III SA/Lu 512/19

WyrokWSA w Lublinie2020-02-13

Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Anna Strzelec, Iwona Tchórzewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym może zostać nałożona, gdy przewożony ładunek jest podzielny, a nacisk osi przekracza dopuszczalne normy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym została nałożona prawidłowo. Pojazd był nienormatywny z powodu przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi, a przewożony ładunek (dwa ciągniki) był ładunkiem podzielnym. Zgodnie z przepisami, przewóz ładunku podzielnego pojazdem nienormatywnym jest zabroniony, a w przypadku naruszenia tego zakazu, karę nakłada się jak za przejazd bez zezwolenia. Argumenty dotyczące kosztów podziału ładunku nie stanowiły podstawy do uznania go za niepodzielny.
Stan faktyczny
W sprawie rozpatrywano skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która nałożyła na skarżącą spółkę karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym. Kontrola wykazała przekroczenie dopuszczalnego nacisku trzeciej osi pojazdu oraz przekroczenie jego długości. Pojazdem przewożono dwa ciągniki, co zostało uznane za ładunek podzielny. Skarżąca kwestionowała zasadność nałożenia kary, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących ładunków niepodzielnych i dopuszczalnych nacisków osi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant Asystent sędziego Dorota Winiarczyk - Ożóg, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2020 r. sprawy ze skargi L.M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym po drogach publicznych oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] w części dotyczącej wymierzenia kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII i orzekł o wymierzeniu [...] [...] z siedzibą w [...] kary pieniężnej w kwocie [...]zł za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego jak bez zezwolenia kategorii VII. Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia: W dniu 6 maja 2019 r. na terenie przejścia granicznego w Dorohusku przeprowadzono kontrolę pojazdu członowego, wykonującego przejazd w ramach międzynarodowego przewozu drogowego na rzecz skarżącej spółki [...] [...] z siedzibą w [...]. Pojazd członowy składał się z pojazdu silnikowego marki [...] nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...] Pojazdem przewożony był towar w postaci dwóch używanych ciągników [...] o łącznej wadze 18140 kg. W trakcie kontroli dokonano pomiaru obciążenia osi, masy oraz wymiarów zewnętrznych pojazdu. Wynik dynamicznego ważenia pojazdu, opisany w pkt 5a protokołu kontroli nr [...], wskazał na przekroczenie o 1360 kg nacisku trzeciej osi, będącej składową grupy dwóch osi (nienapędowej i napędowej), to jest przekroczenie dopuszczalnej wartości o 17%, przy dopuszczalnym nacisku osi składowej wchodzącej w skład grupy osi wynoszącym 8 tony dla każdej osi. Wynik ponownego dynamicznego ważenia pojazdu, opisany w pkt 5a protokołu kontroli nr [...], wskazał na przekroczenie o 1200 kg nacisku trzeciej osi, będącej składową grupy dwóch osi (nienapędowej i napędowej), to jest przekroczenie dopuszczalnej wartości o 15,5%, przy dopuszczalnym nacisku osi składowej wchodzącej w skład grupy osi wynoszącym 8 tony dla każdej osi. W wyniku pomiaru długości i szerokości pojazdu stwierdzono przekroczenie długości pojazdu o 15 cm (0,91%). Kierowca podpisał protokoły kontroli i nie zgłosił żadnych uwag. Decyzją z [...] maja 2019 r. Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. (dalej jako "organ I instancji") nałożył na skarżącą karę pieniężną w kwocie [...]zł za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia kategorii VII. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r., poz.1990 z późn. zm., aktualnie Dz.U. z 2020 r., poz. 110, dalej jako "Prawo o ruchu drogowym" lub "p.r.d."). Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") decyzją z 12 lipca 2019 r. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej rozstrzygnięcia i wymierzył skarżącej karę pieniężną w kwocie [...]zł na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b w związku z art. 140ab ust. 2 p.r.d. za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego jak za przejazd bez zezwolenia kategorii VII. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przewożony ładunek w postaci dwóch ciągników był ładunkiem podzielnym. Przewóz takiego ładunku pojazdem nienormatywnym o nacisku osi większym od dopuszczalnego, w świetle art. 64 ust. 2, nie jest dozwolony po drogach publicznych. W przypadku naruszeń wyżej wymienionego zakazu karę pieniężną nakłada się jak za przejazd bez zezwolenia. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podzielił ustalenia w zakresie przekroczenia nacisku trzeciej osi, będącej składową grupy dwóch osi (nienapędowej i napędowej), i stwierdził, że wyniki pomiaru zostały prawidłowo udokumentowane. Pomiaru dokonano zgodnie z instrukcją użytkowania wagi oraz rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2007 r. Nr 188, poz. 1345). Organ podkreślił, że protokół kontroli, zgodnie z art. 76 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm., dalej jako "k.p.a."), jest dokumentem urzędowym, który stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Powołując się na przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów" lub "rozporządzenie") oraz wyniki pomiarów nacisku osi, organ odwoławczy stwierdził że kontrolowany w niniejszej sprawie pojazd członowy, był pojazdem nienormatywnym. Wyniki dynamicznego ważenia pojazdu wskazały na przekroczenie nacisku trzeciej osi, wchodzącej w skład grupy dwóch osi, o 1200 kg (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 15%), przy dopuszczalnym przewidzianym przepisami prawa nacisku osi składowej wchodzącej w skład grupy osi wynoszącym 8 ton dla każdej. Organ podkreślił, że do nałożenia kary przyjęto korzystniejszy dla strony wynik. Organ stwierdził również przekroczenie długości pojazdu o 15 cm (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,91% przy dopuszczalnej przewidzianej przepisami prawa długości wynoszącej 1650 cm). Mając powyższe na względzie organ odwoławczy stwierdził, że uzasadnione było wymierzenie skarżącej kary pieniężnej w wysokości [...] zł za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego jak bez zezwolenia kategorii VII, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b w związku z art. 140ab ust. 2 Prawa o ruchu drogowym. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie stwierdził wystąpienia w sprawie przesłanek wyłączających odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz. Organ podniósł, że odpowiedzialność za właściwe załadowanie pojazdu obciąża również przewoźnika. Przed rozpoczęciem przewozu przewoźnik powinien sprawdzić, czy załadunek został przeprowadzony prawidłowo, w taki sposób, aby nie przekraczać dopuszczalnych norm nacisku na osie. Skarżąca nie przedłożyła dowodów, że podejmowała próby zważenia załadowanego środka przewozowego przez rozpoczęciem przewozu w celu sprawdzenia parametrów pojazdu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie [...] [...] z siedzibą w [...] zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w całości. Skarżąca zarzuciła: I. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: 1) art. 64 ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 35b p.r.d., poprzez jego niewłaściwą subsumpcję polegającą na przyjęciu, że przewożony przez skarżącą ładunek mógł zostać podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody; 2) przepisu art. 3 ust. 1 Dyrektywy Rady 96/53 WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym (Dz. Urz. UE L z dnia 17 września 1996 r. Nr 235, str. 59, dalej jako "Dyrektywa 96/53") w związku z poz. 3.2.2 Załącznika I do Dyrektywy 96/53 poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niezastosowanie na gruncie niniejszej sprawy i przyjęcie, że możliwe jest nałożenie kary pieniężnej w sytuacji, gdy przekroczony zostanie dopuszczalny nacisk osi składowej wchodzącej w skład tej samej grupy osi, podczas gdy przepisy unijne wprowadzają wymogi jedynie w odniesieniu do sumy ciężaru na oś podwójną (grupę osi); II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej jako "k.p.a."), poprzez zmianę rozstrzygnięcia w ten sposób, że organ nałożył na skarżącą karę pieniężną, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podczas gdy zasadnym było uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie, jako bezprzedmiotowego. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, umorzenie postępowania administracyjnego i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o wymierzeniu skarżącej kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego. Definicję pojazdu nienormatywnego zawiera przepis art. 2 pkt 35a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z tym przepisem przez pojazd nienormatywny rozumie się pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się jednolicie, że przepisy o drogach publicznych określające dopuszczalne naciski osi pojazdu, do których odwołano się w definicji pojazdu nienormatywnego zawartej w art. 2 pkt 35a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, to zarówno przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, jak i przepisy dotyczące dróg, zamieszczone w ustawie – Prawo o ruchu drogowym i w przepisach wykonawczych do tej ustawy. Podkreśla się, że w art. 2 pkt 35a jest mowa o przepisach o drogach publicznych, a nie przepisach ustawy o drogach publicznych (por. np. wyroki NSA z 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 2003/16 i sygn. akt II GSK 2489/16; z 5 czerwca 2018 r., sygn. akt II GSK 2346/16 i sygn. akt II GSK 100/17; z 9 października 2018 r., sygn. akt II GSK 2932/16; z 23 października 2018 r., sygn. akt II GSK 3470/16; z 12 czerwca 2019 r., sygn. akt II GSK 878/17; z 3 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 1023/17 oraz z 9 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 1093/17). W powołanych wyżej orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny za błędny uznał pogląd, że przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów nie mogą stanowić podstawy uznania pojazdu za nienormatywny w zakresie dopuszczalnych nacisków osi wielokrotnych. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił wyrażanego w orzecznictwie poglądu, że określone w przepisach wymienionego rozporządzenia parametry nacisku osi stanowią jedynie warunki dopuszczenia pojazdu do ruchu. Sąd stwierdził, że trudno uznać za racjonalny taki stan, w którym pojazd musi spełniać określone wymagania w zakresie maksymalnych nacisków osi wielokrotnych jedynie na użytek i na etapie dopuszczenia do ruchu, natomiast nie obowiązują one po dopuszczeniu pojazdu do ruchu, podczas wykonywania przejazdów po drogach publicznych. Dodać należy, że rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów stanowi implementację przepisów Dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym. Przepis art. 1 ust. 2 Dyrektywy 96/53/WE stanowi, że wszelkie wartości wymienione w załączniku I odnoszące się do ciężarów (a więc również dopuszczalne maksymalne naciski osi wielokrotnych) obowiązują jako normy transportowe i dlatego odnoszą się do warunków załadunku, a nie do norm produkcji, które zostaną określone w późniejszej dyrektywie. W pojęciu norm transportowych odnoszących się do warunków załadunku mieszczą się niewątpliwie maksymalne dopuszczalne normy nacisku osi pojazdu wykonującego przejazd drogowy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 1093/17). W sprawie niniejszej znajdują zatem zastosowanie przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym, a także przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, które określa dopuszczalne naciski osi oraz dopuszczalną masę całkowitą pojazdu. Rozporządzenie to wydane zostało na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 66 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym. Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 7 lit. b rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów, dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku grupy osi składającej się z dwóch osi pojazdów silnikowych, w której jedna oś składowa jest osią napędową, a druga osią nienapędową, przy odległości (d) między osiami składowymi nie mniejszej niż 1,00 m i nie większej niż 1,30 m (1,00 ? d < 1,30) - 16 ton. Z przepisu § 5 ust. 2 rozporządzenia wynika jednocześnie, że dopuszczalny nacisk każdej osi składowej wchodzącej w skład tej samej grupy osi, z zastrzeżeniem ust. 1 pkt 4 i pkt 9 oraz ust. 5, nie może przekraczać wartości: NS = NG / n, gdzie: NS - dopuszczalny nacisk osi składowej wchodzącej w skład grupy osi [t], NG - dopuszczalny nacisk grupy osi [t], n - ilość osi składowych wchodzących w skład tej samej grupy osi. Zgodnie z tym przepisem, dopuszczalny nacisk osi składowej wchodzącej w skład grupy osi oblicza się dzieląc dopuszczalny nacisk grupy osi przez liczbę osi. Przykładowo, dopuszczalny nacisk każdej z osi składowych grupy dwóch osi wynosić będzie odpowiednio: 8 ton przy nacisku grupy wynoszącym 16 tony i 9 ton przy nacisku wynoszącym 18 ton. W sprawie niniejszej dokonano kontroli pojazdu członowego, należącego do skarżącej, składającego się z trzyosiowego ciągnika samochodowego i trzyosiowej naczepy. W trakcie kontroli dokonano pomiaru nacisków osi, rzeczywistej masy całkowitej oraz wymiarów zewnętrznych. Stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi pojazdu oraz przekroczenie dopuszczalnej długości pojazdu. Pierwsze ważenie dynamiczne przy użyciu wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu wykazało przekroczenie o 1360 kg nacisku trzeciej osi pojazdu silnikowego, będącej składową grupy dwóch osi (nienapędowej i napędowej, o odległości między osiami składowymi nie mniejszej niż 1 m i nie większej niż 1,30 m), to jest przekroczenie dopuszczalnej wartości o 17 %, przy dopuszczalnym przewidzianym przepisami prawa nacisku osi składowej wchodzącej w skład grupy osi wynoszącym 8 ton dla każdej osi. Drugie ważenie, przeprowadzone na wniosek kierowcy pojazdu, wykazało przekroczenie nacisku tej samej osi składowej grupy osi o 1200 kg, to jest przekroczenie dopuszczalnej wartości o 15 %. Jak wynika z akt sprawy ważenie dokonane zostało na wadze spełniającej wymogi normatywne i wykonane zostało w sposób zgodny z instrukcją obsługi urządzenia wagowego. Jak wykazano wyżej, dopuszczalny nacisk na każdą z osi składowych grupy osi składającej się z dwóch osi pojazdów silnikowych, w której jedna oś składowa jest osią napędową, a druga osią nienapędową, wynosił w sprawie niniejszej 8 tony. Nacisk ten