decyzją z dnia [...] października 2012 r. Prorektor Studenckich dr hab. K. N., profesor [...] odmówił M. N. przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów na rok akademicki 2012/2013. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że termin do składania wniosków upłynął w dniu [...] października 2012 r. Wniosek skarżącej złożony został [...] października 2012 r., a zatem po terminie. Skarżąca nie wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów. W wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. N. podniosła, że termin do składania wniosków o stypendium rektora dla najlepszych studentów nie jest terminem procesowy, którego niezachowanie skutkuje bezskutecznością czynności procesowej. Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Prorektor Studenckich dr hab. K. N., profesor [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] października 2012 r. W uzasadnieniu Prorektor ds. Studenckich podkreślił, że szczegółowe zasady ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów są przyjmowane w drodze regulaminu. Organ wyjaśnił, że zakreślenie terminu do składania wniosków jest dodatkowym kryterium i daje każdemu studentowi jednakową szansę na złożenie i rozpatrzenie wniosku. Gdyby termin określony w Regulaminie był wyłącznie terminem porządkowym, to Prorektor ds. Studenckich byłby zobligowany do rozpatrywania wszystkich wniosków i ciągłej zmiany w ogłoszonych listach rankingowych, co udaremniłoby realizację zasady zaufania, o której mowa w art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), dalej: k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia [...] grudnia 2012 r. M. N. zaskarżyła powyższą decyzję w całości i wniosła o uchylenie decyzji obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że art. 186 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572 z późn. zm.), dalej: Prawo o szkolnictwie wyższym, nie upoważnia do ustanowienia w regulaminie przyznawania pomocy materialnej zawitego terminu ubiegania się o pomoc. W ocenie skarżącej, odmowa przyznania stypendium tylko na tej podstawie, że wniosek został złożony przez w terminie późniejszym niż to zostało określone w Regulaminie, stanowi rażące naruszenie prawa. W odpowiedzi na skargę Rektor [...] wniósł o oddalenie skargi oraz zawieszenie postępowania przed sądem administracyjnym z uwagi na to, że decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. wznowiono postępowanie w sprawie przyznania M. N. stypendium rektora. W piśmie z dnia [...] marca 2013 r. pełnomocnik organu poinformował, że decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Rektor [...] podtrzymał w mocy decyzję Prorektora ds. Studenckich z dnia [...] października 2012 r. i odmówił przyznania M. N. stypendium rektora dla najlepszych studentów na rok akademicki 2012/2013. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż wskazane przez skarżącą. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja wydana z upoważnienia Rektora [...] przez Prorektora ds. Studenckich [...] z dnia [...] listopada 2012 r. w przedmiocie odmowy przyznania M. N. stypendium rektora dla najlepszych studentów na rok akademicki 2012/2013. Na wstępie podnieść należy, że z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 z późn. zm.), wynika, że do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów, stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 60 ust. 6 Prawa o szkolnictwie wyższym organami monokratycznymi uczelni są: rektor i kierownicy podstawowych jednostek organizacyjnych. W myśl art. 60 ust. 7 ustawy – statut uczelni niepublicznej może przewidywać istnienie innego, oprócz rektora, organu jednoosobowego. Statut [...] stanowi w § 1, że [...] jest kościelną szkołą wyższą (Statut KUL w brzmieniu nadanym uchwałą Senatu Akademickiego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II z dnia 24 października 2011 r., Nr 709/I/1 w sprawie przyjęcia Statutu Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II - http://bip.kul.lublin.pl). Ze Statutu KUL wynika jednoznacznie, że organami jednoosobowymi są rektor i dziekani (§ 24 ust. 2). Oprócz tych podmiotów, sui generis organem jest Wielki Kanclerz (Rozdział III Statutu: § 22-23). Prorektorzy KUL nie są organami tej uczelni. Wchodzą oni natomiast z mocy prawa w skład Senatu (§ 25 ust. 1 pkt 2 Statutu), który jest organem kolegialnym. Rektor KUL, jako organ administracji publicznej, sam załatwia sprawy należące do jego kompetencji. Może też upoważnić określonych pracowników do załatwiania spraw w jego imieniu, w ustalonym zakresie. Upoważnienie