III SA/Lu 554/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania sprawności w zakresie kierowania pojazdami postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 11 września 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i życiowej, w związku ze złym stanem zdrowia nie może podjąć żadnego zatrudnienia i pozostaje na utrzymaniu żony z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Wskazał, że żona prowadzi działalność gospodarczą, która obecnie przynosi straty ([...] zł w 2012 r.). W dalszej części wniosku skarżący wykazał majątek żony, w skład którego wchodzi dom o pow. [...] m2 (w budowie) oraz działka rolna o pow. [...] ha. Wskazał, że oba te składniki majątku zostały zakupione na kredyt. Podał, że jedynym dochodem rodziny jest emerytura żony w wysokości [...] zł jednocześnie wskazując, że stałe comiesięczne wydatki związane z utrzymaniem (energia, gaz, podatek, woda, wywóz śmieci, telefony) wynoszą ok. [...] zł, a koszty leczenia ok. [...] zł miesięcznie. Do wniosku skarżący załączył dwie informacje bankowe (o wysokości raty pożyczki i wysokości salda), harmonogramy spłat trzech kredytów bankowych zaciągniętych przez żonę skarżącego w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, wydruk z księgi podatkowej za 2012 r. oraz zlecenie na zaopatrzenie w środki pomocnicze przyznane skarżącemu w związku z jego schorzeniem. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie referendarza z dnia 17 września 2013 r. do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie strony dotyczące zwolnienia od kosztów sądowych, jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.). Ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 ( 1 pkt 2 p.p.s.a., ciąży na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji majątkowej i finansowej. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Informacje zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz załączonych do niego dokumentach okazały się niewystarczające do oceny zasadności złożonego wniosku. W związku z powyższym, wezwaniem z dnia 17 września 2013 r. zobowiązano skarżącego do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, w tym: oświadczenia wykazującego, jakie przychody osiągnęła żona skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz jakie poniosła w tej działalności koszty (kwotowo i rzeczowo); oświadczenia wyjaśniającego w jaki sposób jest finansowana strata w prowadzonej przez żonę działalności gospodarczej; wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; oświadczenia wyjaśniającego, do kogo należy nieruchomość wykazywana jako miejsce zamieszkania skarżącego i jaka jest jej wielkość; zaświadczeń właściwego urzędu pracy o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wezwanie powyższe zostało doręczone skarżącemu w dniu 23 września 2013 r. i pozostało bez odpowiedzi. Wobec nienadesłania żądanych dokumentów nie jest możliwe ustalenie, jakie są realne możliwości płatnicze skarżącego. Skarżący wprawdzie nie jest nigdzie zatrudniony, nie wykazał jednak aby zarejestrował się jako osoba bezrobotna poszukująca pracy. Wobec oświadczenia skarżącego, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i pozostaje na jej utrzymaniu, przy ocenie jego możliwości płatniczych należy również brać pod uwagę majątek i dochody małżonki. Przepisy prawa rodzinnego nakładają bowiem na małżonków i członków najbliższej rodziny obowiązki w zakresie udzielania pomocy i wsparcia finansowego. Stosownie do art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 788 ze zm.), zwanej dalej k.r.o., małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zgodnie z art. 23 k.r.o. małżonkowie są obowiązani do wzajemnej pomocy oraz współdziałania dla dobra rodziny. Obowiązek wzajemnej pomocy między małżonkami rozciąga się również na prowadzenie postępowania sądowego. Skarżący wykazał, że żona posiada dom o pow. [...] m2, działkę rolną o pow. [...] ha oraz że prowadzi działalność gospodarczą ([...]). Wprawdzie w 2012 r. żona skarżącego poniosła stratę w prowadzonej działalności gospodarczej, skarżący nie wykazał jednak jaka jest obecna kondycja finansowa (z okresu ostatnich trzech miesięcy) prowadzonej przez jego żonę firmy. Nie wyjaśnił również w jaki sposób jest finansowana strata w prowadzonej działalności gospodarczej. Nie zasługuje na wiarę twierdzenie skarżącego, że jedynym dochodem rodziny jest emerytura żony ([...] zł miesięcznie). Należy bowiem zauważyć, że wykazane przez skarżącego wydatki związane z opłatą mediów i leczeniem (łącznie ok. [...] zł, nie licząc nawet wydatków na wyżywienie, czy kosztów budowy domu), przekraczają uzyskiwany z tytułu emerytury żony miesięczny dochód. Skarżący nie wyjawił również do kogo należy mieszkanie położone w [...] przy ul. [...], podawane jako miejsce jego zamieszkania i jaka jest jego wielkość. W świetle przytoczonych okoliczności uznać należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, skarżący nie przedstawił swojej sytuacji materialnej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Uznać należy, że skarżący nie nadsyłając żądanych dokumentów, nie wyjaśniając wszystkich wątpliwości, przedstawił swoją sytuację materialną w sposób fragmentaryczny, co uniemożliwiło referendarzowi ustalenie, jakie są realne możliwości finansowe poniesienia przez niego w niniejszej sprawie kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z 23 listopada 2010 r., I OZ 875/10, Lex nr 742132). Skarżący nie wykazał zatem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, określonych art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania tego prawa. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.