III SA/Lu 475/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędzia WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Stażysta Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 29 października 2013 r. sprawy ze skargi J. Ś. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi J. S. od Skarbu Państwa –Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy), w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) podatku VAT. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Wojewoda L. utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy Ł. z dnia [...] marca 2013 r. w przedmiocie wymeldowania J. Ś. z pobytu stałego z budynku mieszkalnego nr [...] położonego w miejscowości Ł. Pierwsze. W uzasadnieniu Wojewoda podniósł między innymi, że organ pierwszej instancji orzekł o wymeldowaniu J. Ś. z uwagi na spełnienie przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ odwoławczy stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że J. Ś. nie mieszka w wyżej wymienionym budynku (domu) od kilku lat. Ten fakt potwierdzili przesłuchani świadkowie, w tym córki J. Ś. Kontrole meldunkowe przeprowadzone przez Policję świadczyły, że J. Ś. nie przebywał pod wskazanym adresem. L. Ś. wyjaśniła, że jej były mąż od 1998 r. to jest od czasu rozwodu nie posiadał kluczy od mieszkania. Nie posiadał ich także po wymianie zamków w drzwiach wejściowych, co miało miejsce w 2000 r. Organ odwoławczy argumentował dodatkowo, że korespondencja kierowana do J. Ś. docierała do niego z opóźnieniem, co również potwierdzało fakt, że faktycznie nie mieszkał w miejscu stałego zameldowania, a korespondencję odbierał z zamontowanej dodatkowo skrzynki na listy. Bezpodstawnym były zarzuty odwołania o niewiarygodności zeznań świadków i o nierzetelności kontroli meldunkowych przeprowadzonych przez Policję. Wojewoda podniósł, że świadkowie to najbliżsi sąsiedzi, którzy są znani J. Ś. Jedna z przesłuchanych osób wyjaśniła, że opiekowała się matką L. Ś. i często nocowała w domu byłych małżonków. W skardze do WSA w Lublinie J. Ś. zarzucił błędne ustalenie, że wystąpiły warunki do wymeldowania go w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organy niesłusznie przyjęły z naruszeniem przepisów art. 7. art. 77 § 1 i 103 § 3 k.p.a., że adres Ł. P. [...] nie jest miejscem stałego pobytu skarżącego. Dla niego powyższy lokal mieszkalny jest centrum życiowym. Nieobecność w domu spowodowana była ostatnio pobytem skarżącego w szpitalu, a wcześniej wyjazdami służbowymi trwającymi nie dłużej niż półtora miesiąca oraz koniecznością sprawowania opieki nad ojcem. Córki skarżącego przyjeżdżają do domu raz na rok i zaskakującym jest ich stwierdzenie, że skarżący nie przebywa pod wskazanym adresem. W odpowiedzi na skargę Wojewoda L. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organu stanowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W/w przepis przewiduje, że organ administracyjny wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z przywołanego unormowania wynika, że źródłem powinności organu administracji dokonania czynności wymeldowania jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu. Nie ma przy tym znaczenia to, czy strona posiadała, czy też nadal posiada uprawnienie do przebywania w tym miejscu (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 października 2004 r., sygn. akt V SA 3089/03; wyrok NSA z dnia 6 lutego 2003 r., sygn. akt V SA 1398/02). W orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym instytucji wymeldowania podnosi się również, że wyłączną przesłanką wymeldowania określonej osoby z lokalu jest sam opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienie do przebywania w tym lokalu. Zameldowanie i wymeldowanie są jedynie aktami rejestracji danych pobytu danej osoby w określonym lokalu bądź ustalenia tego pobytu w dotychczasowym miejscu (wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 1973/10), zaś sam fakt przejściowej nieobecności, czy też występowania nawet nieregularnych okresów fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania nie upoważniają jeszcze do automatycznego stwierdzenia, iż zameldowany je opuścił w rozumieniu, jakie nadaje temu terminowi art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 sierpnia 2011 r. sygn. akt III SA/Gd 127/11). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalonym jest pogląd, zgodnie z którym przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona w wypadku, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne, że tak rozumianym opuszczeniem lokalu jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym ośrodku swoich osobistych i majątkowych interesów. Przedstawiony w ten sposób zamiar, rozumiany jako przejaw woli osoby opuszczającej lokal, powinien być jednakże oceniany na podstawie obiektywnych okoliczności, a nie treści ujętych w oświadczeniach zainteresowanej osoby (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 133/06). Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że w trakcie przeprowadzonego postępowania administracyjnego, organ zgromadził materiał dowodowy potwierdzający fakt podany we wniosku L. Ś. z dnia [...] sierpnia 2012 r., że jej były mąż opuścił dom i nie mieszka w nim od kilku lat. Z akt sprawy wynika, że budynek mieszkalny, z którego skarżący został wymeldowany z pobytu stałego stanowi własność skarżącego i jego byłej żony. Skarżący jest osobą rozwiedzioną (od 1998 r.). Z wnioskiem o jego wymeldowanie wystąpiła L. Ś. Podniosła ona, że J. Ś. od chwili rozwodu nie mieszka pod adresem Ł. P. [...] i że wyprowadził się z domu, prawdopodobnie do rodzinnej miejscowości w B., zabierając swoje rzeczy osobiste. Świadek H. B. wyjaśniła, że często opiekowała się matką L. Ś., ale od dłuższego czasu nie widziała J. Ś. Świadek U. S. podała, że J. Ś. nie zamieszkuje pod wskazanym adresem, nie ma tam swoich rzeczy, nie przyjeżdża od kilkunastu lat i w ogóle tam nie przebywa. Świadek T. L. wyjaśnił, że zna J. Ś., nie widuje go w Ł. od 2 – 3 lat. Córki skarżącego, B. Ś. i D. B. stwierdziły, że ojca nie było w domu. Zaczął się pojawiać kiedy dowiedział się o postępowaniu w sprawie wymeldowania. B. Ś. podała, że pobyt ojca był sporadyczny, raz na pół roku i trwał zaledwie kilka godzin. Jej kontakty z ojcem były zerowe, kończyły się na odwiedzinach u sąsiadów. Tym zachowaniem ojciec sugerował, że mieszka w naszym domu. Ustawienie skrzynki na listy i pozostawienie rzeczy osobistych nastąpiło podczas prowadzonego przez organ postępowania. Zdaniem D. B., ojciec zamontował skrzynkę na listy w listopadzie 2012 r. w trakcie postępowania o wymeldowanie. Świadek K. C. wyjaśnił, że ostatnio widział J. Ś. w ., jak przyjechał pod swój dom, ale nie potrafi stwierdzić, czy skarżący tam mieszka. Inny świadek T. P. zauważył, że J. Ś. bywa w domu, że przeprowadził prace porządkowe na posesji w listopadzie 2012 r. i wówczas przebywał dłużej. Protokół z wizji lokalnej przeprowadzonej przez organ w dniu [...] stycznia 2013 r. wskazuje, że skarżący umieścił w domu swoje rzeczy osobiste. Okoliczność ta nie oznacza, że skarżący mieszka w Ł. i tam koncentruje się jego centrum życiowe. Wersji podawanej przez skarżącego, że nie opuścił on miejsca stałego pobytu, nie potwierdzają zresztą zeznania świadków K. C., T. P. i T. L. Przesłuchano ich na wniosek skarżącego. Kontrola meldunkowa dokonana przez Policję dowodzi, że skarżący nie zamieszkuje w Ł. od kilku lat. W piśmie z dnia [...] lutego 2013 r. Kierownik Posterunku Policji w Ł. sygnalizuje, że skarżący mieszka u swojej rodziny w B. W tych warunkach rzeczą organu było wymeldowanie skarżącego w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda L. nie omawia szczegółowo zebranych dowodów w sprawie, jednak dokonuje ich syntetycznej oceny i na tej podstawie wyciąga prawidłowy wniosek, że skarżący opuścił miejsce pobytu stałego w rozumieniu komentowanego przepisu. Z tych też względów skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a. O wynagrodzeniu należnym profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącego orzeczono na mocy art. 250 p.p.s.a.