został przekroczony, co potwierdziły wyniki dwukrotnego ważenia. Prawidłowe jest zatem stanowisko organu, że przekroczenie nacisku dopuszczalnego dla osi składowej grupy osi składającej się z dwóch osi, w której jedna oś składowa jest osią napędową, a druga osią nienapędową, nakazuje uznanie pojazdu za nienormatywny. Przejazd pojazdów nienormatywnych po drogach publicznych jest dopuszczalny tylko po spełnieniu warunków określonych w ustawie. Zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej. Prawo o ruchu drogowym przewiduje siedem kategorii zezwoleń (kategorie I-VII). Wymiary, masa oraz naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń poszczególnych kategorii oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, określone zostały w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy (art. 64 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym). Przepis art. 64 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym stanowi jednak, że zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Przewóz ładunków podzielnych nie jest zatem co do zasady dopuszczalny w przypadku przekroczenia parametrów pojazdu (nacisku osi, masy lub wymiarów). Okolicznością bezsporną w sprawie niniejszej jest, że kontrolowanym pojazdem wykonywany był przewóz dwóch ciągników o masie brutto 18140 kg (według listu przewozowego CMR traktory ważyły 9080 kg i 9060 kg), a zatem był to przewóz ładunku podzielnego. Zgodnie z art. 140ab ust. 2 Prawa o ruchu drogowym, w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Prawidłowe jest zatem stanowisko organów, że na skarżącego nałożona powinna być kara jak za przejazd bez zezwolenia kategorii VII. Wyjaśnić należy, że przewóz ładunku w postaci dwóch traktorów nie wymagał uzyskania zezwolenia. Przewóz ten powinien być dokonywany jednak z uwzględnieniem przepisów określających warunki techniczne pojazdów, w szczególności z uwzględnieniem dopuszczalnego nacisku osi pojazdu. Jak już wyżej omówiono, kontrolowany pojazd członowy był nienormatywny z uwagi na przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi. Z powołanego przepisu art. 64 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym wynika zakaz przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego. W świetle powyższego przepisu, przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, możliwy jest tylko na podstawie zezwoleń kategorii I lub II. Z tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy, określającej kategorie zezwoleń na przejazd pojazdu nienormatywnego, wynika wprost, że przejazd pojazdu o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t dopuszczalny jest jedynie na podstawie zezwolenia kategorii VII. Zgodnie z art. 64d ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, zezwolenie kategorii VII na przejazd pojazdu nienormatywnego jest wydawane na jednokrotny lub wielokrotny przejazd po drogach publicznych w wyznaczonym czasie, na trasie wyznaczonej w zezwoleniu. Zezwolenie wydaje się dla pojazdu, którego ruch, ze względu na jego wymiary, masę lub naciski osi, nie jest możliwy na podstawie zezwoleń kategorii I-VI. Zezwolenie może być jednak wydane pod warunkiem, że ładunek jest niepodzielny. Tymczasem, jak wskazano wyżej, przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, możliwy jest tylko na podstawie zezwoleń kategorii I lub II. Skarżąca nie mogłaby zatem uzyskać zezwolenia kategorii VII na przewóz ładunku w postaci dwóch traktorów pojazdem o przekroczonym dopuszczalnym nacisku osi. Przy kwalifikowaniu naruszeń związanych z ustaleniem braku właściwej kategorii zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, okoliczność w postaci prawnej niemożności uzyskania zezwolenia kategorii III – VII nie ma znaczenia, gdyż w takiej sytuacji nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Taka okoliczność miała miejsce w niniejszej sprawie, co organ II instancji szczegółowo wyjaśnił. Z omówionych wyżej przyczyn nie można było również uwzględnić przedstawionego przez kierowcę zezwolenia kategorii V nr [...] z 11 grudnia 2017 r. Zgodnie z art. 140aa ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Karę nakłada się na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 3 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym). W świetle art. 140ab ust. 1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym, za brak zezwolenia kategorii VII ustala się karę pieniężną w wysokości: a) 500 zł, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%; b) 2 000 zł, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%; c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach. Organ prawidłowo stwierdził wykonywanie przejazdu drogowego pojazdem nienormatywnym jak za brak zezwolenia kategorii VII, z uwagi na to, że pojazdem przewożony był ładunek podzielny oraz na wielkość stwierdzonych podczas kontroli przekroczeń nacisku osi. Normatywność kontrolowanego pojazdu członowego została przekroczona o 1200 kg w zakresie nacisku na trzeciej osi wchodzącej w skład grupy osi składającej się z dwóch osi, w której jedna oś składowa jest osią napędową, a druga osią nienapędową. Kontrolowany pojazd członowy był zatem nienormatywny. Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że organy prawidłowo ustaliły, że wskazane powyżej naruszenie dopuszczalnych norm uzasadniało nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 2000 zł. Stwierdzone w sposób niebudzący wątpliwości przekroczenie nacisku trzeciej osi wynosiło 15 % (wynik drugiego ważenia, korzystniejszego dla skarżącej), przekraczało zatem dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, co uzasadniało nałożenie kary na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b i ust. 2 Prawa o ruchu drogowym. Zdaniem sądu stan faktyczny został ustalony prawidłowo. Procedura ważenia odbyła się za pomocą przyrządów pomiarowych zalegalizowanych przez kompetentny organ i jej wyniki są w pełni wiarygodne. Kierowca został poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokoły kontroli. Kierowca do protokołu ważenia i protokołu ponownego ważenia nie zgłosił uwag i nie zakwestionował prawidłowości czynności kontrolnych oraz wyników ważenia. Prawidłowo również uznano, że skarżąca nie wykazała w toku postępowania okoliczności, które uzasadniały umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie 140aa ust. 4 Prawa o ruchu drogowym. Zgodnie z treścią art. 140aa ust. 4 Prawa o ruchu drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub 2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna. Skarżąca w rozpoznawanej sprawie nie wykazała, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, nie przedstawiła również żadnych dowodów świadczących o braku wpływu na powstanie naruszenia. Podmiot wykonujący przejazd, posiadając dane dotyczące ładunku, który podjął się przetransportować, powinien był przedsięwziąć kroki, zapobiegające przekroczeniu dopuszczalnych nacisków osi. Skarżąca jako profesjonalny podmiot wykonujący przewozy powinna mieć wiedzę na temat zasad przewozu ładunków, rozkładu ładunków podzielnych w pojeździe i możliwość skontrolowania nacisku osi przy ładunkach o dużej masie. Nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja skarżącej, że przewożony ładunek, dwa traktory, był ładunkiem niepodzielnym, ponieważ ich przewóz na dwóch oddzielnym pojazdach wiązałby się z dwukrotnie wyższymi kosztami przewozu. Zgodnie z art. 2 pkt 35b p.r.d. ładunek niepodzielny jest to ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. Tym samym ładunkiem podzielnym będzie ładunek, który bez niewspółmiernych kosztów lub ryzyka powstania może zostać podzielony na mniejsze ładunki (partie ładunków). Skarżąca w istocie nie wskazała na występowanie jakiegokolwiek ryzyka w związku z ewentualnym podziałem ładunku przewożonego w dniu kontroli. Skarżąca powołała argumenty ekonomiczne, tj. wygenerowanie dodatkowych kosztów związanych z przewozem podzielonego ładunku (koszty wynagrodzenia pracownika, paliwa, opłat drogowych, koszty uzyskania zezwoleń, koszty eksploatacyjne). Tymczasem kategoria niewspółmiernie wysokich kosztów, o której mowa w art. 2 pkt 35b p.r.d., odnosi się do kosztów o szczególnym charakterze ponoszonych np. w związku z demontażem urządzenia (ładunku) w celu podzielenia go na większą ilość ładunków zapewniających normatywność pojazdu, którym ładunek taki jest transportowany, a następnie ponownego montażu urządzenia w celu doprowadzenia go do pierwotnego stanu. Kategoria ta nie odnosi się zatem do zwykłych kosztów przewozu wynikających ze zwykłego, prostego podziału przewożonego ładunku. Odmienne podejście prowadziłoby do uznania za ładunek niepodzielny każdego ładunku, którego przewóz w częściach powodowałby powstanie dodatkowych kosztów transportu. W sytuacji takiej za ładunek niepodzielny należałoby uznać zatem każdy przewożony ładunek powodujący nienormatywność pojazdu, co w konsekwencji zaprzeczałoby sensowi wprowadzania do systemu prawa przepisów powodujących rozróżnienie ładunków na ładunki podzielne i niepodzielne (vide wyrok NSA z 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 2001/16). Tym samym w ocenie Sądu organy prawidłowo uznały przewożony ładunek w postaci dwóch traktorów za ładunek podzielny. Podsumowując, stwierdzić należy, że organy administracji w toku postępowania zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zapewniły stronie czynny udział w postępowaniu oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.), oparły swoje rozstrzygnięcia na prawidłowo zebranym materiale dowodowym, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko w sposób wymagany przez art. 107 § 3 k.p.a., w tym odnosząc się do podniesionej przez skarżącej spółki argumentacji w sposób wyczerpujący. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło