III SA/Lu 55/19
WyrokWSA w Lublinie2019-05-07
Skład orzekający: Ewa Ibrom, Jerzy Drwal, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy policjant ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną za zaniechanie sprawdzenia stanu technicznego pojazdu służbowego po zakończeniu jego eksploatacji, mimo że nie miał zamiaru popełnienia przewinienia, ale popełnił je na skutek niezachowania wymaganej ostrożności?Ratio decidendi
Policjant ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego na skutek niezachowania wymaganej ostrożności, nawet jeśli nie miał zamiaru jego popełnienia. Zaniechanie sprawdzenia stanu technicznego pojazdu służbowego po zakończeniu jego eksploatacji, skutkujące nieujawnieniem uszkodzenia, stanowi naruszenie dyscypliny służbowej, które jest zawinione w formie nieumyślnej.Stan faktyczny
Policjant R. K. został obwiniony o zaniechanie sprawdzenia stanu technicznego pojazdu służbowego po jego użytkowaniu, co skutkowało nieujawnieniem uszkodzenia. Postępowanie dyscyplinarne zakończyło się stwierdzeniem winy policjanta, przy czym odstąpiono od jego ukarania. Policjant zaskarżył orzeczenie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, w tym błędną ocenę dowodów i niezastosowanie przepisów KPA. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając odpowiedzialność dyscyplinarną policjanta za zasadną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca) Sędziowie WSA Jerzy Drwal WSA Iwona Tchórzewska Protokolant referent Marcin Ścibor po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 maja 2019 r. sprawy ze skargi R. K. na orzeczenie Inne z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie przewinienia dyscyplinarnego oddala skargę.
Zaskarżonym orzeczeniem Nr [...] z [...] listopada 2018 r. Komendant Wojewódzki Policji w L. utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w P. Nr [...] z [...] września 2018 r. w przedmiocie stwierdzenia winy R. K. obwinionego o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego.
Zaskarżone orzeczenie wydane zostało w następującym stanie sprawy.
W dniu [...] stycznia 2018 r. Komendant Powiatowy Policji w P. (dalej jako "organ I instancji") wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko R. K. (dalej jako "obwiniony" lub "skarżący") – policjantowi Zespołu Patrolowo – Interwencyjnego Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w P..
Skarżącego obwiniono o to, że 4 grudnia 2017 r. około godziny 08:31 jako użytkujący pojazd służbowy marki Opel Astra nr rej. [...], po zakończeniu jego eksploatacji, będąc zobowiązany po powrocie do sprawdzenia pojazdu pod kątem ujawnienia ewentualnych uszkodzeń, które mogły powstać w czasie użytkowania pojazdu, zaniechał czynności służbowej i nie dokonał takiego sprawdzenia, skutkiem czego nie ujawnił uszkodzenia w postaci otarcia powłoki lakierniczej na lewym tylnym błotniku, tj. o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 2, 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r., poz. 2067 z późn. zm.) w związku z § 13 ust. 3 pkt 2 lit. c Załącznika nr 1 "Zasady eksploatacji sprzętu, transportowego w Komendzie Wojewódzkiej Policji w L. i jednostkach jej podległych" do Decyzji nr 295/2017 Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z 4 października 2017 r. w sprawie gospodarki sprzętem transportowym w Komendzie Wojewódzkiej Policji w Lublinie i jednostkach jej podległych.
Po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego, orzeczeniem Nr [...] z [...] lutego 2018 r. Komendant Powiatowy Policji w P. stwierdził winę obwinionego i odstąpił od jego ukarania.
Orzeczeniem Nr [...] z [...] kwietnia 2018 r. Inne (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") uchylił zaskarżone orzeczenie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego Komendanta Powiatowego Policji w P..
Orzeczeniem Nr [...] z [...] maja 2018 r. organ I instancji uznał obwinionego za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i odstąpił od ukarania.
Orzeczeniem Nr [...] z 8 czerwca 2018 r. Inne uchylił zaskarżone orzeczenie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego Komendanta Powiatowego Policji w P.. Po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego, orzeczeniem Nr [...] z [...] września 2018 r. Komendant Powiatowy Policji w P. ponownie stwierdził winę obwinionego i odstąpił od ukarania.
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, Komendant Wojewódzki Policji w L. utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji z [...] września 2018 r.
Organ odwoławczy ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 4 grudnia 2017 r. w godzinach 12:00 - 20:00 funkcjonariuszka M. D. wraz z funkcjonariuszem R. G. pełniła służbę w patrolu zmotoryzowanym z wykorzystaniem pojazdu służbowego marki [...] nr rej. [...]. Około godz. 12:20 M. D. ujawniła uszkodzenie nadwozia pojazdu - poziome zarysowanie powłoki lakierniczej o długości 85 mm i nieregularnej szerokości 1,5-2 mm na tylnym lewym błotniku od krawędzi styku lewych tylnych drzwi z częścią tylnego błotnika w kierunku tylnej części pojazdu.
Organ odwoławczy ustalił, że 4 grudnia 2017 r. w godzinach 5:50-7:30 pojazdu służbowego marki Opel Astra nr rej. [...] korzystali funkcjonariusze: R. K. (osoba prowadząca pojazd służbowy) i R. K. (osoba korzystająca z pojazdu służbowego).
Tego samego dnia w godzinach 12:20-19:40 z pojazdu korzystali: M. D. (osoba prowadząca pojazd służbowy) i R. G. (osoba korzystająca z pojazdu służbowego). Natomiast 3 grudnia 2017 r. z pojazdu korzystali: M. D. (osoba prowadząca pojazd służbowy) i Ł. D. (osoba korzystająca z pojazdu służbowego) oraz J. K. (osoba prowadząca pojazd służbowy) i M. J. (osoba korzystająca z pojazdu służbowego).
Organ odwoławczy stwierdził, że policjant ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną w sytuacji popełnienia przewinienia dyscyplinarnego umyślnie lub nieumyślnie, przy czym przewinienie to polegać może na działaniu lub zaniechaniu działania. Odnosząc się sprawy podniósł, że skarżącemu zarzucono to, że jako użytkujący sprzęt transportowy w postaci pojazdu służbowego, po zakończeniu jego eksploatacji, będąc zobowiązanym po powrocie do sprawdzenia pojazdu pod kątem ujawnienia ewentualnych uszkodzeń, które mogły powstać w czasie użytkowania pojazdu zaniechał czynności służbowej i nie dokonał takiego sprawdzenia, skutkiem czego nie ujawnił uszkodzenia w postaci otarcia powłoki lakierniczej na lewym tylnym błotniku.
Organ powołał treść § 13 ust. 3 pkt 2 lit. c Załącznika nr 1 "Zasady eksploatacji sprzętu transportowego w Komendzie Wojewódzkiej Policji w Lublinie i jednostkach jej podległych" do Decyzji nr 295/2017 Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia 4 października 2017 r. w sprawie gospodarki sprzętem transportowym w Komendzie Wojewódzkiej Policji w Lublinie i jednostkach jej podległych, kierujący pojazdem służbowym po powrocie zobowiązany jest do sprawdzenia pojazdu pod kątem ujawnienia ewentualnych uszkodzeń, które mogły powstać w czasie użytkowania pojazdu.
Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z kopią karty opisu stanowiska pracy policjanta Zespołu Patrolowo-Interwencyjnego Wydziału Prewencji Komendy Powiatowej Policji w P. do obowiązków skarżącego między innymi należało wykazywanie należytej dbałości o powierzone mienie.
Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że skarżący po zakończeniu eksploatacji użytkowanego przez siebie pojazdu służbowego marki Opel Astra, będąc zobowiązany do sprawdzenia pojazdu pod kątem ujawnienia ewentualnych uszkodzeń, które mogły powstać w czasie użytkowania pojazdu zaniechał czynności służbowej i nie dokonał takiego sprawdzenia, skutkiem czego nie ujawnił uszkodzenia w postaci otarcia powłoki lakierniczej na lewym tylnym błotniku.
Organ II instancji uznał, że wina obwinionego jest nieumyślna, a przewinienie dyscyplinarne skarżący popełnił na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał, ale przypuszczał, że jej uniknie. Organ zaznaczył, że stopień winy nie jest znaczny i nie spowodował istotnych zakłóceń w realizacji zadań Policji.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ II instancji stwierdził, że zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do oceny okoliczności będących przedmiotem postępowania dyscyplinarnego. Zeznania świadków: R. G., Ł. D., M. D., J. K., R. K. i M. J., potwierdzone zapisem monitoringu parkingu zewnętrznego Komendy Powiatowej Policji w P. z 3 i 4 grudnia 2017 r. są zbieżne, spójne i wzajemnie się uzupełniające i należy obdarzyć je wiarygodnością.
Organ odwoławczy uznał za wiarygodne wyjaśnienia obwinionego w części, w której faktycznie miały odzwierciedlenie w innych środkach dowodowych, precyzyjnie wskazując dlaczego i na jakiej podstawie stwierdził, że skarżący nie dokonał sprawdzenia pojazdu, zarówno na parkingu od strony kojców dla psów, jak też na terenie dolnego parkingu Komendy Powiatowej Policji w P.. Obwiniony ograniczył się jedynie do usunięcia warstwy śniegu z dachu i okien pojazdu w celu zapewnienia sobie jak najlepszego pola widzenia. Powyższa czynność nie była czynnością sprawdzenia pojazdu w rozumieniu § 13 ust. 3 pkt 2 lit. c Załącznika nr 1 do Decyzji nr 295/2017.
Organ odwoławczy wskazał, że z zapisu monitoringu wynika, że obwiniony obszedł pojazd usuwając śnieg z okien i dachu pojazdu, pomijając pozostałe elementy nadwozia pojazdu, na których zalegała warstwa śniegu, w tym lewy tylny błotnik. Organ podniósł, że obowiązkiem skarżącego było usunięcie całej warstwy zalegającego na pojeździe śniegu, obejście pojazdu i wizualne sprawdzenie, m.in. całego stanu powłoki lakierniczej pod kątem ujawnienia ewentualnych uszkodzeń, które mogły powstać w czasie użytkowania pojazdu. W przypadku braku wyposażenia służącego do usuwania śniegu z nadwozia pojazdu, skarżący powinien o tym fakcie powiadomić swojego przełożonego, służbę dyżurną lub odpowiednie służby wspomagające w celu zaopatrzenia w odpowiedni sprzęt umożliwiający usunięcie warstwy śniegu z nadwozia pojazdu. Sprawdzenie pojazdu przez skarżącego po powrocie powinno być wykonane sumiennie i starannie, a na jego przebieg nie mogą mieć i nie mają wpływu warunki atmosferyczne lub ograniczenia czasowe.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 13 ust. 3 pkt 2 lit. c Załącznika nr 1 do Decyzji nr 295/2017 oraz zarzutu, że powołany wyżej przepis nie precyzuje, jakie to czynności powinny być wykonane przez funkcjonariusza w ramach sprawdzenia radiowozu, organ odwoławczy stwierdził, że skarżącemu zarzucono, że w ogóle zaniechał czynności sprawdzenia pojazdu służbowego i nie dokonał takiego sprawdzenia i w konsekwencji nie ujawnił uszkodzenia w postaci otarcia powłoki lakierniczej na lewym tylnym błotniku pojazdu. Skoro przepisy nie precyzują wprost, jakie czynności powinny być wykonane przez funkcjonariusza w ramach sprawdzenia radiowozu, to tym samym oznacza, że policjant ma swobodę wyboru tych czynności. Organ stwierdził, że samo zgarnięcie zalegającej na pojeździe warstwy śniegu z dachu i okien pojazdu, nie może być uznane za podjęcie czynności, o których mowa w przepisach Załącznika nr 1 do decyzji nr 295/2017.
Organ odwoławczy stwierdził, że przewinienie dyscyplinarne nie spowodowało istotnych zakłóceń w realizacji zadań Policji i odstąpił od ukarania obwinionego.
R. K. zaskarżył powyższe orzeczenie organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
Skarżący zarzucił:
1. naruszenie przepisu art. 132 ust. 2, ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji poprzez brak wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego w sprawie, dokonanie ustaleń faktycznych w sposób sprzeczny z zasadami logiki i prawidłowego rozumowania, konsekwencją czego było uznanie obwinionego za winnego zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego;
2. naruszenie art. 135g ust. 1 ustawy o Policji polegające na dokonaniu przez organ I instancji dowolnej i jednostronnej oceny zebranego materiału dowodowego, która doprowadziła do błędnego przyjęcia, że obwiniony dopuścił się zarzucanego mu czynu;
3. naruszenie art. 135g ust. 1 ustawy o Policji polegające na całkowitym zbagatelizowaniu wyjaśnień skarżącego składanych w toku prowadzonego postępowania, w których w logiczny o przekonujący sposób odniósł się do stawianego mu zarzutu, wskazując, że przed realizacją zaplanowanego doprowadzenia osób zatrzymanych sprawdził pojazd, co ze względu na panujące warunki atmosferyczne było znacznie utrudnione, a nadto konieczność podjęcia dalszych czynności związanych z transportem zatrzymanych i pojawiające stąd ograniczenia czasowe w istocie uniemożliwiły obwinionemu dokonanie bardziej szczegółowych oględzin radiowozu;
4. naruszenie art. 135g ust. 1 ustawy o Policji polegające na dokonaniu rażąco dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, która doprowadziła organ I instancji do błędnego wniosku, że skarżący odstąpił od ciążącego na nim obowiązku sprawdzenia użytkowanego przez niego pojazdu pod kątem ujawnienia ewentualnych uszkodzeń, podczas gdy okoliczności ujawnione w toku postępowania, w szczególności zapis z monitoringu wskazują, że przed przystąpieniem do transportu zatrzymanych obwiniony obszedł radiowóz dookoła, dokonując przy tym wzrokowych jego oględzin, a nadto w trakcie odśnieżania pojazdu miał on możliwość dokładnego jego obejrzenia;
5. naruszenie art. 135g ust. 1 i ust. 2 ustawy o Policji poprzez odmowę przyznania waloru wiarygodności w całości wyjaśnieniom obwinionego, które są spójne, logiczne i wyczerpujące;
6. naruszenie § 13 ust. 3 pkt 2 lit. c Załącznika I do decyzji nr 295/2017 Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia 4 października 2017 r. sprawie gospodarki sprzętem transportowym w Komendzie Wojewódzkiej Policji w Lublinie i jednostkach jej podległych polegające na niezasadnym uznaniu, że skarżący po powrocie do jednostki nie dokonał sprawdzenia znajdującego się w jego dyspozycji pojazdu, w sytuacji gdy przepisy wskazane w podstawie prawnej stawianego zarzutu nie precyzują, jakie to czynności powinny być wykonane przez funkcjonariusza w ramach sprawdzenia radiowozu, a w konsekwencji czy działania podjęte przez obwinionego nie wyczerpują dyspozycji tego przepisu, w szczególności gdy uwzględni się okoliczność, że w trakcie pełnienia przez skarżącego służby w dniu 4 grudnia 2017 r. nie doszło do żadnych zdarzeń, które uzasadniałyby dokonanie szczegółowych oględzin samochodu, zaś czynności sprawdzające podjęte przez innych funkcjonariuszy policji korzystających z wyżej wymienionego pojazdu nie różniły się znacząco od tych wykonywanych przez skarżącego;
7. naruszenie § 13 ust. 3 pkt 2 lit. c Załącznika I do Decyzji nr 295/2017 polegające na "niedookreśleniu" zarzucanego obwinionemu czynu, ponieważ zachowanie obwinionego nie wyczerpuje znamion niedochowania należytej staranności przy wykonywaniu obowiązków służbowych;
8. naruszenie art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji polegające na całkowicie dowolnej i tendencyjnej ocenie dowodów, konsekwencją czego było przyjęcie, że zarzucany obwinionemu czyn został popełniony przez nieprawidłowe wykonywanie czynności służbowych oraz wykonanie czynności bez dochowania należytej ostrożności, w sytuacji gdy obwiniony czynności sprawdzające dokonał jak najstaranniej było to możliwe, przy wykorzystaniu niezbędnej wiedzy, umiejętności i doświadczenia;
9. naruszenie przepisów art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.", poprzez niedokonanie pełnego ustalenia stanu faktycznego oraz prawnego polegającego na błędnym uznaniu, że skarżący jest winny zarzucanego mu przewinienia dyscypliny służbowej;
10. naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, prowadzące w konsekwencji do ustaleń nie znajdujących oparcia w zgromadzonych dowodach, a mianowicie ustaleń jakoby skarżący wyczerpał swoim zachowaniem znamiona zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego;
11. naruszenie art. 86 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego;
12. naruszenie przepisu art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewłaściwe uzasadnienie stanu faktycznego, przez co skarżący pozbawiony został możliwości poznania toku rozumowania organu I instancji;
13. naruszenie przepisu art 107 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez zaniechanie przedstawienia w decyzji kompleksowego uzasadnienia stanu faktycznego sprawy i określenia przesłanek uznania skarżącego za winnego popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego;
14. naruszenie przepisu art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego wskazania okoliczności i dowodów, które organ uwzględnił oraz, którym odmówił wiarygodności;
15. naruszenie przepisów art. 7 i art. 8 k.p.a.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i orzeczenia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w L. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Odpowiedzialność dyscyplinarna policjantów uregulowana została w rozdziale 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "ustawa". Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszeniem dyscypliny służbowej, stosownie do art. 132 ust. 2 ustawy, jest czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. W pojęciu naruszenia dyscypliny służbowej mieści się wiele różnych czynów, których przykładowe wyliczenie zawiera art. 132 ust. 3 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności:
1) odmowa wykonania albo niewykonanie rozkazu lub polecenia przełożonego, względnie organu uprawnionego na podstawie ustawy do wydawania poleceń policjantom, z wyłączeniem rozkazów i poleceń, o których mowa w art. 58 ust. 2;
2) zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy;
3) niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa;
4) wprowadzenie w błąd przełożonego lub innego policjanta, jeżeli spowodowało to lub mogło spowodować szkodę służbie, policjantowi lub innej osobie;
5) postępowanie przełożonego w sposób przyczyniający się do rozluźnienia dyscypliny służbowej w podległej jednostce organizacyjnej lub komórce organizacyjnej Policji;
6) stawienie się do służby w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka oraz spożywanie alkoholu lub podobnie działającego środka w czasie służby albo w obiektach lub na terenach zajmowanych przez Policję;
7) utrata służbowej broni palnej, amunicji lub legitymacji służbowej;
8) utrata przedmiotu stanowiącego wyposażenie służbowe, którego wykorzystanie przez osoby nieuprawnione wyrządziło szkodę obywatelowi lub stworzyło zagrożenie dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa powszechnego;
9) utrata materiału zawierającego informacje niejawne.
Wskazane przykłady naruszenia dyscypliny służbowej nie stanowią katalogu zamkniętego.
Opis czynu uznanego za naruszenie dyscypliny służbowej powinien zawierać kwalifikację prawną. W opisie czynu powinny zostać zatem wskazane przepisy, których naruszenia policjant się dopuścił. Treść art. 132 ust. 2 ustawy o Policji wskazuje, że przekroczenie uprawnień lub niewykonanie obowiązków wynikać może zarówno z przepisów prawa, jak i rozkazów oraz poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. W opisie czynu powinny zatem zostać wskazane zarówno przepisy prawa, jak i rozkazy oraz polecenia przełożonych.
Do pociągnięcia funkcjonariusza Policji do odpowiedzialności dyscyplinarnej konieczne jest stwierdzenie, czy zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne jest zawinione. Wina policjanta jest bowiem przesłanką wszczęcia przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego. Bez stwierdzenia zaistnienia winy postępowanie nie może zostać wszczęte, a wszczęte powinno zostać umorzone. Przypisanie winy obwinionemu musi zostać jednoznacznie wykazane na podstawie materiału dowodowego.
Zgodnie z art. 132a ustawy, przewinienie jest zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi (pkt 1), bądź gdy nie mając zamiaru popełnienia przewinienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien był przewidzieć (pkt 2).
Z przytoczonego przepisu wynika, że przewinienie dyscyplinarne może mieć charakter umyślny lub nieumyślny.
Umyślność polega za zamiarze popełnienia przewinienia, który to zamiar może być bezpośredni, gdy policjant chce popełnić przewinienie, albo ewentualny, gdy policjant przewiduje możliwość popełnienia przewinienia i na to się godzi. Przewinienie będzie być również zawinione, gdy policjant nie ma zamiaru jego popełnienia, jednak je popełnia na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach. W takim przypadku przewinienie popełnione zostaje z winy nieumyślnej (art. 132a pkt 2). W przepisie art. 132a pkt 2 ustawy wymienione sąd dwie postacie winy nieumyślnej: przewinienie jest zawinione zarówno wtedy, gdy policjant przewidywał możliwość popełnienia przewinienia, jak i wówczas, gdy takiej możliwości nie przewidywał, ale mógł i powinien był przewidzieć możliwość popełnienia przewinienia.
Analiza powołanych wyżej przepisów prowadzi do wniosku, że warunkiem zastosowania odpowiedzialności dyscyplinarnej jest nie tylko wykazanie faktu naruszenia dyscypliny służbowej, ale także wykazanie, że naruszenie to było zawinione.
W niniejszej sprawie skarżącemu zarzucono zaniechanie sprawdzenia stanu technicznego pojazdu służbowego po zakończeniu eksploatacji pod kątem ujawnienia ewentualnych uszkodzeń, które mogły powstać w czasie użytkowana pojazdu.
Obowiązek sprawdzenia pojazdu wynika z "Zasad eksploatacji sprzętu transportowego w Komendzie Wojewódzkiej Policji w Lublinie i jednostkach jej podległych", stanowiących Załącznik nr 1 do Decyzji nr 295/2017 Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia 4 października 2017 r. w sprawie gospodarki sprzętem transportowym w Komendzie Wojewódzkiej Policji w Lublinie i jednostkach jej podległych. W § 13 ust. 3 powołanego Załącznika nr 1 określony został szczegółowy zakres czynności wykonywanych podczas eksploatacji pojazdów służbowych przez kierującego przed wyjazdem (pkt 1) i po powrocie (pkt 2).
Stosownie do § 13 ust. 3 pkt 2 lit. c Załącznika nr 1, do obowiązków kierującego radiowozem po skorzystaniu z pojazdu (po powrocie) jest sprawdzenie pojazdu pod kątem ujawnienia ewentualnych uszkodzeń, które mogły powstać w czasie użytkowania pojazdu.
Zaniechanie sprawdzenia stanu technicznego pojazdu stanowi niewątpliwie naruszenie dyscypliny służbowej w rozumieniu art. 132 ust. 2 ustawy.
W ocenie sądu organ prawidłowo ustalił, że skarżący dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej przez zaniechanie sprawdzenia stanu technicznego pojazdu. Prawidłowe jest ustalenie, że 4 grudnia 2017 r., po zakończeniu eksploatacji użytkowanego pojazdu służbowego marki Opel Astra nr rej. [...], skarżący nie sprawdził pojazdu pod kątem ujawnienia ewentualnych uszkodzeń, które mogły powstać w czasie użytkowania pojazdu, konsekwencją czego było nieujawnienie uszkodzenia w postaci otarcia powłoki lakierniczej na lewym tylnym błotniku. Ustalenie to znajduje potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, wszechstronnie przez organ rozważonym i ocenionym.
Zgodnie z wpisem w książce dyspozytora KPP w P. (k.12 tom I akt adm.), skarżący dysponował wyżej wymienionym samochodem służbowym 4 grudnia 2017 r. w godzinach od 5:50 do 8:30. Z zapisu monitoringu Komendy Powiatowej Policji w P. z tego dnia, odtworzonego i opisanego szczegółowo na k. 26-27 akt adm. wynika, że przed wyjazdem skarżący dokonał sprawdzenia stanu technicznego pojazdu, w szczególności oględzin nadwozia pojazdu i jego poszczególnych elementów. Pojazd opuścił parking komendy o godzinie 6:01:23, a powrócił o godzinie 6:56:54. Po powrocie pojazd został zaparkowany równolegle do ściany budynku komendy, przodem w kierunku dolnego parkingu, co zarejestrowała kamera nr 4 zainstalowana przy wejściu do budynku komendy. Z zapisu monitoringu z kamery nr 4 wynika następnie, że po zaparkowaniu pojazdu skarżący, towarzyszący mu funkcjonariusz R. K. oraz bliżej nieokreślony zatrzymany mężczyzna opuścili pojazd i weszli do budynku komendy. Nie odnotowano, by skarżący dokonywał wówczas sprawdzenia pojazdu. O godzinie 6:59:10 skarżący wyszedł z budynku, podszedł do pojazdu, wyjął z niego jakiś przedmiot i wrócił do komendy. Skarżący ponownie wyszedł z budynku o godzinie 7:47:40, podszedł do samochodu, wyjął z niego jakiś przedmiot i wrócił do budynku. Odnotowano, że w tym czasie na zewnątrz padał śnieg. Po raz kolejny skarżący wyszedł z budynku komendy i podszedł do pojazdu o godzinie 8:13:37. Za nim szedł funkcjonariusz R. K. oraz dwóch zatrzymanych mężczyzn. Odnotowano, że o godzinie 8:15:40 skarżący przy pomocy nieustalonego przedmiotu odśnieżył dach i szyby wyżej wymienionego pojazdu służbowego, po czym wsiadł do samochodu, zajmując miejsce na fotelu kierowcy. Z zapisu monitoringu wynika, że w chwili odśnieżania pojazdu nie padał śnieg. Następnie do samochodu wprowadzenie zostali przez R. K. obaj zatrzymani mężczyźni. Kierujący pojazdem wycofał pojazd w kierunku bramy wyjazdowej i zatrzymał się tam, gdzie wcześniej parkował. Z zapisu monitoringu wynika, że skarżący wyszedł z pojazdu o godz. 8:19:50, stanął obok samochodu, ale nie dokonywał jego oględzin. Następnie odbyło się przeprowadzenie zatrzymanych do innego pojazdu (czynność tę wykonywał R. K.), po czym skarżący o godzinie 8:29:39 ponownie wsiadł do pojazdu służbowego marki Opel Astra i odjechał z parkingu w kierunku dolnego parkingu komendy. Z nagrania odtworzonego z kamery nr 9, zainstalowanej na parkingu dolnym komendy, wynika, że skarżący zaparkował wyżej wymieniony pojazd, wysiadł z niego o godzinie 8:31:37 i przeszedł wzdłuż muru w kierunku wyjścia z parkingu, zamykając po drodze samochód pilotem (k. 26v – 27 tom I akt adm.). Nie odnotowano, by skarżący wykonywał wówczas jakiekolwiek czynności mające na celu sprawdzenie stanu pojazdu. Kilka minut później, o godzinie 8:42:40 kamera nr 4, zainstalowana przy wejściu do budynku, zarejestrowała jak skarżący odjeżdża furgonem, do którego wcześniej przeprowadzenie zostali zatrzymani mężczyźni.
Z odtworzonych nagrań kamer nr 4 i nr 9 wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżący nie sprawdził pojazdu po powrocie, zgodnie z § 13 ust. 3 pkt 2 lit. c Załącznika nr 1 do Decyzji nr 295/2017.
Z notatki służbowej K. W., eksperta Zespołu ds. Kontroli Komendy Powiatowej Policji w P., wynika, że w dniu 4 grudnia 2017 r. w godzinach 7:00-14:00 służbę na stanowisku kierowania KPP w P. pełnili dyżurny KPP P. A. S. i zastępca dyżurnego KPP w P. A. W.. Wyżej wymienieni oświadczyli, w trakcie służby w dniu 4 grudnia 2017 r. nikt ich nie informował o uszkodzeniach pojazdu (k. 33 tom I akt adm.).
Z ustaleń organu wynika, uszkodzenie pojazdu służbowego marki Opel Astra o wskazanym wyżej numerze rejestracyjnym ujawniła kilka godzin później funkcjonariuszka M. D., o czym powiadomiła R. G. i M. K. oraz sporządziła notatkę. Powyższe wynika z notatki służbowej R. G. z [...] grudnia 2017 r. (k. 34 tom I akt adm.) oraz zeznań świadków: R. G. (k. 59 tom I akt adm.), M. K. (k. 45 tom I akt adm.) oraz M. D. (k. 61 tom I akt adm.).
Należy również zauważyć, że z zeznań pozostałych świadków – Ł. D. (k. 60 tom I akt adm.), J. K. (k. 64 tom I akt adm.) oraz M. J. (k. 67 tom I akt adm.) - nie wynika, aby do uszkodzenia pojazdu marki Opel Astra nr rej. [...] mogło dojść podczas korzystania przez nich z radiowozu. Podczas pełnienia służby przez Ł. D., J. K., M. J. oraz M. D. w dniu 3 grudnia 2017 r. nie ujawniono żadnych uszkodzeń nadwozia wyżej wymienionego pojazdu służbowego. Ponadto z zapisu monitoringu wynika, że przed rozpoczęciem korzystania z pojazdu w dniu 4 grudnia 2017 r, skarżący dokonał jego dokładnego sprawdzenia (k. 26 – 27 akt adm. tom I) i nie zgłosił wówczas żadnych uszkodzeń.
W tym miejscu należy przypomnieć, że skarżącemu nie zarzucono uszkodzenia pojazdu służbowego, tylko zaniechanie sprawdzenia stanu technicznego pojazdu po zakończeniu eksploatacji.
Z wyjaśnień skarżącego wynika (k. 71-72 akt adm.), że po powrocie do Komendy dokonał oględzin pojazdu na tyle ile mógł, ponieważ tego dnia występowały obfite opady śniegu, nadwozie radiowozu było pokryte grubą warstwą śniegu, a w pojeździe nie było żadnej zmiotki, żeby przy jej pomocy usunąć śnieg z nadwozia. Skarżący podniósł również, że było mało czasu na wykonanie doprowadzenia zatrzymanych. Słusznie zauważa organ, że skoro skarżący nie posiadał odpowiedniego wyposażenia, aby dokonać oględzin samochodu, powinien był powiadomić o tym swojego przełożonego, służbę dyżurną lub odpowiednie służby wspomagające w celu zaopatrzenia w odpowiedni sprzęt.
Nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja skarżącego zmierzająca do wykazania, że skarżący nie zaniechał wykonana ciążącego na nim obowiązku sprawdzenia pojazdu służbowego, ponieważ przepis § 13 ust. 3 pkt 2 lit. c Załącznika nr 1 do Decyzji nr 295/2017 nie precyzuje, jakie czynności powinny być wykonane przez funkcjonariusza w ramach sprawdzenia radiowozu.
Podzielić należy stanowisko organu, że załącznik do decyzji nie określa katalogu czynności, które należy wykonać w celu sprawdzenia pojazdu, pozostawia to do decyzji funkcjonariusza. Przy czym podstawową czynnością jest – jak trafnie podkreśla organ – wzrokowe sprawdzenie pojazdu. Jest rzeczą oczywistą, że sprawdzenie pojazdu pod kątem ujawnienia ewentualnych uszkodzeń, polegać powinno przede wszystkim na dokładnym obejrzeniu pojazdu, co wymaga obejścia pojazdu ze wszystkich stron i jego odśnieżenia, w przypadku gdy nadwozie pokryte jest warstwą śniegu. Jest również oczywiste, że nie wystarczy usunięcie śniegu tylko z szyb i dachu. Z zapisu monitoringu wynika tymczasem, że skarżący po powrocie do komendy nie dokonał w ogóle oględzin elementów zewnętrznych pojazdu. Skarżący nie obszedł pojazdu w celu jego dokładnego obejrzenia, jego działanie ograniczyło się natomiast do zgarnięcia warstwy śniegu z dachu i szyb pojazdu. Podkreślenia wymaga, że również po odstawieniu pojazdu na dolny parking komendy skarżący nie dokonał oględzin pojazdu. Jak już wskazano wyżej, skarżący wysiadł z pojazdu i od razu przeszedł wzdłuż muru ogrodzenia, w kierunku wyjścia z parkingu.
