III SA/Lu 547/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 25 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Jednocześnie ze skargą skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że nie pracował przez dwa lata z powodu przeprowadzonej operacji. Obecnie zaczął pracę na umowę zlecenie, jednakże jak stwierdził "raz jest praca, raz nie ma". Ponadto podniósł, że ma zadłużenie w bankach. W dalszej części wniosku skarżący wykazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką. Odnośnie stanu majątkowego podał, że posiada mieszkanie o pow. [...] m2, a poza tym nie ma innych nieruchomości, ani żadnych zasobów finansowych. Jako jedyne źródło utrzymania rodziny skarżący wskazał świadczenie emerytalne matki w kwocie [...] zł brutto. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Oświadczenie strony skarżącej zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do dokonania prawidłowej oceny sytuacji materialnej strony. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że pracuje na umowę zlecenia, jednakże nie wskazał wysokości dochodów osiąganych z tego tytułu. Brak również było oświadczenia wskazującego na wysokość miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego skarżącego. W związku z powyższym, w trybie art. 255 p.p.s.a., wezwano skarżącego do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. W odpowiedzi na powyższe, skarżący nadesłał kserokopie następujących dokumentów: umowy o pracę na czas określony, wraz z dodatkową informacją o warunkach dotyczących czasu pracy, sposobu wypłaty wynagrodzenia i urlopu wypoczynkowego; czterech umów zlecenia za miesiące od czerwca do września 2011 r.; rejestru wprowadzonych przelewów zlecenia za okres od 1 lipca do 30 września 2011 r.; listę kont pożyczkowych; aktualne plany spłat dwóch pożyczek oraz dowodów opłat za czynsz i media. Oceniając wniosek skarżącego pod kątem spełnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w pierwszej kolejności podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy jedynie wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł (§ 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 221, poz. 2193/). Pozostałe ewentualne koszty sądowe (wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej, opłata sądowa od zażalenia, opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych /Dz.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192/). Mając na uwadze wykazaną w urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy oraz nadesłanych dokumentach sytuację majątkową i finansową skarżącej oraz wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie, stwierdzić należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy, że prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest przyznawane osobom, które ze względu na sytuację życiową (np. całkowity brak dochodów lub bardzo niskie dochody, brak majątku), mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować jakichkolwiek środków na ich poniesienie. W przedstawionych przez skarżącego okolicznościach, rozważając możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych, stwierdzić należy, że obecna jego sytuacja materialna nie należy do skrajnie trudnych. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy (mieszkanie o pow. [...] m2), nie ma nikogo na utrzymaniu, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z osobą uprawnioną do świadczenia emerytalnego w kwocie [...] zł. Wbrew złożonemu w urzędowym formularzu oświadczeniu, świadczenie matki skarżącego nie jest jedynym źródłem utrzymania rodziny. Z nadesłanych dokumentów wynika, że skarżący od czerwca 2011 r. był zatrudniony na umowę zlecenia (umowa z [...] Sp. zo.o.), a od 15 września 2011 r. jest zatrudniony na umowę o pracę na czas określony (umowa z [...] Zakład Spółki) z wynagrodzeniem zasadniczym [...] zł plus prawo do premii, dodatku za staż pracy i dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych, dodatek za pracę w warunkach szkodliwych oraz deputat węglowy. Jak wynika z rejestru wprowadzonych przelewów z dnia 13 października 2011 r., z tytułu pracy w [...] i [...], w okresie od lipca do września 2011 r., skarżący uzyskał następujące dochody netto: w dniu 8 lipca 2011 r. kwotę [...] zł, w dniu 9 sierpnia 2011 r. kwotę [...] zł, w dniu 9 września 2011 r. kwotę [...] zł i w dniu 30 września 2011 r. kwotę [...] zł. Podnieść również należy, że mimo wezwania skarżący nie złożył oświadczenia wykazującego rodzaj i wysokość miesięcznych wydatków ponoszonych na koszty utrzymania koniecznego. Skarżący nadesłał natomiast kserokopie dowodów opłaty za czynsz ([...] zł), telefony ([...] zł i [...] zł), opłaty uiszczonej do [...] ([...] zł - nie wiadomo z jakiego tytułu) oraz opłaty za energię elektryczną ([...] zł - przy czym w przypadku tej opłaty nie jest wiadome, jakiego okresu dotyczy płatność). Nie jest zatem możliwe w oparciu o nadesłane dokumenty ustalenie wysokości miesięcznych kosztów związanych z utrzymaniem koniecznym gospodarstwa domowego skarżącego. Końcowo należy jeszcze odnieść się do podnoszonego przez skarżącego argumentu o konieczności spłaty posiadanego zadłużenia w bankach. Nadesłane w tym względzie dokumenty potwierdzają, że skarżący w dniu 28 stycznia 2009 r. zaciągnął pożyczkę w kwocie [...] zł i spłaca ją w ratach po [...] zł. Skarżący brał również dwukrotnie pożyczki na kwotę [...] zł (spłata 2 grudnia 2010 r. i 11 listopada 2011 r.), ponadto posiada linię kredytową z odnawianiem do kwoty [...] zł. Nie kwestionując, że skarżącego obciążają zobowiązania finansowe z tytułu zaciągniętych pożyczek, stwierdzić należy, że zobowiązania cywilnoprawne (np. umowy pożyczki), nie mogą mieć pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których należą koszty sądowe, gdyż skutkowałoby to przerzuceniem ciężaru finansowania postępowań sądowoadministracyjnych na Skarb Państwa (por. postanowienie NSA z 30 listopada 2010 r. I OZ 893/10 Lex nr 742150; postanowienie NSA z 28 września 2010 r. II OZ 908/10 Lex nr 743999). Reasumując powyższe, strona skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.