III SA/Lu 547/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa działając na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził niedopuszczalność odwołania J.S. od decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 r., wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego w [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podniósł, że odwołanie od decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 J.S. złożył w dniu [...] kwietnia 2013 r., a zatem przed rozpoczęciem biegu terminu do jego wniesienia. Termin do wniesienia odwołania liczy się bowiem od dnia doręczenia skarżącemu decyzji, które miało miejsce dopiero w dniu [...] kwietnia 2013 r. Dyrektor ARiMR podkreślił, że wniesienie odwołania przed rozpoczęciem biegu terminu do dokonania tej czynności jest przedwczesne i nie może wywołać skutków prawnych. Organ odwoławczy ma kompetencje do merytorycznego rozpoznania sprawy tylko wówczas, gdy odwołanie zostanie skutecznie wniesione. Uchybienie organu II instancji polegające na rozpoznaniu przedwcześnie wniesionego odwołania stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i skutkuje stwierdzeniem nieważności tak wydanej decyzji. W skardze do sądu skarżący wyjaśniając, że data [...] kwietnia 2012 r. została wpisana na skutek pomyłki. Strona w motywach skargi nie wskazała zarzutów naruszenia przepisów postępowania przez organ dotyczących wadliwego ustalenia stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest bezzasadna. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Dyrektora ARiMR z dnia [...] czerwca 2013 r. stwierdzającego niedopuszczalność odwołania strony od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie stwierdził, aby organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 109 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.; dalej: k.p.a.), decyzję doręcza się stronom na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Stosownie natomiast do treści art. 110 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. Przepis ten określa moment, w którym decyzja wchodzi do obrotu prawnego. Jest nim chwila doręczenia tej decyzji stronie postępowania. Od tego momentu decyzja wiąże organ administracji publicznej, który ją wydał, oraz stwarza określone w niej uprawnienia i obowiązki o charakterze procesowym i materialnym. W tym kontekście należy zauważyć, że powyższy przepis ustanawia regułę dotyczącą wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji – w dacie doręczenia stronie decyzja wchodzi do obrotu prawnego jako akt administracyjny załatwiający konkretną sprawę indywidualnego podmiotu. Innymi słowy, adresat decyzji musi mieć świadomość, że taki akt administracyjny został w stosunku do niego wydany, co będzie możliwe tylko w momencie skutecznego doręczenia decyzji. Nie można zakładać, że podmiot zobowiązany jest do zastosowania się do wymogów wynikających z decyzji administracyjnej, skoro w ogóle taki akt administracyjny nie wszedł do porządku prawnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1333/11). Decyzja procesowa - jako akt podjęty, a następnie uzewnętrzniony przez jego wydanie - nabiera cech decyzji administracyjnej przez zakomunikowanie treści tego aktu stronie. Dopóki nie zostanie zakomunikowana stronie, dopóty jest aktem niewywierającym żadnych dla strony skutków. Uzewnętrznienie decyzji w stosunku do strony stwarza nową sytuację procesową (np. możliwość wniesienia odwołania). Decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny z chwilą ogłoszenia lub doręczenia jej stronie postępowania i z tym momentem wiąże organ, który ją wydał (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1201/10). Nie ulega przy tym wątpliwości, że doręczenie decyzji powinno nastąpić według zasad określonych w rozdziale 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Tylko bowiem doręczenie z zachowaniem reguł, o których mowa w art. 39-49 k.p.a., wywołuje skutki prawne przewidziane przez obowiązujące przepisy. Z akt sprawy wynika bezspornie, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. została doręczona w sposób przewidziany prawem w dniu [...] kwietnia 2013 r., o czym świadczy adnotacja na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (k. 41 akt adm.). W myśl art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie, przy czym, stosownie do treści § 3 wyżej powołanej normy, przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy do wniesienia odwołania. Termin do wniesienia odwołania jest terminem wyznaczonym stronie przez ustawę dla dokonania określonej czynności procesowej, jest terminem ustawowym, wiążącym wszystkie osoby i organy występujące w postępowaniu administracyjnym. Jego niedotrzymanie powoduje ujemne skutki procesowe w postaci utraty prawa do wniesienia odwołania W konsekwencji organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że odwołanie skarżącego z dnia [...] kwietnia 2013 r. (złożone w tym samym dniu osobiście w siedzibie organu; k. 42 akt adm.), było złożone przed rozpoczęciem biegu terminu do jego wniesienia. Termin do wniesienia odwołania liczy się bowiem od dnia doręczenia skarżącemu decyzji. Podkreślić należy, że zwykłe środki zaskarżenia (m.in. odwołanie) służą wszczęciu postępowania odwoławczego zmierzającego do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej wydaniem postanowienia lub decyzji pierwszej instancji. Tylko w ramach takiego postępowania może dojść do skontrolowania w trybie instancyjnym zgodności z prawem zapadłego rozstrzygnięcia. Wniesienie odwołania przed rozpoczęciem biegu terminu do dokonania tej czynności jest przedwczesne i nie może wywołać skutków prawnych. Wydanie decyzji przez organ odwoławczy wskutek rozpatrzenia przedwczesnego środka zaskarżenia jest w istocie wydaniem decyzji z urzędu, bez wniosku strony (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 831/07). Zatem organ odwoławczy ma kompetencje do merytorycznego rozpoznania sprawy tylko wówczas, gdy odwołanie zostanie skutecznie wniesione. Reasumując, stwierdzić zatem należy, że organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że odwołanie strony z [...] kwietnia 2013 r. jako przedwczesne jest niedopuszczalne. Odwołanie to wniesione bowiem zostało od decyzji, która nie weszła jeszcze do obrotu prawnego. Z tych względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). |.................. |.................. |.................. | |s. E. Ibrom |s. J. Czaja |s. J. Drwal |