III SA/Lu 506/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia SO del. Robert Hałabis,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Starszy referent Joanna Szopa, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 października 2011 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. P. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia/zmiany decyzji o przedłużeniu okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. P. z dnia [...] kwietnia 2011 r. [...] Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2011 r. o odmowie uchylenia/zmiany decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. o przedłużeniu okresu zawieszenia M. D. w pełnieniu obowiązków do czasu zakończenia postępowania karnego. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ argumentuje między innymi, że : - tryb wzruszenia decyzji przewidziany w art. 154 i art. 155 k.p.a. służy do wzruszania ostatecznych decyzji; - istotą tego postępowania prowadzonego w trybie powyższych przepisów jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiają za uchyleniem lub zmianą ostatecznej decyzji; - tymi szczególnym przesłankami są słuszny interes strony lub interes społeczny; - słuszny interes strony należy rozumieć jako interes prawny, a nie interes faktyczny; - interes strony nie może być sprzeczny z interesem społecznym; - art. 23 ust. 3 ustawy z 1999 r. o Służbie Celnej dawał możliwość przedłużenia okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych w przypadku wystąpienia szczególnie uzasadnionego przypadku; -. taki przypadek miał miejsce w przedmiotowej sprawie; - w postępowaniu karnym przedstawiono skarżącemu zarzut popełnienia czynu określonego w art. 228 § 1 kk w zw. z art. 12 kk w zw. z art. 65 § 1 kk; - ciężar gatunkowy i okoliczności popełnienia przez skarżącego zarzucanego przestępstwa w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych, były wystarczającą podstawą do podjęcia decyzji o przedłużeniu okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego; - szczególny charakter funkcji jaką pełni funkcjonariusz celny oraz interes Służby Celnej przemawia za tym, aby skarżacy nie wykonywał obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego; - na szczególny charakter służby funkcjonariusza celnego zwraca uwagę Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 października 2004 r. (sygn. akt K 1/04), wskazując, iż "problem uczciwości i wiarygodności osób pełniących służbę publiczną jest w Polsce wyjątkowo istotny, osoby pełniące taką służbę poddane są specyficznym rygorom. Status zaś prawny celników wyróżnia się na tle innych służb mundurowych, a specyfika ich pracy uzasadnia dopuszczalność wprowadzenia bardziej rygorystycznych wymogów zatrudnienia. Działania służby celnej kształtują autorytet państwa, stąd wyjątkowo wysokie wymogi wobec etyki postępowania jej funkcjonariuszy "; - w związku z powyższym brak jest podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 6 sierpnia 2008 r. przedłużeniu okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego; - bez znaczenia jest okoliczność, że skarżący po raz kolejny deklaruje gotowość podjęcia obowiązków służbowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. D. zarzuca naruszenie : - prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 23 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej; - prawa procesowego, tj. art. 154 i art. 155 k.p.a., poprzez przyjęcie, że za wzruszeniem decyzji nie przemawia interes społeczny ani słuszny interes strony. W uzasadnieniu skarżący argumentuje, że decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2011 r. narusza interes prawny strony, poprzez pozbawienie jej możliwości pełnienia obowiązków służbowych na czas bliżej nieokreślony. W odpowiedzi na skargę organ wnosi o jej oddalenie i podnosi, że przepis art. 23 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.) nie jest podstawą prawną zaskarżonych decyzji. Sąd zważył, co następuje: Skarga jest usprawiedliwiona, ale z innych przyczyn niż podnoszonych przez skarżącego. Z uwagi na charakter sporu należy wyjaśnić, że tryb wzruszenia ostatecznej decyzji dopuszczalny jest w zarówno w oparciu o przepis art. 154, jak i art. 155 k.p.a. Ten pierwszy przepis w § 1 określa, że decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub interes strony. W myśl § 2 art. 154, w przypadkach określonych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji. Drugi z powołanych przepisów (art. 155 k.p.a.) stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Ustawodawca wyraźnie różnicuje w obu przytoczonych przepisach tryb wzruszenia ostatecznych decyzji, aczkolwiek wymienia wspólne przesłanki w postaci interesu społecznego i słusznego interesu strony. Te szczególne przesłanki mają przemawiać za uchyleniem lub zmianą ostatecznej decyzji. Nie można jednak pomijać, iż tryb przewidziany w art. 154 § 1 k.p.a. odnosi się do decyzji, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa. W przepisie art. 155 k.p.a. mowa jest o uchyleniu lub zmianie ostatecznej decyzji przyznającej stronie prawo. Ponadto ustawodawca wymaga, aby strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie takiej decyzji. Tak określone i występujące różnice w przedmiocie regulacji nie pozwalają organowi na łączenie jednego i drugiego trybu weryfikacyjnego oraz orzekania w jednym postępowaniu na podstawie obu omawianych przepisów - art. 154 § 1 i art. 155 k.p.a. Jak wyjaśnia Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 maja 2009 r. sygn. akt I OSK 896/08, przepis art. 155 k.p.a. wyłącza stosowanie art. 154 k.p.a. Ten pierwszy przepis, chroniąc prawa nabyte ustanawia przesłankę materialnoprawną – zgody na zmianę decyzji. Zgoda strony musi zostać wyrażona przez złożenie oświadczenia woli w sposób, który nie budzi wątpliwości i zgody tej nie można domniemywać. W orzecznictwie podnosi się również, że organ rozpoznając wniosek strony o uchylenie decyzji w trybie art. 154 § 1 k.p.a. nie może rozważać możliwości uchylenia decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. (tak WSA w Warszawie w wyroku z dnia 4 listopada 2008 r. , sygn. akt VI SA/Wa 1614). Jak wynika z akt sprawy organ wszczyna jedno postępowanie postanowieniem z dnia 12 stycznia 2011 r. (k. 6 akt adm,) obejmującym sprawę uchylenia/zmiany na podstawie art. 154 lub art. 155 k.p.a. decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r. O przedlużeniu okresu zawieszenia M. D. w pełnieniu obowiazków do czasu zakończenia postępowania karnego. Skarżący występuje z dwoma wnioskami. W dniu 15 marca 2010 r. wnosi o uchylenie w/w ostatecznej decyzji w trybie art. 155 k.p.a., zaś w dniu 9 kwietnia 2010 r. domaga się działań, które organ powinien podjąć na mocy art. 154 k.p.a. Powyższe nie upoważnia organu do łącznego rozpoznania obu wniosków, bowiem występują istotne różnice w ustawowo określanych przesłankach pozwalających na wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej. Poza tym, w przypadku kwestionowanej przez skarżącego decyzji z dnia 6 sierpnia 2008 r. Tych przesłanek organ do końca nie analizuje i swoje rozważania ogranicza do znaczenia interesu społecznego oraz i słusznego interesu strony w rozumieniu komentowanych wyżej przepisów. Przesłanki interesu społecznego lub interesu strony muszą być ustalone w konkretnej sprawie i muszą uzyskać zindywidualizowaną treść, wynikajacą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 17 września 2010 r., sygn, akt I OSK 428/10). Te względy decydują o uznaniu, iż ma miejsce naruszenie prawa (przepisów art. 154 § 1 oraz art. 155 k.p.a. , a to uzasadnia uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia 26 czerwca 2011 r. i poprzedzajacej ją decyzji tego organu z dnia 27 kwietnia 2011 r. Z tych też względów orzeczono jak w sentencji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 litera c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.