wywiera ten skutek, że zmienia się osoba wykonująca kompetencje organu przez podejmowanie czynności w prawnych formach działania administracji publicznej. Jest do tego wyznaczony któryś z pracowników urzędu przydanego do pomocy organowi, a nie sam piastun funkcji organu, czyli osoba, która powołaniem na to stanowisko jest umocowana do wykorzystywania kompetencji (komentarz do art. 268a k.p.a. – J Borkowski [w:] Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, B. Adamiak, J Borkowski, 12 wydanie, Wyd. C.H. Beck, W - wa 2012 r., str. 751). Osoba upoważniona do wykonywania kompetencji organu, nie staje się przez to organem administracji, ponieważ wykonuje tylko kompetencje innego organu, lecz ich nie posiada. Działania podmiotu upoważnionego zaliczane są na rachunek organu upoważniającego i traktowane są jako rozstrzygnięcia organu upoważniającego. W myśl art. 207 ust. 2 ustawy decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne. W takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 k.p.a. Przepis art. 127 § 3 k.p.a. stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, a także przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji (art. 140 k.p.a.). Ponadto organy odwoławcze zobowiązane są do stosowania przepisów wspólnych wszystkim postępowaniom uregulowanym w Kodeksie postępowania administracyjnego, zawartych w Dziale I Kodeksu zatytułowanym "Przepisy ogólne". Zatem organy zobowiązane są także przestrzegać przepisów dotyczących wyłączenia pracownika. W świetle art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zauważyć przy tym należy, że takie brzmienie wskazany przepis uzyskał z dniem 11 kwietnia 2011 r., w wyniku nowelizacji wprowadzonej na mocy art. 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18). W uzasadnieniu projektu powołanej ustawy wskazano, że "celem tej nowelizacji jest wyłączenie pracowników, którzy brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, zarówno pracowników organu pierwszej instancji, jak również pracowników ministerstw i urzędów centralnych, którzy przygotowują i podpisują decyzje ministrów i kierowników urzędów centralnych wydawanych na skutek rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy". Nowelizacja ta, wobec odesłania w art. 207 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym do odpowiedniego stosowania art. 127 § 3 k.p.a., dotyczy zatem także pracowników, działających z upoważnienia rektora (vide wyrok WSA w Lublinie z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt III SA/Lu 415/12, wyrok WSA w Opolu z dnia 24 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Op 219/12, wyrok WSA w Opolu z dnia 5 lipca 2012 r., II SA/Op 192/12, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 5 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 129/12). Podkreślić należy, że przepisy dotyczące wyłączenia pracownika mają na celu zapewnienie obiektywizmu i bezstronności przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organ odwoławczy. Gwarancje takie powinny również być zapewnione stronie postępowania prowadzonego przez organ, w przypadku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że niedopuszczalne było wydanie obu decyzji w niniejszej sprawie (decyzji z dnia [...] października 2012 r., jak i decyzji z dnia [...] listopada 2012 r.) przez tę samą osobę, tj. dr hab. K. N., prof. [...] - Prorektora ds. Studenckich. Prorektor nie jest organem uczelni, lecz pracownikiem organu, działa z upoważnienia Rektora i w jego imieniu wydaje decyzje. W przypadku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podlega on wyłączeniu na mocy art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Wskazane naruszenie stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego sąd uwzględniając skargę uchyla zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę – Rektor [...] lub osoba przez niego upoważniona (inna niż dr hab. K. N., prof. [...]) wyda stosowną decyzję, na skutek rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dostrzeżona wada powoduje, że sąd nie może ocenić merytorycznej zasadności zaskarżonej decyzji. W tym miejscu nadmienić należy, że decyzja z dnia [...] stycznia 2013 r., którą Rektor [...] podtrzymał w mocy decyzję Prorektora ds. Studenckich z dnia [...] października 2012 r. i odmówił przyznania M. N. stypendium rektora dla najlepszych studentów na rok akademicki 201/2013 jest przedmiotem odrębnej skargi w sprawie o sygnaturze akt III SA/Lu 267/13 i w niniejszej sprawie nie podlegała ocenie. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.