Nie jest również uzasadniony zarzut skarżącego, że w trakcie pełnienia przez niego służby w dniu 4 grudnia 2017 r. nie doszło do żadnych zdarzeń, które uzasadniałyby dokonanie szczegółowych oględzin pojazdu służbowego. Z powołanego przepisu Załącznika nr 1 wynika bowiem, że po powrocie należy sprawdzić pojazd pod kątem ujawnienia ewentualnych uszkodzeń, które mogły powstać w czasie użytkowania pojazdu. Obowiązek sprawdzenia pojazdu nie jest uzależniony od wystąpienia w czasie jego użytkowania jakiś nadzwyczajnych okoliczności. Jest to obowiązek, który ciąży na każdym funkcjonariuszu korzystającym z pojazdu służbowego.
Z tych przyczyn zarzut naruszenia § 13 ust. 3 pkt 2 lit. c Załącznika nr 1 do decyzji nr 295/2017 jest nieuzasadniony.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 86, art. 107 § 3 k.p.a., podnieść należy, że przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego nie znajdują zastosowania do postępowania dyscyplinarnego policjantów. Zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów, jak już wyżej wskazano, uregulowane są w Rozdziale 10 ustawy o Policji "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów". Regulacja postępowania dyscyplinarnego jest pełna w zakresie wszczęcia, przebiegu i formy zakończenia postępowania, a zgodnie z art. 135p ust. 1 ustawy, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. W ustawie o Policji brak jest natomiast przepisu zawierającego odesłanie do stosowania przepisów k.p.a. Podstawy do stosowania do postępowania dyscyplinarnego policjantów kodeksu postępowania administracyjnego nie zawiera również przepis art. 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. Sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta nie jest sprawą administracyjną załatwianą w formie decyzji administracyjnej. Orzeczenie dyscyplinarne nie stanowi decyzji administracyjnej ani nie jest wydawane w toku postępowania podlegającego przepisom kodeksu postępowania administracyjnego Z uwagi na przedmiot postępowania dyscyplinarnego, jak i zawartą w ustawie o Policji regulację szczególną, do postępowania dyscyplinarnego policjantów nie stosuje się więc przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 sierpnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1518/06 i z 5 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 472/06). Z tej przyczyny podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. są nietrafne.
Biorąc pod uwagę przytoczone regulacje oraz tak ustalony stan faktyczny należy stwierdzić, że L. Komendant Wojewódzki Policji prawidłowo uznał skarżącego za winnego popełnienia zarzucanego naruszenia. Co prawda obwiniony nie miał zamiaru popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, popełnił je jednak na skutek nieprawidłowego wykonania obowiązków służbowych. Przy odpowiedzialności dyscyplinarnej nie ma znaczenia to, czy działanie lub zaniechanie konkretnej osoby było zamierzone czy też nie. Jeśli dochodzi do przewinienia służbowego, wówczas samo naruszenie obowiązków służbowych może powodować zastosowanie tej odpowiedzialności. Zgodnie bowiem z art. 132a pkt 2 ustawy, przewinienie jest zawinione także wtedy, gdy nie mając zamiaru popełnienia przewinienia, obwiniony popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć (pkt 2). Nie ulega wątpliwości, że skarżący nie dochował wymaganej ostrożności w rozumieniu przytoczonego przepisu, nie sprawdził bowiem stanu technicznego pojazdu i w konsekwencji nie ujawnił uszkodzenia pojazdu, mimo iż miał taką możliwość i skutki swojego zaniechania mógł przewidzieć. Nie budzi również wątpliwości, że skarżący znał obowiązki wynikające z obowiązujących regulacji, dotyczących eksploatacji sprzętu transportowego w Komendzie Wojewódzkiej Policji w L. i jednostkach jej podległych.
Odstępując od ukarania skarżącego organ odwoławczy wskazał, że stopień winy funkcjonariusza nie jest znaczny, a samo przewinienie dyscyplinarne nie spowodowało istotnych zakłóceń w realizacji zadań Policji. W rozpoznawanej sprawie organ wziął pod uwagę okoliczności i charakter popełnionego przewinienia dyscyplinarnego, jego następstwa, dotychczasowy przebieg służby policjanta oraz jego postawę po popełnieniu czynów i odstąpił od wymierzenia kary.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło